ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα        (Ιω. 9, 1-38)

ΤΙ ΘΕΣΗ ΘΑ ΠΑΡΕΙΣ;

«Σύ τι λέγεις περί αυτού;»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Η πρώτη ουσιαστική επαφή με την υπόθεση της εορτής της θεραπείας του τυφλού με γυρίζει χρόνια πίσω. Τότε που μικρό παιδί, ένα απόγευμα Σαββάτου, ξεκινήσαμε (μαζί με τον πατέρα μου) να πάμε για τον εσπερινό της συγκεκριμένης Κυριακής, σε μια κοντινή εκκλησία. Εκεί με περίμενε μία έκπληξη. Ο ιεροψάλτης (άριστος μουσικός) ήταν τυφλός... Κάθισα κοντά στο στασίδι και άρχισα τους συλλογισμούς. Έβλεπα και άκουγα. Έβλεπα τον τυφλό ιεροψάλτη να ψηλαφίζει τις νότες στο ειδικό χειρόγραφο και άκουγα να απαγγέλει εμμελώς με αλλοιωμένη από συγκίνηση φωνή: «ου γαρ είδον τον ήλιον λάμποντα, ουδέ εν εικόνι τον εμέ πλαστουργήσαντα» (δοξαστ. εσπ. της εορτής). Τότε ήταν που έτρεξα πιο κοντά του, να δω αν έβγαιναν δάκρυα από τα μάτια του ή αν έκλαιγε πιο πολύ η καρδιά του... Με συγκλόνιζε το θέαμα αλλά και συνάμα η υπόθεση της εορτής, καθώς και το μεγαλείο του Δημιουργού μας...                                                                         

      Σύνδεση: Είδαμε λοιπόν σήμερα να παίρνουν «θέσεις» διάφορα πρόσωπα σχετικά με το θαύμα του Ιησού. Διακρίνατε πιστεύω την έντονη προκατάληψη, την ουδετερότητα-αδιαφορία ή την γενναιότητα που διαμορφώθηκε γύρω από το συμβάν. Πάμε να τα δούμε αναλυτικά, με σκοπό να ωφεληθούμε...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΕΜΠΑΘΕΙΑ - ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗ

* Αν και οι Φαρισαίοι είχαν την μόρφωση και το επίπεδο να κατανοήσουν το θαύμα του Χριστού, εμποδίζονται από την εμπάθεια και την προκατάληψη προς τον Ιησού. Αυτή η κατάσταση «αλλοιώνει» την κριτική τους ικανότητα. Προσπαθούν να αρνηθούν το θαύμα και όταν αυτό δεν γίνεται εφικτό καταφεύγουν στην διαστρέβλωση.                          

* Την πράξη «αγάπης» την βλέπουν ως «παράβαση». Την ευσπλαγχνία ως εργασία και καταπάτηση του νόμου της αργίας του Σαββάτου. Καθώς όμως τα γεγονότα παραμένουν ισχυρά και ατράνταχτα φορούν το πρόσωπο της «ευσεβείας» (πρβλ. ευσεβισμός) και με «σοβαρό ύφος» συμβουλεύουν τον θεραπευθέντα να δοξάσει τον Θεό, βγάζοντας συγχρόνως πόρισμα για την αμαρτωλότητα του Ιησού...                  

* Και όταν ο τυφλός μένει σταθερός και δεν υποκύπτει στις δόλιες συμβουλές τους, τότε πετούν και αυτή την μάσκα και τον χλευάζουν. «Ελοιδώρησαν αυτόν» (Ιω. 9, 27). Υβρεολόγιο, βία και τον πετούν έξω. Προσπαθούν να επιβληθούν με: τρομοκρατία, χλευασμό, ύβρεις, διωγμό, μανία. Οι διαδοχικές φάσεις μιας τακτικής που την κινεί η προκατάληψη και η εχθρότητα.                                  

Β) ΟΥΔΕΤΕΡΗ – ΑΔΙΑΦΟΡΗ ΘΕΣΗ

* Αυτή η στάση ανήκει στους γονείς. Παρότι έφεραν ένα δυστυχισμένο πλάσμα στον κόσμο και το οποίο πριν λίγο θεραπεύθηκε από τον Χριστό, αρνούνται οποιαδήποτε ανάμειξη με την όλη υπόθεση. Μεταθέτουν πρώτα απ’όλα τις ευθύνες. «Ηλικία έχει, ρωτήστε τον». Δεν έχουν διάθεση και φοβούνται να εμπλακούν σε διάλογο με τους θρησκευτικούς άρχοντες.                                  * Πάντοτε αυτή η θέση θα βρίσκει μιμητές! Λέμε χαρακτηριστικά: «Εσύ θα βγάλεις το φίδι από την τρύπα;», που σημαίνει: γύρευε την δουλειά σου, το βόλεμά σου. Κλείσου εγωιστικά στην καλοπέρασή σου και ξεπούλα συγγενείς, αδελφούς, συναισθήματα, αγάπες, δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια. Πως θα ένιωσε άραγε ο τυφλός για τους γονείς του;

Γ) ΤΟ ΘΑΡΡΟΣ – Η ΓΕΝΝΑΙΟΤΗΤΑ

* Σε μία τέτοια περιρρέουσα ατμόσφαιρα, σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ομολογία του τυφλού και νυν θεραπευμένου (αξιώθηκε να μαρτυρήσει για τον Χριστό - μάρτυς Καλλιδόνιος) φαντάζει ακόμα επιβλητικότερη. Έστω και μόνος, απέναντι στην κακία και αλαζονεία των Φαρισαίων, αντιμετωπίζει με θάρρος, εξυπνάδα και μεγαλοψυχία την μικρότητά τους και την «συλλογιστική» των επιχειρημάτων τους.

* Το θάρρος φέρνει την ομολογία και προχωρεί στην επίθεση, χωρίς θυμούς, χωρίς ταραχή, με ψυχραιμία, τους δίνει την δυνατότητα μέχρι και να γίνουν μαθητές Του... Που οφείλεται η δύναμή του; Στην προσωπική πείρα που έχει με τον Χριστό! Αυτό χρειάζεται όταν μιλάς για τον Χριστό. Να Τον έχεις νιώσει μέσα στην καρδιά σου...                                   

* Ο τυφλός βλέπει το αισθητό φως, αλλά κυρίως το «πνευματικό» που λείπει σήμερα από την ζωή μας. Ο Χριστός περνάει ανάμεσά μας, μας μιλά, μας αγγίζει, αλλά η σκοτισμένη καρδιά μας δεν Τον βλέπει... Ο ψαλμός του Δαυίδ μιλάει πεντακάθαρα, «Οφθαλμούς έχουσι και ουκ όψονται».

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Εύχομαι λοιπόν αδελφοί μου, πέραν από το αισθητό φως που μας χάρισε ο Θεός, να αγωνιστούμε να βάλουμε στην ύπαρξή μας και το πνευματικό. Τούτο κάνει φωτεινό «καθ’ ολοκληρίαν» τον άνθρωπο. Αυτό θα ακούσουμε σε λίγες ημέρες κατά την μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής: «Φως ο Πατήρ, Φως ο Λόγος, Φως και το Άγιον Πνεύμα» (Εξαποστειλάριο της εορτής) . Είναι αδύνατον με άλλο τρόπο να γίνει «αισθητή» η Τριαδική δόξα στην ψυχή, η χάρις που φωτίζει, στηρίζει και αποτελεσματικά αναρριπίζει τα σκοτάδια των παθών.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Ιωάννου δ΄, 5-42)

ΒΡΕΣ ΑΥΤΟ ΤΟ ΝΕΡΟ...

«Κύριε, δος μοι τούτο το ύδωρ».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Ένα μικρό συλλογισμό επιθυμώ να καταθέσω στην αγάπη σας με αφορμή τον καταπληκτικό διάλογο της «διψασμένης Σαμαρείτιδος» μετά του Ιησού Χριστού. Ακούγοντας για ύδωρ, φρέαρ, άντλημα, δίψα, λέξεις σχετικές με το πολύτιμο για τον οργανισμό ύδωρ, κάθισα και παρατήρησα τις εορτές και τα ευαγγελικά αναγνώσματα που τις ακολουθούν μετά την Κυριακή του Θωμά και φτάνουν μέχρι και την Πεντηκοστή. Για ακούστε: Ύδωρ στη κολυμβήθρα την προβατική στην οποία περίμενε ο Παράλυτος, ύδωρ στην εορτή της Μεσοπεντηκοστής («ο διψών ερχέσθω προς με και πινέτω», Ιω. 7, 37), ύδωρ τώρα στην Σαμαρείτιδα, ύδωρ στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ, στην οποία στέλνεται ο τυφλός από τον Κύριο για να νίψει το πρόσωπο του («ύπαγε νίψαι εις του Σιλωάμ την κολυμβήθρα», Ιω. 9, 8) και τέλος κατά την εορτή της Πεντηκοστής πάλι ύδωρ : «ο πιστεύων εις εμέ, ποταμοί εκ της κοιλίας αυτού ρεύσουσιν ύδατος ζώντος» (Ιω. 7, 38).

      Ώστε, όλα αυτά που υπογραμμίσαμε να παρουσιάζονται έχουν ως στόχο: α) την συγκριτική-συμβολική κατανόηση της διδασκαλίας «περί του Αγίου Πνεύματος», η οποία «εμφανίζει» τον Παράκλητο να ενεργεί στον χοϊκό άνθρωπο, όμοια με την αναγκαία και ευεργετική επίδραση του ζωογόνου ύδατος στην ύπαρξη μας β) να ετοιμαστούν πνευματικά οι υποψήφιοι να λάβουν το άγιο βάπτισμα (μιλάμε για τα πρωτοχριστιανικά χρόνια) κατ’ αυτήν την μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής, «έμπλεοι» της ζωογόνου αγιοπνευματικής παρουσίας από την οποία χαρακτηρίζεται τόσο η αγία αυτή ημέρα (γι’ αυτό ψάλλεται και το «Όσοι εις Χριστόν» την ημέρα εκείνη), όσο και το ιερό μυστήριο.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΧΩΡΙΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΙΚΜΑΔΑ

* Μια από τις πιό όμορφες εικόνες της Π.Δ., των ψαλμών, είναι το διψασμένο ελάφι που τρέχει να δροσιστεί στις πηγές των υδάτων. Καθώς το ελάφι βοσκά και τρώει χόρτο καταπίνει μαζί και μικρά – μικρά ερπετά (φιδάκια) που έχουν δηλητήριο και πικραίνουν το στόμα του. Νιώθοντας αυτό το φλογμό τρέχει με πόθο, λαχτάρα, βιασύνη να ξεπικράνει το στόμα και τα σωθικά του προς το νερό. Έτσι ανάλογα κάνει και νιώθει και ο αμαρτωλός για το «ζων ύδωρ», το οποίο δεν ξεδιψά πρόσκαιρα αλλά γίνεται «ύδωρ αθανασίας».        

* Όσο απομακρυνόταν ο άνθρωπος από τον Παράδεισο και έχανε κοινωνία με τον Θεό τόσο μεγάλωνε καθημερινά η δίψα του. Διψούσαν οι άνθρωποι, οι αρχαίοι, καθώς φιλοσοφούσαν τα ιδανικά της ζωής και αναζητούσαν τον Άγνωστο Θεό. Διψά ο διανοούμενος, όταν μελετά στα βιβλία του την αλήθεια των όντων, όταν προσπαθεί να φτιάξει ιδεολογίες, πολιτικές, φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές, όταν αναζητεί «συνθήματα ζωής». Διψά ο καταναλωτής εκείνος που αναζητά εντονότερα να βρει το καλύτερο και αψεγάδιαστο προϊόν. Διψά ο νέος – η νέα και καταφεύγει στην δηλητηριώδη δροσιά του αλκοόλ και των παραισθησιογόνων. Διψά ο νεοέλληνας, όταν ψάχνει να βρεί ένα τρόπο ζωής για να διώξει το άγχος και τις φοβίες και την ανασφάλεια της καθημερινότητος. 

Σύνδεση: Ο άνθρωπος εξακολουθεί να αναζητά την πηγή της αγαθότητος, την αέναο πηγή, την αιώνια πηγή. Γιατί ο άνθρωπος διψά και ξαναδιψά. Πάντοτε θα είναι επίκαιρος ο λόγος του Ιερού Αυγουστίνου: «Ανήσυχη είναι η ψυχή μας, ω Θεέ, μέχρις ότου Σε βρεί και αναπαυθεί σε Σένα»!

Β) ΤΟ ΥΔΩΡ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

* Καθετί που παρέχεται μέσα από τα μυστήρια της Ορθοδοξίας, με την «της ιερατείας χάρη», έχει την «δροσιά» του Αγίου Πνεύματος. Ο Απ. Παύλος τονίζει: «Ζών γαρ ο λόγος του Θεού και ενεργής υπέρ πάσαν μάχαιραν δίστομον και διικνούμενος άχρι μερισμού ψυχής τε και πνεύματος, αρμών και μυελών» (Εβρ. 4, 12) γι’ αυτό και δεν επιστρέφει «άπρακτος» στον Θεό. «Ου μη αποστραφή έως αν τελεσθή όσα ηθέλησα» (Ησ. 55, 11)συμπληρώνει ο Προφήτης. Μας ξεδιψά και διώχνει την φλόγωση από την ύπαρξή μας, αρκεί να το πιστεύουμε και να το θέλουμε...            

* Η χάρις λοιπόν του Θεού, που εκχύνεται μέσα από τις αγιοπνευματικές ευλογίες των μυστηρίων, καθαρίζει την ψυχή, την ζωογονεί, την απαλλάσσει από την «λάβα» και τα «ιζήματα» των αμαρτιών, την επαναφέρει και την γεμίζει με ελπίδα και δυναμισμό. Έτσι, επειδή η ψυχή είναι πλασμένη για ανώτερους πόθους, λαμβάνει αυτό που πραγματικά έχει ανάγκη, «γεμίζει» με Άγιο Πνεύμα, νιώθει πληρότητα και καταλαμβάνεται από λαχτάρα «ζωής αιωνίου».          

* Πόσοι και πόσες, σαν την Σαμαρείτιδα και τους Σαμαρείτες, περιμένουν το λυτρωτικό ύδωρ στην ζωή τους! Είναι τα πρόσωπα που ιστορούνται από τον Ευαγγελιστή προτύπωση όλης της ανθρωπότητας! Μιας ανθρωπότητας, που χωρίς να το συνειδητοποιεί, «διψά» για να ακούσει το Ορθόδοξο μήνυμα της λυτρώσεως από τα σκοτάδια της πλάνης, της άγνοιας, της δίψας, του πόνου, της απελπισίας, ώστε να βγει στο Φως, στην Χάρη, στην Αγάπη του Πατέρα.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Καλή η θεωρία. Πάμε όμως στην πράξη, στις αποδείξεις. Η Σαμαρείτις «ξεδίψασε» από την κουβέντα που είχε με το Χριστό. Τί άλλαξε στην ζωή της; Πέρασε από την αμαρτία στην αγιότητα! Όχι ενδιάμεσες καταστάσεις. Μία και έξω. Από μοιχαλίδα – ισαπόστολος! Βαπτίστηκε χριστιανή την Πεντηκοστή από τους Αποστόλους. Μαζί της βαπτίστηκαν και οι δύο γιοί της και οι πέντε αδελφές της. Κήρυξε για χρόνια τον Χριστό και αξιώθηκε να μαρτυρήσει στα χρόνια του Νέρωνα, με φρικτά μαρτύρια και πλήθος θαυμάτων συνόδευσαν την θυσιαστική της προσφορά.

Ναί Κύριε, πάνσοφα το είπες: «Ποταμοί ύδατος ζώντος ρεύσουσι εκ της κοιλίας αυτής»!

      

 (Ιωάννου ε΄, 1-15)

ΜΗΝ ΑΦΗΝΕΙΣ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

«Άλλος προ εμού καταβαίνει...».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Πολλές φορές καθώς ετοιμαζόμαστε για την επίτευξη ενός στόχου, για την ολοκλήρωση μιας προσπάθειας ετών, κάποιοι άλλοι μας προλαβαίνουν! Κάποιοι άλλοι με αποφασιστικότητα και δυναμισμό (ίσως και πονηρία) μας κλέβουν την επιτυχία, την ζηλευτή θέση... τότε αυθόρμητα έρχεται στα χείλη μας η φράση: «ΑΡΓΗΣΑΜΕ» και μας καταλαμβάνει η πίκρα και η απογοήτευση. Το ίδιο αισθανόταν και ο παράλυτος της κολυμβήθρας, τριάντα οκτώ έτη παρακαλώ, έβλεπε το ύδωρ να «ταράζεται» από την αγγελική παρουσία και άλλος να λαμβάνει την ίαση. Και στον παράλυτο βεβαίως υπήρχε ένας αντικειμενικός λόγος που τον εμπόδιζε να φτάσει στο στόχο του. Εμείς που είμαστε υγιείς ή τουλάχιστον έτσι νομίζουμε, γιατί δεν μπορούμε να εκπληρώσουμε τους στόχους μας; Σίγουρα θα υπάρχουν άλλες αιτίες...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ  

Α) Ο «ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟΣ» ΜΑΣ ΕΑΥΤΟΣ

* Καλομάθαμε λοιπόν τον εαυτό μας και στηριζόμενοι αποκλειστικά στην βοήθεια των διπλανών μας κατασκευάσαμε μια ψεύτικη εικόνα για την καθημερινότητα. Μια ψεύτικη εικόνα υπεύθυνη για την ραθυμία και την αναβλητικότητά μας μπροστά σε κάθε δυσκολία. Μια ελαφρότητα και μια ευκολία μας απομακρύνει από όποιους στόχους και αν βάζουμε. Δεν θέλουμε να στριμωχτούμε, να πονέσουμε, να κοπιάσουμε οι ίδιοι, ώστε να δούμε αποτελέσματα.

* Οι Πατέρες μίλησαν για την επίδραση της ραθυμίας. Την ονομάζουν χαρακτηριστικά πάθος της ακηδίας. Κάθε φορά που θέλουμε να κάνουμε κάτι πνευματικό, κάτι χρήσιμο αυτή (η ακηδία) καταφθάνει και μας προτρέπει να αναβάλουμε ότι προγραμματίζουμε να κάνουμε. Θα φτάσει ακόμα και να μας δημιουργήσει αίσθηση πονοκεφάλου, στομαχόπονου, γενικής ανακατωσούρας μέχρι να μας κάνει ανενεργούς... (πρβλ. δυσκολία στην προσευχή – ευκολία στην παρακολούθηση της τηλεόραση – προτροπή στους χορούς και διασκεδάσεις – αποθάρρυνση στις λειτουργικές συνάξεις, πνευματική ζωή, κ. α.). Αρκετά από αυτά υπογραμμίζει σε σχετικό του λόγο ο Άγ. Ιωάννης της Κλίμακος.

* Ο παράλυτος έκανε και κάτι άλλο. Μετέθεσε τις ευθύνες! «Άνθρωπον ουκ έχω» (Ιω. 5, 7). Ανάλογα πράττουμε και εμείς πολλές φορές. Για να δικαιολογήσουμε την νωθρότητά μας, τις φοβίες μας, τις αναστολές μας, την απροθυμία μας, φορτώνουμε στον περίγυρό μας, σε τυχόν καταστάσεις, τις αιτίες για την στάση μας. Και έτσι περνούν από μπροστά μας οι ευκαιρίες, δεν ψάχνουμε, δεν είμαστε δραστήριοι, ώστε να αλλάξουμε κάτι από αυτά που δεν μας αρέσει...

Β) Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΟΥ ΔΙΝΕΙ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ          

* Ο Χριστός προσδιόρισε στον παράλυτο την πραγματική αιτία της παραλυσίας του. «Μηκέτι αμάρτανε, ίνα μη χείρον σοί τι γένηται» (Ιω. 5, 14). Αμαρτία = ασθένεια, και εμείς μέσα από την επαφή μας με τα Άγια Μυστήρια σ’ αυτό αποσκοπούμε, να γνωρίσουμε την αμαρτία και τις αδυναμίες μας και να οδηγηθούμε σε θεραπεία. Μια μέθοδος θεραπευτική που στηρίζεται στην αυτογνωσία. Ξέρω από τι υποφέρω και πως πρέπει να διώξω την ασθένεια για να είμαι καλά.

* Κάθε φορά που προσερχόμαστε σε κοινωνία με τον Χριστό δεν γίνεται αυτό με την φαρισαϊκή νοοτροπία της αυτοδικαίωσης. Αλλά σαν ασθενείς περιμένουμε το σωτήριο φάρμακο που είναι η «μετάληψη των Αγιασμάτων Του». Έτσι από παθητικοί θεατές της καταστάσεώς μας, παίρνουμε με την χάρη του Θεού δύναμη και ενέργεια πνευματική, διεκδικώντας μια καλύτερη εσωτερική κατάσταση.              

