(ΚΣΤ΄ Εφεσ. ε΄, 8-19)

ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΥΠΑΡΞΗ ΜΑΣ.

«Ως τέκνα Φωτός περιπατείτε».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο χριστιανός ζει και κινείται μέσα στο κόσμο. Συναναστρέφεται ανθρώπους που δεν εξαρτάται η ζωή τους από το Άγ. Ευαγγέλιο. Και τίθεται ένα ερώτημα στους χριστιανούς κάθε εποχής: Πως θα ζούν μέσα σ’ένα κόσμο πειρασμών και σκανδάλων ή διαφορετικά σε μία δίνη απόρριψης, αμφισβήτησης και απαξίωσης της χριστιανικής Πίστεως; Ποιά είναι η στάση του σ’ ένα κόσμο διαφθοράς και αθλιότητος; Αυτή την απάντηση επιχειρεί να δώσει στη σημερινή αποστολική περικοπή ο Απ. Παύλος...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΣΚΟΤΑΔΙ

* Ο άνθρωπος σήμερα ζεί σ’ένα σκοτάδι. Δεν γνωρίζει ποιά επιλογή να κάνει, ή και εάν γνωρίζει δεν έχει τη δύναμη να το πραγματοποιήσει. «Μη συγκοινωνείτε τοις έργοις τοις ακάρποις του σκότους» (Εφ. 5, 11). Άκαρπα τα έργα του σκότους. Χωρίς νόημα συντελούμενα στο ψηλαφητό σκοτάδι.

* Και όχι μόνο οι άνθρωποι πραγματοποιούν τα έργα του σκότους, αλλά και ζούν «εν κραιπάλη και μέθη». Μεθούν με οινόπνευμα και ενθουσιασμένοι, με κέφι πραγματοποιούν αυτά τα οποία αποφεύγει ο Απόστολος να γράψει στις επιστολές του. Έτσι ο άνθρωπος τραβάει το δικό του αμαρτωλό προορισμό απομακρυνόμενος απ’ όλους… από τη κοινωνία του Θεού και των ανθρώπων. Αυτό είναι το σκοτάδι: το σημείο ακοινωνησίας! Ο ένας να μην μπορεί να δει το πρόσωπο του άλλου. Άλλωστε τι σημαίνει ΑΔΗΣ; (α-ιδείν = αυτό που δεν βλέπεται).

* Αγωνίζεται λοιπόν ο χριστιανός όχι μόνο να διαφύγει αυτά τα έργα τα σκοτεινά, αλλά και να προφυλαχθεί, ώστε να μην αναμειχθεί μ’αυτούς που τα πράττουν. Είναι πάντοτε η επιταγή του χριστιανισμού. Χριστιανός χωρίς αγώνα δεν υπάρχει, χωρίς μάχη δεν γίνεται κάποιος στρατιώτης.

Β) ΦΩΣ

* Το σκοτάδι το διώχνει μια φωτεινή πηγή. «Ως τέκνα Φωτός περιπατείτε» (Εφ. 5, 8). Το φως είναι σημάδι θεϊκής παρουσίας, τόσο στη Π.Δ. όσο και στη Κ.Δ. (στήλη πυρός στην έρημο, Μεταμόρφωση κ.λπ.). Το πνευματικό σκοτάδι που σας κυκλώνει, φωνάζει ο Απόστολος, να το απομακρύνετε με το θεϊκό Φως που έχετε πάρει από το Χριστό. («Είδομεν το Φως», Άγια Μυστήρια, Θεία Κοινωνία). Το σκοτάδι δεν χρειάζεται «ειδική» προσπάθεια για να φύγει, φτάνει η παρουσία του φωτός.

* Μεθούν οι άνθρωποι του σκότους; «Μεθύστε» και εσείς, όχι με οινόπνευμα, αλλά με Πνεύμα Άγιον για να «πλημμυρίσει» ο καρδιακός σας χώρος με αγάπη Θεού «λαλούντες εαυτοίς ψαλμοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευματικές» (Εφ. 5, 19). Η «πλημμύρα» της χάριτος του Θεού θα σας κάνει πάντοτε θαρραλέους, δυνατούς και χαρούμενους.

* Ο Χριστός μας θέλει να «παλεύουμε» μέσα στο κόσμο. Έφτιαξε τη χορεία των μαθητών και τους έστειλε με «όπλο» τη φωτεινή διδασκαλία να εκδιώξουν το σκότος της αθεΐας. Τους άφησε να αγωνίζονται ενάντια στη σήψη και τη διαφθορά και τους είπε να γίνουν το «αλάτι» που προλαβαίνει τη σήψη και η «ζύμη» που ζυμώνει με άγιο προζύμι το «αλεύρι» της κοινωνίας. Αυτό κάνει και σήμερα ο χριστιανός, γίνεται κάτι απ’ αυτά, γίνεται «πυξίδα» και προσανατολίζει σιωπηλά και μυστηριακά τη κοινωνία. Παρουσιάζει τα ιδανικά του Χριστού μέσα από τις αδυναμίες του.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το σκοτάδι είναι μία πραγματικότητα. Το αντιμετωπίζουμε κάθε νύχτα. Δεν παραπονιόμαστε γι’αυτό, ούτε το καταριόμαστε. Αλλά απλά, απλούστατα, ανάβουμε το φως και το σκοτάδι γύρω μας χάνεται... Το φως του Χριστού, η χάρις του Χριστού έχει τη δύναμη να μεταμορφώσει τα πάντα. Εδώ «αλλάζει» κάθε Κυριακή μπροστά στα αμαρτωλά μάτια μας το ψωμί και το κρασί σε Σώμα και Αίμα Του, πανάγιο και φωτεινό. Αντί να «θρηνούμε» γι’αυτό που έχουμε γύρω μας ας φροντίζουμε να βάζουμε το Φως μέσα μας. Γύρω μας τότε όλα θα λάμπουν φωτεινά και αληθινά...

Ἡ θεραπεία τῆς συγκύπτουσας γυναίκας.

Ἡ περικοπή αὐτή τῆς θεραπείας τῆς συγκύπτουσας γυναίκας σώζεται μόνον ἀπό τόν εὐαγγελιστή Λουκᾶ, δέν εἶναι βέβαια ἡ μοναδική θαυματουργία τοῦ Ἰησοῦ πού ἔγινε κατά τήν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου σέ Συναγωγή.

Ὁ Κύριος ἀσφαλῶς καθημερινά ἔκανε θαύματα σέ δυστυχισμένους άνθρώπους καί ὄχι μόνον τά Σάββατα. Ἔκανε ἀσφαλῶς πολύ περισσότερα ἀπό ὅσα ἀναφέρουν οἱ εὐαγγελιστές γιατί ὅπως διαβάζουμε στίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων διῆλθε τήν ζωή του ‘’ εὐεργετῶν καί ἰώμενος πάντας τούς καταδυναστευομένους ὑπό τοῦ διαβόλου ‘’.

Ἐάν τώρα οἱ εὐαγγελιστές ὑπογραμίζουν τά θαύματα πού γίνονται ἰδιαίτερα κατά τό Σάββατο σέ συναγωγές, εἶναι γιατί θέλουν νά μᾶς μεταφέρουν τίς συζητήσεις πού ἔγιναν μεταξύ τοῦ Ἰησοῦ καί τῶν θρησκευτικῶν ἡγετῶν μετά τίς θαυματουργίες αὐτές.

Ὁ διάβολος τούς κρατοῦσε δεμένους καί συγκύπτοντες ἔτσι ὥστε νά μήν μποροῦν νά μάθουν τήν οὐσία τοῦ νόμου πού ζωοποιεί καί νά βλέπουν μόνο τό γράμμα καί τόν τύπο πού τραυματίζει πολλές φορές. Ἡ γυναῖκα τῆς περικοπῆς χαρακτηρίζεται ὅτι ἔχει πνεῦμα ἀσθενείας. Δέν γίνεται καμμία ἀναφορά περί ἁμαρτιῶν της, ἀπεναντίας ὀνομάζεται θυγατέρα τοῦ Ἀβραάμ.

(Γαλ.5,22-6,2)

ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΣΙΓΟΥΡΑ ΜΑΣ ΛΕΙΠΕΙ…

«ὁ δὲ καρπός τοῦ Πνεύματός ἑστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστης, πρᾳότης, ἐγκράτεια…».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο καθημερινός αγώνας των πατέρων και ασκητών ήταν να υποτάξουν τα πάθη τους. Η ερημία σε συνδυασμό με την άσκηση έγινε παλαιστήριο όπου αναμετρήθηκαν με τον διάβολο. Σκοπός τους να αποκτήσουν τις δωρεές, τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος, όπως ακριβώς απαρίθμησε περιεκτικά ο Απόστολος. Η μακαρία πραότητα, η απουσία του θυμού από την ψυχή, έρχεται θετικά να μας προβληματίσει και να μας υπενθυμίσει πόσο μακριά βρισκόμαστε από αυτήν. Οργή σήμερα στους ανθρώπους. Έτοιμοι κάθε στιγμή να ξεσπάσουν στους άλλους. Πότε η μνησικακία, άλλοτε ο υπέρμετρος εγωισμός, υπερηφάνεια, η ψευδαίσθηση της υπεροχής έναντι των άλλων δημιουργούν παράλογες συγκρούσεις με αποτέλεσμα να πικραίνουμε και να πικραινόμαστε…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΔΩΡΟ ΑΓΙΟΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ

* Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, αυτός ο σπουδαίος ανατόμος της ψυχής ορίζει την πραότητα ως εξής: «Πραότης ἑστιν, ἀκίνητος κατάστασις ἐν άτιμίαις καὶ εὐφημίαις ὡσαύτως ἔχουσα». Η πραότητα δεν ταυτίζεται με την αναισθησία. Σε πολλούς επικρατεί η αντίληψη ότι ο πράος, ο ήσυχος και ο ήρεμος θεωρείται ως μη δυναμικός τύπος. Ο πράος όμως έχει μέσα του τον καλό θυμό.

* Ναι λοιπόν, υπάρχουν δύο είδη θυμού. Είναι αυτός ο οποίος προξενεί τα προβλήματα που αναφέραμε, όπως αναλύσαμε και παραπάνω και ο καλός που έχει βάλει ο Θεός στην φύση μας (θυμικό) και παράγει την ανδρεία, για να κατορθώσουμε εκείνα τα οποία είναι συμφέροντα για την ψυχή μας. Ας δούμε μερικά παραδείγματα καλού θυμού: α) η αγωνιστικότητα από το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωση είναι προϊόν καλού θυμού που προτρέπει την ψυχή για την απόκτηση αρετών β) το πασίγνωστο χωρίο της Αγ. Γραφής , «ὀργίζεσθαι καὶ μή ἀμαρτάνεται» (ψαλμ. 4,5). Τέτοιο θυμό χρησιμοποίησε ο Κύριος με το φραγγέλιο και καθάρισε τον Ναό από τους εμπόρους (Ιω. 2,15).

* Κάποτε οι μαθητές είχαν έντονη την απορία τι να κρύβει μέσα στην καρδιά του ο Ιησούς… Στάθηκε και τους κοίταξε διεισδυτικά και έδωσε ο Ίδιος την απάντηση: «ἄρατε τόν ζυγό μού ἑφ’ ὑμᾶς καὶ μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρᾳος εἰμί καὶ ταπεινός τῆ καρδία, εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν». Αν ο χριστιανός ακολουθήσει αυτήν την θεωρεία του Κυρίου (και πρέπει) αυτομάτως οφείλει να θεωρήσει τον εαυτό του τελευταίο. Έτσι αντιπαρέρχεται ύβρεις, αδικίες, παραμένει ατάραχος σαν να του επιτίθεται ένα νήπιο. Αναπαύεται μέσα του ο Θεός «… καὶ ἐπί τίνα ἐπιβλέψω, ἀλλ’ ἑπί τόν ταπεινόν καὶ ἡσύχιον καὶ τρέμοντα τούς λόγους μου;.» (Ης. 66,2)

Β) Η ΠΡΑΟΤΗΤΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΕΙ

* Η πραότητα δημιουργεί προϋποθέσεις να κερδίσουμε τον Χριστό. «Μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὑτοί κληρονομήσουσιν τήν γῆν.» (Ματθ. 5,5). Η γη εδώ δηλώνει την καρποφορημένη καρδιά. Σημαίνει ότι κατοικεί ο Χριστός και αρχίζει καρποφορεί τριάκοντα, εξήκοντα και εκατό. Ο πράος έχει όλο τον κόσμο δικό του αφού δεν ενδιαφέρεται καθόλου για τα γήινα.