* Κάθε Κυριακή στην Θ. Λειτουργία «ανανεώνουμε» την σχέση μας με τον Αναστημένον Ιησού και Εκείνος μας χαρίζει δώρα και ευκαιρίες να διώξουμε την εσωτερική παραλυσία και αναβλητικότητα, την δυσκινησία μας προς κάθε τι αγαθό και ωφέλιμο. Συνήθως αναβάλουμε. Η «ζωή της πίστεως» απαιτεί πρωτοβουλία, ετοιμότητα, διαρκή αγώνα. Ας αρχίσουμε να βάζουμε πρώτα σε τάξη και οργάνωση τα «κτιστά» μας θέματα. Το σπιτικό μας, το δωμάτιο μας, το γραφείο μας, την εργασία μας, ιεραρχώντας και αξιολογώντας κάθε υποχρέωση και εκκρεμότητα που μας αφορά. Ανάλογα τότε θα συμβεί και στην πνευματική μας ζωή! Ο Θεός μας είναι Θεός τάξεως και αρμονίας. Έτσι ο Χριστός θα μας ευλογήσει και θα μας δώσει την δύναμη και την ενέργεια της πίστεως να σηκώσουμε το «δικό μας κρεβάτι» θεραπευμένοι...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Πριν τρείς εβδομάδες, την νύχτα του Πάσχα ανάψαμε τις λαμπάδες μας με το Άγιο Φως της Αναστάσεως. Για πόσο καιρό τις κρατήσαμε αναμμένες στην ύπαρξή μας; Για μια εβδομάδα; Για λίγες ημέρες; Για λίγες ώρες; Στην Εκκλησία υπάρχει πάντοτε το Άγιο Φως του Χριστού, αυτό που χαρίζει το Άγιο Πνεύμα απλόχερα μέσα από τα Μυστήρια.

Κάθε φορά που η φλόγα της πίστεως «τρεμοπαίζει» στη ψυχή μας να ερχόμαστε εδώ για να την προφυλάξουμε από τις δοκιμασίες και τους ανέμους της καθημερινότητας. Ακόμα και αν σβήσει… ο Χριστός είναι παρών για να την ανάψει ξανά, για να αναπτερώσει το ηθικό μας, όχι με τεχνάσματα και σοφίσματα αλλά με αυτό το ίδιο το Σώμα και το Αίμα Του, «το εκχυθέν υπέρ της του κόσμου ζωής και σωτηρίας» (εκ της Θ. Λειτουργίας Μεγ. Βασιλείου).

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα    (Μάρκ. ιε΄ 43 - ις΄ 8)

ΚΑΠΟΙΟΙ ΔΕΝ ΤΟΝ ΑΦΗΣΑΝ ΠΟΤΕ...

«ηγόρασαν αρώματα ίνα ελθούσαι αλείψωσιν Αυτόν».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Μεγάλη Παρασκευή απόγευμα, λίγο πριν γείρει ο ήλιος στον Γολγοθά, ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου ο Ιωάννης, η Παναγία μας και λίγες πιστές γυναίκες, που Τον ακολουθούσαν και Τον διακονούσαν, απέμειναν να ατενίζουν το άψυχο Σώμα του Ιησού πάνω στο Σταυρό. Θα μείνει άραγε άταφο το Σώμα του Διδασκάλου τους; Τα δάκρυα έχουν στερέψει από τον πολύ πόνο... Τα ερωτήματα τώρα έχουν σειρά... Ποιός θα τολμήσει να ζητήσει το Σώμα ενός «κακούργου»; Ποιός θα Τον κατεβάσει να αποδωθούν οι τιμές και μάλιστα πριν δύσει ο ήλιος; Να η αναπάντεχη λύση του Ουρανού! Ιωσήφ από Αριμαθαίας, Νικόδημος ο νυχτερινός μαθητής, μέλη του Ιουδαϊκού συνεδρίου εκλεκτά εξασφαλίζουν την απαραίτητη άδεια... Ο Ιησούς ενταφιάζεται!

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΝ ΑΦΗΣΑΝ

* Τι πιο οδυνηρό, κατά την διάρκεια των Παθών του Κυρίου, από την εγκατάλειψη του Προσώπου Του εκ μέρους των μαθητών; Η προδοσία του Κυρίου από τον μαθητή Του Ιούδα, η φυγή των στενών φίλων και μαθητών πριν το μαρτυρικό Του τέλος… Ακόμα και ο ύπνος (!) των τριών στενοτέρων μαθητών, καθώς ο Ιησούς βρισκόταν στην τελική αγωνία, πραγματικά δίνει μια άλλη διάσταση στο συνολικό Πάθος του Απαθούς...

* Ο Πέτρος, ο ενθουσιώδης μαθητής Του, που τόσο «ηχηρά» είχε υποσχεθεί να πεθάνει για την αγάπη Του, Τον αρνήθηκε, Τον απέρριψε, Τον πρόδωσε. Έτσι οι μαθητές «πάντες αφέντες Αυτόν έφυγον» (Ματθ. 26, 56). Που είναι τα θορυβώδη πλήθη που ζητούσαν ικετευτικά βοήθεια, έλεος, ευσπλαχνία, ιατρεία, απαλλαγή ικανά ακόμα και να συνθλίψουν τον Χριστό, όπως μας λέγουν οι ευαγγελιστές, για να Τον πλησιάσουν;

* Ο Χριστός μόνος από ανθρώπινη παρηγοριά. Μόνος, στερημένος και αυτό το βλέμμα της συμπόνιας και παρηγορίας. Μακριά από κάθε γήινη προσφορά και θαλπωρή στραμμένος στον Ουρανό, στον Πατέρα Του, όπου Τον απέστειλε να υπηρετήσει και να γίνει υπήκοος στο θέλημά Του έως θανάτου, «θανάτου δε Σταυρού» (Φιλιπ. 2, 8). Η ατμόσφαιρα αποκρουστική κοντά στο Σταυρό, τα στοιχεία της φύσεως συνευδοκούν στην όλη κατάσταση και αυτό το αισθητό φως «κρύβεται» μπροστά στο όνειδος και την ασέβεια των χριστοκτόνων... Μόνος ο Ιησούς... μόνος; Αλλά βλέπω καλά;

Β) ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΦΟΣΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ

* Ο Σταυρός και το φρικτό μαρτύριό Του παρήγαγε και την «ώρα» της απλής αφοσιώσεως και αγάπης. «Ειστήκησαν παρά τω Σταυρώ» (Ιω. 19, 25) Βρέθηκαν κάτω από το Σταυρό, κοντά στον Χριστό, εκτός της Παναγία Μητέρας Του, οι αγαπημένες και πιστές Του μαθήτριες. Αυτές που ενώ στην ώρα της επιτυχίας ήταν «αθόρυβες και απόμακρες» (δεν διασώζουν τίποτα για αυτές τα άγια ευαγγέλια), τώρα οι ίδιες, όχι μόνο με αυτοθυσία και τόλμη φροντίζουν για την Ταφή αλλά και θα κηρύξουν πρώτες την Ανάσταση χωρίς φόβο, γεμάτες αγάπη, τόλμη και αυταπάρνηση.                         

* Μπροστά λοιπόν στο Πάθος του Χριστού, οι «διαμορφωμένες καταστάσεις» του φόβου υπέβαλαν σε δοκιμασία, σε εξέταση, σε αξιολόγηση τα πρόσωπα που αγαπούσαν και γνώριζαν τον Ιησού. Μόνον η γυναικεία φύση έδειξε προθυμία και τιμήθηκε τόσο, ώστε να αξιωθεί πρώτη τον ευαγγελισμό του Αναστάσιμου μηνύματος! Δίκαιος ο Κύριος και δίκαια ανταμείβει. Αν και είχαν ακούσει, οι μαθητές, τα Μυστήρια του μέλλοντος αιώνος, την περίφημη διδασκαλία Του, είχαν δει την παράδοση των «φρικτών» Μυστηρίων Του, εντούτοις όλα αυτά δεν «στάθηκαν ικανά» να τους δώσουν την ώθηση, ώστε να υπερνικήσουν τον φόβο και την αμφιβολία. Αντίθετα οι καρδιές των Μυροφόρων αγαπούσαν τον Χριστό και υπέφεραν γι’ αυτή την αγάπη μαζί Του!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      «Σ’ αυτό τον κόσμο λοιπόν, ότι και αν συμβεί, η αγάπη και αφοσίωση δεν θα λείψουν. Πρέπει να ζήσουμε μ’ αγάπη, να κρατηθούμε απ’ αυτή την λεπτή κλωστή γιατί είναι η μόνη αρετή που κάνει τον άνθρωπο αληθινά καρποφόρο. Η αγάπη δεν εξετάζει θεωρίες και ιδεολογίες αλλά μιλά στην καρδιά και στην ψυχή». (Αλέξανδρος Σμέμαν)

      Να γιορτή λοιπόν για την γυναίκα, για την γυναικεία φύση! Γιορτή με βάση και νόημα, γιορτή που καταξιώνει και χαρίζει προοπτικές σ’ ένα κόσμο που μπορεί να συμβάλει η αγάπη και η προθυμία του γυναικείου φύλου. Γιορτή μακριά από «ψευτοκινήματα» και «κούφιες» εκδηλώσεις. Γιορτή όπως την παρουσιάζει ο Χριστός με αλήθεια και σπουδαιότητα.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Ιωάν. κ΄, 19-31)         

ΑΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΘΕΙΑ ΣΥΓΚΑΤΑΒΑΣΗ.

«...και βάλε εις την πλευράν Μου, και μη γίνου άπιστος, αλλά πιστός...».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι η απιστία. Με δυσκολία και «ποτισμένοι» με αλαζονική διάθεση οι άνθρωποι αρνούνται την ύπαρξη του «δυνατού» Θεού, αφού απλά έχουν θεοποιήσει κομμάτια της καθημερινότητας τους. Οι μετριοπαθέστεροι θα αρκεστούν σε μια λιτή διατύπωση: «υπάρχει μια ανώτερη δύναμη» και θα κατασιγάσουν την «ενοχλούσα» συνείδησή τους. Οι πλέον θρασείς εκπρόσωποι του αντιχριστιανικού πνεύματος θα αποφανθούν με στόμφο: «δεν υπάρχει τίποτα», ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίσουν να πολεμούν αυτό που δεν υπάρχει (για αυτούς)! Γελοία, νηπιώδη στρατηγική για μυαλά «κοφτερά» και «προοδευτικά»...

Ο Αναστάς Ιησούς δεν ήλθε να επιβάλει «βιαίως» στους ανθρώπους το χαρμόσυνο και λυτρωτικό μήνυμα της Αναστάσεώς Του. Ούτε τους υποχρέωσε να Τον «ασπασθούν» απροϋπόθετα. Ακόμα και ως δεδοξασμένος Κύριος αποδέχεται να γίνει «αντικείμενο» έρευνας. Αναγνωρίζει στον Θωμά την «λογική» αδυναμία να πιστέψει και συγκαταβαίνει για μια ακόμη φορά στην ανθρώπινη αμφισβήτηση. Ο Θωμάς, το χοϊκό χέρι «ψηλαφίζει» τον αψηλάφητο και απερινόητο Θεό...                                                                              

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΣΥΝΑΞΗ ΤΟΥ «ΦΟΒΟΥ»

* Φοβισμένοι και αμήχανοι οι μαθητές Του. Μαζεμένοι και ενωμένοι «δια τον φόβο των Ιουδαίων» δεν μπορούν και οι ίδιοι να κατανοήσουν τι ακριβώς συνέβη … Ο Διδάσκαλό τους «εκουσίως» παρέδωσε τον εαυτό Του να «πεθάνει» μ’ αυτόν τον ατιμωτικό τρόπο. Αλλά και οι ισχυρισμοί των Ιουδαίων περί κλοπής του σώματος του Ιησού ομιλούν, ενώ παράλληλα στοχεύουν, όπως οι φήμες διαδίδουν, να εκδικηθούν τους μαθητές Του.

* Την «σύναξη» αυτή του φόβου μεταβάλλει η εμφάνιση του Ιησού σε σύναξη αγάπης. Έρχεται ο Κύριος με τα δώρα της Αναστάσεως. Τους χαρίζει ειρήνη, η οποία διαλύει την ψυχική ταραχή, αποδιώκει τις αμφιβολίες και την δυσπιστία. Έτσι συμβαίνει και σε μας… η ταραχή δεν μας αφήνει να αισθανθούμε την παρουσία του Χριστού! Συγχρόνως με την ειρήνη καταφθάνει και το Άγιο Πνεύμα. «Ενεφύσησε» ο Ιησούς πνοή «καινής ζωής». Κάτι βιβλικό που μας θυμίζει την πλάση του Αδάμ.

* Κάποιος απουσιάζει. Ένας μαθητής δεν παρίσταται κατά την ώρα των δώρων. Όταν φτάνει και έχοντας μέσα του μια δυσπιστία (και όχι απιστία), επιζητά με λαχτάρα την προσωπική επαφή με τον Χριστό. Ήταν ειλικρινής αναζητητής της αλήθειας, γι’ αυτό και οι Πατέρες στα κείμενά τους κάνουν λόγο για «καλή απιστία» του Θωμά. Δεν ήταν από εκείνους τους χριστιανούς που λένε «πίστευε και μη ερεύνα»! Αυτός ο λόγος δεν υπάρχει στο Ευαγγέλιο! Είναι προτεσταντικός και ιεχωβίτικος! Το Ευαγγέλιο αντίθετα λέει: «Ερευνάτε τας γραφάς» (Ιω. 5, 39) και μέσα σ’ αυτές θα βρείτε την αιώνια ζωή!

Β) ΘΕΙΑ ΣΥΓΚΑΤΑΒΑΣΗ

* Η απιστία είναι «ζυμωμένη» με την ανθρώπινη φύση. Ο Δημιουργός μας το γνωρίζει και γι’ αυτό κάνει νέα εμφάνιση «καλώντας» τον Θωμά να ψηλαφίσει το Πάθος και την Ανάσταση Του. Ο μαθητής συντρίβεται μπροστά στο μεγαλείο της θείας συγκατάβασης... «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου» (Ιω. 20,28) αναφωνεί μέσα από μια έκρηξη χαράς!

* Έτσι πάντα κάνει διαχρονικά ο Ιησούς. Προσκαλεί τον κάθε καλοπροαίρετο αναζητητή της χριστιανικής αλήθειας. Συγκαταβαίνει προς το πλάσμα Του για να το ελκύσει κοντά Του. Παραβλέπει την τόλμη του, ενίοτε και την ύβρη του, ξέροντας πως στο τέλος «η Αγάπη του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» (Θ. Λειτ.) θα υπερκεράσει τα παχυλά σκοτάδια της αγνωσίας και δυσπιστίας.  

* Δεν υπάρχουν λοιπόν άπιστοι. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν γνώρισαν τον Χριστό! Αν τον είχαν γνωρίσει, αν δοκίμαζαν την αγάπη Του, δεν θα μπορούσαν να ζήσουν μακριά Του... Κάτι τέτοιο εκφράζει ο Παύλος στις επιστολές του «έμπλεος» φωτισμού του Αγίου Πνεύματος. Φανερώνει ένα Θεό αγάπης που κυριολεκτικά «καταδιώκει το πλάσμα Του» για να το κατακτήσει! «Το έλεός Σου Κύριε καταδιώξει με, πάσας τας ημέρας της ζωής μου»!

* Ίσως κάποιος εύλογα αναρωτηθεί: Γιατί εμφανίστηκε μόνο στους μαθητές και δεν πήγε κατευθείαν στους σταυρωτές Του; Ο Ι. Χρυσόστομος απαντά: «Αν υπήρχε ελπίδα να πιστέψουν θα το έκανε! Απόδειξη η Ανάσταση του Λαζάρου. Όχι μόνο δεν πίστεψαν αλλά εξαγριώθηκαν εναντίον Του, ώστε ήθελαν να σκοτώσουν και Αυτόν και τον Λάζαρο»! «Έπαιξαν και έχασαν», ας το πω λίγο λαϊκά και μην με παρεξηγήσετε...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Ο Θωμάς απουσίαζε από την «σύναξη» των Μαθητών και στερήθηκε αρχικά την δόξα του Αναστάντος. Έλειπε και έχασε τα δώρα του Κυρίου. Σύναξη είναι η Θεία Λειτουργία της Κυριακής και παρόν βρίσκεται ο Αναστημένος Ιησούς. Να μην λείπεις ποτέ από την Κυριακή σύναξη, από τον εκκλησιασμό της Κυριακής, από την «ανανέωση» της Αναστάσεως. Σίγουρα θα χάσεις τα πολύτιμα δώρα της Παρουσίας του Κυρίου μας... Σίγουρα θα πάθεις, ότι έπαθε ο Θωμάς.

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Σύμφωνα με την αναφορά του συναξαριστή της ημέρα, στο άγιον Τριώδιον, οι Πατέρες θέσπισαν να εορτάζονται κατ’ αυτή την ημέρα τα εξής: α) Ο ιερός Νιπτήρας, το πλύσιμο δηλαδή των ποδιών των μαθητών από τον Κύριο, β) ο Μυστικός Δείπνος, η παράδοση δηλαδή των φρικτών Μυστηρίων γ) η προσευχή του Κυρίου στο όρος των Ελαιών δ) η προδοσία του Ιούδα, η απαρχή δηλαδή των γεγονότων που σχετίζονται με το Δεσποτικό Πάθος. Ας εγκύψουμε ερευνητικά σε αυτά μέσα στο μικρό χρονικό περιθώριο που μας δίδεται…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΙΕΡΟΣ ΝΙΠΤΗΡΑΣ

* Ο ιερός Νιπτήρας συνιστά μια πράξη μεγίστης ταπεινώσεως εκ μέρους του Κυρίου. Πριν φτάσουμε σε αυτήν οφείλουμε να υπογραμμίσουμε, ότι η ζωή Του ήταν συνδεδεμένη πάντοτε με την ταπείνωση. Από την Φάτνη, όπου συνετελέσθη η λεγομένη «κένωση» και ο Ιησούς ενηθρώπησε {«Εν μορφή Θεού υπάρχων ουχ αρπαγμόν ηγήσατο το είναι ίσα Θεόν, αλλ’ εαυτόν εκένωσε μορφήν δούλου λαβών» (Φιλιπ. 2, 6-7)}, εως και σε αυτόν τον σταυρικό θάνατον {«εταπείνωσε εαυτόν γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού» (Φιλιπ. 2, 8)} η ζωή Του χαρακτηρίστηκε από αυτήν.

*Το αποψινό βράδυ, ο Ιησούς προβαίνει σε μια μεγαλειώδη εκδήλωση ταπεινώσεως. Το παράδειγμα Του γίνεται το «κύκνειο άσμα» Του, το οποίο και αφήνει ως πολύτιμη παρακαταθήκη στους μαθητές Του. Ο πρώτος γίνεται τελευταίος και πάλι όμως παραμένει Πρώτος στις καρδίες των μαθητών και των πιστών ακολούθων Του.

Β) Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ          

* Και αν «ανωτέρω» έχουμε πράξη βαθιάς ταπεινώσεως με υψηλό συμβολισμό, εδώ ο Ιησούς ξεδιπλώνει την αγάπη της Δεσποτικής Του καρδιάς. Η αγάπη Του περιλαμβάνει το Σώμα και Αίμα Του. Τροφή σπουδαιότατη και γλυκύτατη. Προσφορά αγαπητική από την οποία δεν εξαιρείται ούτε και ο Ιούδας…

Το μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από την λογική! Το ψωμί και το κρασί, Σώμα και Αίμα του Ιησού! Δεν είναι σύμβολα, ούτε ζωγραφιές η αντίτυπα.

* Αν αναλογιστούμε συνολικά την διδασκαλία του Κυρίου θα διαπιστώσουμε, ότι πάντοτε μας καλεί προαιρετικά να την ακολουθήσουμε. « Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν» (Μαρκ. 8, 34). Όσον όμως αφορά την «κοινωνία» μαζί Του, η αγάπη Του «υποχρεώνει» τον άνθρωπο να γίνει «κοινωνός» των μυστηρίων Του. «Πίετε εξ’ αυτού πάντες» (Ματθ. 26, 27). Τα ρήματα «λάβετε» και «πίετε» (προστακτικές) δηλώνουν την συμβολή των δεσποτικών μυστηρίων στην «μετοχή» της Βασιλείας του Θεού. «Αμήν αμήν λέγω υμίν, εάν μη φάγητε την σάρκα του υιού του ανθρώπου και πίητε αυτού το αίμα, ουκ έχετε ζωήν εν εαυτοίς» (Ιω. 6, 53).

Γ) Η ΥΠΕΡΦΥΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

* «Και γενόμενος εν αγωνία εκτενέστερον προσηύχετο» (Λουκ. 22, 44). Η ανθρώπινη φύση Του Κυρίου δειλιάζει μπροστά στο Ποτήριο του Πάθους. «Πάτερ, ει δυνατόν παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριο τούτο, πλήν ουχ ως εγώ θέλω αλλ’ ως Συ» (Ματθ. 26, 39). Η αγωνία Του φτάνει μέχρι σημείου, ώστε ο ιδρώτα Του, στο μέτωπό Του, να γίνει «ωσεί θρόμβοι αίματος» (Λουκ. 22, 44), σταλαγματιές αίμα, που πέφτουν στην γη.

* Η επικοινωνία Του με τον Πατέρα Τον γεμίζει γαλήνη και ηρεμία. «Νικητής» αφήνει τον κήπο της Γεθσημανής και ένα υπερκόσμιο φώς λάμπει στο πρόσωπο Του. Εύρημα Του και έπαθλο η προσευχή! Δώρο πολύτιμο για μας, όπλο και καταφύγιο σε κάθε δύσκολη περίσταση του καθημερινού μας βίου. Σήμερα οι άνθρωποι δεν γνωρίζουμε αυτό το όπλο και στις δυσκολίες μας καταφεύγουμε στα λεγόμενα «ναρκωτικά συμπεριφοράς» (εργασία ακατάπαυστη, μέθη, ουσίες, διαστροφές, εξαρτήσεις). Ο πιστός άνθρωπος «της χάριτος» χρησιμοποιεί συνεχώς το εύρημα του Ιησού. «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με τον αμαρτωλό».

Δ) Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ

  Σε ένα τροπάριο της σημερινής ακολουθίας διαβάζω: «Συντρέχει λοιπόν το συνέδριο των Ιουδαίων, ίνα τον Δημιουργό και Κτίστην των απάντων, Πιλάτω παραδώση» και σε ένα άλλο, πριν από λίγες ημέρες: «Χριστός γαρ επείγεται του παθείν αγαθότητι» (Κυριακή Βαΐων εσπέρας). Από το πρώτο κρατάω το ρήμα «συντρέχει» και από το δεύτερο το ρήμα «επείγεται», επιθυμώντας να προβώ σε μια συγκριτική παράθεση.

* «Συντρέχω» (=βοηθώ, επικουρώ, συντελώ, συμβάλλω). Και αφορά το συνέδριο του Ιουδαϊκό, καθώς ενεργεί «παντοιοτρόπως» για να επιτύχει την καταδίκη του Αναμάρτητου. Δεν με «ξενίζει» η τόση «προθυμία» τους. Από την άλλη το «επείγομαι» (= πιέζομαι χρονικά, βιάζομαι, πρέπει να ολοκληρώσω κάτι σήμερα) με συγκινεί καθώς αναφέρεται στο Δεσπότη μου! Λαχταρά να με ελευθερώσει, να με λυτρώσει, να με κάνει συγκληρονόμο Του! Η προθυμία για το κακό, η προθυμία για την ευεργεσία. Οι αχάριστοι και ο Ευεργέτης!    

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το Πάθος και αυτός ο Θάνατος του Χριστού είναι συνολικά ένα ακατανόητο μυστήριο. Οι σύγχρονοί Του «κινούντες τας κεφαλάς » (Ματθ. 27, 39) βλασφημούσαν και απαξίωναν την θυσιαστική Του προσφορά. Μήπως αυτό δεν γίνεται και σήμερα; Για τον άνθρωπο όμως που ζει «βιωματικά» την χριστιανική διδασκαλία μπορεί να ομολογήσει μαζί με τον υμνωδώ: «Ο γαρ θάνατός Σου ζωή μου» (τροπάριο, εσπ. Κυριακής Βαρέως ήχου) η αν θέλετε να συνταχθεί εννοιολογικά με τον Ιωάννη: «Εν τούτω εγνώκαμεν την αγάπη, ότι εκείνος υπερ ημών την ψυχή αυτού έθηκε» (Α΄ Ιω. 3, 16). Ο Εσταυρωμένος πάντοτε «κρεμάμενος» θα καλεί τους ανθρώπους σε προβληματισμό και σωτηρία!

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Ιωάν. ιβ΄, 1-18)

ΠΡΟΫΠΑΝΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ

«ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου,

Βασιλεύς του Ισραήλ...».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Πτωχός και άσημος ο Χριστός όσο κανείς άλλος. Πτωχός από την γέννησή Του έως το Πάθος. Η καταγωγή Του από ένα άσημο χωριό, τη Ναζαρέτ, για αυτό και «Ναζωραίος εκλήθη» (Ματθ. 2, 23). Εργάστηκε σαν μαραγκός - «τέκτονος υιός» - και όλοι τον θεωρούσαν μέρος της πεζής καθημερινότητας. Ακόμα και όταν Τον ρωτούσαν, που μένεις... απαντούσε: «ο δε Υιός του Ανθρώπου ουκ έχει που την κεφαλή κλίνη» (Ματθ. 8, 20 & Λουκ. 9, 58). Αλλά τί ακούω; Δεν το ακούτε και εσείς; Χιλιάδες άνθρωποι φωνάζουν «Ζήτω ο Βασιλεύς». Πως εξηγείται αυτή η μεταβολή;

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΑΝΑΣΤΑΣΗ, ΤΟ ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ

* Και βέβαια υπάρχει εξήγηση. Ο Χριστός βγαίνοντας στο δημόσιο βίο έκανε πολλά και μεγάλα θαύματα. Τα γνωρίζουμε από τα ευαγγέλια. Το νερό το έκανε κρασί, ευλόγησε τα ψωμιά και τα ψάρια «χορταίνοντας» πλήθη ανθρώπων. Λεπρούς, τυφλούς, χωλούς θεράπευσε. Κυριάρχησε στα στοιχεία της φύσεως, κυριάρχησε στο σατανά και του απέσπασε την εξουσία του.

*Αλλά σήμερα κάνει το μεγαλύτερο θαύμα. Ανασταίνει ένα νεκρό, προτυπώνει την δική Του Ανάσταση, προτυπώνει την Ανάσταση όλων των ανθρώπων. «Λάζαρε δεύρο έξω» (Ιω. 11, 43) και με το πρόσταγμά Του ο Λάζαρος αναστήθηκε «εκ νεκρών».

*Το θαύμα αστραπιαία διέτρεξε την χώρα. Ο υποτεταγμένος λαός της Ιουδαίας βρήκε το Μεσσία Του. Αυτόν που θα τον λυτρώσει από τον ρωμαϊκό ζυγό. Ο Χριστός δεν ήταν δημαγωγός. Η Βασιλεία Του ήταν πνευματική και όχι σαν τις ανθρώπινες. Ήξερε πως ο λαός αυτός θα φώναζε σε μερικές ημέρες: «Άρον, άρον, σταύρωσον Αυτόν» (Ιωάν. 19, 15). Τί είναι αυτός ο κόσμος! Μια σε ανεβάζει στα άστρα και μιά σε πηγαίνει στα βάθη, στο χάος. Ο Χριστός έκλαψε καθώς είδε την Ιερουσαλήμ. Δεν υπήρχε χαρά στο πρόσωπό Του...

Β) Η ΠΡΟΣΜΟΝΗ ΤΟΥ ΜΕΣΣΙΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ          

* Η ανθρώπινη ζωή προσμένει πάντα ένα Μεσσία. Να αλλάξει τα δεδομένα, να αναχαιτίσει την ξέφρενη πορεία μας προς μη επιθυμητές καταστάσεις. Νιώθουμε ανεπαρκείς και λίγοι και περιμένουμε τον όποιο «χαρισματικό» ηγέτη να μας χειραγωγήσει, να μας τραβήξει προς την ιδεολογική του κατεύθυνση.

* Τα προβλήματα δεν λύνονται με «κούφιες ρητορείες». Και όταν οι ελπίδες μας για τους ψεύτικους σωτήρες αποδεικνύονται μάταιες τα «ωσαννά» γίνονται «σταύρωσον». Αυτό συμβαίνει και σήμερα. Όσα πιστέψαμε, όσα θεωρήσαμε ακλόνητα... βρίσκονται πιά στην σφαίρα της αβεβαιότητος.

* Ποιά είναι λοιπόν η σχέση μας με τον Χριστό; Επιδερμική σαν τους κατοίκους της Ιερουσαλήμ; Αλλάζει διαθέσεις ανάλογα με το πως «πηγαίνουν» τα πράγματα στη ζωή μας; Πολέμιοί Του σαν τους Φαρισαίους και Ιουδαίους; Ή σαν τα «άκακα παιδιά» προσμένουμε τον Σωτήρα μας να μας αλλάξει και να μας εξάγει από τα προσωπικά μας αδιέξοδα;

* Ποιά η πίστη μας στο ευαγγέλιο... ξέρουμε ότι ο Χριστός νικάει το θάνατο, γνωρίζουμε ότι αυτό μπορεί να συμβεί και σ’ εμάς; Σαγηνευμένοι πολλές φορές από τα θαύματα του Κυρίου σταματάμε μόνο εκεί. Θα πρέπει να προχωρήσουμε στο βάθος των έργων και των λόγων Του... Ας ξεφύγουμε από την παρανοημένη εικόνα που έχουμε για τον Χριστό και ας αναζητήσουμε την «γνήσια κοινωνία» με το πρόσωπό Του που μας λυτρώνει.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το βράδυ, οι ναοί των Ορθοδόξων θα αντηχήσουν από το δημοφιλές και ωραιότατο «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται», τροπάριο που δίνει την εκκίνηση στο ορατόριο του θείου Δράματος. Έρχεται ο «Νυμφίος» για τον κάθε ένα από εμάς, για την νύμφη ψυχή και καλεί όλους σε μία συμπόρευση στο Πανάγιο Πάθος Του... Ας μην τον αφήσουμε μόνο Του. Ας του δώσουμε για λίγο την καρδιά μας, ας του ψιθυρίσουμε μυσταγωγικά, στα κατανυχτικά απογεύματα της Μεγ. Εβδομάδος, πως κατανοούμε την μεγάλη Του Θυσία, η οποία στοχεύει να λυτρώσει την ύπαρξη μας από την κατάπτωση και την φθορά...

 ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα      (Μάρκ. ι΄, 32-45)

Η ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

Η ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ

«ος εάν θέλη γενέσθαι μέγας εν υμίν, έσται υμών διάκονος»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Τα σημερινά ευαγγελικά λόγια του Κυρίου είναι αναμφίβολα μιά προφητεία για το Πάθος του Υιού του Θεού που πλησιάζει: «μέλλοντα αυτώ συμβαίνειν» (Μαρκ. 10, 32). Αναφερόμενος στο «ποτήριον ο εγώ πίνω» (Μαρκ. 10, 38) ασφαλώς ο Ιησούς εννοούσε τα Πάθη Του με αποκορύφωμα τον Σταυρό. Από την άλλη οι μαθητές ονειρεύονται μεγαλεία... Δεν καταλαβαίνουν την τραγικότητα της προφητείας Του και διαποτισμένοι με το κοσμικό πνεύμα ορέγονται διακρίσεις και πρωτεία! Ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης τρέχουν να «κλείσουν θέση παρά τω θρόνω» του Διδασκάλου. Μόνο που η Βασιλεία του Ιησού είναι αιματοβαμμένη, θυσιαστική, γεμάτη προσφορά και διακονία. Νομίζω πως όλα αυτά θα μπορούσαν να πουν πολλά σε μας τους κληρικούς... 

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΠΡΩΤΕΙΑΣ

* Οι ατελείς μαθητές στοχεύοντας σε κοσμικά μεγαλεία μας εκπροσώπησαν πλήρως εμάς τους ατελείς επίσης κληρικούς. Μη έχοντας κατανοήσει το μέγεθος της ευθύνης του ιερατικού αξιώματος, μη έχοντας αυτογνωσία της «πνευματικής μας τυφλότητος», είμαστε έτοιμοι να ανέλθουμε, όσο το δυνατόν υψηλά όχι για να υπηρετήσουμε και να προσφέρουμε στον αμπελώνα του Κυρίου, αλλά για δόξα, φήμη και προβολή.

*Δύο το ζήτησαν αλλά και οι δέκα υπόλοιποι αγανάκτησαν, που σημαίνει ότι είχαν το ίδιο πάθος. Όπως ακριβώς εκδηλώνεται και στον χώρο των κληρικών. Ένας προάγεται και οι υπόλοιποι ψάχνουμε «τα αρνητικά του» για να του προσάψουμε κατηγορίες. Για δάφνες πολλοί έτοιμοι, για δουλειά, συνέπεια και προσφορά μετρημένοι.

*Ο Κύριος φιλόστοργα μαζεύει κοντά τους μαθητές Του και τους εξηγεί. Μαζί τους και εμάς τους κληρικούς Του και μας νουθετεί! Έτσι ακριβώς – μας μιλάει νοερά – επεθύμησε και ένας άγγελος να γίνει «υψηλότερος» από τον Θεό. Εκεί στον Θρόνο Του Πατέρα Μου... και έπεσε «πτώμα εξαίσιο» συμπαρασύροντας μαζί του στην άβυσσο και άλλους πολλούς. Ο υπερήφανος ομοιάζει με τον διάβολο...

Β) ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ

* Και έτσι βρίσκει ευκαιρία, να αναπτύξει – αναλύσει, ο Κύριός μας τα της Βασιλείας Του. Στον δικό Του χώρο η Βασιλεία είναι «πνευματική», δεν έχουν θέση τέτοιες νοοτροπίες εξουσίας και κυριαρχίας. Ο πιο «μεγάλος» είναι αυτός που μπορεί να υπηρετεί όλους! Αυτό έκανε και ο Ίδιος. Έγινε άνθρωπος για να μας υπηρετήσει. Έλαβε μορφή δούλου για να μας διακονήσει. Έδωσε την ζωή Του – ύψιστη διακονία – για να σωθούμε όλοι εμείς οι «σκλάβοι» της αμαρτίας.

* Εμείς οι κληρικοί λοιπόν να καταλάβουμε, ότι κατέχουμε ένα τμήμα της Βασιλείας του Ιησού – ως εργάτες Του – μιας Βασιλείας διακονίας και προσφοράς. Δεν έχουμε δικαίωμα, λόγω της θέσεώς μας, να επιζητούμε προβολή και κυριαρχία πάνω σε άλλους πιστούς. Δεν είμαστε δυνάστες αλλά υπηρέτες του ανθρώπινου πόνου. Όχι για δόξα και πλουτισμό, αλλά για προσφορά και θυσία. Μεγάλοι στην Εκκλησία δεν είναι όσοι έχουν κάποια περίοπτη θέση, αλλά οι ταπεινοί, αυτοί που δέχονται με χαρά να επιτελούν ταπεινές διακονίες και να είναι παραγκωνισμένοι για το καλό του συνόλου.

* Και ενώ προσπαθούμε εξωτερικά να φαινόμαστε κληρικοί, η διάθεσή μας να συμπορευθούμε με τον Χριστό, δημιουργεί ένα εσωτερικό μεγαλείο: μας κάνει να μοιάζουμε ουσιαστικά με τον Χριστό, το Μεγάλο Διάκονο των ανθρώπων. Σε Αυτόν που πρόσφερε τα πάντα για τον άνθρωπο χωρίς απαίτηση ανταποδόσεως και αναγνωρίσεως. «Μεταμορφώνεται» η ζωή μας σύμφωνα με την δική Του και ζούμε μια ζωή πληρότητος και ευλογίας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Είναι καιρός να πλησιάσουμε, και να προσευχηθούμε όχι για να πάρουμε κάτι από τον Κύριο. Να πάρουμε «τον Ίδιο» τον Κύριο στην ύπαρξή μας. Ένα δώρο, μια ευλογία δική Του θα αλλάξει ασφαλώς την ζωή μας. Αν έρθει όμως ο Ίδιος, αν τα βήματά Του γίνουν και δικά μας πόσο διαφορετικοί θα νιώσουμε και τι προσφορά θα κάνουμε στους συνανθρώπους μας. Σήμερα ο Χριστός μίλησε πρώτα σε μένα και ύστερα σε σένα. Και απ’ τους δύο περιμένει αλλαγή. Για ν’ αλλάξει η Εκκλησία, η οποία αποτελείται από Εκείνον, από μένα και από σένα!

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ΟΤΑΝ Η ΠΙΣΤΗ ΚΛΟΝΙΖΕΤΑΙ

«ω γενεά άπιστος και διεστραμμένη, έως πότε ανέξομαι υμών».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Μόνο όσοι είχαν την φρικτή «εμπειρία» να δοκιμαστούν από ακάθαρτα πνεύματα καταλαβαίνουν το δράμα του πατέρα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής. Όταν ακούσουμε από το στόμα του την περιγραφή των όσων συμβαίνουν στο παιδί του, όταν μας αποκαλύψει με πόνο… ότι αυτό πότε πέφτει στο νερό και πότε στην φωτιά, τότε μόνο οίκτο μπορούμε να νιώσουμε γι’ αυτόν το γονιό. Ο Ιησούς διορθώνει την απιστία του πατέρα (ή καλύτερα την ελλιπή του πίστη), θεραπεύει την αρρώστια του παιδιού, παράλληλα όμως και την ολιγοπιστία των μαθητών Του...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΠΡΟΣΩΠΟ ΥΠΑΡΚΤΟ Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ

* Πέραν του ότι, ο σημερινός άνθρωπος δεν πιστεύει (καλύτερα: δεν γνωρίζει) στο Θεό, ανάλογα πράττει και για τον διάβολο. Φυγόπονα και θέλοντας όμορφα και ανέμελα να περνάει την ζωή του, θεωρεί, ότι όλα αυτά είναι μυθοπλασίες και κατασκεύασμα των κληρικών με σκοπό να τρομοκρατούν και ελέγχουν τους πιστούς. Η Αγία Γραφή διδάσκει: «εις τούτο εφανερώθη ο Υιός του ανθρώπου ίνα λύση τα έργα του διαβόλου» (Α΄ Ιω. 3,8) και αλλού «ίνα διά του θανάτου καταργήση τον το κράτος έχοντα του θανάτου, τουτέστι τον διάβολον» (Εβρ. 2,14).

*Η παιδεία μας και ο πολιτισμός μας αγνοεί «μυωπικά» την θεωρία της υπάρξεώς του (του διαβόλου) και όχι μόνο διστάζει να τον αντιμετωπίσει, αλλά και να τον ερευνήσει. Έτσι μεγιστοποιείται ο κίνδυνος, μεγιστοποιείται η δύναμη ενός ολέθριου εχθρού, που κατάφερε να πείσει ότι δεν υπάρχει! Έχει απλά το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού!

*Σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε χαρακτηριστικά, ότι η «δαιμονική επήρεια» εκφράζεται με έλλειψη ενδιαφέροντος για την καθημερινότητα. Ο όγκος και το είδος των συσσωρευμένων προβλημάτων οδηγούν σε αδιέξοδα τους ανθρώπους (ξεχνάμε όμως, ότι ο Χριστός ονομάζεται και οδός που οδηγεί πέρα από αυτά). Ακούς συχνά: «δεν αξίζει να ζεί κανείς». Αθυμία και πλήρη αδιαφορία. Πεσμένο ηθικό, διαταραχή του ψυχικού του νευρικού συστήματος. Πλήρη κατάρρευση, μοναξιά και απόγνωση!

Β) ΠΕΡΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ

* Απ’ όπου «διώχνεται» ο Θεός βάζει κιόλας «πόδι» ο πονηρός. Τραγική διαπίστωση! Του δώσαμε χώρο μέσα μας. Τα έργα μας, η πορεία μας, η λανθασμένη αντίληψη των όσων πραγμάτων συμβαίνουν γύρω μας δημιουργούν ιδανικές συνθήκες. Καιρός να αναθερμάνουμε την σχέση μας με τον Θεό, με τα Μυστήρια, με την Εκκλησία. Κάναμε λάθη, ας τρέξουμε να τα διορθώσουμε. Η εξομολόγηση επαναφέρει τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος!

* Ο ψυχικός μας κόσμος ας γίνει από έρημος, πλήρης. Θα αποδράσουν σταδιακά ο κορεσμός, η απληστία, η τεμπελιά, το βόλεμα, το συμφέρον, και φυσικά ο διάβολος. Το φως διώχνει το σκοτάδι, η φωτιά το κρύο. Ας κάνουμε μέριμνά μας την μελέτη του Θείου Λόγου. Το ευαγγέλιο να υπάρχει πάντα δίπλα στο κομοδίνο μας (και σε μία εξαίρετη θέση στην καρδιά μας). Για τις στιγμές του πειρασμού ο ίδιος ο Ιησούς έχει δεηθεί: «ίνα μη εκλίπη η πίστις» μας (Λουκ. 22, 32). Ιερή συμμαχία… εμείς και ο Χριστός!

* Η πίστη μας ας γίνει δυνατή. Δεν μας αφήνει ο Χριστός να δοκιμαστούμε παραπάνω απ’ όσο αντέχουμε! Η χάρη του Αγίου Πνεύματος μετακινεί όρη και συντρίβει «υπό τους πόδας ημών πάντα εχθρό και πολέμιον» (ευχή του Μεγ. Αγιασμού). Αν λοιπόν συντελεστούν όλα αυτά τότε ο άνθρωπος καρποφορεί «εν Χριστώ» και αναδεικνύεται καθώς λέει ο Δαυίδ «ως ξύλον, παρά τας διεξόδους των υδάτων» (Ψαλμ. 1, 3).      