* Ο πράος άνθρωπος γνωρίζει να χειρίζεται τον λόγο ώστε να μην χρησιμοποιεί λόγια περιττά τα οποία δημιουργούν αντιπαλότητες και οξύνουν τα πνεύματα. Καταλαμβάνεται όλος από διάκριση και υπομονή. Ο πράος αναδεικνύεται σοφότερος αφού ξέρει να επιλέξει τον χρόνο που θα μιλήσει αλλά και τι θα πει. Εάν κάποιος υπομένει με πραότητα τον πλησίον του, αυτό ισοδυναμεί με μαρτυρική θυσία. Δεν καταδικάζονται μόνο οι φονιάδες αλλά και αυτοί που σκοτώνουν την καρδιά του αδελφού τους.

* Ο πράος άνθρωπος, ενώνεται με τον Θεό κατά την Θεία Κοινωνία. Είναι οξύμωρο το σχήμα να έχουμε μεταλάβει και να μας καταλαμβάνει ο θυμός. Χρειάζεται εξέταση, καθώς δεν κάνουμε τόπο στην καρδιά μας για να αναπαυθεί ο Θεός... εκεί θρόνο κατέχει ο διάβολος. Όσες φορές μιλήσαμε οργισμένοι το έχουμε μετανιώσει, ποτέ όμως όταν κρατήσαμε σιωπή. Στην μοναχική-οσιακή ζωή ο θυμός είναι μεγάλο αμάρτημα καθώς αποκαλύπτει πολλά επισυρόμενα πάθη, δείγμα ακαλλιέργητης ψυχής. Ο Αββάς Αγάθων έλεγε πως εκείνος που οργίζεται εύκολα και νεκρό να αναστήσει, δεν είναι δεκτός ενώπιον του Θεού.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Μπορούμε να βρούμε αρκετές προφάσεις να δικαιολογήσουμε τον θυμό. Να επικαλεστούμε την κούραση, τις συνθήκες διαβίωσης, τον τρόπο εργασίας, το γενικό σχεδίασμα του κοινωνικού μας βίου, τις αδικίες, την κακοήθεια των ανθρώπων και έτσι να απαλύνουμε τις τύψεις της συνειδήσεως μας. Στην πραγματικότητα όμως ο θυμός αποδεικνύει την νηπιότητα της πνευματικής μας ηλικίας.

† ὁ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΣΑΒΒΑΣ

(κε΄, Εφ. δ΄, 1-7)

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

«Εν σώμα και εν πνεύμα»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο σημερινός λόγος του Αποστόλου είναι ιδιαίτερα συγκινητικός. Αρχίζει με τα εξής: «Αδελφοί, παρακαλώ ουν υμάς εγώ ο δέσμιος εν Κυρίω» (Εφ. 4, 1) και είναι λόγια που υποδηλώνουν τη δοκιμασία που περνάει ο Απόστολος του Χριστού, αλλά και λόγια ανύστακτης φροντίδας για το ποίμνιο, σε όποια κατάσταση και να βρίσκεται ο βοσκός του. Φανερώνουν τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, που δυναμώνει και ενισχύει τους εργάτες του Ευαγγελίου. Γι’ αυτό και πάντοτε θα πρέπει να στεκόμαστε με ευλάβεια στα Αποστολικά λόγια. Κρατάω για σήμερα μία φράση «εν πνεύμα και εν σώμα» (Εφ. 4, 6), να τη δουλέψουμε και να αντλήσουμε νοήματα σημαντικά για τη καθημερινότητά μας...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΛΟΙ ΕΜΕΙΣ ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

* Μέσα στην Εκκλησία αρχηγός είναι ο Κύριός μας. Η Κεφαλή στο Εκκλησιαστικό Σώμα. Είναι Αυτός που έχει με αγάπη ποτίσει την Εκκλησία Του, την έχει περιποιηθεί με το ίδιο Του το Αίμα. Εμείς οι πιστοί είμαστε το Σώμα το οποίο αποπνέει μία ενότητα: μία πίστη, ένα Βάπτισμα, μία ελπίδα, μία κοινή Ουράνια Πατρίδα, ένα προορισμό τη Βασιλεία του Θεού.

* Γι’ αυτό και ανάμεσά μας δεν χωράει ο εγωισμός, η διάσπαση, η ψυχρότητα, αλλά όπως φωνάζει ο Παύλος «μετά πάσης ταπεινοφροσύνης και πραότητος, μετά μακροθυμίας, ανεχόμενοι αλλήλων εν αγάπη» (Εφ. 4, 2). Και αυτή είναι η ωραία εικόνα την οποία ασφαλώς επιθυμεί ο Παύλος για το αμπέλι του Χριστού. Όμως, πόσες φορές συμβαίνει μεταξύ μας να αναπτύσσονται τα αντίθετα τα οποία χαροποιούν το διάβολο…

* Είμαστε λοιπόν ζωντανός οργανισμός. Ο κάθε ένας μας είναι μέλος του Σώματος και όταν το μέλος αποκοπεί θα υποστεί και ανάλογες συνέπειες, με κυριότερη τη νέκρωσή του. Και αυτό γίνεται γιατί παύουν οι ζωτικοί χυμοί της Κεφαλής. Σταματούν οι ζωογόνες ουσίες του Αγ. Πνεύματος να ρέουν στις φλέβες μας. Μπορεί να είμαστε σωματικά στην Εκκλησία, αλλά ο εγωισμός και η ψυχρότητα δεν είναι «καλοί αγωγοί» του Αγ. Πνεύματος.

Β) Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ

* Είναι απαραίτητη λοιπόν η αξία της συνεργασίας. Δείτε τον ανθρώπινο οργανισμό. Κάθε όργανο μπορεί να κάνει διαφορετική εργασία και όμως μόνο με συνεργασία θα μπορέσουν να κινήσουν το σώμα και να το έχουν σε φυσική ισορροπία. Έτσι και εδώ εμείς όλοι, με τη διαφορετική μόρφωση, διαφορετικές συνήθειες, καταγωγή, απασχόληση γινόμαστε ένα και νιώθουμε ότι ανήκουμε στο χώρο του Χριστού.

* Μπροστά στην αγάπη των Μυστηρίων του Θεού όλα υποχωρούν ώστε να συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους τα μέλη. Και επαναλαμβάνω, τούτο το λέει ο φυλακισμένος Παύλος όπου τα σίδερα της φυλακής τον διαχωρίζουν από το ποίμνιό του, του απαγορεύουν να το συναντήσει, αλλά νιώθει την ενότητα του Τριαδικού Θεού στην ύπαρξή του.

* «ενί εκάστω ημών εδόθη η χάρις κατά το μέτρον της δωρεάς του Χριστού» (Εφ. 4, 7), στον κάθε ένα μας δόθηκε χάρις με μέτρο, σύμφωνα με τη δικαιοσύνη και αγάπη του Θεού. ΚΑΝΕΙΣ δεν τα έχει όλα, για να υπάρχει ανάγκη για συνεργασία, ενότητα, ταπεινοφροσύνη, αν έπρεπε να είμασταν μόνοι μας θα τα είχαμε ΟΛΑ.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Στην Ορθόδοξη λατρεία μεταλαμβάνουμε όλοι από το ίδιο ποτήριο το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Πρώτα ο θύτης, ο ιερεύς, που προσφέρει τη Θυσία και έπειτα όλοι μέσα απ’ αυτό γινόμαστε ένα Σώμα με Αρχηγό το Χριστό. Δεν συμβαίνει το ίδιο στους Καθολικούς. Ο ιερεύς κοινωνεί από το Άγ. Ποτήριο, όμως στο λαό προσφέρεται η Όστια, που συμβολίζει το Σώμα του Χριστού και εδώ έχουμε διάσπαση της ενότητος. Απλά πράγματα, χωρίς πομφόλυγες και φιλοσοφίες. Η έχεις κάτι ή δεν το έχεις αδελφοί μου...

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

«και ετοιμάζου γενέσθαι, του Ιησού οικητήριον»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η θαυμαστή γέννηση της Θεοτόκου έκανε να «σκιρτήσουν» από χαρά τα γεροντικά πρόσωπα του Ιωακείμ και της Άννας. Συγχρόνως όμως, τους υπενθύμισε το «τάμα» που είχαν κάνει· να την αφιερώσουν μετά τρία έτη στον ναό του Θεού. Αυτό το γεγονός μας συγκεντρώνει σήμερα λατρευτικά να το πανηγυρίσουμε με ύμνους και αναγνώσματα. Και φυσικά δεσπόζει το πρόσωπο της Πανάγνου, το οποίο έρχεται να προετοιμαστεί σ’ ένα χώρο «πανάγιο» ως Παναγία που είναι. Σε ένα χώρο που μόνο ο αρχιερεύς μιά φορά το χρόνο έμπαινε για καθαρά λειτουργικούς λόγους. ΣΤΑ ΑΓΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ. Η Παναγία μας ξεκινάει μία πνευματική προπαρασκευή. Μια ετοιμασία την οποία θα πρέπει ως ιδέα να βάλουμε ακόμα και στην καθημερινότητά μας, «πολλώ δε μάλλον» στην πνευματική μας ζωή...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΑΘΩΡΑΚΙΣΤΟΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

* Καθημερινά ο άνθρωπος βρίσκεται χωρίς πρόγραμμα και υπόβαθρο έναντι των απαιτήσεων του πολιτισμού μας. Και ας μιλήσω για τον προγραμματισμό, ο οποίος θα πρέπει να υπάρχει τόσο στις προσωπικές μας επιδιώξεις, όσο και στην οικογένεια και την εργασία. Σύνθημα του σημερινού ανθρώπου το: ΔΕΝ ΠΕΙΡΑΖΕΙ, ΔΕΝ ΒΑΡΙΕΣΑΙ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΙΠΟΤΑ! Τρείς φράσεις που όπως μου έλεγε ένας μοναχός στην έρημο του Αγ. Όρους καταστρέφουν το νόημα, το πραγματικό της ζωής.

* Μ’ αυτή την νοοτροπία σπαταλάμε χρόνο και δυνάμεις. Κάνουμε βήματα μπροστά και πίσω, επιλέγουμε λύσεις που μας προδίδουν και μας εμφανίζουν χωρίς όπλα μπροστά σε καθημερινές μικρές μάχες. Είναι τελείως ξένο το στοιχείο της προοπτικής στις ενέργειές μας. Μία κοντόφθαλμη λογική διακρίνεται στις κινήσεις μας σε κάθε επίπεδο της ζωής μας. Γι’ αυτό και πολλά πράγματα δεν μπορούμε να τα κυβερνήσουμε σωστά, να δώσουμε μία δυναμική και ουσιώδη παρουσία εκεί που απαιτούν οι καιροί και οι περιστάσεις.