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Αν όμως όλα αυτά δεν συμβαίνουν στον ψυχικό μας κόσμο, ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον χωρίς πανικό σαν τον πατέρα του ευαγγελίου να κοιτάξουμε προς τον Δεσπότη Χριστό. Να Του πούμε με ειλικρίνεια: «πιστεύω Κύριε, βοήθει μου την απιστία» (Μαρκ. 9, 24). Δηλαδή, αναγνωρίζω πως έχεις την δύναμη να με βοηθήσεις. Μην με αφήσεις να καταποντιστώ, αλλά αναπλήρωσε την έλλειψη της πίστεως μου. Τότε να είμαστε βέβαιοι, ότι «ουκ αδυνατήσει παρά τω Θεώ παν ρήμα» (Λουκ. 1, 37). Η δύναμη της χάριτος του Ιησού θα δώσει στους «ειλικρινώς αιτούντας» το αίσιο αποτέλεσμα κάθε πνευματικής μάχης...

Η απιστία της αδιάκοπης θαυματοθηρίας

Υπο του Θεοφιλεστάτου Πέτρας κ. Δαβίδ

            Διανύουμε αισίως την τέταρτη Κυριακή των Νηστειών. Στο Ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής, βλέπουμε τον Κύριό μας να αποκαλεί την γενεά του άπιστον και διεστραμμένη. Όταν ο πατέρας της περικοπής έρχεται στον Χριστό και του ζητάει να θεραπεύσει τον υιόν του που έχει καταληφθεί από δαιμόνιον άλαλον και κωφόν, τότε ο Χριστός τον ρωτάει εάν πραγματικά πιστεύει ότι μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο.

            Πρωτύτερα ο πονεμένος πατέρας είπε στον Χριστό ότι ζήτησε και από τους μαθητές του να θεραπεύσουνε το παιδί του, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Ο Χριστός τότε είπε τον περίφημο λόγον: «Ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;» (Μάρκ. Θ΄ 9). Η πρώτη εντύπωση που δίδεται εδώ είναι ότι ο Χριστός αναφέρεται στους μαθητές του, οι οποίοι λόγω της απιστίας τους δεν μπόρεσαν να βγάλουν το δαιμόνιο από τον άρρωστο νεαρό.

Μέσω όμως των μαθητών του ο Κύριος καυτηριάζει την απιστία της γενεάς των Ιουδαίων, από την οποίαν προήρχοντο ασφαλώς και οι Απόστολοι του Χριστού. Οι Εβραίοι αν και είχανε τον ίδιο τον Χριστό μπροστά τους, να τους διδάσκει, να τους ευλογεί, να κάνει σημεία και τέρατα, αν και είχαν τη μαρτυρία του Προδρόμου και των Γραφών για το πρόσωπο του Μεσσία, εν τούτοις κατά βάθος δεν πίστευαν ότι Αυτός που είχαν ενώπιόν τους ήταν η πλήρωση του νόμου και των προφητών.

Τον Χριστό τον έβλεπαν μόνον ως έναν άνθρωπον, ξεχωριστόν ίσως, εκλεκτόν, που θα έπρεπε όμως κάθε φορά να ικανοποιεί τις ιδιοτροπίες τους για να εξαγοράζει προς καιρόν την εύνοιά τους. Τον ακολουθούσαν μόνον επειδή μέσω των θαυμάτων του, εθεραπεύοντο οι ανάγκες τους για «άρτον και θεάματα». Όταν ο Χριστός πολλαπλασίαζε τους άρτους και τους ιχθύες και τους έδιδε τροφή για να χορτάσουν την πείνα τους, τότε ήταν καλός και άγιος και άξιος πίστεως και σεβασμού.

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

ΥΜΝΟΙ - ΥΒΡΕΙΣ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

            Με το έλεος του Θεού φτάσαμε στους Δ΄ Χαιρετισμούς. Μας δίνεται, για άλλη μια φορά, η πνευματική ευκαιρία να ασχοληθούμε συλλογιστικά με το πνευματικό ανάστημα που ονομάζεται Θεοτόκος. Να μιλήσουμε για τις αρετές Της, να διατρανώσουμε την σπουδαιότητα του Προσώπου Της, να φανερώσουμε τον καταλυτικό ρόλο Της στην σωτηρία του ανθρωπίνου γένους. Να συμπορευθούμε απλά με τον εμπνευσμένο μελωδό, προσθέτοντας τον δικό μας καρδιακό ύμνο κοντά – μαζί με τους ύμνους που έχει καταγράψει ο συγγραφέας των Χαιρετισμών...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΥΜΝΟΙ

* 144 φορές είπαμε κατά την διάρκεια των Χαιρετισμών την προσφώνηση «Χαίρε» προς την Παναγία μας. Σε πόσους Ορθοδόξους ναούς της πατρίδος μας, από ορθοδόξους ιερείς δεν ανέβηκε αυτό το άκουσμα πέρα από τους θόλους των ναών στον θρόνο της Κυρίας Θεοτόκου... Αμέτρητα λοιπόν «Χαίρε», συνοδευόμενα ίσως με δάκρυα ψυχών που πάλλονται από ευλάβεια προς την Θεοτόκο!

* Με μιά πρώτη ματιά ευσεβέστατος ο ελληνικός λαός. Να καμαρώσουμε σαν κληρικοί για την παιδεία (και ιδιαιτέρως την θρησκευτική) αυτού του γένους που γνωρίζει και αποδίδει ευγνωμοσύνη στα πρόσωπα που τιμά η ορθόδοξος λατρεία. Αγάπη στην Θεοτόκο. Λαχτάρα και πόθος και πίστη, πλήθος τα αφιερώματα αγάπης-ευγνωμοσύνης, πλήθος τα ξωκλήσια που κοσμούν κάθε γωνιά της αγιοτόκου ελληνικής επικράτειας.                

* Κατάμεστοι οι ναοί τα απογεύματα... βιβλιαράκια στα χέρια των πιστών, ευωδιαστά άνθη στις θεομητορικές εικόνες, κεριά συνωστίζονται στα μανουάλια των εκκλησιών... ουρές στην προσκύνηση της Πανάγνου... Και όλα αυτά με καλούν να καταθέσω την άποψη μου σε ένα λογικά αναφυόμενο προβληματισμό: Είσαι πάτερ μου ευχαριστημένος; Είσαι χαρούμενος μ’ αυτή την κοσμοσυρροή και τα δείγματα της ευλαβείας του πλήθους;            

Β) ΥΒΡΕΙΣ

* Θα ήμουν απόλυτα ευχαριστημένος αν ένα σκαλοπάτι έξω από κάθε ναό δεν κυκλοφορούσε η μολυσματική ασθένεια της βλασφημίας του ονόματος της Πανάγνου... Ότι πιό χυδαίο και ανήθικο και ανήκουστο μπορεί να ειπωθεί για αυτό το Πρόσωπο βρωμίζει τον αέρα που αναπνέουμε! Αλήθεια καμιά γυναίκα δεν υμνήθηκε τόσο πολύ αλλά και δεν βλασφημήθηκε τόσο πρόστυχα...

* Ο άνθρωπος που βλασφημεί γίνεται χειρότερος από τους δαίμονες. Οι δαίμονες φρίττουν αλλά πιστεύουν. Αναταράσσονται και αφρίζουν αλλά ομολογούν την θεότητα (πρβλ. θαύμα Γεργεσηνών). Συ άνθρωπε βλασφημείς και νομίζεις ότι ξεπερνάς τον θυμό. Ναι, νικάς το δαιμόνιο του θυμού που φεύγει «ευγενικότατα» γιατί έρχεται το μεγαλύτερο της βλασφημίας να κυριαρχήσει με τα δεσμά της δουλείας στην πανάθλια ψυχή σου!

* Υποκριτική και κραυγαλέα αντίθεση! Στους τέσσερις τοίχους των ναών δοξολογία στην Παναγία και απ’ έξω οχετός βλασφημίας, αναθυμιάσεις της ασεβείας και της πνευματικής καταπτώσεως ενός λαού που «κατ’ ευφημισμόν» πλέον… λέγεται ορθόδοξος! Ακόμα και οι Τούρκοι, αδελφοί μου, την ονομάζουν Μητέρα του Μεγάλου Προφήτου. Και τιμωρούν όσους τολμούν να ασεβήσουν προς το πρόσωπο Της! Δεν επιτρέπεται σε μουσουλμανική χώρα να ακουστεί το παραμικρό ασεβές γι’ Αυτήν! Να προσέχουμε να μην βλασφημήσουμε… και μας ακούσει κανένας Τούρκος και μας καθαρίσει... αν είναι Έλληνας δεν πειράζει… μπορεί και να γελάσει και να το ευχαριστηθεί!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

         Ας μείνω, ας επιμείνω λοιπόν και εγώ και εσείς, σε αυτήν την ωραία εικόνα που βλέπουμε απόψε στον ιερό ναό μας... Θεοτόκος, ευλάβεια, κεριά, μετάνοιες, πίστη, ικεσία, προσευχή, κατάνυξη. Μητέρα όλων ημών, μητέρα και αυτών που σε προσκυνούν και αυτών που σε βλασφημούν... Δέξου-παράβλεψε, άκουσε-αγνόησε, ευχαριστήσου-κλάψε, μεσίτεψε-λύτρωσε, τα παιδιά Σου, τα παιδιά όλου του κόσμου!

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα     (Μάρκ. η΄, 34-θ΄1)

ΑΓΚΑΛΙΑΣΕ ΤΟΝ ΠΟΝΟ

«απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού» (Μαρκ. 8, 34)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Υψώνοντας και πάλι το «ζωηφόρον» ξύλον στο κέντρο του ναού, η εκκλησία μας, δίνει την ευκαιρία ν’ αναπτύξουμε θεοφιλείς στοχασμούς στην ύπαρξή μας. Κάθε φορά, αυτός ο Τίμιος Σταυρός, παρέχει την δυνατότητα σε μας να τον «ψηλαφήσουμε» από διαφορετική οπτική γωνία. Πάντοτε έχει κάτι σπουδαίο να μας πεί. Είναι ο θρόνος του Ματωμένου μας Βασιλιά... Στην σημερινή ομιλία μας, ας ασχοληθούμε λίγο με τον πόνο του Ιησού. Ας σταθούμε στον τρόπο με τον οποίο τον βίωσε, τον δέχθηκε και το μήνυμα που στέλνει σ’ όλους εμάς...

Σύνδεση: Φαντάζομαι το Σταυρό Του... και βλέπω πάντοτε χέρια απλωμένα... Ακάλυπτη η καρδιά Του, απροστάτευτο το πρόσωπο Του, ο Ιησούς ανοίγεται στον ανυπόφορο πόνο, κάνει τον πόνο δικό Του, διδάσκοντάς μας να δεχθούμε τις όποιες δοκιμασίες της ζωής.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΡΕΧΟΝΤΑΣ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΝΟ

* Σε ένα κόσμο που το κυνήγι της «ψεύτικης» χαράς και των απολαύσεων έχει καταντήσει αυτοσκοπός, η θλίψη και η δοκιμασία είναι ότι το μισητό και απευκταίον. Δεν αρέσει να βλέπουμε «κατά πρόσωπον» τα προβλήματα μας και ότι γενικώς μας στεναχωρεί. Φοβόμαστε τον πόνο, τρέχουμε μακριά από την δυσκολία και νομίζουμε ότι γλιτώσαμε και ξεφύγαμε.

* Ο περισσότερος κόσμος θεωρεί (με την στάση του) απαράδεκτο το να υποφέρεις. Γι’ αυτό επιχειρεί μια ανόητη διαφυγή σε διάφορα, όπως λέγονται, «ναρκωτικά συμπεριφοράς»... Εργασία μετά μανίας, περιουσίες, σχέσεις, συγκινήσεις, ταξίδια, ψυχαγωγία, ουσίες, θεάματα. Όλα αυτά έρχονται να «επουλώσουν», όπως τουλάχιστον ισχυρίζονται, τις ουλές που χαράζει στην ύπαρξή μας η σκληρότητα και η ωμότητα των καθημερινών καταστάσεων.

* Έτσι νομίζουμε ότι αποφεύγουμε τον πόνο. Άλλος τον κοιτάει μαζί με όλους, άλλος τον δέχεται μοιρολατρικά ως μέρος της «τύχης» του, άλλος το «παίζει» ήρωας χωρίς να παραδέχεται το πρόβλημα και την αδυναμία του και τέλος ο αισιόδοξος ψάχνει να βρεί τι καλό θα βγεί από τον πόνο στους διάφορους τομείς της ζωής του. Τα ανοικτά χέρια του Ιησού πάνω στο σταυρό είναι καιρός, όχι μόνο εορταστικά αλλά και υπαρξιακά, να μας προβληματίσουν...

Β) ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΟΝΟ

* Τον τρόπο με τον οποίο ο Ιησούς νίκησε τον πόνο έκαναν δικό τους οι άγιοι μάρτυρες και ενάρετοι της Ορθοδόξου Πίστεώς μας. Ο Κύριός μας δεν θέλησε να γευτεί «εσμυρνισμένον οίνον» σαν καταπραϋντικό του πόνου (το έδιδαν την εποχή εκείνη στους εσταυρωμένους για να απαλύνουν την δριμύτητα του), αλλά όλα τα υπέμεινε καρτερικά! Μαστίγωμα, χλαμύδα, κάλαμον, ακάνθινο στεφάνι, χλευασμό, όχι όμως λήθη πόνου, επιλέγοντας να βιώσει την πλήρη ισχύ του πόνου! Ο Ιησούς έγινε «άνθρωπος θλίψεων και δόκιμος ασθενείας» (Ησ. 53, 3). Γι’ αυτό και ο Δαυίδ φωνάζει: «Διήλθομεν διά πυρός και ύδατος και εξήγαγες ημάς εις αναψυχήν» (ψαλμ. 65, 12) ή ο Παύλος: «ότι διά πολλών θλίψεων δει ημάς εισελθείν εις την Βασιλεία του Θεού» (Πραξ. 14, 22).

* Στεκόμαστε λοιπόν στο Σταυρό και καταλαβαίνουμε την «ευλογία» του πόνου. Το πάνσοφο σχέδιο του Θεού για μας. Ζητάμε η ανδρεία και το θάρρος του Χριστού να γίνει και δικό μας. «Είμαι έτοιμος», μπορούμε να πούμε μαζί με τον Κύριο. Είμαι έτοιμος, να κάνω τον πόνο δικό μου, τον πόνο που θεραπεύει και με απαλλάσσει, αυτόν τον «λυτρωτικό» και μέσα απ’ αυτόν να ανακαλύψω τόσα σημαντικά διδάγματα για την ζωή. «Και θέλω σοι δώσει θησαυρούς φυλαττόμενους εν σκότει και πλούτη κεκρυμμένα εν αποκρύφοις» (Ησ. 45, 3).

* Ίσως το ποτήρι των θλίψεων φαινομενικά να το παίρνουμε από χέρια ανθρώπινα, (Ιγν. Μπρατσιανίνωφ) δίκαια ή άδικα... προέρχεται όμως από τον Αθώο και Πανάγιο Ιησού. Εσύ και εγώ οφείλουμε να φερθούμε σωστά όπως ταιριάζει σ’ έναν ακόλουθο του Ιησού με ευγνωμοσύνη και πίστη, καθώς θα επαναλαμβάνουμε τα λόγια του ληστού: «εμείς δίκαια τιμωρούμαστε γι’ αυτά που κάναμε... Θυμήσου με Κύριε, όταν έρθεις στην Βασιλεία Σου». Και ας γυρίσουμε μακρόθυμα στους ανθρώπους λέγοντας: «Ευλογημένοι να είστε από τώρα και μελλοντικά στην αιωνιότητα». Ακόμα και αν η καρδιά σου «αντιδρά», θυμήσου τι Διδάσκαλο έχεις...  

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Βλέποντας τον Εσταυρωμένο... να τον παρακαλάς να απομακρύνει από σένα κάθε πειρασμό. Όταν έρθεις μην ριχθείς «αψήφιστα» στην μάχη, αυτό κρύβει εγωισμό! Γεμάτος πίστη βάδισε στα «χνάρια» του Ιησού και των αγίων, μέσα στο σκοτάδι, στα άγρια κύματα, γιατί ο Ιησούς σε καθοδηγεί αόρατα.

Δέξου τον πόνο, όπως Εκείνος, όπως οι μάρτυρες, οι οποίοι έψαλαν ύμνους χαράς μπροστά στα ατιμωτικά όργανα του πάθους τους. Έτσι η καρδιά σου θα είναι πάντοτε καθέδρα δοξολογίας και ευγνωμοσύνης προς σ’ Αυτόν που ανέβηκε στο Σταυρό μόνο και μόνο από αγάπη.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

Η ΜΗΤΕΡΑ ΠΑΝΑΓΙΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

            Στεκόμαστε απόψε, για άλλη μια φορά, μπροστά στην εικόνα της Παναγίας. Γεμάτοι κατάνυξη, ευγνωμοσύνη, απαγγέλουμε τα «χαίρε» τα οποία συνέθεσε ο αγιοπνευματικά εμπνευσμένος συνθέτης αυτού του ύμνου. Ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ένα ποίημα, ένα τραγούδι. Ένα θαυμαστό τραγούδι γιατί έχει υπόθεση πνευματική, γιατί τραγουδά τις υψηλότατες δογματικές έννοιες της πίστεώς μας. Είναι ένα τραγούδι πάντοτε επίκαιρο, έχει αντοχή στο χρόνο, δεν φεύγει ποτέ από την μόδα. Σ’ αυτό βεβαίως κεντρική θέση κατέχει το πρόσωπο της Παναγίας. Της Μητέρας του Ιησού, η οποία απέκτησε επίσης κεντρική θέση στην θεία λατρεία αλλά και στις καρδιές των πιστών ανθρώπων...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΔΟΞΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

* Μέσα από τα «χαίρε» αλλά και απ’ όσα τροπάρια συνέθεσαν προς τιμήν Της αποκαλύπτεται η δόξα της Θεοτόκου. Η Παναγία μας ποτέ δεν διεκδίκησε κάτι στην χορεία των Αποστόλων και στην πρώτη Εκκλησία. Υπήρξε σιωπηλή και ταπεινή αλλά ως Μητέρα του Κυρίου έχαιρε του σεβασμού όλων των μαθητών.            

*Κάθε φορά που τελούμε την Θ. Λειτουργία και κατά την μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού «εξαιρέτως» προσφέρουμε την Λειτουργία για να τιμήσουμε την Παναγία μας. Όλοι οι Άγιοι έχουν δόξα και τιμή, ως φίλοι γνήσιοι του Δεσπότου, αλλά η Μαριάμ είναι το πρόσωπο εκείνο που έδωσε σάρκα ανθρώπινη στο Χριστό.      

*Συνελήφθει στην κοιλία Της, δέχθηκε το χάδι και το φίλημά Της, διδάχθηκε να περπατάει και δέχθηκε όλες τις φροντίδες για να μεγαλώσει ως άνθρωπος. Όλα αυτά μέσα από την αγωνία και την ανύστακτη φροντίδα της Θεοτόκου. Γι’ αυτό και το αντίδωρο που λαμβάνουμε κατά μια ερμηνεία συμβολίζει την Παναγία μας, αφού απ’ αυτό το πρόσφορο εξάγεται το τεμάχιο το οποίο με την έλευση του Αγ. Πνεύματος γίνεται Χριστός!

Β) ΓΙΑ ΜΑΣ…

* Έτσι και εμείς αισθανόμαστε τόσο κοντά το πρόσωπο της Παναγίας. Μέσα στην Εκκλησία έχουμε κοινό Πατέρα τον Θεό. Αδελφό και Φίλο, όπως μας αποκάλεσε, τον Κύριο. Μητέρα πνευματική την «Κεχαριτωμένη», αδέλφια τους Αγίους που είναι όμοιοι με μας. Αυτή είναι η οικογένειά μας, αυτό συνιστά την Εκκλησία.      

* Και έχει ακριβώς την ίδια θέση με την βιολογική μας μητέρα. Ποιός δεν έχει δεχθεί την Θεομητορική της στοργή; Ποιός δεν έχει δεχθεί την παρηγορία όταν απελπίζεται για την αμαρτωλή ζωή του; Ποιός δεν δέχθηκε τον γλυκό της λόγο και την τρυφερή της αγάπη;      

* Να λοιπόν, γιατί γεμίζουμε τους Ναούς τέτοιες μέρες. Να γιατί καταρρίπτονται τα επιχειρήματα αθεΐας και ανυπαρξίας του Θεού! Αφού βλέπουμε την Μητέρα... δεν θα υπάρχει ο Υιός της; Αφού βλέπουμε να εξαπλώνεται παντού η Μητρόθεος χάρη Της... δεν θα αναγνωρίσουμε την αιτία της αγιότητάς Της;

* Ας σταθούμε λοιπόν προσευχόμενοι μ’ αυτούς τους γλυκύτατους ύμνους. Και ας είμαστε βέβαιοι ότι θα ακούσει και θα μεταφέρει στον Υιό Της τα «προς σωτηρίαν» αιτήματα. «Πολύ ισχύει δέησις Μητρός προς ευμένεια Δεσπότου». Έχει την παρρησία, εξ’ αιτίας της αποστολής Της αλλά και της υπουργίας της στο Μυστήριο της Σαρκώσεως, σε τέτοιο βαθμό, ώστε να κάμψει ακόμα… και την δικαία οργή του Κυρίου προς τον αμετανόητο άνθρωπο.                         

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

         Είναι πανθομολογούμενο πως η μάνα καλύτερα απ’ όλους καταλαβαίνει τον πόνο του παιδιού. Η στάση των Χριστιανών απέναντι στο πρόσωπο της Παναγίας Μητέρας συνομολογεί με πίστη και θέρμη πόσο αγαπούμε την ταπεινή Κόρη της Ναζαρέτ. Είναι άραγε η κατανόησή Της; Η αγιότητά Της; Ο ρόλος Της σαν Μητέρα του Χριστού; Κάτι απ’ όλα αυτά ή και όλα μαζί ίσως. Εμείς όμως το νιώθουμε και γι’ αυτό αυτά τα υπέροχα «χαίρε» και μας εκφράζουν και μας κάνουν να συμψάλλουμε δειλά - δειλά κατά αυτές τις ωραιότατες ακολουθίες...  

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ΟΧΥΡΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΑΣ

«χαίρε των ειδώλων τον δόλον ελέγξασα».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Δεν είναι αμελητέο γεγονός η πλάνη της ειδωλολατρίας. Ούτε σαν ζήτημα αφορά κάποιες αλλοτινές εποχές των αρχαίων κλασικών χρόνων. Στην δική μας εποχή προσπαθούν υποστηρικτές της να την επαναφέρουν στο προσκήνιο, παραθεωρώντας όσο το δυνατόν την Ορθόδοξο πίστη. Σε ένα στίχο, εκ των σημερινών που ακούστηκαν, η Παναγία μας εμφανίζεται, ως η πνευματική δύναμη που αποκαλύπτει τον δόλο της ειδωλολατρίας και αναχαιτίζει την ζημιά που προκαλεί αυτή στις ψυχές των ανθρώπων. Γεννώντας (κατά την σάρκα) τον Ιησού Χριστό, έφερε στον κόσμο το Φως εκείνο, που φωτίζει πάντα άνθρωπο κατά τους Πατέρας και αποδιώκει κάθε πλάνη, κάθε διαστρέβλωση που επιχειρούν να σπείρουν στον κόσμο αιρετικοί και κακόβουλοι άνθρωποι...                                  

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΔΑΜ... ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Συνέπεια της πτώσεως των πρωτοπλάστων ήταν η αποστασία από τον Θεό. Ο άνθρωπος σκοτισμένος τον λησμόνησε και στράφηκε σε υποκατάστατά Του, τα είδωλα. Έτσι θεοποιήθηκε η αμαρτία και η διαστροφή της, η κλοπή, η απάτη, ο δόλος, η πονηριά και άλλα όμοια χαρακτηριστικά παρουσιάστηκαν ως χαρακτήρες θεϊκοί – υποδείγματα ακατάλληλα για διάπλαση του ανθρώπινου χαρακτήρος.

*Αυτή η παραφροσύνη συνεχίζεται και στο σήμερα. Μερίδα ανθρώπων επιθυμεί την αναβίωση και νεκρανάσταση αρχαίων παγανιστικών θρησκειών και επαναφορά ενός ειδωλολατρικού μορφώματος. Προβάλλουν λοιπόν την αρχαιοελληνική θρησκεία, ως την γνήσια θρησκευτική παράδοση του τόπου. Σ’ αυτό συνδράμουν συγγραφείς, επιστήμονες, καλλιτέχνες, σκηνοθέτες ταινιών. Ένας ο σκοπός! Μείωση της Ορθοδοξίας – αύξηση της ειδωλολατρίας.

*Επιπλέον θεωρούν ότι μόνο μ’ αυτή (την ειδωλολατρία) προάγεται ο Ελληνισμός, η αξία της Ελλάδος, η ιστορικότητα του χώρου, η παράδοση και η κληρονομιά μας. Έτσι ο Έλληνας θα έχει την υψηλή θέση που του αξίζει στο παγκόσμιο στερέωμα και θα αναγνωρίζεται διεθνώς…

Β) ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΑΝΗ

* Οι σοφοί μας πρόγονοι αντιλήφθηκαν νωρίς τα μυθεύματα και τις τερατώδεις αντικρουόμενες απόψεις πάνω σε θεμελιώδεις αρχές. Οι μυθολογίες και οι θεογονίες των αρχαίων θεών, οι πράξεις βίας, μίσους, αντιζηλίας, αντεκδικήσεως τους προβλημάτισαν. Άσκησαν λοιπόν σκληρή κριτική στους «κατασκευασμένους» θεούς. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Πλάτωνα, Ηράκλειτο, Σωκράτη, Αριστοτέλη, Δημόκριτο, Σοφοκλή, Επίκουρο και πολλούς Στωικούς, οι οποίοι ήταν καυστικοί απορρίπτοντας πολλές φορές την λατρεία των αρχαίων Θεών.

* Η Ορθοδοξία μας σεμνύνεται ότι κατάφερε να συνταυτίσει Ελληνισμό και Χριστιανισμό. Να διαφυλάξει μέσα από φωτισμένους Πατέρες την ελληνική γλώσσα, την ελληνική αυτοσυνειδησία και την διαχρονικότητα του ελληνικού γένους και της ιστορίας μας. Σαν Ορθόδοξοι Έλληνες Χριστιανοί καμαρώνουμε για τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό μας, αλλά δεν εμμένουμε σε πρωτόγονες μορφές «πατρώας» θρησκείας την οποία μάλιστα λαμπροί εκπρόσωποί της την αποστρέφονται.

* Η Παναγία μας λοιπόν, γεννώντας τον Ιησού έδωσε στον κόσμο όλο αλλά και στο ελληνικό μας έθνος την φώτιση και προστασία του ζώντος Τριαδικού Θεού. Οι άγιοι Πατέρες συνέβαλαν να κρατηθούν διαχρονικά τα στοιχεία εκείνα που ήταν και είναι πολύτιμα από τον κλασικό ελληνισμό. Τα κείμενά τους διέσωσαν τον πλούτο της γλώσσας για την οποία είμαστε υπερήφανοι. Έτσι χάρη στην μητέρα του Ιησού ο κόσμος ελευθερώθηκε από την πλάνη και τον δόλο των ειδώλων «τη επιγνώσει του αληθινού Θεού» (Θ. Λειτουργία Μεγ. Βασιλείου)!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

         Πέρα από αυτά όμως τα στοιχεία, που αφορούν την πίστη και τον πολιτισμό, ο Υιός της Παρθένου καταργεί κάθε είδωλο, κάθε μορφή ειδωλολατρίας, κάθε αμαρτία από την ψυχή μας. Κάθε πάθος που έχουμε είναι σαν να λατρεύουμε ένα θεό της αρχαιότητας. Από αυτά να ελευθερωθούμε με την βοήθεια του Ιησού και τις πρεσβείες της μητέρας Του, την οποία σήμερα ταπεινά ήρθαμε να δοξολογήσουμε γεμάτοι ευγνωμοσύνη.

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα    (Μάρκ. β΄, 1-12)

ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΙΑ.

«αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου...

άρον τον κράββατον σου και ύπαγε εις τον οίκον σου...».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Πολύ γνωστή σ’ όλους η ευαγγελική περικοπή της θεραπείας του παραλυτικού της Καπερναούμ. Μέσα από τα συνοπτικά γεγονότα του ευαγγελίου γνωρίζουμε, ότι ο Ιησούς ξεκίνησε την δημόσια δράση Του από την Ναζαρέτ, στην Βηθλεέμ γεννήθηκε, όμως στην Καπερναούμ, ‘την ιδία πόλη’, την αγαπημένη Του, έδωσε το μεγαλύτερο βάρος της προσπάθειάς Του. Η Ιερουσαλήμ, ως Προφητοκτόνος και Θεοκτόνος, δεν λογίζεται ως πόλη του Ιησού. Η Καπερναούμ είναι ωραία και παραθαλάσσια. Μια κωμόπολη 1.500 κατοίκων, σταυροδρόμι της εποχής Του, καθώς βρισκόταν πάνω σε μία λεωφόρο που συνέδεε τις χώρες της Μεσοποταμίας με τις χώρες του νότου, την Αίγυπτο. Από εκεί περνούσαν κατά χιλιάδες οι έμποροι, οι στρατιωτικοί, οι εργάτες και δούλοι. Έτσι αιτιολογείται γιατί ο λόγος Του διεσπάρει πολύ γρήγορα στις χώρες της Μεσογείου μέχρι και την Ρώμη. Αυτό κατά τον ανθρώπινο και επιστημονικό παράγοντα γιατί φυσικά υπάρχει και ο θεϊκός...                                                                                                                                        

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ  

Σύνδεση: «αφέωνταί σοι αι αμαρτίαι σου... άρον τον κράββατόν σου και ύπαγε εις τον οίκον σου». (Μαρκ. 2, 9-11) Δύο φράσεις που θεραπεύουν τον άνθρωπο ως ολότητα, ψυχή και σώμα.

Α) ΑΙΤΙΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

* Πολλές φορές οι ερμηνείες που δίνουμε για την αιτία, η οποία καθηλώνει κάποιον στο κρεβάτι της ασθενείας και του πόνου, είναι κατά πάντα λανθασμένες και αβάσιμες σε σχέση με την χριστιανική θεώρηση. Δεν διστάζουμε να κάνουμε τον Θεό εκδικητή και υπεύθυνο για όλα τα κακά, συνεπώς και γι’ αυτή την ασθένεια, ιδίως αν με τον ασθενή είχαμε προηγούμενα... Όμως... η Σοφία Σειράχ φωνάζει: «Ο Θεός κακόν ουκ εποίησε, ουδέ τέρπεται επ’ απωλεία ανθρώπων» (Σοφ. Σολ. 1, 13)! Ας μην κάνουμε σαν άφρονες. Ο ασθενής και ο πόνος του θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με σεβασμό ως ιερή υπόθεση.

*Τρείς αιτίες προσδιορίζουν τα κείμενα της Πατερικής γραμματείας για τον ερχομό της ασθένειας στον άνθρωπο:

α) Οι προσωπικές μας καταχρήσεις, οι αμαρτωλές μας συνήθειες, οι απροσεξίες μας όπου επιβαρύνουν σταδιακά, μακροπρόθεσμα το σώμα και γεννούν προβλήματα σοβαρά.

β) Οι αμαρτίες μας οι οποίες δημιουργούν εσωτερικές δυσάρεστες καταστάσεις (τύψεις) και διαταράσουν την ισορροπία της προσωπικότητός μας. Είναι αβάσταχτο το μαστίγωμα της συνειδήσεως, αρρωσταίνει η ψυχή και συμπαρασύρει το σώμα. Ψυχή και σώμα μια ενιαία οντότητα (από των πολλών μου αμαρτιών).

γ) Σ’ άλλες περιπτώσεις επιτρέπει ο Θεός για να φανερωθεί η αρετή κάποιου (π.χ. Ιωβ), ή και να μας προφυλάξει αυτός ο πόνος από την αμαρτία για να οδηγηθούμε σε μετάνοια.

*Τον Κύριό μας, σύμφωνα με το ευαγγέλιο, πάντα Τον συγκινούσε η ψυχή που έπασχε. Έστω και αμαρτωλός, ο ασθενής Τον είλκυε και Του δημιουργούσε συμπόνια. Όταν ο Κύριος θεράπευε ποτέ δεν ερωτούσε εάν ο ασθενής ήταν ομόθρησκος ή αλλόθρησκος, καλός ή αμαρτωλός! Και στην πιο αματωλή του κατάσταση ο άνθρωπος παραμένει ‘τέκνον Θεού’.         

Β) ΙΑΣΗ ΨΥΧΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΩΜΑΤΩΝ

* Γι’ αυτό ο Κύριος στοχεύει σήμερα να θεραπεύσει ψυχή και σώμα. Ο παραλυτικός στάθηκε στα πόδια του, η πίστη του βραβεύτηκε, η ευτυχία πλημμύρισε την καρδιά του. Σ’ αυτό στοχεύουν τα Άγια Μυστήρια. Κάνουμε το Ιερό Ευχέλαιο και χρίοντας με αυτό τον άνθρωπο λέγουμε: «εις ίασιν ψυχής και σώματος». Τούτο σημαίνει, ότι η Εκκλησία και η θεολογία του Ιησού τον αντιμετωπίζει ως ολότητα και ενότητα. Ο «όλος» άνθρωπος σώζεται και πορεύεται προς την Βασιλεία Του, όταν αμαρτάνει ανάλογα καταλήγει και στον αιώνιο θάνατο. Έχει τον διακριτό ρόλο του το σώμα το οποίο διαφυλάττει και την ψυχή.

* Ήταν αδιανόητο να αφήσει ο Κύριος έξω από την θεραπεία κάποιο από τα δύο, θεραπεύοντας δηλαδή μονομερώς το σώμα και αφήνοντας την ψυχή στην φθορά και τον θάνατο. Δεν ήταν ο Ιησούς ένας κοινός θεραπευτής της εποχής Του όπως οι θεραπευτές της φυλής των Εσσαίων! Μεταλαμβάνοντας λέμε σε μία ευχή της Θ. Μεταλήψεως: «Θεού το Σώμα και Θεοί με τρέφη, Θεοί το πνεύμα το δε νούν τρέφει ξένως». Αντιπαραθέσεις και διλήμματα είναι εκτός βιβλικής σωτηριολογίας και της εν γένει χριστιανικής ποιμαντικής.               

* Ο σημερινός άνθρωπος την ψυχή την έχει ξεχάσει! Για το σώμα κάνει τα πάντα. Και το διασώζει από τις ασθένειες και το φροντίζει και το τρέφει, ενώ με το παραμικρό απευθύνεται στο γιατρό. Πίσω από κάθε ασθένεια, οι επιστήμονες και οι ψυχολόγοι λένε ότι κρύβεται ψυχική δυσαρμονία. Ας φροντίσουμε, με την ευκαιρία των αγίων ημερών και την ταλαίπωρη ψυχή μας. Την τόσο παραμελημένη και απαξιωμένη. Τόσα και τόσα γεγονότα του ευαγγελίου φανερώνουν την διττή θεραπευτική μορφή της πίστεώς μας, συνεπώς και την διττή άγρυπνη φροντίδα του ανθρώπου, ιδιαιτέρως στο σήμερα με τις ποικίλες «αρρωστημένες απόψεις» που κυκλοφορούν.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ        

Σήμερα η εκκλησία μας, εκτός από το ευαγγελικό γεγονός, εορτάζει και τον παμμέγιστο Άγ. Γρηγόριο τον Παλαμά που τόσα πρόσφερε στα Ορθόδοξα δόγματα και στην Εκκλησία. Με τις θεολογικές του θέσεις και τον πνευματικό του αγώνα πρόσφερε τα μέγιστα στον αμπελώνα του Κυρίου. Θα θέλαμε και εμείς τιμητικά να τον παρακαλέσουμε να κάνει αποφώνηση του ταπεινού μας λόγου.

Να τι λέει στα κείμενά του για το γεγονός της θεραπείας του παραλύτου! «Στο σπίτι της θεραπείας όλοι άκουγαν τον Ιησού! Δεν τον υπάκουσαν όλοι όμως. Όλοι είμαστε φιλήκοοι και φιλοθεάμονες, όχι όμως και φιλάρετοι». Ας προσπαθήσουμε με τις ευχές του μεγάλου Πατρός να ακούμε και να εφαρμόζουμε στην ζωή μας την σώζουσα φωνή της Εκκλησίας, διώχνοντας μακριά την διττή έννοια της ανθρώπινης ασθενείας.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Ιωάν. α΄, 44-52)

ΣΗΜΕΡΑ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Την πρώτη Κυριακή των νηστειών γιορτάζει η Ορθοδοξία, γιορτάζει η Εκκλησία, το σπίτι μας, η μητέρα μας, η παράδοσή μας, η φύτρα μας. Και αφού γιορτάζει το σπίτι μας, ο δικός μας προσωπικός χώρος, γιορτάζουμε και όλοι εμείς που σαν μέλη της αποτελούμε την Εκκλησία, το Σώμα του Χριστού. Σε αυτή την Εκκλησία, που θέσπισε και στερέωσε με το Αίμα Του ο Κύριος, οι Απόστολοι και στην συνέχεια οι Αποστολικοί Πατέρες εργάστηκαν έχοντας ως στόχο την μετάδοση της αλήθεια του Χριστού σε όλο τον κόσμο. Η νίκη κατά των αιρέσεων, η οποία και συγκεφαλαιώνεται εορταστικά σήµερα, δεν είναι απλά μια θριαμβολογία για την συντριβή των αντιπάλων (της εκκλησίας). Είναι η επικράτηση της αλήθειας έναντι στο ψεύδος, του φωτός έναντι του σκότους.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

* Ορθοδοξία είναι ένας νέος τρόπος ζωής και υπάρξεως, όπως τον παρουσίασε και τον παρέδωσε ο Κύριός μας. Είναι η ΧΡΙΣΤΟΖΩΗ! Ένας τρόπος ζωής που εισήχθη στην ιστορία με την σάρκωση του Αιώνιου Λόγου του Θεού. Ο Χριστιανός ζεί ενωμένος με τον Χριστό, με τα Μυστήρια, με την κοινή λατρεία, ανήκοντας οργανικά και όχι τυπικά στα λογικά πρόβατα του Χριστού.

*«ίνα μαρτυρήσει την αλήθεια» (Ιω. 18, 37). Γι’ αυτό ήρθε ο Κύριος. Να προσφέρει μία θεώρηση όχι φιλοσοφική, όχι σύστημα αξιών με ιδεολογικό και πολιτικό υπόβαθρο, αλλά μέθοδο σωτηρίας του ανθρώπου. Μια θεραπευτική αγωγή που λυτρώνει και σώζει τον άνθρωπο από την αμαρτία και τον διάβολο.

* Σαν σύνολο την σώζουσα αλήθεια την ονομάζουμε Ορθόδοξη Πίστη! Πίστη σε κάτι συγκεκριμένο. Αποδοχή του Θεού, όπως μας αποκαλύπτεται, εμπιστοσύνη στην αγάπη του Πατέρα μας. Απόλυτη υπακοή στο θέλημα του Θεού. Όπως ακριβώς έκανε η Παναγία μας στον Ευαγγελισμό. Ομολογία με έργα και λόγια. Η πίστη δεν είναι συναίσθημα, αλλά γνώση και εμπειρία του Θεού. Είναι προσωπική απάντηση του ανθρώπου στην κλήση του Θεού για σωτηρία. Αυτό το οποίο λέει ο Χριστός στον Φίλιππο: «ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΜΟΙ» και ο Φίλιππος στον Ναθαναήλ: «ΕΡΧΟΥ ΚΑΙ ΙΔΕ»!!!

Β) ΑΙΡΕΣΗ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗ

* Η Εκκλησία από τα πρώτα κιόλας χρόνια αγωνίστηκε σκληρά να κρατήσει ανόθευτη αυτή την αλήθεια που παρέδωσε ο Χριστός. Συνεχής αγώνας να προστατευτεί το ποίμνιο από διδασκαλίες «ψευδοδιδασκάλων» και «ψευδοπροφητών». Πληθώρα συγγραμμάτων, εκπληκτικά θαύματα, ουράνια σημεία, μαρτυρίες Αγίων και Οσίων πότισαν το δέντρο της Ορθοδοξίας.                                                                            

* Πλάνη σημαίνει άρνηση της αλήθειας! Αίρεση σημαίνει νόθευση της αλήθειας. Έτσι ο άνθρωπος που θα πλανηθεί και θα ακολουθήσει μία αίρεση χάνει την δυνατότητα σωτηρίας. Είναι ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΟΣ ΔΡΟΜΟΣ. Και αν στην σημερινή εορτή «αναθεματίζονται» οι αιρετικοί αυτό δεν γίνεται με διάθεση εκδικήσεως, αλλά με σκοπό την προστασία του σώματος του Χριστού από μία διαστροφή διδασκαλίας, η οποία απομακρύνει τον άνθρωπο από την θέωση.

* Η αίρεση μας αποκόπτει από το Σώμα του Χριστού, αφού διδάσκει κάτι ξένο απ’ αυτό που άφησε ο Διδάσκαλός μας. Οι Πατέρες θεωρούν «απαραίτητη προϋπόθεση» για να βρεθεί κάποιος σ’ αυτόν τον θεομίσητο χώρο τον εωσφορικό εγωισμό. Είναι μία ανταρσία στην αγάπη του Θεού!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός έλεγε μεταξύ άλλων, ότι δεν πρέπει να φροντίζουμε μόνο να σώσουμε την «ψυχούλα μας» αλλά να κάνουμε ιεραποστολή, να μιλούμε για τον Χριστό, να φροντίζουμε για τους αδελφούς μας. Η Κυριακή της Ορθοδοξίας δεν είναι ένας απλός πανηγυρισμός, αλλά μια υπόμνηση σε κάθε Ορθόδοξο, ότι ο κόσμος μας, η κοινωνία μας, αγνοεί τον Χριστό! Ίσως δεν Τον συνάντησαν, ίσως δεν Τον έμαθαν «σωστά» και αποδέχθηκαν μια εικόνα «παραμορφωμένη» και «αλλοιωμένη» από κάθε λογής αίρεση και πλάνη. Ο Χριστός με την διδασκαλία Του έκανε το αθέατο θεατό! Αθέατος ο Θεός, «θεατός» διά του Υιού. Αυτήν την διδασκαλία ας την πλησιάσουμε όλοι, αρκεί να μην έχουμε δόλο και καχυποψία. Έτσι σαν τον Ναθαναήλ, τον οποίο ο Κύριός μας καμάρωσε και μακάρισε, καθώς τον είδε να πλησιάζει κοντά Του…

ΣΤΟΥ ΜΥΑΛΟΥ ΜΟΥ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ

«Χαίρε ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς,

χαίρε βάθος δυσθεώρητον και Αγγέλων οφθαλμοίς.»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

«Ισχνόφως γαρ και βραδύγλωσσος και ουκ εύλαλος υπάρχω,

ιν’ ούτως είπω, περί της μεγαλωνύμου και οσίας και

απειρογάμου και αειπαρθένου Μαρίας, Μητρός του Κυρίου...»