* Σας είπα για υπόβαθρο. Και αυτό αφορά συνήθως τις γνώσεις μας, την εκπαίδευση και την εξάσκηση, που έχουμε κάνει στο παρελθόν και στο τώρα, με ότι εκπροσωπούμε. Είσαι δάσκαλος, γιατρός, εργάτης, ιερέας... και τόσα άλλα; Δείξε μου το μέγεθος της σπουδής σου, τον καταρτισμό σου, την εξάσκησή σου, τις καλλιεργημένες ικανότητές σου, οι οποίες θα σε απομακρύνουν από την προχειρότητα, την επιπολαιότητα, το βιαστικό και ελλιπές, το ατελές. Να πως καταστρέφεται ο οικογενειακός και κοινωνικός ιστός, η προσωπική μας ζωή. Να πως καταργείται η προσωπική μας προσφορά... να πως γινόμαστε επικίνδυνοι για τους γύρω μας.

Β) ΑΘΩΡΑΚΙΣΤΟΙ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ

* Και αν έχει τέτοια αποτελέσματα η έλλειψη συστήματος και προγραμματισμού, όσον αφορά την ύλη, πολύ περισσότερα και με βαρύτητα περισσή δημιουργεί στην πνευματική ζωή. Έτσι δηλαδή είμαστε και απέναντι στον Θεό. Χωρίς βάθος και προετοιμασία. Ξεκινούμε για ένα εκκλησιασμό (η μια Λειτουργία για μένα τον κληρικό) αν ξεκινούμε... χωρίς να έχουμε αίσθηση που πηγαίνουμε και με Ποιόν θα μιλήσουμε… ότι ώρα θέλουμε η προσέλευσή μας… όπως βρίσκεται η ψυχική μας κατάσταση… Ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ θα μας πεί: ΟΤΑΝ ΠΗΓΑΙΝΕΙΣ ΝΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗΘΕΙΣ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟ ΠΡΙΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗΘΕΙ! Να έχεις ετοιμάσει τον νου και την καρδιά σου για τα πνευματικά μεγαλεία που θα ζήσεις, για την Δεσποτική Παρουσία που θα αξιωθείς! Αυτός είναι ο εκκλησιασμός...

* Δέστε λοιπόν σήμερα την Παναγία μας. Για να αξιωθεί να λάβει στην ύπαρξή της τον Δεσπότη Χριστό, για να συμμετάσχει στην δόξα του Χριστού πέρασε προηγουμένως μία προετοιμασία πνευματική που την «χάλκευσε», ώστε να αντέξει στις δοκιμασίες και τις ταπεινώσεις. Ανέλαβε όλες τις ευθύνες του ανθρωπίνου γένους, μας εκπροσώπησε απέναντι στον Σαρκωμένο Λόγο, υπήρξε η «μαρτυρική μητέρα» που γεύτηκε την πικρία των αδίκων υποψιών του Ιωσήφ. Με την γέννηση του Ιησού η ζωή της απειλήθηκε από τον διωγμό του Ηρώδη, ενώ στην συνέχεια δεν σταμάτησε να παρακολουθεί «εμπόνως» τις διαβολές και συκοφαντίες των Γραμματέων και Φαρισαίων για το πρόσωπο του Υιού της. Τέλος ο ατιμωτικός θάνατος του Παιδιού της. Τον είδε αιμόφυρτο να υπομένει επάνω στο Σταυρό. Η Παρθένος δεν κλονίστηκε, δεν καταποντίστηκε από την απελπισία. Η Θεία Χάρις την είχε προετοιμάσει, είχε κατασκευάσει άτρωτο το σκαρί της θείας υπάρξεώς της. Υπέμεινε καρτερικά το μαρτύριο Εκείνου σαν να ήταν δικό της μαρτύριο…

* Αυτή η πορεία της Θεοτόκου πρέπει να μας εμπνέει. Πρέπει να μας δίνει πρότυπα στις ευτυχίες, στις δυσκολίες, στις χαρές, στις λύπες και στις δοκιμασίες. Θα μας τονίζει πάντοτε πως θα πρέπει να εργαζόμαστε, να προετοιμαζόμαστε για μεγάλα και για μικρά πράγματα στην ζωή μας. Μιά καλλιέργεια η οποία θα μας αναδεικνύει πάντοτε νικητές, αφού θα είναι κοντά μας και η ευλογία της Υπερμάχου Στρατηγού.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Αν φέρουμε για λίγο στην διάνοιά μας την αγιογραφική παράσταση της εικόνας των Εισοδίων θα δούμε την Παναγία μας να εικονίζεται μικρή μεν στο ανάστημα, διότι ήταν «τριετίζουσα» (ετών τριών), μπροστά στον Αρχιερέα του Ναού αλλά ως προς την όψη ολοκληρωμένη και πλήρης, καθόσον οι Πατέρες μας λέγουν πως ήταν η Κεχαριτωμένη (το εκλεκτό σκεύος για να γεννηθεί ο Θεός). Αυτό έψαλλε σήμερα και η εκκλησία: «ΤΗΝ ΝΗΠΙΑΖΟΥΣΑ ΦΥΣΕΙ ΚΑΙ ΥΠΕΡ ΦΥΣΙΝ ΜΗΤΕΡΑ». Αυτή την μυστική ευλογία και ο αγιογράφος και ο υμνωδός διαισθάνθηκαν και με την τέχνη τους το απέδωσαν. Αυτό διαισθάνομαι και εγώ ταπεινά και σας το στέλνω στις καρδιές σας για να στοχαστούμε με μια «άγια συλλογιστική», στα Εισόδια της Θεοτόκου που σήμερα πανηγυρίζουμε

 † ὁ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΣΑΒΒΑΣ

(Α΄ Κορ. δ΄, 9-16)

ΤΟ «ΜΩΡΟ» (ΑΝΟΗΤΟ) ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΟΦΟΤΕΡΟ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ (ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ).

«...ημείς μωροί διά Χριστόν»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η φράση του Αποστόλου Παύλου συνοψίζει επακριβώς το χαρακτηρισμό που αποδίδουν οι εκτός της εκκλησίας άνθρωποι στους πιστούς ακολούθους του Ιησού. Έχοντας την αποστολική εμπειρία ο Παύλος καταθέτει την άποψή του με πικρία (λόγω των συκοφαντιών που έχει δεχθεί), αλλά και με ειρωνεία (βλέπει την υποκρισία των «φρονίμων» και «ισχυρών» και «ενδόξων» του κόσμου τούτου), παρηγορώντας συγχρόνως και τις μετέπειτα γενεές των χριστιανών. Αλλού θα γράψει: «Οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται» (Τιμ. 3, 12), προετοιμάζοντας όχι μόνο το Τιμόθεο, αλλά και κάθε χριστιανό για τους ποικίλους πειρασμούς που καλείται να αντιμετωπίσει ζώντας σε μία κοινωνία αθεΐας και αλλοτρίωσης...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) «ΠΑΛΑΙΟΘΕΝ» ΤΟ ΚΑΚΟ

* Ο άνθρωπος της χάριτος αποδέχεται τη κατηγορία αυτή (μωρία), την οποία όμως συνδέει αμέσως με το Χριστό. Είναι η ευλογημένη μωρία ή η «κατά Χριστόν μωρία», η οποία γίνεται ποθητή για το χριστιανό. Ένας ονειδισμός, μια κατηγορία ανάγκασε το Παύλο να διακηρύξει: «Ημείς δε κηρρύσσομεν Χριστό εσταυρωμένον, Ιουδαίοις μεν σκάνδαλο, Έλλησι δεν μωρίαν» (Α΄ Κορ. 1, 23). Ο Σταυρός του Χριστού έγινε για τον πολύ κόσμο ένα γεγονός χωρίς λογική και νόημα, για τους Ιουδαίους σκάνδαλο και απογοήτευση, αλλά για τους πρωτεργάτες του Ευαγγελίου δύναμη, ενέργεια, ευλογία.

* Ο αρχαίος φιλοσοφικός κόσμος καρτερούσε ένα Θεό «στολισμένο» με κοσμικά προτερήματα εξουσίας, επιβολής, στρατιωτικής δύναμης, ικανό να απαλλάξει τον άνθρωπο από τα προβλήματά του, χαρίζοντάς του καλύτερες συνθήκες ζωής. Έβλεπε, συγχρόνως τους Αποστόλους να κακοπαθούν, να συγκρούονται με τις επικρατούσες ηθικές αρχές - κοινωνικές δομές και το έργο αυτό φάνταζε (στα ορθολογικά τους μάτια) «τρελό», πέραν κάθε λογικής.

Β) Η ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΩΡΙΑ

* Όμως οι «χαριτωμένοι» άνθρωποι ζώντας την ευλογία της πίστεως μπόρεσαν κατ’ αρχάς να ισορροπήσουν ψυχικά, ενώ στη συνέχεια (και καθώς εξαπλωνόταν το αποστολικό κήρυγμα) να βιώσουν στις κατά τόπους Εκκλησίες τη δύναμη των ζωοποιών Μυστηρίων, μετέχοντας στη σοφία που χορηγεί η Άνωθεν Σοφία. «Τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο Θεός, ίνα τους σοφούς καταισχύνη» (Α΄ Κορ. 1, 27). Στο αμόνι της αληθινής πίστεως συντρίφθηκαν τυραννικές βασιλείες, φιλοσοφικά ρεύματα, υλιστικές και πολιτικές προπαγάνδες, επιστημονικές θεωρίες... Συντρίφθηκε η «παράλογη λογική» και κυριάρχησε η «μωρία» της γνώσεως του Θεού.

* Ενδεδυμένοι αυτή την «εν Χριστώ μωρία», οι Άγιοι του Θεού, περιγέλασαν τους κατηγόρους και συκοφάντες τους, αλλά και αυτόν τον διάβολο. Υπερφυσικά τα αγωνίσματα και τρόπαιά τους, κινήθηκαν ενάντια στη λογική και υποκρισία των διωκτών τους. Αυτό κάνει η «αγία τρέλλα» μπορεί να ξεσκεπάζει την υποκρισία και να διαλύει την επιφάνεια. Ερχόμενοι στη σημερινή κατάσταση θα δούμε και τον πιστό με τη ζωή του να ελέγχει την απόκλιση του κοσμικού ανθρώπου από το νόμο του Θεού. Η νηστεία και η πνευματική ζωή αντιτίθονται στην απόλαυση και τον υλιστικό τρόπο ζωής. Έτσι οι άνθρωποι δεν έχουν άλλο επιχείρημα από το να χαρακτηρίζουν τους Χριστιανούς ως παράλογους, ευκολόπιστους, πλανεμένους...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Όσοι αγαπούν το Χριστό κάνουν τρελλά πράγματα! Όσοι ασπάζονται την ευαγγελική πίστη χαρακτηρίζονται ως παράλογοι. Μέσα από αυτόν τον «παραλογισμό» όμως μπορούν να υπερισχύσουν της «αλογίας» των παθών, των υπαρξιακών αδιεξόδων της ζωής, της σκληροκαρδίας και του επάρατου εγωισμού, που κατασκευάζει ένα ψεύτικο και φθειρόμενο κόσμο. Είδαμε σε πιο σημείο παραλογισμού οδήγησε η «λογική» τους πολιτισμούς του κόσμου τούτου… Καιρός να ανακαλύψουμε που οδηγεί η ευαγγελική «μωρία» τον άνθρωπο μέσα από την διδασκαλία και το παράδειγμα του Ιησού!

(Γαλ. στ΄, 11-18)

Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ.

«Εμοί κόσμος εσταύρωται, καγώ τω κόσμω» (Γαλ. 6, 14).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η σημερινή επιστολή του Παύλου προς τους Γαλάτες, μεταξύ των άλλων, περιλαμβάνει και μια σημαντική θέση του χριστιανισμού για τον κόσμο στον οποίο βρισκόμαστε και εξελισσόμαστε. Αν και ο Παύλος έφτασε σε υψηλές πνευματικές κορυφές, χρησιμοποιώντας ως όχημα την αγάπη του προς τον Θεό, δεν διστάζει να προσαρμόζει και να αναπτύσσει τις θέσεις του σχετικά με την γήινη πραγματικότητα. Ας δούμε λοιπόν τον κόσμο που μας περιβάλλει μέσα από αυτή την θεωρία, βγάζοντας χρήσιμα συμπεράσματα.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΕΝΝΟΙΑ «ΚΟΣΜΟΣ»

* Ετυμολογικά η έννοια κόσμος αντιστοιχεί στις λέξεις στολίδι, κόσμημα. Πράγματι ως αποτέλεσμα της πανσόφου δημιουργίας του Θεού ο υλικός κόσμος συγκεντρώνει μία εικόνα αρμονίας, τάξεως και απέραντης ομορφιάς. Ένα αληθινό Βασίλειο για να κατοικήσει το κορυφαίο δημιούργημα του Τριαδικού Θεού. Θαυμαστές λειτουργίες, συμπαντική ακρίβεια, ιδανικές συνθήκες κατασκεύασαν στο πέρασμα του χρόνου τον επίγειο Παράδεισο του ανθρώπου.

* Στην γλώσσα της Αγίας Γραφής η παραπάνω εικόνα μονομιάς εξαφανίζεται. Κόσμος, υποδηλώνει το κοσμικό και αμαρτωλό φρόνημα και γενικά συγκεφαλαιώνει ότι πραγματοποιείται σε πλήρη αντίθεση με το θέλημα του Θεού. Έτσι εύστοχα ο Ευαγγελιστής Ιωάννης θα μας πεί: «ο κόσμος όλος εν τω πονηρώ κείται» (Α΄ Ιωάν. 5, 19) καθώς σε αυτόν πλέον κυριαρχεί ο σατανάς, «ο άρχων του κόσμου» (Ιω. 12, 31), «του αιώνος τούτου» (Β΄ Κορ. 4, 4). Έτσι η ζωή μας ορίζεται χωροχρονικά από την εξουσία της αμαρτίας, η οποία μαγνητίζει συνολικά τον άνθρωπο, προβάλλοντας έναν ενήδονο τρόπο διαβίωσης, ελκυστικό, εντυπωσιακό, επιφανειακό, πολέμιο της αλήθειας και της αγάπης του Θεού.

* Τραγικός δεσμώτης όλης αυτής της κοσμικής κατάστασης ο πλασμένος από τον Δημιουργό... ελεύθερος άνθρωπος. Σε κάθε βήμα του, σε κάθε πράξη και τοποθέτηση πρώτα σκέφτεται «τι θα πει ο κόσμος». Ουσιαστικά δεν μπορεί να ενεργήσει αυτόνομα εκφράζοντας την προσωπική του βούληση, αλλά υποχρεώνεται (με αόρατα δεσμά) να ακολουθεί τις όποιες επικρατούσες θέσεις και απόψεις. Σε άλλο σημείο ο Παύλος θα υπογραμμίσει τον κίνδυνο αυτής της τακτικής: «μη συσχηματίζεσθε τω αιώνι τούτω» (Ρωμ. 12, 1-2).

Β) Ο ΠΙΣΤΟΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

* Αν ο Παύλος με την παραπάνω θέση έδωσε το σάλπισμα για έναν πόλεμο μεταξύ πνεύματος και ύλης, οι υπόλοιποι φωτισμένοι Ευαγγελιστές, αλλά και Πατέρες της Εκκλησίας, δεν υστέρησαν καθόλου. Καταλυτική η παρέμβαση του Αγ. Ιακώβου του Αδελφοθέου: «ουκ οίδατε ότι η φιλία του κόσμου έχθρα του Θεού εστίν; ός αν ούν βουληθή φίλος είναι του κόσμου, εχθρός του Θεού καθίσταται» (Ιακ. 4, 4). Ο λόγος του υποδεικνύει με ενάργεια την ύπαρξη αντιθετικών καταστάσεων, που συγχρόνως παλεύουν να κυριαρχήσουν στον άνθρωπο.

* Η σταυρική θυσία του Ιησού νίκησε την αμαρτωλότητα του κόσμου. Γεμάτος παρρησιαστική δύναμη ο Παύλος και οπλισμένος με την χάρη του Σταυρού κάνει μια αποκάλυψη προσωπική (πρότυπο για όλους εμάς): «εμοί κόσμος εσταύρωται καγώ τω κόσμω» (Γαλ. 6, 14). Μια νέκρωση διπλή συμβαίνει στον Απόστολο. Ο κόσμος γύρω του νεκρός (γι’ αυτόν), αλλά και ο Παύλος νεκρός (αδιάφορος) απέναντί του. Στέκεται κυριαρχικά πάνω σε αυτόν αφού γνωρίζει καλά ότι «παράγει το σχήμα του» (Α΄ Κορ. 7, 31) και φθείρεται σταδιακά ως υλικός και πεπερασμένος.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το Σταυροαναστάσιμο γεγονός προσδίδει στον Παύλο και σε όλους τους πιστούς την χαρά της «καινής κτίσης». Όλοι ζούμε σε αυτόν τον κόσμο και δεν τον αρνούμαστε. Μετέχουμε τοπικά αλλά διαφοροποιούμαστε τροπικά. Ζητούμενο αποτελεί η κατάσταση εκείνη όπου η ψυχή του ανθρώπου μπολιάζεται με την αγάπη του Θεού. Η αγάπη αυτή γίνεται οδηγός, «Λυδία λίθος» με την οποία ο πιστός Χριστιανός αξιολογεί, κρίνει, δέχεται, απορρίπτει τα «προϊόντα» του κόσμου τούτου μένοντας σταθερός (όσο είναι εφικτό) στο θέλημα του Θεού. Πρότυπό μας οι Άγιοι που έζησαν στον κόσμο και από εδώ κέρδισαν την αιωνιότητα.

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΛΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

Στην παραβολή του πλούσιου και τού Λαζάρου και στό πρώτο μέρος της παραβολής παρουσιάζεται η ἐπίγεια πραγματικότητα με τη μορφή δύο προσώπων, ἐνός πλουσίου και ἐνός φτωχού. Θα ἤταν λάθος να νομίζῃ κανείς ὅτι ο Κύριος ὀμιλεί ἐδώ περί του πλούτου και της φτώχιας. Οἱ λέξεις πλούσιος και φτωχός και οἱ διακρίσεις πάνω στή γή τῶν ἀνθρώπων γενικότερα δέν άποτελοῦν άπόδειξη της πνευματικής καταστάσεως τους. Ἄλλώστε σε κάθε ἐποχή ὑπάρχουν και εὐσεβεῖς πλούσιοι και ἀσεβείς πτωχοί. Ποιός ἦταν πλουσιώτερος ἀπό τόν Ἰώβ, ὅμως ὁ πλούτος πού εἴχε δέν τον ἀποξένωσε ἀπό τήν δικαιοσύνη ούτε τον ἐξώρισε ἀπό την ἀρετή, και ὁ Ἰσκαριώτης ὁ Ἰούδας ἤταν φτωχός, ὅμως δεν τον ὠφέλησε καθόλου ἡ φτώχια στή σωτηρία του ἀλλά ἄν και συναναστρέφετο μέ τούς ἕνδεκα φτωχούς ψαράδες και μάλιστα μέ τόν ἴδιο τόν Κύριο ὁ ὁποῖος πτώχευσε με τήν προαίρεσή Του, ὁδηγήθηκε στην προδοσία.

Το ἴδιο και ὁ Ἀβραάμ λέγει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμάς ΄΄ πλούσιος γάρ ἦν, ἀλλά διά την φιλοθεΐαν και την εὐσπλαχνίαν και την φιλοξενίαν οὐ μόνον ἐσώθη, ἀλλά και τόπος τῶν σωζομένων ἐγένετο΄΄. Πλούσιος δεν εἶναι αύτός που στηρίζει τή ζωή και τή σωτηρία τού στόν ἐαυτό τού και στα ὕλικά ἀγαθά, ἀλλά αὐτός που ἔχει ἐναποθέσει ὅλη την ἐλπίδα και την ἐμπιστοσύνη τού στό Θεό. Πλούσιος δεν εἶναι αύτός που ἔχει χρήματα και κτήματα ἀλλά αὐτός πού ἔχει τον Χριστό πού εἶναι το μόνο ἀγαθό.

Ὁ Ἀπόστολος Παύλος λέει στούς Κορίνθιους γιά τούς χριστιανούς ΄΄ὡς πτωχοί, πολλούς δε πλουτίζοντες, ὡς μηδέν ἔχοντες και τα πάντα κατέχοντες΄΄. Με τον Χριστό εἴσαι πάμπλουτος ἐπειδή ἔχεις την αἰωνιότητα. Χωρίς τον Χριστό είναι πάμπτωχος ἔστω και ἐάν ἔχεις ὅλο τον κόσμο. Τι ὡφελήσετε ἄνθρωπος ἐάν ἀπωλέσῃ την ψυχήν αύτού. Ὁ Θεός εἶναι ἠ καταφυγή και τό στήριγμα τοῦ εὐσεβοῦς ἀνθρώπου και ὄχι ὁ πλούτος, Αὐτός εἶναι που χορηγεί τη ζωή και τη σωτηρία.

Ο πλούσιος είναι αυτός που δεν έχει σχέση με το Θεό, θεός εἴναι ο ἐαυτός του και το ἔχει του, ταυτόχρονα δεν λαμβάνει ὑπόψιν τήν μετά θάνατον ζωή και ὅτι αὐτά που ἔχει ἐδῶ δεν θά τά ἔχῃ ἐκεί. Η πλειονότητα τῶν ἀνθρώπων θἐλουν σ΄ αὐτόν τον κόσμο να μήν στερηθούν, να μην πονέσουν, να μην στεναχωρηθούν, να μήν τούς λείψῃ τίποτε, να τα ἔχουν ὅλα. Ὁ πτωχός ὁνομάζεται, ἀναφέρεται δηλαδή με το ὄνομά του το μοναδικό το ὁποῖο ὑπάρχει στις παραβολές του Κυρίου. Αὐτό ἔχει πολύ μεγάλη σημασία διότι η ὀνομασία δίνει ὑπόσταση στό πρόσωπο. Να θυμηθούμε τον Ἀδάμ πού δίνει ὁνόματα στα ζώα κατά παραγγελία του Θεού.

Ὁ Λάζαρος το ὄνομα του πτωχού εἴναι ἐξελληνισμένος τύπος του ἐβραϊκού Ἐλαζάρ πού σημαίνει ΄΄ ὁ Θεός βοηθεῖ ΄΄ Ἡ ζωή τελειώνει και γιά τούς δύο. Ὁ Λάζαρος με την συνοδεία Ἀγγέλων πηγαίνει στους κόλπους του Ἀβραάμ, ὁ δε πλούσιους ἀποθανών΄΄, λέει, ο Κύριος ΄΄ἐτάφη΄΄. Με κανέναν καλύτερο τρόπο δε θα μπορούσε ο Χριστός να περιγράψῃ και μάλιστα μονολεκτικά, την ἄδοξο κατάληξη του πλούσιου και κάθε πλουσίου πού δεν ἀφήνει καμμία ἀγαθή ἀνάμνηση τῆς ζωῆς του. Ὁ πλούσιος πηγαίνει στον Ἄδη στήν κατάσταση τής ὀδύνης. Ἡ σωτηρία του Λαζάρου και η καταδίκη του πλουσίου δέν σημαίνει ότι για νά σωθῃ κανείς πρέπει να εἴναι φτωχός ἤ κάθε πλούσιος καταδικάζεται.

Ἡ Ἐκκλησία βλέπει τον πλούτο στο βάθος, βλέπει το πάθος της φιλαργυρίας πού μπορεί να το ἔχουν και πλούσιοι και φτωχοί και γιά τον λόγο αὐτό προσπαθεί να βοηθήσῃ τον ἄνθρωπο νά ἀπαλλαγῃ ἀπό το πάθος τής φιλαργυρίας που είναι δυνατό νά ὑπάρχῃ σέ ὅλους τους ανθρώπους και τό ὁποίο θεοποιεί το ἔχειν καί τόν πλούτο. Στή συνέχεια ὁ Κύριος ὀμηλεί με τρόπο ἀνθρωπομορφικό γιά να γίνῃ κατανοητή ἡ παραβολή και να δείξῃ με αὐτή την ὕπαρξη και Παραδείσου και Ἄδου.