(Αγ. Επιφανίου, Κύπρου, PG 43, 488 Β)

     Αν με αυτά τα λόγια ο Άγ. Επιφάνιος ξεκινά το εγκώμιό του προς την Θεοτόκο, αν τέτοια ιερά αισθήματα και αναστολές εμφανίζουν αγιώτατοι άνδρες της Εκκλησίας μας, πως εμείς οι ελάχιστοι άνθρωποι, οι συνδεδεμένοι με τα πάθη και τις αμαρτωλές απολαύσεις της ζωής μπορούμε να υμνήσουμε και να αρθρώσουμε λόγο για το πρόσωπο της Πανάγνου. Κυριευμένοι από τις μέριμνες και αγωνίες της καθημερινότητας, πως οι στοχασμοί και οι συλλογισμοί μας να πλησιάσουν το ύψος και το βάθος το πνευματικό το οποίο συγκεφαλαιώνεται στο πρόσωπο της Αειπαρθένου. Άνθρωποι και άγγελοι παραμένουν εκστατικοί κάθε φορά που υμνείται από τις εκκλησιαστικές ακολουθίες η Μητέρα του Θεού...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙΣ ΛΟΓΙΣΜΟΙΣ

* Πως μπορούμε λοιπόν να εκφραστούμε για το Πρόσωπο εκείνο που κατέστησε εαυτό θρόνο του Θεού; Για εκείνο που αναδείχθηκε η κλίμακα για να σαρκωθεί ο Λόγος του Θεού, για να ανέβει ο άνθρωπος στον ουρανό; «Συνέτριψε» τα στεγανά της λογικής η ταπεινή κόρη της Ναζαρέτ! Είπε ναί! Στην πιο απόκοσμη προσταγή που ακούστηκε πάνω στην γη. Να γεννήσει τον Υιόν του Θεού. Να φέρει στον κόσμο την χαρά και ελπίδα.

*Η ανθρωπότητά μας ζεί σε απίστευτα ύψη επιστημονικής γνώσεως και τεχνολογικής καταρτίσεως. Τα επιτεύγματα προκαλούν θαυμασμό. Το ανθρώπινο μυαλό βασιλεύει προκαλώντας έπαρση, αυτάρκεια, ικανοποίηση. Υπάρχουν όμως και μεγέθη, πραγματικότητες που η ανθρώπινη λογική αδυνατεί να ερμηνεύσει. Οδηγείται σε αδιέξοδο, σηκώνει τα χέρια ψηλά, ενίοτε παρερμηνεύει και δυστυχώς ασεβεί – βλασφημεί, μη μπορώντας να δώσει απάντηση. Η πίστη της εκκλησίας μας προκαλεί σύγχυση στον «πάνσοφο» άνθρωπο του 21ου αιώνα. Πως να γίνει αποδεκτό πως ο Θεός, διά της Πανάγνου, έγινε άνθρωπος, Ένας από εμάς; Πως να ερμηνευθεί η άσπορος σύλληψή Του, η γέννησή Του η παρθενική, αλλά και η μετάστασή Της στους ουρανούς;

Β) ΔΥΣΘΕΩΡΗΤΟΝ ΚΑΙ ΑΓΓΕΛΟΙΣ ΟΦΘΑΛΜΟΙΣ

* Αλλά και σ’ αυτούς τους αγγέλους που ακατάπαυστα δορυφορούν τον Θρόνο του Θεού και δοξολογούν την μεγαλοσύνη Του είναι δυσανάβατη αυτή η θεωρία, που σχετίζεται με την Θεοτόκο. Αυτοί που ευαγγελίστηκαν στην πλάση την έλευση του Χριστού δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν το μεγαλείο και την δόξα της Θεοτόκου. Ο Άγγελος δεν μπορεί να καταλάβει τον άνθρωπο, την Θεοτόκον.

* Γι’ αυτό οι μεν άνθρωποι την ονομάζουν οι άνθρωποι «Κυρία των Αγγέλων», «Βασίλισσα των Αγγέλων», ο δε Αρχάγγελος Γαβριήλ «διστάζει», όπως ωραιότατα σκιαγραφεί ο υμνωδός στο γνωστό τροπάριο της ακολουθίας, «απορεί»· για το πως να προσφωνήσει την ταπεινή κόρη της Ναζαρέτ... Ίσως και αυτοί οι «επουράνιοι νόες» να υμνολογούν δοξολογικά, συγκλονισμένοι από το εκπονηθέν σχέδιο (βασισμένο στην συμβολή της Θεοτόκου) του Τριαδικού Θεού σχετικά με την σωτηρία του πεπτωκότος ανθρώπου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

         Παρόλες τις αποστάσεις (ύψος + βάθος) που υπογραμμίζει ο υμνωδός στους Χαιρετισμούς, παρά το γεγονός ότι υπερέβη κάθε νομοτέλεια και λογική ακολουθία, η Παναγία βρίσκεται κοντά μας! Δεν είναι ένα πρόσωπο μακρινό και αδιόρατο. Έτοιμη σαν καλή μάνα να αφουγκραστεί τον πόνο και τον στεναγμό των παιδιών της.

Είναι από μας! Από το «μερόπων γένος» (ανθρώπων), και νιώθουμε οικειότητα, σύνδεση, εμπιστοσύνη και κατανόηση. Τούτα τα απογεύματα η κατάνυξη των ύμνων, η ύπαρξη της Θεομητορικής πανηγύρεως, έρχονται να μας ενισχύσουν «αρκούντως» στον αγώνα της Σαρακοστής αλλά και στον αγώνα της ζωής. Σε μία μάχη δεν αρκεί μόνο ο στρατός και τα όπλα. Σημαντικός παράγοντας είναι ο Στρατηγός που θα δώσει κατευθύνσεις. Σε μας εδώ υπάρχει η Υπέρμαχος Στρατηγός που την δοκιμάσαμε, την φωνάξαμε, μας άκουσε, μας λύτρωσε και σ’ Αυτήν ακουμπάμε κάθε ανησυχία και προβληματισμό. Σ’ Αυτήν την γλυκιά Παναγιά...

(Ματθ. στ΄, 14-21)

Μ. ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ: Ένα ταξίδι...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Μιμούμενοι τον Δεσπότη Χριστό, ο Οποίος ενήστευσε για να νικήσει τους τρείς γνωστούς πειρασμούς (κόσμο-σάρκα-διάβολο), πλησιάζουμε χρονικά, για άλλη μια φορά, το κατώφλι της Αγίας Σαρακοστής. Η νηστεία μας έχει βάση αυτήν την του Κυρίου και στόχο να υποδεχθούμε τα Άγια Πάθη και την ένδοξό Του Ανάσταση, με όσο το δυνατόν καλύτερη ψυχική κατάσταση. Για να γίνει αυτό χρειαζόμαστε προετοιμασία. Μία προετοιμασία η οποία θα πρέπει να αγγίξει δύο επίπεδα. Το σώμα και την ψυχή. Θα είναι λάθος να προτιμήσουμε ένα επίπεδο (από τα δύο), το όποιο ίσως να μας «ταιριάζει»… Στην χαρά του Κυρίου θα πρέπει να συμμετέχει το σώμα και το πνεύμα μας. Και τα δύο οφείλουμε να τα έχουμε όσο το δυνατόν καθαρίσει. Πολλοί πνευματικοί άνθρωποι παρομοίασαν την Σαρακοστή σαν ένα πνευματικό ταξίδι... Ας δούμε γιατί.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

* Θα μπορούσαμε λοιπόν να εξετάσουμε μέσα από την Παλαιά Διαθήκη την πορεία του Ισραηλιτικού λαού και να κατανοήσουμε γιατί μιλάμε για ταξίδι.

Αίγυπτος η γη της δουλείας, η ζωή της αμαρτίας και των παθών.

Έξοδος από την Αίγυπτο, η απόφαση να φύγουμε μακριά απ’ αυτήν την ζωή.

Περιπέτειες και πόλεμοι και εχθροί, όλοι αυτοί οι πειρασμοί και οι αγωνίες που περνάμε.

*Βαρυφορτωμένοι και ευάλωτοι ξεκινάμε μία προσπάθεια. Εκεί το μάννα και τα ορτύκια, εδώ το Σώμα και το Αίμα του Χριστού που γιγαντώνει την πνευματική μας κατάσταση και χορηγεί δύναμη για να κατορθώσουμε αυτή την αρετή.

* Έμπνευση: η επιθυμία να φτάσουμε στην γη της Επαγγελίας. Θάρρος: να γνωρίσουμε τον Αναστημένο Ιησού, τον Ζώντα Θεό που είναι η Ζωή και η Σωτηρία του Ανθρώπου. Με την δική Του δύναμη θα ταξιδέψουμε, χωρίς ψευδαισθήσεις, χωρίς «ψεύτικους σωτήρες», θα κάνουμε μία πορεία, συνοδοιπόροι ο ένας για τον άλλο, αν θέλουμε να φτάσουμε στον προορισμό.    

* Οι Ισραηλίτες δεν ήταν πάντοτε υπάκουοι στον Θεό, ούτε πάντα «εντάξει» μεταξύ τους, ωστόσο έπρεπε όλα αυτά να τα τακτοποιήσουν και ενωμένοι να φτάσουν στην γη της Επαγγελίας. Ανάλογα και εμείς εργαζόμενοι πνευματικά θα φτάσουμε στην θέα του Αναστημένου Ιησού, στην σύνδεση μαζί Του, σε μία νέα «χαριτωμένη» ζωή με νέα βάση δεδομένων.

Β) ΠΡΟΣΕΞΕ ΛΟΙΠΟΝ ΣΤΗΝ ΝΗΣΤΕΙΑ ΣΟΥ

* Να μην χορτάσεις την πείνα σου αλλάζοντας τροφές. Μην κάνεις το λάθος τις πρώτες μέρες της νηστείας να φας «κατά το έθος» εδέσματα τα οποία είναι πιο ακριβά κάνοντας ουσιαστικά μια «γκουρμέ» διατροφή, στην έναρξη της προσπάθειάς σου. Να μην πιείς κρασί και μεθύσεις και γελάς και αστειεύεσαι στην πένθιμη αυτή περίοδο, κατά την οποία ο Νυμφίος σου θα φορέσει ακάνθινο στεφάνι και «καταπληγωμένος» θα ανέβει στο Σταυρό Του για τις αμαρτίες όλου του κόσμου...                                                   

* Να μην απελπιστείς αν είσαι άρρωστος και δεν μπορείς να απέχεις από τις υλικές τροφές. Υπάρχει και η «πνευματική νηστεία» που είναι δυσκολότερη. Υπάρχει η γλώσσα, το κουτσομπολιό, η κατάκριση, η συκοφαντία, το μίσος, η κακία... όρεξη να ’χεις και θα βρείς πολλά.                      

* Ας συγχωρέσουμε από καρδιάς όσους μας λύπησαν και λυπήσαμε. Νηστεία και κακία δεν ωφελεί πουθενά. Μοιάζει με την δαιμονική νηστεία. Οι δαίμονες δεν τρώγουν, αγρυπνούν αλλά όλα αυτά δεν τους ωφελούν σε τίποτα. Η κακία παραμένει ο παράγοντας εκείνος που τους χωρίζει από τον Θεό. Άρα να φύγει αυτός ο παράγοντας από εμάς.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το ταξίδι, αυτό το δύσκολο και επίπονο, θα έχει σταθμούς, ανάσες ελπίδος και ανεφοδιασμού. Πρώτα απ’ όλα την «Δεσποτική Τροφή», την Θ. Κοινωνία, μέσα από τις Προηγιασμένες και τις μυσταγωγικές λειτουργίες του Μεγ. Βασιλείου. Σημαντικά, στην λειτουργική και δογματική παράδοση της Εκκλησίας, γεγονότα μας περιμένουν κάθε Κυριακή της Σαρακοστής στους ορθόδοξους ναούς: Κυριακή της Ορθοδοξίας, Κυριακή του Αγ. Γρηγορίου του Παλαμά, της Σταυροπροσκυνήσεως, του Αγ. Ιωάννου συγγραφέως της Κλίμακος, της Αγ. Μαρίας της Αιγυπτίας και τέλος τα «σωστικά» Πάθη του Κυρίου μας. Επίσης οι Χαιρετισμοί της Παναγίας μας και το Μεγ. Απόδειπνο. Με τέτοια εφόδια, ας διαπλεύσουμε το δύσκολο πέλαγος της Αγίας Τεσσαρακοστής, ελλιμενιζόμενοι στην «αναστάσιμη χαρά» και προγευόμενοι αυτήν της ατελευτήτου Αιωνιότητος.

(Ματθ. κε΄, 31)

ΠΕΡΙ ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΑΣ...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

«Έρχεται ημέρα Κυρίου Παντοκράτορος», αναγγέλλει ένα τροπάριο της εκκλησίας. Σήμερα το Ευαγγέλιο εστιάζει στο γεγονός της Κρίσεως κατά την Δεύτερη και ένδοξη έλευση του Κυρίου. Τώρα ο Χριστός κάθεται στο Θρόνο της Χάριτος μας λέει ο Απόστολος Παύλος. Εκεί Του έχουμε καντήλι με λάδι (μερικοί χρησιμοποιούν και λαμπάκια ηλεκτρικού) που συμβολίζει το θείο έλεος Του, την φιλανθρωπία, την ευσπλαχνία Του. Όταν όμως τεθεί Θρόνος Κρίσεως, εκεί πια αυτά τα στοιχεία δεν θα υπάρχουν. Θα έρθει η ώρα της δικαιοσύνης. Ύψιστο κριτήριο η φιλανθρωπία μας, η συμπεριφορά μας απέναντι στους συνανθρώπους, η αγάπη μας για αυτούς! Πολύ απλός ο διαχωρισμός… Όπως ένας βοσκός χωρίζει το κοπάδι σε ερίφια και πρόβατα, έτσι και ο Ουράνιος Ποιμένας θα διαχωρίσει την ανθρωπότητα σε δίκαιους και αμαρτωλούς... Το «ποιείν» και το «μη ποιείν»!

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Σύνδεση: Ίσως πεί κάποιος, ότι δεν χρειάζεται ο Χριστός και η πίστη Του, αφού θα κριθούμε αν είμαστε φιλάνθρωποι ή όχι. Όμως δεν είναι δυνατή η άσκηση της αγάπης και της φιλανθρωπίας χωρίς την πίστη στον Θεό, χωρίς την ελπίδα της Αναστάσεως, χωρίς την προσπάθεια για καθαρή ζωή. Δεν είναι μια κίνηση «κοινωνικού ακτιβισμού», όπως αυτή την διαφημίζουν τα MEDIA. Είναι η στάση μας μια ανταπόδοση στην αγάπη του Χριστού; πως θα την κάνουμε επάξια μη γνωρίζοντάς Τον;

Α) ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΓΑΠΗ

* Εστιάζουμε λοιπόν σε μία αγάπη και φιλανθρωπία, η οποία αποτελεί απάντηση στην αγάπη του Θεού, γιατί Αυτός πρώτος «ηγάπησεν ημάς» (Α΄ Ιω., 4,19). Πρέπει η ζωή μας να έχει γνώση της θυσίας του Κυρίου, να έχει άποψη εκκλησιολογικά ορθή, ώστε να προσφέρουμε και να ξέρουμε, ότι πίσω από τον αναξιοπαθούντα αδελφό μας βρίσκεται ο Χριστός (το ξέρουν οι μασονικές και κάθε είδους φιλανθρωπικές οργανώσεις;).   

*Η αγάπη αυτή είναι ανιδιοτελής, δεν αποβλέπει σε αμοιβή, ούτε σε αναγνώριση, ούτε σε επίδειξη. Δεν τρώνε δέκα μεσάζοντες πριν φτάσουν τα συναγμένα στους φτωχούς. Γίνεται το θέλημα του Θεού. Γι’ αυτό και όσοι ακούνε το «μπράβο» και την αμοιβή του Θεού στην σημερινή ευαγγελική περικοπή παραξενεύονται! Δεν είχαν «καπαρώσει» στο μυαλό τους την Βασιλεία των Ουρανών. Δεν υπήρχε ιδιοτέλεια στην ενέργεια των δικαίων.                                                                            

* Η αγάπη έχει διαπροσωπικό χαρακτήρα. Το ευαγγέλιο μιλάει για τους αδελφούς τους «ελάχιστους». Δηλαδή την αγάπη και την φιλανθρωπία την προσωποποιεί, την κατεβάζει σε μία ζεστή προσωπική σχέση. Ψάχνω να βρω τον ελάχιστο. Δεν επαναπαύομαι στο να κάνω μία ανώνυμη δωρεά και να συνεχίζω να ζω σε μία άνεση. Είναι όμοια με την αναζήτηση του Χριστού για κάθε αμαρτωλό. Βρίσκουμε αυτόν που ούτε καν υποψιαζόμαστε, που ούτε καν μας κινεί την περιέργεια και με συμμετοχή στον πόνο του τρέχουμε να τον βοηθήσουμε. Όχι από οίκτο, αλλά από αγάπη Χριστού.

Β) Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ ΚΑΙ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ

* Μπορεί σαν πιστοί άνθρωποι να σκεφτόμαστε τον Χριστό, που βρίσκεται στον ουρανό και να προβαίνουμε στην τέλεση αγαθοεργιών, θέλοντας να Τον ευχαριστήσουμε. Κοίταξε όμως και τον «Χριστό» που βρίσκεται ανάμεσά μας στην γη, προτρέπουν οι Πατέρες και φρόντισε γι’ «Αυτόν», που στερείται και υποφέρει.                                

* Και αν δεν διαθέτεις υλικά αγαθά (όπως είναι η σημερινή εποχή) τότε, πως θα εφαρμόσεις αυτές τις εντολές; Μην ανταποδόσεις τα όμοια σ’ αυτόν που σου κάνει κακό και σε αδικεί. Κάνε πάλι το έργο του «Χριστού της γης» και αυτό που προστάζει ο «Χριστός του Ουρανού», ο Οποίος κατά τους Πατέρες «λοιδορούμενος ούκ αντελοιδόρει» και «πάσχων ούκ ηπείλει» (Α΄ Πετρ., 2, 23) . Είναι η μεγαλύτερη φιλανθρωπία και η πιο δύσκολη. Αυτή μπορούμε να την κάνουμε όλοι ανεξάρτητα οικονομικής καταστάσεως.

* Βλέπουμε λοιπόν, ότι κάθε πράξη του πιστού ανθρώπου έχει αντίκρυσμα εκτός από την γη και στον ουρανό. «Το πολίτευμα ημών εν ουρανοίς υπάρχει» (Φιλιπ., 3, 20) «ούκ έχομεν ώδε μένουσα πόλιν, αλλά την μέλλουσαν επιζητούμεν» (Εβρ., 13, 14) και αυτά πρέπει καθημερινά να μας κινούν τον νού σε προβληματισμό.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τελικά το σημερινό ευαγγέλιο για όσους έχουν δουλέψει και δουλεύουν «πνευματικά» είναι μία χαρμόσυνη αγγελία. Είναι η επιβεβαίωση της υποσχέσεως, ότι ο Κύριος θα ξαναγυρίσει περιμαζεύοντας τα παιδιά Του και αποκαθιστώντας πάσα ανομία. Το κακό και ο πόνος θα σβήσουν. Εμείς καλούμεθα να είμαστε έτοιμοι σ’ αυτή την κρίση και να βρεθούμε στα δεξιά του Κυρίου, το οποίο και εύχομαι σε όλους. ΑΜΗΝ

 (Λουκ. ιε΄, 11-32)

ΕΙΣΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ;

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Δεν έχω συναντήσει πιο σύγχρονο κείμενο από την παραβολή του Ασώτου. Δεν έχω συναντήσει πιο γλαφυρή περιγραφή και συγκινητική απεικόνιση της αμαρτίας και της μετανοίας. Του Θεού – Πατέρα και του αμαρτωλού – υιού, της ψυχολογίας του αμαρτωλού ανθρώπου, γιατί κάθε άνθρωπος λίγο ή πολύ είναι αμαρτωλός. Για να μην μακρηγορώ: ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ, που να μπορεί να συγκριθεί με το βάθος και τον πλούτο των νοημάτων της παραβολής του Ασώτου υιού...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΗΣ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ»

* Στο σπίτι του Πατέρα ο υιός, ο μικρός, νιώθει να «ασφυκτιεί». Δεν έχει αυτό που στο μυαλό του σημαίνει ελευθερία. Και τι έχει στο μυαλό του; Να ζεί χωρίς φραγμό! Να ζεί χωρίς στόχους και προορισμό! Μακριά από κάθε παρακολούθηση! Τρέχοντας τρελά, περνώντας τα στοπ, πέφτει με μανία στον φράχτη της ασυδοσίας.