Ὁ ἄδης ὅπως γνωρίζουμαι δεν εἴναι τόπος ἀλλά κατάσταση. Οἱ ψυχές δεν ἔχουν φύση οὔτε περίγραμμα για να διακρίνονται ἀπό μακριά, οὔται ὑπάρχει δυνατότητα να ρεμβάζουν ἤ να κατοπτεύουν τα πέριξ και να προκύπτουν ἐξ αὐτῶν παράπονα ὅτι ἄλλοι περνούν καλά και ἄλλοι όδυνόνται. Ἐξ ἄλλου πρίν ἀπό την Ἀνάσταση του Κυρίου και ὁ Ἀδάμ και ὁ Άβραάμ και ὄλοι οἱ Πατριάρχες ἥταν στον Ἄδη. Ὁ Παράδεισος δεν εἴχε οἰκήτορες ὁ πρώτος ήταν ὁ ληστής. Ὁ πλούσιος μέσα στην ὀδύνη του ἄδη βλέπει τον Λάζαρο στον κόλπο του Ἀβραάμ σε ἀναψυχή και ζητά ἀπό τον Πατριάρχη να στείλει τον Λάζαρο για να δροσήσῃ την γλώσσα του με το βρεγμένο δάκτυλό του.

Ὁ Ἀβραάμ του φανερώνει το ἀδύνατο της ἐπίσκεψης του Λαζάρου στο χώρο του ἄδη. Ἄνθρωπος της ἀγάπης δεν μπορεί να ὑπάρχῃ στο χώρου του μίσους. Τότε ὁ πλούσιος ζητά να γίνῃ ἕνα θαύμα, να ἀναστηθῃ ὁ Λάζαρος, να πάῃ στο πατρικό σπίτι του και να ἐνημερώσῃ τα πέντε ἀδέλφια του για το τι συμβαίνει μετά θάνατον και να πειστούν να ἀλλάξουν συμπεριφορά ΄΄ ἵνα μη και αύτοί ἔλθωσιν εἰς τον τόπον τοῦτον τῆς βασάνου΄΄. Ὁ Κύριος ἀρνεῖται την ἐπιτέλεση θαυμάτων και ὑπερβατικών σημείων για να ὁδηγηθοῦν οἱ ἀκροαταί του στην πίστη.

Ὅταν ἥταν ἐπάνω στο σταυρό δέχθηκε την πρόκληση να κατέβῃ ἀπό τον σταυρό και να Τον προσκυνήσουν, να Τον δοξάσουν. Πίστης ὅμως πού στηρίζετε σε σημεία και θαυμαστά γεγονότα εἴναι πίστης πρόσκαιρος και χωρίς βάθος. ΄΄Ἔχουσι Μωυσέα και Προφήτας ἀκουσάτουσαν αὐτῶν΄΄ Ὑπάρχουν τα λόγια της Ἁγίας Γραφής, τῶν Πατέρων, της Ἐκκλησίας ἐάν ὁ κόσμος δεν πιστεύση σ’ αὐτά τότε με κανένα σημείο ὅσο τεράστιο και ἐάν εἴναι δεν θα ὑπάρχουν ἀποτελέσματα.

Ὅ Θεός μας ἔχει φανερώσει ὅσα χρειάζονται για να πιστέψουμε και να σωθούμε. Ἡ πίστης δεν είναι ἅμα θέλω πιστεύω και ἅμα θέλω δεν πιστεύω. Διότι πῶς θα μᾶς ἐμπιστευτῃ τότε ὀ Θεός, πῶς θα μας δώσῃ την σωζούσα πίστη ἀφοῦ δεν την θέλουμε και δεν την παίρνουμε. Ὅταν ἔρθει αὐτή ἡ πίστη μέσα στον ἄνθρωπο τότε δέν χρειάζεται να πάῃ στον ἄλλο κόσμο να δῃ και να πιστέψῃ, δεν χρειάζεται τίποτα ἄλλο ἐκτός ἀπό αὐτά πού μας ἔδωσε ὅ Θεός οἱ Πατέρας και ἡ Ἐκκλησία.

Ο Χριστός ὅμως τους ἔκανε το χατίρι και ἀνέστησε τον Λάζαρο τον φίλο του τον ἀδερφό της Μάρθας και της Μαρίας, ὅταν ὅμως τον είδαν οἱ γραμματείς και οἱ φαρισαίοι και οι άρχοντες του κόσμου τούτου ἀντί να πιστέψουν και να δοξάσουν τον Θεό τι ἔπραξαν μας το λέει ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής. ΄΄ Ἐβουλεύσαντο ἵνα και τον Λάζαρον ἀποκτείνωσιν.΄΄

Ἀθανάσιος Κατσίκης ἀρχιτέκτων

(Γαλ. β΄, 16-20)                                       (Αποστολικόν)

Ο Απ. Παύλος μιλώντας σήμερα για τη χριστιανική πίστη, το σύνολο δηλαδή των αληθειών που έχει να παρουσιάσει η διδασκαλία του Ιησού, επιχειρεί να δώσει τη πραγματική διάσταση της πίστεως. Και για να γίνει «πιστευτός» παρουσιάζει τον εαυτό του ως παράδειγμα. Εγώ, λέει ο Παύλος, τα πάντα κατεφρόνησα, τη φαρισαϊκή μου καταγωγή, τον εβραϊκό νόμο και έβαλα τη χριστιανική πίστη «θεμέλιο» στη ζωή μου.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΠΙΣΤΗ ΣΗΜΕΡΑ

* Σήμερα περισσότερο από ποτέ αμφισβητείται η χριστιανική πίστη. Αρκετοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι η ορθόδοξος πίστη μας συνδέει με ένα σύστημα γενικό, τη θρησκεία, η οποία έχει τη δύναμη να ελέγξει και να κατευθύνει τη μάζα. Τη ταυτίζει λοιπόν με την Εκκλησία και το ιερατείο και εντοπίζοντας τα «αρνητικά», βγάζει το συμπέρασμα ότι αυτή είναι «κατασκεύασμα» ανθρώπινο γεμάτο σκοπιμότητες.

* Και η αιτία είναι μία και μοναδική. Βλέπουμε μονοδιάστατα τη πίστη μας, σαν το καθήκον και την συνήθειά μας να βρισκόμαστε τις Κυριακές στη λειτουργία και όχι σαν συμμετοχή μυστηριακή-βιωματική στην Τράπεζα του Χριστού που απλόχερα τόσα «αγαθά», η λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας, έχει να μας προσφέρει. Χωρίς αγωνιστικότητα, τα πάντα στο χώρο αυτό, φαντάζουν δεδομένα και κατανοητά.

* Γι’ αυτό και δεν «μπολιάζουμε» με τη πίστη μας τη ζωή μας. Και η εργασία μας και η οικογένειά μας, αν ιδίως είναι επιτυχημένη, εύκολα το αποδίδουμε στα ταλέντα μας, στις επιλογές μας και στη σοφία μας. Ελάχιστες φορές το μυαλό μας σταματά… στο Ποιός μας δίνει υγεία, σοφία, σύνεση, διάκριση να κάνουμε τις σωστές κινήσεις.

* Μοιάζει η ζωή μας σαν το αλφαβητάρι. Κοιτάμε μόνο τα γράμματα και δεν βγάζουμε νόημα. Αν τα συνδέσουμε βγάζουμε φράσεις, προτάσεις και νόημα. Έτσι και εδώ, βλέπουμε χωρίς προσοχή να περνούν γεγονότα γύρω μας και τα θεωρούμε τύχη ή συγκυρία ή ακόμα και φυσική ροή των πραγμάτων… σπάνια όμως αντιλαμβανόμαστε την αληθινή προέλευση τους.

Β) Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

* Βάζοντας στο κέντρο της ζωής μας το Χριστό, όλα συνδέονται και ερμηνεύονται, όλα έχουν σκοπό και νόημα στη καθημερινότητά μας. Από το μικρό αγριολούλουδο έως και μεγάλα παγκόσμια γεγονότα. Η δύναμη της πίστεως οπλίζει με επιπλέον όραση (πνευματική) τον άνθρωπο. Τον κάνει να αναφωνεί ότι υπάρχει Δημιουργός, υπάρχει «επιβλέπων μηχανικός», που κατευθύνει τη ζωή εκάστου ανθρώπου.

* Ποιό το κέρδος απ’ όλα αυτά; Ένα και σημαντικό... έχει επιχείρημα ο άνθρωπος να διώξει το άγχος. Να διώξει αυτή την εγωπαθή κατάσταση από την ύπαρξή του… ότι με τις δικές του δυνάμεις μπορεί να κάνει και να διορθώσει τα πάντα.. να αφήσει λίγο να περάσει η σοφή γνώση του Χριστού στην ύπαρξή του.

* Είδατε, ο Παύλος έκανε στην άκρη τα πάντα... καταγωγή, μόρφωση, ιουδαϊκή θρησκεία και όπως ομολογεί ο ίδιος, τα θεώρησε «σκύβαλα» (Φιλιπ. 3,1) και τα απομάκρυνε από την ύπαρξή του. Έτσι ενώθηκε με το Χριστό. Σταδιακά και εμείς, με το δικό μας ταπεινό και λιγοστό αγώνα, να απομακρύνουμε τα «αρνητικά» και να πλησιάζουμε την αγάπη του Θεού. Αυτό συντελείται μέσα από την συμμετοχή μας στα Άγια Μυστήρια: αύξηση της πίστεως και της γνώσεως του Θεού!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Σε ένα σημείο του Ευαγγελιστού Ματθαίου (Ματθ. ιγ΄ 45), ο Ευαγγελιστής μας λέει ότι ο άνθρωπος που βρίσκει την αληθινή πίστη ομοιάζει μ’ αυτόν που πουλάει τα πάντα για να αγοράσει ένα μαργαριτάρι πολύτιμο. Αυτό κάνει και ο πιστός άνθρωπος, δίνει τα πάντα για να προσεγγίσει τον αληθινό Θεό. Με αυτό ταυτίστηκαν όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας μας (ως προς την προαίρεση) και ιδιαιτέρως οι Άγιοι Μάρτυρες, που έδωσαν ότι πολυτιμότερο είχαν (το αίμα τους) για να κερδίσουν ότι πολυτιμότερο, το Χριστό!

Ευαγγέλιο

Αγαπητοί Πατέρες και αδελφοί, καλή Εκκλησιαστική Πρωτοχρονιά! Φέτος, πρώτα ο Θεός, θα ασχοληθούμε κηρυγματικά με τους Αποστόλους των Κυριακών και των λοιπών εορτών του ενιαυτού. Ίσως χρειάζεται περισσότερη προετοιμασία και μελέτη γιατί λιγότερο ακούγονται στους ναούς μας τα αποστολικά κηρύγματα (σε σχέση με τα ευαγγελικά) και δεν υπάρχει άμεση επαφή και γνώση στο συγκεκριμένο τομέα, τόσο από τον ιεροκήρυκα όσο και από το ακροατήριο. Εύχομαι από καρδιάς πλούσια καρποφορία στο σπουδαίο έργο της διαδόσεως του ευαγγελικού λόγου.
 Μετ΄ ευχών
† ο Κυκλάδων Σάββας

(Α΄ Κορ. 16, 13-24)                                        (Αποστολικόν)

Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΕΝΟΣ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ

«ασπάζεται υμάς εν Κυρίω πολλά Ακύλας και Πρίσκιλλα

συν τη κατ’ οίκον αυτών εκκλησία». (Α΄ Κορ. 16, 19)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Στον επίλογο της επιστολής του ο Παύλος, μεταξύ των άλλων ασπασμών, ασπάζεται και το αντρόγυνο Ακύλα και Πρίσκιλλα. Αναφέρεται σε δύο αγαπημένα του πρόσωπα που καλλιεργούν στην ολότητα της την έννοια της «κατ’ οίκον» εκκλησίας, δηλαδή την οικογένεια θεμελιωμένη στα χριστιανικά πρότυπα. Σ’ εμάς, δίνεται η αφορμή να αναφερθούμε στο θεσμό του γάμου, στην αξία του, στην κρίση που περνάει σήμερα, επιχειρώντας παράλληλα να διατυπώσουμε ωφέλιμες σκέψεις πάνω σ’ αυτόν. Είναι αλήθεια, πως οι περισσότεροι από μας βρισκόμενοι σε έναν γάμο, μέσα μας μυστικά, εγείρετε βασανιστικά το ερώτημα... πόσο θα αντέξουν οι νεόνυμφοι σαν ζευγάρι...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΙΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ

* Το Μυστήριο του Γάμου ανήκει στα επτά μυστήρια της εκκλησίας και έχει την δική του σπουδαία θέση δίπλα στο μυστήριο της Θ. Κοινωνίας, της Βαπτίσεως, του Χρίσματος, του Αγ. Ευχελαίου, της Ιερωσύνης και της Εξομολογήσεως. Μια θέση την οποία τόνισε και υπογράμμισε ο Κύριός μας με το να κάνει το πρώτο Του θαύμα σε μία τέτοια τελετή.

* Η Ορθόδοξη λατρεία αφιέρωσε μία όμορφη ακολουθία γι’ αυτή της τελετή γεμάτη αναγνώσματα, γεμάτη ευλογίες, παραδείγματα εναρέτων συζυγιών από την Παλαιά Διαθήκη, ώστε να δείξει το μέγεθος του μυστηρίου. Δεσπόζει βεβαίως η φράση «ευλογημένη η Βασιλεία...» όπου δείχνει την ευαρέσκεια του Θεού μπροστά στην ένωση των δύο ανθρώπων.          

* Κατά τον Απόστολο που διαβάζεται σπάνια προσέχουμε την θεμελιώδη φράση του Παύλου για τον Γάμο. Συνήθως εκείνη την ώρα κοιτάμε αν η νύφη πατήσει το γαμπρό… και ο γαμπρός μετά πατάει μια ζωή την νύφη (η το αντίθετο)! Πρότυπο συζυγικής σχέσης είναι η αγάπη του Χριστού για την εκκλησία. Δηλαδή όχι η ανθρώπινη φυσική αγάπη αλλά η ουράνια, γιατί θα χρειαστεί και ο σύζυγος και η σύζυγος να κάνουν υπερβάσεις για να διαφυλάξουν τον ιερό γάμο. Εξάλλου μέσα στον γάμο σφυρηλατείται ο ψυχοσωματικός δεσμός του αντρογύνου και η «κατά Χριστόν» ανατροφή και αγωγή των παιδιών.

Β) ΚΡΙΣΗ – ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

* Δεν χρειάζονται ιδιαίτερα λόγια για να πείσουμε κάποιον ότι ο γάμος περνάει κρίση. Μια ματιά στα σχετικά αρχεία των Μητροπόλεων καταδεικνύουν το πρόβλημα και το μέγεθός του. Αυτό που μας «ανατριχιάζει» κυριολεκτικά είναι η συντομία τους. Η νομοθεσία της πολιτείας βοηθάει και προάγει την διάλυση της οικογένειας, αλλά και οι κοινωνικές καταστάσεις βάζουν και αυτές το λιθαράκι τους.

* Πέρα από τα θέματα ηθικής φύσεως, που είναι και τα δυσκολότερα, ακολουθούν οι καχυποψίες, οι ζήλιες, οι παράλογες απαιτήσεις, αλλά και ταπεινότερα ελατήρια όπως τα περιουσιακά στοιχεία, η πολυτελής ζωή, οι διασκεδάσεις. Πάνω απ’ όλα όμως πιστεύω είναι η πνευματική ανωριμότητα των συζύγων μπροστά σε τέτοιο σπουδαίο ζήτημα, που θεωρούν ότι η υπόσχεση μπροστά στον Θεό δεν διαφέρει από έναν παιδικό ή εφηβικό έρωτα που ζήσαμε στο παρελθόν.

* Ο γάμος είναι δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Όταν η διάλυση ενός γάμου δεν στηρίζεται σε ευαγγελικό λόγο (πορνεία) και οι άλλοι συναπτόμενοι γάμοι είναι το ίδιο «σαθροί», όπως ο πρώτος και καταλήγουν σε νέα διάλυση. Η χάρις του Θεού δεν πρέπει να περιφρονείται. Ο λόγος «πάντες τα εαυτών ζητούσιν» (Φιλ. 2, 21) αποκαλύπτει την αιτία και προτείνει το αντίστοιχο φάρμακο το οποίο είναι η ταπείνωση και η αγάπη του δικού μας ανθρώπου, χωρίς υστεροβουλία. Γι’ αυτό και είναι ωφέλιμο η οικογένεια να διατηρεί δεσμούς. Μέσα στην εκκλησία, με τα άγια μυστήρια, με τον εορτασμό των κοινών μεγάλων εορτών, με το κυριακάτικο τραπέζι, οι δεσμοί αυτοί καλλιεργούνται και ενισχύονται. Όλα αυτά φανερώνουν ότι ο γάμος δεν είναι μόνο συμβίωση προσώπων κάτω από την ίδια στέγη.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Που και που συναντάμε σπάνιες περιπτώσεις πολύτεκνων οικογενειών. Και μόνο παρατηρητές για λίγο να γίνουμε θαυμάζουμε πως δύο άνθρωποι (μάνα – πατέρας) παλεύουν τόσες ποικίλες καταστάσεις. Βλέπεις εκεί πραγματικά τον Θεό, να ευλογεί και να αγιάζει αυτά τα σπιτικά. Βλέπεις δύο ανθρώπους να μην γνωρίζουν διασκεδάσεις, να μην ξέρουν τι θα πεί ξεκούραση – ανάπαυση. Τούτοι όμως οι άνθρωποι είναι ευλογημένοι γιατί κάνουν ένα έργο για το οποίο πρέπει να σε έχει διαλέξει ο Θεός. Να είσαι δηλαδή εκλεκτός...

Ο ΑΚΕΡΑΙΟΣ, Ο ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ

«Ο γαρ Ηρώδης εφοβείτο τον Ιωάννη, ειδώς αυτόν άνδρα δίκαιον και άγιον» (Μαρκ. 6, 20)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Έχοντας δώσει ο λύχνος την μαρτυρία «περί του Φωτός», έχοντας φανερώσει ο δούλος την έλευση του Δεσπότη, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής διανύει πλέον τις τελευταίες στιγμές της επίγειας ζωής του. Η δυναμική και ελεγκτική του φωνή αντηχεί στα βασιλικά δώματα του Ηρώδη: «ουκ έξεστί σοι έχειν την γυναίκα του αδελφού σου» (Μαρκ. 6, 18), αποκαλύπτοντας την παρανομία του. Ο μάρτυρας της αληθείας αποκεφαλίζεται και η ιερά κεφαλή του δίδεται… ως έπαθλο πορνικού ορχήματος μιας ακόλαστης κορασίδος. Ημέρα πένθους και νηστείας για την εκκλησία, αφορμή γόνιμου πνευματικού προβληματισμού, για όλους εμάς, όσον αφορά την στάση και την μαρτυρία του Προδρόμου.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΗ ΜΕ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

* Αν η ελεγκτική ενέργεια του Βαπτιστή ερχόταν δυνητικά στο σήμερα θα προκαλούσε ποικίλες αντιδράσεις. Θα έσπευδαν με περισσή και λυσσώδη μανία οι λογής-λογής «ψευτοκουλτουριάρηδες», που πριονίζουν αείποτε και μεθοδικά τα θεμέλια των αξιών αυτού του τόπου, να καταδικάσουν την ενέργεια του προσδίδοντας μάλιστα σε αυτή την στάση και «βαρύγδουπους» χαρακτηρισμούς: φανατική, ζηλωτική, ακραία, γραφική, μεσαιωνική… και ότι άλλο κυκλοφορεί.

* Θα έσπευδαν αμέσως οι «μαχητές» της ηλεκτρονικής πληροφόρησης, ξέρετε, αυτοί οι επαναστάτες που οχυρώνονται εκ του ασφαλούς πίσω από ψευδώνυμα και με όπλο το πληκτρολόγιο (συνοδεία ενός θεσπέσιου καφέ) θα επιχειρούσαν να υπερασπιστούν την «αλήθεια» και να προστατεύσουν το «δικαίωμα» ελευθερίας πράξεων και λόγων. Τότε ο Πρόδρομος θα έπεφτε στο στόμα τους και θα τον διαμέλιζαν όπως κάνουν οι γύπες στα πτώματα!

* Τι έκανε λοιπόν ο Ηρώδης... θα έλεγαν με περισσό στόμφο. Με πιο δικαίωμα ο Ιωάννης επεμβαίνει στα «ευαίσθητα και απόρρητα προσωπικά δεδομένα του»; Ζεί ελεύθερα και όπως του αρέσει… Άλλοι, πιο «πονηροί» με το κάλυμμα της υποκρισίας και ειδίκευση στην σοφιστεία θα «κοσκίνιζαν» το έργο και την αρμοδιότητα του Προδρόμου. Θα έλεγαν γέμοντες υποκρισίας: το έργο του είναι ουράνιο, υψηλό, πως καταδέχεται να ασχολείται με κοσμικές παρεκτροπές αμελώντας την διακονία για την οποία εκκλήθηκε;

Β) Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ

* Ευτυχώς για εμάς τους πιστούς, δυστυχώς για τους καπηλευτές της αλήθειας και του φωτός, ο Πρόδρομος έζησε σε μια άλλη εποχή ελέγχοντας την ανομία και «πληρώνοντας» με αντίτιμο την ζωή του τις θέσεις και αξίες που είχε ενστερνιστεί. Αναδείχθηκε έτσι μάρτυς και άγιος πλήρης Πνεύματος και χάριτος. «Πνεύματος Αγίου πλησθήσεται έτι εκ της κοιλίας μητρός αυτού» (Λουκ. 1, 15), διαβεβαιώνει ο Αρχάγγελος Γαβριήλ τον πατέρα του Ζαχαρία προλέγοντας την αγιασμένη βιωτή του προτού καν γεννηθεί!

* Η αγάπη και η χάρη του Θεού τον ανέδειξαν όχι μόνο μέγιστο προφήτη αλλά και άγιο υπόδειγμα ακέραιου και ασυμβίβαστου χαρακτήρα. «Τι εξήλθατε στην έρημο θεάσασθαι; κάλαμον υπό ανέμου σαλευόμενον;» (Ματθ. 11, 7), με αυτά τα λόγια ο Κύριος μας προσδιόρισε την προσήλωση και σταθερότητα του Βαπτιστή στις ηθικές αξίες και επιταγές της πίστεως. Ο βασιλεύς παρανομούσε, ο Πρόδρομος ήλενγχε. Η βασίλλισα απειλούσε, ο Ιωάννης ατρόμητος ξεσκέπαζε την αμαρτία. Δεν μίλησε τυχαία ο Χριστός για το καλάμι. Υπάρχουν γύρω μας άνθρωποι που το μιμούνται με θαυμαστή συνέπεια. Είναι εκείνοι που κινούνται όπου φυσάει ο άνεμος και με δόλο και υστεροβουλία «προσαρμόζονται» στα ρεύματα της ζωής.