*Η ελευθερία της ασυδοσίας! Μεριάστε όλοι! Οι νέοι περνούν. Όλα επιτρέπονται στους νέους... ήταν το σύνθημα αυτών που θέλησαν να τους χειραγωγήσουν και να τους σκλαβώσουν στις ιδέες τους. Σπάστε πινακίδες, καταστρέψτε περιουσίες, καταργήστε νόμους, αφαιρέστε ζωές, καταρακώστε υπάρξεις, ξεφτιλίστε προσωπικότητες, από την «ελευθερία» στην εξαθλίωση και στην εξαχρείωση.                                                                                

* Και «δαπανήσας πάντα εγένετο λιμός» (Λουκ., 15, 14). Όταν σπαταλήσουν κάθε εσωτερική ομορφιά αρχίζει η εσωτερική γυμνότητα και η πτωχεία. Εκεί ακριβώς αρχίζει η «δουλεία της ελευθερίας», την ώρα που ξεγλιστράς από την αγκαλιά του Θεού πέφτεις στην αγκαλιά της αμαρτίας! «Πορευθείς εκολλήθη ενί των πολιτών» (Λουκ, 15, 15) βρήκε λοιπόν νέο αφεντικό! Που δεν τον είχε γεννήσει, δεν τον πονούσε, τον είχε απλά ως υπάλληλο. Να οι ιδεολογίες, να οι εξαρτήσεις, να τα πάθη που λίγο – λίγο σε απομυζούν και σε κάνουν δικό τους για να τους δουλεύεις!                                                                                                                                              

Β) ΑΛΗΘΙΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

* Η επιστροφή γίνεται μ’ ένα φως, που χύνεται και διαλύει την μαυρίλα της ψυχής. Είναι η Χάρις του Θεού που πολιορκεί ασταμάτητα το κάστρο της ψυχής. Είναι αυτή που καραδοκεί μια κερκόπορτα μισάνοιχτη της υπάρξεως μας για να ορμήσει και να φέρει το ουράνιο φως, για να αρχίσει η αναγέννηση. Τότε ακριβώς συνερχόμαστε από το «μεθύσι» μιας αμαρτωλής και επίπλαστης ελευθερίας.                

* Τρία στάδια προς την πραγμάτωση του τελικού σκοπού (μετάνοια) προσδιορίζουν οι Πατέρες:

Α) «Προηγείται της μετανοίας», λέγει ο Άγιος Γρηγόριος, «η επίγνωση των οικείων πταισμάτων» ή όπως λέει ο Δαυίδ: «ότι την ανομίαν μου εγώ γινώσκω» (Ψαλμ., 50, 5). Β) «Αναστάς πορεύσομαι προς τον Πατέρα μου» (Λουκ., 15, 18), η οριστική απόφαση να φύγω από εκείνη την ζωή και την νοοτροπία. Να εγκαταλείψω την προτέρα διαγωγή και να θέσω στόχο να οδηγήσω αλλού την ρότα της ζωής μου. Στο δρόμο του γυρισμού τα εμπόδια είναι πολλά. Οι εγωισμοί μας, τα γλυκόλογα του πονηρού, η ντροπή, η απόγνωση, η απελπισία. Πόσο αγώνα έκανε ο άσωτος για να ‘νεκραναστηθεί’. Χρειάζεται αταλάντευτη και σταθερή απόφαση, επιβολή στον εαυτό μας. Γ) Το κυριότερο στάδιο η ομολογία: «Πάτερ ήμαρτον εις τον ουρανόν και ενώπιόν Σου» (Λουκ., 15, 18). Η παραδοχή της αποστασίας και της περιπλάνησής μας σε δρόμους απωλείας. Ναι, είμαι εγώ υπεύθυνος και όχι κανένας άλλος. Είναι το πρακτικό σημείο της μετανοίας, η Ιερά Εξομολόγησις.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο ιερός Χρυσόστομος θα μας πει χαρακτηριστικά: «Αμάρτησες; Ομολόγησε στον Θεό! Αμάρτησα! Ποιός κόπος είναι αυτό; Μήπως αν δεν πείς ότι είσαι αμαρτωλός, δεν θα έχεις κατήγορο τον διάβολο; Πρόλαβε άρπαξε, λοιπόν, το αξίωμα του διαβόλου...ώστε να πείς την αμαρτία και να εξαλείψεις το αμάρτημά σου...!!».

Όταν οι Εβραίοι αιχμαλωτίστηκαν από τους Βαβυλώνιους μακριά από την Ιερουσαλήμ, οι κυρίαρχοί τους τους παρακάλεσαν να τραγουδήσουν ύμνους της παραδόσεώς τους και της χώρας τους. Απάντησαν: «πως άσομαι την ωδήν Κυρίου επί γης αλλοτρίας; Εάν επιλάθωμαί σου Ιερουσαλήμ, επιλησθείη η δεξιά μου κολληθείη η γλώσσα μου τω λάρυγγί μου, εάν μη σου μνησθώ» (Ψαλμ., 136). Τούτοι οι στίχοι έμελλαν να γίνουν ο ψαλμός της εξορίας. Ας τον ψάλλουμε και ας αναζητήσουμε με δάκρυα την επιστροφή που οδηγεί στην στοργική αγκαλιά του Πατέρα.

(Λουκ. ιη΄, 10-14)                                                (Αρχή Τριωδίου)

ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Με την χάρη του Θεού βρισκόμαστε για άλλη μια φορά στην Αγία περίοδο του Τριωδίου. Από σήμερα πάνω στα ψαλτήρια των ορθοδόξων ναών θα βρίσκεται το βιβλίο εκείνο που ονομάζεται ΤΡΙΩΔΙΟΝ, το οποίο και θα μας συντροφεύσει υμνολογικά και πνευματικά μέχρι και το πρωί του Μεγ. Σαββάτου. Το άρωμα που αποπνέει αυτό το βιβλίο αλλά και οι ημέρες που θα διανύσουμε περικλείουν την προσπάθεια της ψυχής να προσεγγίσει με διάθεση μετανοίας και συντριβής τα Άγια και Σωτήρια Πάθη του Ιησού Χριστού («Της μετανοίας άνοιξόν μοι πύλας Ζωδότα», υμνολογικό). Στόχος μας να προσεγγίσουμε την «εορτή των εορτών», το Πάσχα δηλαδή, με όσο το δυνατόν καλύτερη πνευματική προετοιμασία.

      Ο γεωργός όταν θέλει να καλλιεργήσει ένα χωράφι, το πρώτο που κάνει, είναι να πετάξει τις πέτρες και τα αγκάθια. Τα άχρηστα εμπόδια δηλαδή! Ανάλογα προτρέπει και τον πιστό η εκκλησία μας να κάνει σταδιακά τις τέσσερις Κυριακές του Αγίου Τριωδίου. Σήμερα ξεκινάει απ’ το πιο ολέθριο κακό, το πιο μεγάλο, το πιο σπουδαίο, αυτό που δεσπόζει αυτοκρατορικά στην ύπαρξή μας: ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ.                              

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΝΟΣΟΣ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ 

* Στις λίγες γραμμές του ευαγγελίου διακρίνεται η κοινή νόσος των ανθρώπων, η υπερηφάνεια. Ο Φαρισαίος (ετυμολ. ‘Φαρές’ = αποκομμένος, ξεχωρισμένος εκ του κόσμου, ο άγιος) δείχνει με την στάση της προσευχής, το περιεχόμενό της, το φρόνημά του, ότι είναι ο άνθρωπος που νοσεί. Ο εγωιστής, ο υπερήφανος.

* Η υπερηφάνεια λοιπόν, είναι η ιδέα που έχουμε για τον εαυτό μας. Ότι έχουμε κάνει τα πάντα σωστά και πλήρη! Με ποιά ζυγαριά άραγε τα μετρήσαμε; Την δική μας! Είναι όμως αυτή η ζυγαριά σωστή; Μήπως ο Θεός έχει άλλη γνώμη για μας; Ο Φαρισαίος παρατηρεί τις δικές του αρετές και τα ελαττώματα των άλλων.

* Φαινομενικά ευχαριστεί τον Θεό, ενώ ουσιαστικά συγχαίρει τον εαυτό του! Γίνεται κλέπτης της δόξης και του έργου του Θεού. «Εάν θεωρείς τον εαυτό σου δίκαιο, δεν χρειάζεσαι την θυσία του Χριστού, ο Χριστός πέθανε για τους αμαρτωλούς», έλεγε κάποιος πνευματικός άνθρωπος. Γι’ αυτό σήμερα έχοντας πυργώσει μια ασταμάτητη δοξολογία στον εαυτό μας νομοθετήσαμε και αποφανθήκαμε μετά πολλής συνέσεως…  ότι δεν μας χρειάζεται Χριστός, Εκκλησία, Παπάδες και όλα τα συναφή.

* Έτσι συχνά παρατηρούμε ανθρώπους εξαιρετικής μορφώσεως, υψηλής κοινωνικής και επαγγελματικής θέσεως, εκκλησιαστικά πρόσωπα κεκελευσμένα να γίνουν πρόσωπα «δεσποτικής πτωχείας», να γέμουν με την δυσωδία της επάρσεως και της κενοδοξίας. Πόσο αρνητισμό μεταδίδουν, πόσο μας κάνουν να αηδιάζουμε καθώς τα συναναστρεφόμαστε! Ιδιαιτέρως δε, όταν αποπειρώνται να καυχηθούν για τάλαντα, για τα οποία δεν κοπίασαν καν αλλά τους δώρισε η αγάπη και η πρόνοια του Θεού, το θέαμα γίνεται αληθινά οικτρό! Πόσο μικροί και αστείοι γινόμαστε αλήθεια στο διάβα της ζωής μας πολλές φορές...

Β) Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ 

* Είναι ταπεινός, ο συνειδητοποιημένος, αυτός που έχει κάνει τον αυτοέλεγχό του. Που βλέπει αδυναμίες και ελαττώματα στον εαυτό του, και προτερήματα στους άλλους. Αυτό κάνει και ο Τελώνης. Με το βλέμμα χαμηλό και το κεφάλι σκυμμένο δεν τολμά να «ψελίσσει» λόγους και θριαμβολογίες. «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» (Λουκ., 18, 12). Μια προσευχή, που η εκκλησία μας έχει τοποθετήσει καθημερινά στα χείλη του πιστού, εκφράζοντας έτσι την ανάγκη της μετά συντριβής μετανοίας του ανθρώπου κατά την διάρκεια της επίγειας βιωτής του.

* Ο πιστός μέσα στην εκκλησία έχει εκείνα τα παραδείγματα να αντιτάξει προς την θεομίσητο υπερηφάνεια. Έχει τα λόγια του Παύλου: «Χάριτι Θεού ειμί, ο ειμί» (Α΄ Κορ., 15,10) εγώ δε «έκτρωμα και ουκ άνθρωπος» (Α΄ Κορ., 15, 8)! Αν αυτά τα ομολογεί συντετριμμένα το «σκεύος της εκλογής», τι πρέπει να πούμε εμείς οι αμαρτωλοί… Έχει τα παραδείγματα των Αγίων και των Πατέρων (Αββάς Σισώης), έχει τέλος αυτό το του Κυρίου, ο Οποίος ταπεινώθηκε για να σώσει τον υπερήφανο και παραβάτη άνθρωπο!

* Πως γίνεται λοιπόν κάποιος ταπεινός; Η απάντηση για τον Χριστιανό είναι απλή: Με την ενατένιση του Χριστού, που είναι η σαρκωμένη θεία ταπείνωση. «Νυν» είπε ο Χριστός την νύχτα της άκρας ταπεινώσεώς Του, «εδοξάσθη ο υιός του ανθρώπου, και ο Θεός εδοξάσθη εν αυτώ» (Ιω., 13, 31)· Από τον Χριστό μαθαίνουμε τα μαθήματα της ταπεινώσεως. «Μάθετε ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία...» (Ματθ., 11, 29). Τελικά, γινόμαστε ταπεινοί, όταν μετράμε το κάθε τι με μέτρο τον Χριστό, ενώ παράλληλα να αναφερόμαστε για όλα, σ’ Αυτόν. Χωρίς Αυτόν, η αληθινή ταπείνωση είναι αδύνατη ακόμα και μέσα στην πίστη, όπως διασώζει παραστατικά η προ ολίγου αναφορά στην περίπτωση του Φαρισαίου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Σήμερα αδελφοί μου, η ταπείνωση θεωρείται ψεγάδι, ελάττωμα, αδυναμία. Είναι σχεδόν αδύνατο να πείσεις τον άνθρωπο, τον ευρισκόμενο μακράν του Χριστού, αυτόν που τρέφεται με δημοσιότητα και προβολή και ατέλειωτη εξύμνηση, ότι αυτό που είναι ανθεκτικό, όμορφο, άγιο, γνήσιο, θεϊκό, είναι το ταπεινό φρόνημα. Ο πολιτισμός μας είναι οικοδομημένος πάνω στην αλαζονική υπόθεση, ότι ο άνθρωπος μπορεί να καταφέρει τα πάντα μόνος του. Και ο Θεός είναι ΕΝΑΣ που τον ανταμοίβει για τις επιτυχίες και για τα καλά του έργα.

      Όχι, για τον πιστό άνθρωπο, ο Θεός είναι κάθε στιγμή κοντά του, μαζί του και ότι κάνει θα πρέπει να προσβλέπει στην δοξολογία Του. «Εκ του μηδενός μας έπλασε», για να Τον δοξολογούμε με έργα και λόγια. Μακάρι, στην αρχή του σωτηρίου Τριωδίου, αυτή η σκέψη να γλυκοχαράζει μέσα στα σκοτεινά και παγερά μας υπαρξιακά νοήματα ...

(Ματθ. ιε΄, 21-28)

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

«Ω γύναι, μεγάλη σου η πίστις. Γενηθήτω σοι ως θέλεις.

Και ιάθη η θυγάτηρ αυτής από της ώρας εκείνης» (Ματθ. ιε΄, 28).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Είναι πολλές και ποικίλες οι περιπτώσεις στην ζωή του ανθρώπου, όπου τα γεγονότα της καθημερινότητας γιγαντώνονται απειλητικά και αποπειρώνται να βυθίσουν την ύπαρξή μας σε ανείπωτη θλίψη και απελπισία. Ίσως όλοι να έχουμε νιώσει σε αυτές τις καταστάσεις στο «καντηλάκι» της πίστεώς μας να τρεμοπαίζει η φλόγα της ελπίδας και τα σύννεφα της απογοήτευσης να πυκνώνουν στο ψυχικό μας στερέωμα. Πως και γιατί ο ανθρώπινος ψυχισμός «πάλλεται» μεταξύ αισιοδοξίας και δυσθυμίας, έντονα και ακραία πολλές φορές, στο διάβα του χρόνου; Ίσως δεν έχουμε πίστη... αλλά και τί είναι πίστη; Τί είναι ‘Χριστιανική πίστη’;                          

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΠΙΣΤΗ ΣΤΑ ‘ΚΟΣΜΙΚΑ’ ΠΡΟΤΥΠΑ

*Οι γύρω από εμάς άνθρωποι, αν και βρίσκονται μακριά από τον Θεό, πιστεύουν. Μην συμφωνήσεις ποτέ με κάποιον που σου λέει ότι δεν πιστεύει σε τίποτα! Αν δεν πιστεύεις δεν ζείς, δεν έχεις στόχους, δεν έχεις οράματα, ούτε στην αφετηρία της σταδιοδρομία σου επιλέγεις ως σημείο εκκίνησης το μηδέν... Όλοι τούτοι πιστεύουν με τον δικό τους τρόπο. Πιστεύουν (= εμπιστεύονται) σε ότι τους κάνει δυνατούς, πετυχημένους, ξεχωριστούς, ζηλευτούς και μοναδικούς. Πιστεύουν στον εαυτό τους και τις δυνάμεις τους, στο ταλέντο τους και τα χαρίσματά τους! Αλήθεια, ποιός σου τα έδωσε όλα αυτά;                

*Πιστεύουν στα φθειρόμενα αγαθά, τα οποία έχουν ημερομηνία λήξεως... Η ομορφιά μαραίνεται, ο πλούτος χάνεται και εξανεμίζεται, η νομιζόμενη γνώση τους υστερεί «κατά πολύ» μπροστά σε άλλους αρτιότερα καταρτισμένους, τα νιάτα όπως είναι φυσικό τους εγκαταλείπουν, καθώς και οι άνθρωποι για τους οποίους πίστεψαν ότι θα είναι για πάντα μαζί τους... Μια τέτοια πίστη στέκεται ‘χρεωκοπημένη’ δίπλα τους, ανήμπορη να τους χαρίσει την επιθυμητή σιγουριά και ελπίδα.                                                                                                                 

Β) Η ΠΙΣΤΗ ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΟ        

* Εάν θέλω να πιστεύω στην σιγουριά του Χριστού, πρέπει αρχικά να αποδεχτώ την Θεότητά Του. Πρέπει να ομολογήσω βιωματικά ότι ο Χριστός είναι ο Υιός και Λόγος του Θεού, ο Οποίος για την σωτηρία μας κατέβηκε ανάμεσά μας. Την θέση αυτή διατρανώνουμε στο Σύμβολο της Πίστεως: «Πιστεύω... εις ένα Κύριον, Ιησού Χριστόν... κατελθόντα εκ των ουρανών και σαρκωθέντα...». Δεν ήρθε για να μας βγάλει από όλα τα αδιέξοδα, αλλά για να μας μάθει να αντιπαλεύουμε τα αδιέξοδα! Αυτός είναι ο Ουράνιος Επισκέπτης που ανέλαβε την σωτηρία και την υπεράσπισή μας.          

* Αποδέχομαι παράλληλα την Ευαγγελική Του Διδασκαλία. Όχι μόνο το Πρόσωπο αλλά και τα Λόγια Του. Η ζωή μου πρέπει να συμμορφωθεί με όσα είπε ο Κύριός μας και έπραξε υποδειγματικά εμπνέοντας και καθοδηγώντας όλους τους ανθρώπους. Ελπίζω λοιπόν στην πραγμάτωση της σωτηρίας μου και αντιλαμβάνομαι τα συμβαίνοντα γύρω μου, ως μέρος του πανσόφου σχεδίου του Θεού, που στοχεύει να με καταστήσει μέτοχο της βασιλείας Του.                                

* Βιώνοντας μια τέτοια αγαπητική σχέση, επικοινωνώντας με τον Θεό, ζω στα πλαίσια της χριστιανικής λατρείας «την λογική λατρεία» (Ρωμ. 12, 1), ένα διάλογο του χοϊκού ανθρώπου με τον Θεό που βασίζεται στον «λόγο» και στην χάρη των Θείων Μυστηρίων. Έτσι λαμβάνω πίστη για όλη μου την ζωή. Όχι μόνο σήμερα και αύριο αλλά σε κάθε περίσταση της ζωής μου και σε οποιαδήποτε κατάστασή της (νέος, γέρος, υγιής, πλούσιος, φτωχός), αναφωνώντας μετά του Παύλου: «τις ημάς χωρίσει από της αγάπης του Χριστού;» (Ρωμ. η΄, 35-39).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Αδελφοί μου, διαθέτει η πίστη μας τέτοια ‘άγια’ χαρακτηριστικά; Είναι ακλόνητη και επίμονη σ’ Αυτόν που «τω σω κράτει συνέχει την κτίσιν» (ευχ. Θεοφανείων), ή δειλιάζουμε μπροστά σε κάθε μεγάλη ή μικρή δοκιμασία; Ας μείνουμε κοντά σε Αυτόν που μας αγαπά! Στις μέρες μας αλλά και σε κάθε εποχή η διδασκαλία του Χριστού υβρίζεται και δοκιμάζεται στην κρησάρα της αμφισβήτησης. Ποτέ, όλοι αυτοί οι κουλτουριάρηδες και οι ψευτοδιανοούμενοι δεν είχαν αλλά και δεν έχουν το θάρρος να διαλεχθούν με την Αλήθεια. Η αλήθεια ελευθερώνει (Ιω., 8, 32) και καταισχύνει το ψεύδος. Ο μεγάλος Ρώσος συγγραφέας Ντοστογιέφσκι έγραφε χαρακτηριστικά κάποτε: «Αν, από το ένα μέρος μαζευτούν όλοι οι άνθρωποι και από το άλλο μείνει ο Χριστός μόνος του, εγώ θα πάω με τον Χριστό». Ας μην λησμονούμε ποτέ αυτή την αγία συμμαχία!