* Όχι, ο Πρόδρομος δεν υπήρξε ποτέ τέτοιος… Λες και γι’ αυτόν να γράφτηκε το ωραιότατο ευαγγελικό χωρίο: «Και κατέβη η βροχή και ήλθον οι ποταμοί και έπνευσαν οι άνεμοι και προσέπεσαν τη οικία εκείνη, και ουκ έπεσεν. Τεθεμελίωτο γαρ επι την πέτραν» (Ματθ. 7, 27). Ας μάθουμε από την σταθερότητα του γιατί η ασυνέπεια πολλά κακά γεννά στην ζωή του ανθρώπου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ίσως κανείς αναρωτηθεί, πως είναι δυνατόν, τόσο ο Πρόδρομος, όσο και τόσοι άλλοι μάρτυρες, άγιοι και ασκητές της εκκλησίας μας, να υπήρξαν εδραίοι και ακλόνητοι στο πιστεύω τους μπροστά σε τέτοιες απειλές αλλά και σε αυτόν ακόμη τον θάνατο… Ένα υπήρξε το μυστικό για την υπέρβαση τους: η αρετή. Αυτή η οποία καλλιεργεί και αναδεικνύει τον άνθρωπο ανώτερο των χλευασμών, των ειρωνειών, των απειλών και κάθε επιπόνου δοκιμασίας. Η αρετή λάμπει και θα συνεχίσει να λάμπει παντοτινά!

(Ματθ. ιη΄, 23-35)

Η ΘΕΟΜΙΜΗΤΗ ΣΥΓΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

«Έδει και σε ελεήσαι τον σύνδουλόν σου, ως και εγώ σε ηλέησα».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μέσα από την σημερινή παραβολή ο Κύριος μας διδάσκει το μεγάλο μάθημα της συγχωρητικότητος. Στην φυσιογνωμία του Επουράνιου Βασιλιά βλέπουμε το αντιφέγγισμα της καλοσύνης, την ζεστασιά της αγάπης, την γλυκύτητα της συγχωρητικότητας. Πως θα μπορούσε να κάνει άλλωστε διαφορετικά ο Ιησούς, καθώς και στους μαθητές Του είχε πεί: «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών» (Ματθ. 6, 13). Υπογράμμισε μέσα από τα λόγια της Κυριακής προσευχής την ανεξικακία που πρέπει να δείξει ο άνθρωπος προς τον πλησίον του, ώστε να λάβει και εκείνος την συγχώρηση των αμαρτιών του από τον Θεό!

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΘΕΟΣ ΣΥΓΧΩΡΕΙ

* Πολλά τα χρέη των αμαρτιών που δημιουργεί ο άνθρωπος στην επίγεια πορεία του. Γι’ αυτό και ο Ευαγγελιστής τα ονομάζει «μύρια τάλαντα». Η ροπή στην αμαρτία καθημερινή, «δώρο» και αυτή της πτώσεως και της παρακοής στον Παράδεισο. «Πολλά πταίομεν άπαντες» λέγει ο θείος Ιάκωβος και όλοι έχουμε ανάγκη του θείου ελέους. Ο αμνησίκακος Κύριος παρέχει σε όλους την συγχώρηση, αρκεί ο άνθρωπος να συνειδητοποιήσει και να κατανοήσει τα σφάλματά του.

* Η συγχωρητικότητα του Θεού θεμελιώνεται στην αγάπη Του. Άλλωστε, ως απεσταλμένος του Θεού, ο Κύριός μας προέτρεψε τους μαθητές Του «εβδομηκοντάκις επτά» (Ματθ. 18, 22) να συγχωρούν, αριθμός που δηλώνει κατά τους Πατέρες τις άπειρες φορές. Πως να περιοριστεί ο Ίδιος και να αλλάξει αυτή την εντολή; Είναι δε τόσο μεγάλη η αγαθοσύνη Του αφού «ανατέλλει τον ήλιον Αυτού επί πονηρούς και αγαθούς» (Ματθ. 5, 45). Η εντολή της αγάπης «οδήγησε» και τον Υιόν Του να ανέβει στον Σταυρό και μάλιστα να συγχωρήσει με την αγαθότητά Του τους σταυρωτές Του. Αυτό το αιώνιο και πάμφωτο παράδειγμα καλείται να ακολουθήσει ο πιστός άνθρωπος.

Β) Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΥΓΧΩΡΕΙ;

* Είναι δύσκολο ο άνθρωπος σήμερα να συγχωρήσει τον συνάνθρωπό Του, γιατί υπολείπεται κατά πολύ σε δύο πράγματα που διαθέτει ο Θεός. Την αγάπη και την κατανόηση. Δεν αγαπάμε, δεν συγχωρούμε, δεν κατανοούμε. Και μάλιστα δεν κατανοούμε ότι «εν τω αυτώ κρίματι» (Λουκ. 23, 40) είμαστε όλοι οι άνθρωποι. Όλοι λίγο ή πολύ αμαρτάνουμε και προκαλούμε δεινά στους συνανθρώπους μας, πληγώνοντας παράλληλα και τον Δημιουργό μας. Θα πρέπει με ταπείνωση να θεωρούμε τους εαυτούς μας ως «συνδούλους», δηλαδή ως «συνένοχους» στην αμαρτία.

* Η παροχή της συγνώμης είναι αποτέλεσμα και της κατανόησης. Είδαμε στην σημερινή παραβολή τον Βασιλιά να «ακροάζεται» την απολογία του δούλου και να διαπιστώνει την αδυναμία του να εξοφλήσει τα οφειλόμενα. Εμείς σήμερα δεν ακούμε τίποτα, δεν λυγίζουμε σε κανένα επιχείρημα, αλλά είμαστε έτοιμοι να «ρίξουμε» τον λίθο στον συνάνθρωπό μας που μας ζημίωσε και αδίκησε. Κάναμε ποτέ μία έρευνα και ανατομία της αμαρτίας του; Αν το κάνουμε θα δούμε πολλά ελαφρυντικά στοιχεία, ικανά να δικαιολογήσουν τον φταίχτη που έχουμε μπροστά μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Αν μελετήσουμε την ζωή των αγίων θα συναντήσουμε ένα παράδοξο φαινόμενο. Παράδοξο σε σχέση με την ζωή που εμείς ζούμε... φυσικό κατά τον νόμο του Θεού. Ήταν σκληροί και απόλυτοι με τον εαυτό τους, γι’ αυτό και κατέφευγαν σε προσωπικές τιμωρίες και ποινές, εκουσίως. Παράλληλα ήταν σπλαγχνικοί και ελεήμονες με όσους τους προκαλούσαν βλάβη. Αυστηροί κριτές των προσωπικών τους λαθών, επιεικείς όμως έναντι των άλλων.

Αντλούσαν αγάπη και συγχωρητικότητα από τον Εύσπλαχνο Θεό! Διάβασα κάπου στην προσευχή ενός αγίου (Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς) [...] Μολύνουμε την γη μέρα – νύχτα με τα εγκλήματά μας, ενώ Εσύ μας υποδέχεσαι κάθε πρωί με το ακοίμητο μάτι του ήλιου Σου, κάθε νύχτα μας αποδεικνύεις το έλεός Σου με τα άστρα, Ουράνιε Βασιλιά. Εκεί που μας αξίζει τιμωρία, μας στέλνεις το χάδι Σου, εκεί που περιμένουμε τις βροντές Σου, μας χαρίζεις ένα γαλήνιο βράδυ. Εσύ μας δίνεις ψωμί και εμείς πετάμε πέτρες στον διπλανό μας. Εσύ συγχωρείς τις αμαρτίες μας και εμείς κρεμάμε τους αδελφούς μας για τις δικές τους... Όμως Εσύ θα είσαι ο Νικητής. Η Βασιλεία σου θα θεμελιωθεί στις προσευχές των δικαίων. Το θέλημά Σου θα γίνει νόμος για τους ανθρώπους, όπως είναι και για τους αγγέλους. Ναί η Αγάπη θα νικήσει το μίσος και την κακία!!!

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Η Κοίμηση της Θεοτόκου θεωρείται η μεγαλύτερη από τις Θεομητορικές εορτές της Εκκλησίας μας. Είναι το επιστέγασμα μιας αγιασμένης πορείας της απαλής κόρης της Ναζαρέτ πάνω στην γη. Όπως και στον Χριστό, όπου η Ανάσταση επισφραγίζει όλη την διδασκαλία Του, τα θαύματά Του, το Πάθος, το λυτρωτικό Του έργο, έτσι και στην Παναγία μας το τέλος της επίγειας ζωής Της και η μετάστασή Της στους Ουρανούς, επισφραγίζουν το Πρόσωπό Της. Όντως υπήρξε και υπάρχει η «κεχαριτωμένη» και η «ευλογημένη εν πάσαις ταις γυναιξί».

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ, Η ΦΥΣΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ

* Η Εκκλησία μας επιμένει στην φυσική τάξη των πραγμάτων. Η Παναγία μας υπακούει και αυτή στους νόμους της φύσεως: πεθαίνει όπως όλοι οι άνθρωποι και κηδεύεται από τους Αποστόλους και τους οικείους Της. Και πως να μην γινόταν αυτό, καθώς ο ίδιος ο Κύριός μας πέρασε από την διαδικασία του φυσικού θανάτου. Ο υμνογράφος το υπογραμμίζει: «μιμουμένη τον ποιητήν Σου και Υιόν, υπέρ φύσιν υποκύπτεις, τοις της φύσεως νόμοις».        

* «τον χούν αποδύεται και το από γενέσεως κάλυμμα αποτίθεται» (Ανδρ. Κρήτης PG 97, 1080C). Το σώμα Της αποχωρίζεται και το δίνει στην γη και το κάλυμμα της ψυχής υποκύπτει στον θάνατο. Και Αυτή λοιπόν «τον ίσον ημίν εκπεπλήρωκεν νόμο της φύσεως». Με την διαφορά πως υπέστη φθορά αλλά όχι διαφθορά. Μετέστη η Παναγία μας. Διασώζει η παράδοση της Εκκλησίας, ότι το σώμα Της δεν ευρέθη στον τάφο μετά τρείς ημέρες. Το σώμα που φιλοξένησε τον Θεόν – Λόγον, την βροντή του Αγίου Πνεύματος, τον όμβρο των χαρισμάτων του Αγ. Πνεύματος, μετετέθη στους Ουρανούς.  

* Με τον θάνατό Της η Θεοτόκος πιστοποιεί δύο μεγάλες αλήθειες. Πρώτ’ απ’ όλα, πως ήταν άνθρωπος σαν και εμάς. Τρωτή στους νόμους της φύσεως. Δεύτερον, που είναι και το μεγαλύτερο∙ το παιδί που γέννησε ήταν και τέλειος άνθρωπος. Ο Χριστός πραγματικά γεννήθηκε, μεγάλωσε και πέθανε για την σωτηρία του κόσμου. Ο θάνατος της Θεοτόκου, πιστοποιεί τον θάνατο του Χριστού.

Β) ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΑΝΑΒΑΣΕΙΣ…

* Στο βάθος λοιπόν του γεγονότος βλέπω Αποστόλους να συναθροίζονται στην Γεθσημανή υπέρ φύσιν, ο Κύριος να τους φέρνει εκεί που είναι η μητέρα Του. Άγιοι Άγγελοι να παρευρίσκονται με σεμνότητα και σεβασμό δίπλα στο σκήνος Της και ν’ ανοίγουν τις Πύλες του Παραδείσου, για να περάσει η Πλατυτέρα των Ουρανών. Και πάνω απ’ όλα έρχεται ο Ίδιος ο Κύριος να παραλάβει την ψυχή Της: «Και συ Υιέ και Θεέ μου, παράλαβέ μου το πνεύμα».