(Λουκ. ιθ΄, 1-10)

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο ευαγγελιστής Λουκάς, παρουσιάζει μια από τις πλέον γνωστές και διδακτικές διηγήσεις του Αγ. Ευαγγελίου: Την μεταστροφή του άρπαγα και πλεονέκτη Ζακχαίου σε άνθρωπο της χάριτος του Θεού. Σήμερα, καλύτερα από ποτέ, μπορούμε να κατανοήσουμε τα αισθήματα αγανάκτησης των συγχρόνων του Ιησού, καθώς Τον είδαν να μπαίνει στο σπίτι αυτού του ανθρώπου. Είναι σαν να έμπαινε σήμερα ο Κύριος μας στο πολυτελές σπίτι ενός κατηγορημένου πολιτικού, με σκοπό να τον σώσει από την παρανομία και την αδικία… πως θα ερμηνεύαμε την κίνηση αυτή του Ιησού; Ανάλογα σκέφτηκαν και όσοι είδαν τον Ιησού να θέλει να αλλάξει τον αμαρτωλό, πλεονέκτη, κλέφτη, άδικο και ανάλγητο προς τους συνανθρώπους του Ζακχαίο τον τελώνη... Διαπιστώνουμε όμως εκ παραλλήλου και την δύναμη που έχει η χάρη του Κυρίου να αλλάξει και να διορθώσει τον άνθρωπο, αρκεί και ο ίδιος να το επιθυμεί.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΤΕΛΩΝΗΣ (η αμαρτία)

* Ο άνθρωπος αυτός είχε ψυχικά αλλοτριωθεί. Κυνηγούσε το κέρδος με απληστία και με οποιοδήποτε τίμημα. Χωρίς συμπόνια ήταν έτοιμος να «κατασπαράξει» χήρες και ορφανά, προκειμένου να είναι αρεστός στα αφεντικά του και στην τσέπη του. Είχε αποκτήσει τεράστια περιουσία. Ο λαός τον αποστρεφόταν και κυριολεκτικά έτρεφε μίσος για το πρόσωπό του.

*Όταν είδαν τον Χριστό να μπαίνει στο σπίτι του, αγανάκτησαν και ψιθύριζαν εναντίον του Χριστού. Όπως πολλές φορές κάνουν οι εκκλησιαζόμενοι καθώς βλέπουν έναν «αμαρτωλό» να εισέρχεται στο ναό, να ταράζει την τάξη που έχουν αυτοί οι ίδιοι επιβάλλει σαν μία απόσταση μεταξύ αρετής – αμαρτίας. Όμως αν πρόσεχαν καλύτερα το εισιτήριο του Χριστού δεν έγραφε «ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΠΟ ΑΜΑΡΤΩΛΟ ΖΑΚΧΑΙΟ», αλλά «ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΠΟ ΜΕΤΑΝΟΟΥΝΤΑ ΖΑΚΧΑΙΟ».

* Ο Ζακχαίος δεν έφτασε σε συνάντηση με τον Ιησού από απλή περιέργεια. Δεν πήγε για να τον δεί απλά και να φύγει. Μέσα του υπήρχε η παγωμάρα της αντικοινωνικής του συμπεριφοράς. Ήταν μόνος, επέλεξε να είναι μόνος, του ταίριαζε να είναι μόνος, σύμφωνα με τις πράξεις του και τον τρόπο που αντιμετώπιζε τους συνανθρώπους του. Μέσα του, σε μια μικρή γωνιά της υπάρξεώς του, είχε κάτι που άξιζε και σε αυτό προέβλεψε ο Κύριος. Ανέβηκε μέχρι και σε δέντρο για να μπορέσει να Τον δει και να συναντηθεί μαζί Του. Είχε δηλαδή επιθυμία, ενδιαφέρον, ελπίδα, ότι η κατάσταση του θα άλλαζε «βάζοντας» τον Χριστό στην ζωή του.                                                                                                                                                        

Β) Ο ΚΥΡΙΟΣ (η χάρις)

* Ο Χριστός δεν βλέπει το «έξωθεν». Ποτέ δεν αποκάλεσε κάποιον αμαρτωλό. Ούτε καν τον ληστή πάνω στον Σταυρό Του. Δεν εστιάζει στην αμαρτία αλλά στην μετάνοια. Δεν απορρίπτει κανένα αλλά εξετάζει το «έσωθεν» του ανθρώπου. Στοχεύει στην αποκατάσταση της ζημιάς που έχει γίνει στην ύπαρξη μας. «Δεν ήλθα να κρίνω τον κόσμο, αλλά για να σώσω τον κόσμο» (Ιω. 12, 47). Δυστυχώς αυτό που δεν κάνει ο Κύριος έχουμε αναλάβει εμείς να το αναπληρώσουμε αναιδώς και καταχρηστικά!

* Ο Κύριος δεν συναντήθηκε απλά και μόνο με τον Ζακχαίο. Αλλά τον προέτρεψε να κάνει έμπρακτη την μετάνοιά του. Δηλαδή να κάνει τα αντίθετα ακριβώς απ’ αυτά που έκανε. Φορολογούσε; Τώρα φορολογήθηκε ο ίδιος! Τον φορολόγησε η σαρκωμένη Αγάπη. Στην αρχή 50% στους φτωχούς, αλλά και σ’ όσους αδίκησε έδωσε τα τετραπλάσια. Όλα λύνονται όταν λυθεί το μεταφυσικό μας πρόβλημα. Γιατί ζούμε, που πηγαίνουμε, τι θα συναντήσουμε...                      

* Η μετάνοια λοιπόν δεν εξαντλείται σε μια τυπική εξομολόγηση σε μια τακτοποίηση θρησκευτικών καθηκόντων, σε μία κατάθεση των τύψεων μας, ώστε να ξελαφρώσουμε ψυχικά. Είναι ένα αναποδογύρισμα, ένας επαναπροσανατολισμός, μια άρνηση μίσους και κακών. Γι’ αυτό και εκείνο που μετράει στον Χριστό είναι η εμβάθυνση στο νόημα της μετανοίας και όχι επίπλαστες και επιφανειακές ενέργειες. Τέτοιες πράξεις ο Ι. Χρυσόστομος εύστοχα τις χαρακτηρίζει ως «πομφόλυγες» (=φούσκες) που «διερράγησαν».  

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ας κρατήσουμε την στάση του Χριστού έναντι της αμαρτίας. Ο κόσμος θα κρίνει και θα κατακρίνει. Εμείς μιμούμενοι τον Κύριο να μισούμε την αμαρτία και όχι τον αμαρτωλό. Διαφορετικά, όσο «καθαροί» και «ενάρετοι» και αν είμαστε, αν δεν έχουμε στην καρδιά μας έλεος και αγάπη για τον πλησίον θα είμαστε κενοί, δυστυχείς, μονάδες μέσα στην απομόνωση μιας «καθαρής» εξωτερικής εμφάνισης.  

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα    (Ματθ. δ΄, 12-17).

Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

«Από τότε ήρξατο ο Ιησούς κηρύσσειν και λέγειν· μετανοείτε»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Σήμερα, ο ιερός ευαγγελιστής ιστορεί την έναρξη της δημοσίας δράσεως του Κυρίου. Αυτή συμπίπτει (όχι τυχαία) με την Παράδοση του Ιωάννη και το τέλος του. Επίσης έχουμε και αλλαγή κατοικίας του Ιησού. Φεύγει από την Ναζαρέτ, στην οποία είχε αναθραφεί, και πηγαίνει στην Καπερναούμ, την παραθαλασσία πόλη, αρχίζοντας από εκεί την δραστηριότητά Του. Για μας το σημαντικότερο βεβαίως είναι η λάμψη του Θείου Φωτός στα σκοτάδια της αμαρτίας. Το κήρυγμα της μετανοίας, το οποίο ακούγεται πάνω στην γη, φανερώνει την αγάπη του Θεού και συγχρόνως καταργεί την εξουσία του διαβόλου. Όμως καλόν θα ήταν όλα αυτά τα σημαντικά γεγονότα να τα δούμε με κάποια διεισδυτικότερη ματιά...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

* Ο Ιωάννης, ως μάρτυρας της αληθείας, αποκεφαλίζεται. Ο Ηρώδης Αντίπας (ο γιός του σφαγέα των νηπίων) αποφασίζει να τον αφανίσει από την ζωή μη μπορώντας να υπομείνει την στεντόρεια φωνή του, η οποία ομολογεί την αλήθεια και ελέγχει την ζωή του.

*Γενικεύοντας αυτή την πράξη θα μπορούσαμε να πούμε, ότι ανάλογα και κατά περίσταση προσπαθεί η κοσμική εξουσία να φιμώσει την φωνή της αλήθειας, της δικαιοσύνης, να ακυρώσει την δυναμική του φωτός και να προωθήσει το σκοτάδι, το οποίο καμουφλάρει και ευνοεί την παρανομία.       

*Ο Χριστός βρίσκεται στην αναμονή. Περιμένει ο Πρόδρομος να ολοκληρώσει το σπουδαίο έργο Του και αφού γίνει αυτό, αναλαμβάνει το Φως να συνεχίσει το έργο του Λύχνου. «Μετανοείτε ο Πρόδρομος», «Μετανοείτε ο Ιησούς» για να φανεί καθαρά πλέον, ότι ο Χριστός είναι συνέχεια των Προφητών και των Γραφών και μάλιστα ήρθε, κατά τον λόγον Του, όχι να καταργήσει αλλά να συμπληρώσει.

*Μας διδάσκει ο Κύριος στην καθημερινότητά μας, σε ανάλογες περιπτώσεις, να μην πετάμε αλόγιστα το παρελθόν και την εμπειρία όσων έχουν εργαστεί και αποχωρούν. Να συλλέγουμε από την δράση τους τα ωφέλιμα, την πείρα τους και να κάνουμε μία αρχή βασισμένη σε ότι σωστά μπορούμε να κρατήσουμε και να αξιοποιήσουμε. Έτσι προλαβαίνουμε τις συνέπειες της αλαζονείας η οποία καραδοκεί να πετάξει το καράβι της υπάρξεώς μας σε ξέρες και κοφτερά βράχια, σωστό και αξιοθρήνητο ναυάγιο.    

Β) ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ – ΚΗΡΥΓΜΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ

* Αφήνει ο Κύριος την Ναζαρέτ, τους ομοεθνείς Του. Έπρεπε το κήρυγμά του να αποκτήσει παγκοσμιότητα. Δεν ήρθε μόνο για τον Ισραήλ, αλλά η Καπερναούμ, η «Γαλιλαία των εθνών», οι εθνικοί και οι έλληνες, οι διάφορες δηλαδή εθνότητες έμπαιναν στο στόχαστρο του Ουρανού. Το κήρυγμα της μετανοίας του Ιησού θα ήταν πανανθρώπινο.                            

* Ο Κύριος ξεκίνησε με την φράση «Μετανοείτε ήγγικε γαρ η Βασιλεία των Ουρανών» (Ματθ. 4, 17) αλλά και μετά την Ανάσταση στα τελευταία λόγια προς τους μαθητές δίνει την συμβουλή – προτροπή να «κηρύσσουν μετάνοια εις πάντα τα έθνη» (Ματθ. 28, 19), ώστε η εκκλησία πάντοτε να βρίσκεται και να οδηγεί το πλήρωμά της στην σωτήριο αυτή αρετή. «Μετανοείτε»: εκφράζει μια διαρκή κίνηση – προσπάθεια της ψυχής. Καθημερινά, λεπτό προς λεπτό, ο άνθρωπος θα πρέπει να μετανοεί καθώς ανάλογα σε τακτικά χρονικά διαστήματα, δυστυχώς, αμαρτάνει.                

*Είναι αλήθεια πως ο Χριστός φέρνει το Φως στην καρδιά μας. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της μετανοίας. Να φωτιστεί η ύπαρξή μας, να γίνει διαφορετική και να ενταχθούμε στο σώμα του Χριστού. Αυτή η ένταξη μπορεί να γίνεται αρχικά με το Άγιο Βάπτισμα, όμως θα πρέπει στην συνέχεια με σκληρό αγώνα να κρατηθεί αυτό το φως και να αυξηθεί. Πόσο αφήνουμε αλήθεια αυτό το φως να λάμπει στην καρδιά μας, στην ψυχή μας, στο σώμα μας; Ζούμε εν μετανοία; Είναι τραγικό να έχει ανατείλει ο Ήλιος και εμείς να ζούμε στο σκοτάδι...  

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τι είναι λοιπόν ο Χριστός στην ζωή μας; Τι αλλαγή μπορεί να φέρει; Πόσο μπορεί να μας βοηθήσει; Άκου λοιπόν το συλλογισμό ενός εναρέτου ιεροκήρυκος : Ο Κύριος μπήκε στο νερό ενός απλού ποταμού και αμέσως ο Ιησούς «ενίησιν εις αυτόν» τον Αγιασμό και το Φως Του και τούτο «το ύδωρ καθάρσιον γίνεται». Το νερό, το κοινό, στα πλαίσια του πεσμένου στην αμαρτία κόσμου, γίνεται πάροχος χάριτος και φωτισμού, πόσο μάλλον όπου εγκατοικήσει ο Κύριος αγιάζει, ευλογεί τον τόπο και διώχνει το σκοτάδι, την αμαρτία και τον διάβολο. «Εγώ εις τον κόσμο ελήλυθα, Εγώ ειμί το Φως του κόσμου, ο ακολουθών εμοί ου μη περιπατήσει εν τη σκοτία, αλλ’ έξει το φως της Ζωής» (Ματθ. 4, 16).

Αμφιβάλλεις λοιπόν ακόμα για το αν ο Κύριος μπορεί να σε βοηθήσει;

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα        (Μάρκου α΄, 1-8)

ΦΩΝΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ

«φωνή βοώντος εν τη ερήμω» 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Κατά την Κυριακή αυτή επιχειρείται ένα πέρασμα από την εορτή των Χριστουγέννων στην εορτή των Θεοφανείων. Μέχρι και τον 3ον αιώνα μ. Χ. οι δύο αυτές εορτές είχαν κοινή ημέρα εορτασμού. Ο Ιερός Χρυσόστομος, με εισήγησή του, συνετέλεσε στο διαχωρισμό των δύο εορτών για πολλούς λόγους. Κυριότερος η προσπάθεια για εμβάθυνση και κατανόηση σε κάθε γεγονός ξεχωριστά και πληρέστερα. Το κοινό στοιχείο, είναι η παρουσία του Κυρίου μας. Η «επιφάνειά Του», η «Θεοφανεία Του», σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς που δίνονται από τους Αποστόλους. Σήμερα η ευαγγελική υπόθεση ασχολείται με το μεταίχμιο της Παλαιάς – Καινής Διαθήκης, το πρόσωπο του Προδρόμου, ο οποίος διενεργεί τα προστάγματα του Αγ. Πνεύματος προκειμένου να ετοιμάσει την έλευση του Δεσπότου Χριστού...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

* Τι μας διηγούνται λοιπόν οι ευαγγελιστές; Πρωτοφανή γεγονότα στην όχθη του Ιορδάνη ποταμού. Λαοθάλασσα, κόσμος πάει και έρχεται, «εξομολογούμενοι τας αμαρτίας αυτών» (Ματθ. 3, 6). Η έρημος έχει μεταβληθεί σε πολυθόρυβη πολιτεία, ένα καθαρτικό καμίνι πίστεως, ευλαβείας, μετανοίας.

*Και εκεί η φωνή του Βαπτιστού. Ένας λόγος αυστηρός, αληθινός, πειστικός, καθώς πρώτος αυτός εφάρμοζε τα όσα έλεγε. Μία βιωματική παρουσία η οποία είχε μεγάλη επίδραση στον λαό. Εμείς σήμερα κηρύττουμε αλλά δεν εφαρμόζουμε. Λέμε αλλά δεν πράττουμε. Διδάσκουμε αλλά δεν δίνουμε παράδειγμα, δεν χαράζουμε οδό σωτηρίας και μετανοίας μέσα από τα έργα μας….

*Ίσως κάποιος πεί... τι σκληρός και αδιάκριτος ο λόγος του Ιωάννου ( π.χ. γεννήματα εχιδνών). Έβλεπε μακριά ο Πρόδρομος! Δεν ήθελε να χαϊδέψει αυτιά. Ήξερε ότι λίγοι θα τον ακολουθούσαν. Λίγοι θα γίνονταν μετέπειτα μαθητές του Λόγου. Οι υπόλοιποι θα ήταν αυτοί που θα πρωταγωνιστούσαν στην θανατική καταδίκη του Αναμάρτητου.

*Προκαλεί, λοιπόν, σεισμό η φωνή του Προδρόμου. Κηρύττει βάπτισμα μετανοίας, υπόσχεται τον ερχομό «του ισχυρότερου», ο οποίος θα βαπτίσει τον κόσμο όχι με νερό αλλά «εν Πνεύματι Αγίω» (Λουκ. 3, 16). Και είναι εκπληκτικό! Μέσα στην εποχή εκείνη της καταπτώσεως, στα παρηκμασμένα ανθρώπινα ήθη να αντηχήσει ένας τέτοιος πνευματικός συναγερμός. Από έναν άνθρωπο, από μία φωνή. Εύλογο όμως, αν σκεφτεί κανείς, ότι δεν υπήρξε συνηθισμένος άνθρωπος αλλά αγία μορφή με ζωή αγνότητος, νηστείας και εκπληκτικής ταπεινώσεως.

Β) ΠΡΟΔΡΟΜΙΚΕΣ ΦΩΝΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Μα και σήμερα, αν ο κόσμος διαπιστώσει από τους πνευματικούς του ηγέτες ειλικρίνεια, πίστη, ζήλο, δυναμισμό, αγάπη θα γεμίσει και την Εκκλησία αλλά και την ύπαρξή του από αγάπη για τον Θεό. Από αναγνώριση για το λυτρωτικό έργο του Κυρίου και θα αρχίσει να αγωνίζεται και να προσπαθεί.

* Σήμερα, που όλα όσα στηριχτήκαμε για να δημιουργήσουμε μια ονειρική ζωή, γκρεμίζονται σαν χάρτινος πύργος, είναι καιρός να κάνουμε ένα νέο ξεκίνημα. Μια νέα «αρχή του Ευαγγελίου Ιησού Χριστού» (Μαρκ. 1, 1), όπως με δυναμισμό και αγωνιστικότητα εξαγγέλλει στην έναρξη της σημερινής ευαγγελικής περικοπής ο ευαγγελιστής Μάρκος. Να γίνει η ζωή μας ένας ανοιχτός δρόμος, ευθύς, για να περάσει Εκείνος, τον Οποίο έχουμε ξεχάσει και έχουμε παραθεωρήσει. Η Χάρη Του είναι έτοιμη να ομορφύνει ξανά την ζωή μας.

*Και στρέφω τον λόγο μου σ’ εμάς τους κληρικούς, οι οποίοι βαστάμε το ευαγγέλιο του Χριστού, δηλαδή την «καλή αγγελία, την ευχάριστη είδηση. Σας μεταδίδουμε χαρά; Σας στέλνουμε να ξεδιψάσετε στην πηγή του Κυρίου; Να λάβετε το αντίλυτρο των αμαρτιών σας υποδεχόμενοι τα Άγια Μυστήρια; Μήπως μιμούμαστε τον Πρόδρομο μόνο στην αυστηρότητα προς εσάς και καθόλου ως προς την ζωή του; Εγώ τουλάχιστον ομολογώ πως ανήκω σ’ αυτή την δύστυχη και ελεεινή κατηγορία…

*Γι’ αυτό και όταν βρεθούμε νοερά σε συνάντηση με τον Κύριο δεν θα μπορούμε να σας Τον δείξουμε, να σας πούμε «ίδε ο αμνός του Θεού» (Ιω. 1, 29). Δεν θα μπορούμε να στρέψουμε την καρδιά σας προς τον Δεσπότη Χριστό. Η ίδια η ζωή μας δεν Τον αναγνωρίζει… Ο σκοπός του ιερέως είναι ίδιος με του Προδρόμου! Να δείξει τον Χριστό, να μας φανερώσει τις ιδιότητες Του! Να μας εκπαιδεύσει γι’ αυτήν την συνάντηση!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο Πρόδρομος ουσιαστικά μας δείχνει πως αφυπνίζεται ο άνθρωπος. Ένας επίσκοπος κάποτε έγραφε: «Με άπειρες φωνές, πότε σιγανές, πότε γλυκίες σαν την απαλή αύρα, πότε δυνατές και συγκλονιστικές, σαν τον κεραυνό και την βροντή προετοιμάζει ο Θεός κάθε ανθρώπινη ψυχή. Μέσα στην ψυχή του ανθρώπου, η οποία χωρίς Θεό μοιάζει με έρημο και στην οποία ακούγονται οι βρυχηθμοί των παθών, αντηχεί ξαφνικά μία φωνή: είναι ίσως ένα συγκλονιστικό γεγονός, μία θλίψη, μία αποτυχία, μία μεγάλη χαρά. Το κάθε ένα από αυτά και όλα μαζί συνιστούν μία προδρομική αφυπνιστική φωνή». Σαν αυτή που ο Κύριος ακούει στον Ιορδάνη ποταμό, από τον λύχνο της ερήμου, λίγο προτού κλίνει τον αυχένα Του δεχόμενος το Βάπτισμα από τα τρεμάμενα χέρια του δούλου Του.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

Joomla SEF URLs by Artio