* Εδώ λοιπόν φωτίζεται το μυστηριώδες όριο ζωής και θανάτου. Πολλά λέγονται από ανθρώπους μακριά από τον φωτισμό του Θεού. Εδώ όμως έχουμε συγκεκριμένη αποκάλυψη: Όταν πρόκειται για θάνατο ενάρετων ανθρώπων καταφθάνουν άγγελοι και ακόμη ο Ίδιος ο Κύριος ώστε να παραλαμβάνει την ψυχή τους. Εκτός της κοιμήσεως της Πανάγνου η ιστορία της Εκκλησίας παρέχει αρκετές περιπτώσεις για το τι διαδραματίζεται την κρίσιμη αυτή στιγμή. Άρρητη ευωδία λοιπόν και φως, με την παρουσία του Κυρίου, μπροστά στο νεκρικό κρεβάτι της μητέρας που γέννησε την Ζωή.

* Στην ακολουθία των Χαιρετισμών ο υμνογράφος επαναλαμβάνει μία αλήθεια που πηγάζει από το γεγονός της μετάστασης της Θεοτόκου: «Αναστάσεως τύπον εκλάμπει». Η μετάστασή Της, το παράδοξο γεγονός σαν και αυτό του Υιού Της, δείχνει αυτό που θα βιώσουμε και εμείς κατά την Δευτέρα Παρουσία, την ανάσταση των σωμάτων. Μ’ ένα τρόπο ασφαλώς πνευματικό γι’ αυτό και ο πιστός λαός με το αισθητήριο που διαθέτει ονομάζει την Κοίμηση: «Πάσχα του Καλοκαιριού».

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

«Σου και την μνήμην μόνον ηγίασε τον χρώμενον» (Γρηγ. Παλαμάς PC151). Εκείνος που και μόνο σε θυμήθηκε Παναγία, αγιάσθηκε. Καθημερινά να θυμόμαστε την Παναγία, όχι μόνο σε ανάγκες και συμφορές και δοκιμασίες. Γιατί η Παναγία έφτασε σ’ αυτό το ύψος; Γιατί ονομάστηκε Κυρία των Αγγέλων; Γιατί κατέχει τα δευτερεία της Αγίας Τριάδος; Γιατί την λατρεύει ο κόσμος, οι άγγελοι, ο μονάκριβος Υιός Της; Μια η εξήγηση αδελφοί μου. Μια και η προτροπή και για μας ώστε να μας αγαπάει ο Θεός: «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα Σου». Είναι το μυστικό της πνευματικής εκτοξεύσεώς Της από την ύλη στο πνεύμα. Ας γίνει «κατά αναλογία» και δικό μας ξεκινώντας από τις καθημερινές μας στιγμές...

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα         (Ματθ. ιδ΄, 22-34)

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΔΙΩΧΝΕΙ ΤΟΝ ΦΟΒΟ

«Θαρσείτε, εγώ ειμί∙ μή φοβείσθε»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Με αυτά τα λόγια, ο Κύριός μας, καθησυχάζει τους μαθητές Του την ώρα της τρικυμίας. «Εγώ ειμί∙ μή φοβείσθε», ακούγεται η γνώριμη φωνή του Ιησού, η φωνή του Ποιμένος μέσα στην αντάρα και το χαλασμό. Το άκουσμά της μεταδίδει εμπιστοσύνη και ελπίδα στους φοβισμένους μαθητές. Κυριαρχική η φωνή Του, γεμάτη μεγαλείο και εξουσία. «Φωνή Κυρίου επί υδάτων» (ακολουθία Θεοφανείων) ή όπως λέγει ο Μέγ. Βασίλειος, «παν ύδωρ επείγεται υπουργών», δηλαδή κάθε νερό βιάζεται να υπηρετήσει την εντολή, το σχέδιο του Θεού. Έτσι και στην σημερινή ευαγγελική περικοπή αυτό που φαντάζει υπερφυσικό και παράδοξο, στην ενέργεια του Παντεπόπτου Θεού είναι κάτι «φυσικό».

ΠΟΣΟ ΑΚΟΥΓΕΤΑΙ ΑΥΤΟ ΣΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΣΟΥ;

«ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός· αυτού ακούετε» (Μαρκ. η΄ 7).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η εορτή της Μεταμορφώσεως δεν είναι μία απλή εορτή ανάμεσα στις τόσες άλλες. Δεν γιορτάζουμε μόνο ένα θαύμα, ένα εντυπωσιακό περιστατικό από την ζωή του Κυρίου, το οποίο λόγω κάποιας ιδιαιτερότητος πρέπει να παραμείνει στην μνήμη της εκκλησίας, ως αξιομνημόνευτο. Σήμερα εορτάζουμε ένα γεγονός της ζωής του Χριστού, μείζονος σημασίας σχετικά με την σωτηρία μας, όπως αυτό της ενσαρκώσεώς Του και της αναστάσεώς Του. Αν παρατηρήσουμε καλύτερα θα δούμε ότι οι τρείς αυτές εορτές απέχουν μεταξύ τους σχεδόν το ίδιο (4 μήνες κάθε μία από την άλλη) κατά τον ενιαύσιο κύκλο τους. Για το λόγο αυτό υπήρχε ιδιαίτερη νηστεία με αφορμή την εορτή, η οποία και συνενώθηκε με αυτής της Παναγίας (νηστεία του Δεκαπενταύγουστου) στο πέρασμα των χρόνων. Θα δούμε στην λειτουργική της μορφή μεθεόρτια και προεόρτια, τα χαρακτηριστικά δηλαδή μιας μεγάλης Δεσποτικής εορτής...

(Ματθ. ιδ΄, 14-22)

ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟ

«Ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος, αλλ’ εν παντί ρήματι εκπορευομένω διά στόματος Θεού» (Δευτ. 6, 3)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

     Σήμερα αγαπητοί μου αδελφοί αποφάσισα να μην σταθώ στο θαύμα του Κυρίου (πολλαπλασιασμός άρτου), αλλά επιθυμώ να αναπτύξω ολίγα για τον «άρτο» εκείνο που τρέφει και στηρίζει τις ψυχές των ανθρώπων... τον Λόγο του Θεού και κατ’ επέκταση να διατυπώσω ορισμένες σκέψεις για το θείο κήρυγμα, τις προϋποθέσεις του δηλαδή, την αξία, το περιεχόμενο, την σπουδαιότητά του, ώστε να καταστεί αυτό τροφή της ψυχής ωφέλιμη και σωτήρια. Ο σημερινός κήρυκας του ευαγγελίου αναρωτείται πολλές φορές με ποιό τρόπο μα πληροφορήσει και να διδάξει τους ακροατές του (ζουν σε μια «κοινωνία ταχύτατης πληροφόρησης», τι λες και παραπληροφόρησης!), ενώ το υλικό των ψυχών στις οποίες απευθύνεται είναι σκληρότερο από το μπετόν και την άσφαλτο που μας περιβάλλει…

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα      (Ματθ. θ΄, 27-35)

Η ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

«εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια» 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το πρόσωπο του Ιησού, αλλά και το σωτηριολογικό έργο Του, έγινε «σημείο αντιλεγόμενο» (Λουκ. 2, 34) στο πέρασμα των αιώνων. Ο Ιησούς αμφισβητήθηκε τόσο από τους συγχρόνους Του, όσο και από εκείνους που διαχρονικά Τον πολέμησαν ηθελημένα και άθελά τους. Χαρακτηριστικά οι Φαρισαίοι έλεγαν: «με την δύναμη των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια» (Ματθ. 12, 24). Και σήμερα οι άνθρωποι καταφεύγουν είτε στην δύναμη επιχειρημάτων, είτε στις θέσεις της επιστήμης, με σκοπό να στερεώσουν τις όποιες ενάντιες απόψεις έχουν γι’ Αυτόν.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

* Ο Κύριος γνώριζε ότι στις περισσότερες καρδιές των ανθρώπων κυριαρχούσε η δυσπιστία και η αμφισβήτηση. Σχεδόν όλους τους ανθρώπους τους κυριεύει η ολιγοπιστία. Γι’ αυτό βλέπουμε να ρωτά τους δύο τυφλούς: «πιστεύετε ότι δύναμαι τούτο ποιήσαι;» (Ματθ. θ΄, 28). Η πίστη είναι απαραίτητη για να γίνει το θαύμα, είναι το κλειδί που ξεκλειδώνει την πραγματοποίηση ενός υπέρλογου γεγονότος στην ζωή μας. Αντίθετα η απιστία και η διαρκής αμφιβολία είναι ένα μικρόβιο με δυσάρεστα αποτελέσματα. Θα πρέπει να πούμε, ότι μια στιγμιαία αμφιβολία μπορεί να περάσει από τον καθένα. Εδώ όμως μιλάμε για μια μόνιμη και παγιωμένη κατάσταση.

* Στον ισχυρισμό των Φαρισαίων και Ιουδαίων ο Ι. Χρυσόστομος αντιτείνει τα εξής: «δεν υπάρχει πιο ανόητη θέση... ο Χριστός δεν έβγαζε μόνο δαιμόνια, αλλά θεράπευε και τους λεπρούς, περπάτησε στην θάλασσα, σήκωσε παράλυτους από το κρεβάτι του πόνου, κήρυττε τα σχετικά με την Βασιλεία του Θεού, εξάλειφε τα αμαρτήματα των ανθρώπων». Αν θυμηθούμε και την περίπτωση του δαιμονισμένου που ο Κύριος τον λύτρωσε θα δούμε τα δαιμόνια να λέγουν: «τι ημίν και σοι, Ιησού Υιέ του Θεού; Ήλθες ώδε προ καιρού βασανίσαι ημάς;» (Ματθ. 8, 29). Άρα οι Φαρισαίοι είναι χειρότεροι από τους δαίμονες, διότι οι τελευταίοι -αν και εχθροί Του-  τουλάχιστον αναγνωρίζουν την Θεότητά Του, ενώ εκείνοι τον αρνούνται!

Β) Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Σήμερα όσοι πολεμούν τον Χριστό ασκούν μία ενάντια τακτική την οποία εξ ορισμού την βαφτίζουν «επιστημονική». Αλήθεια ποιός είναι ο χορηγός αυτής της επιστημονικής σοφίας; Τηλεοπτικοί κολοσσοί κατασκευάζουν πολυέξοδα ντοκιμαντέρ για να αποδείξουν τις αθεϊστικές τους θέσεις. Οι Σιωνιστές, άξιοι συνεχιστές των θεοκτόνων πατέρων τους, δεν σταματούν να συκοφαντούν και να πλήττουν το θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου. Αλλά και πλανεμένοι, κίβδηλοι ρασοφόροι δεν διστάζουν να εξαπατούν αφελείς ανθρώπους με μια επίπλαστη αγιότητα. Ο εωσφορικός εγωισμός σε όλο του το μεγαλείο. Η «πλάνη» μάταια προσπαθεί να κλέψει την δόξα του Θεού.

* Πέρα όμως από την «κατασκευασμένη» πολεμική υπάρχει και εκείνη η οποία γίνεται με άγνοια. Σε αυτή τουλάχιστον υπάρχει η παρήγορη σκέψη πως ίσως οι άνθρωποι που ασεβούν στο πρόσωπο του Χριστού Τον γνωρίσουν κάποτε και μετανοήσουν. Αν γνώριζαν Ποιόν πολεμούν θα «αιχμαλωτίζονταν» αμέσως από την αγάπη Του. Ο Κύριος πάντοτε συγχωρούσε τους εχθρούς Του, και πάνω από τον Σταυρό ακόμα παρακάλεσε για τους σταυρωτές Του. Και εμείς σαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί οφείλουμε να μιμούμαστε το ανεξίκακο του Δεσπότου Χριστού. Να υπερασπιζόμαστε την πίστη μας. Να διαβάζουμε και να γνωρίζουμε το Ευαγγέλιό Του και την Παράδοση της Εκκλησίας Του. «Γνώσεσθε την αλήθεια, και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς» (Λουκ. 18, 8).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η ματιά μας θα πρέπει να γίνει διεισδυτική. Πίσω από τους ασεβείς και βλάσφημους ανθρώπους βρίσκεται ο πολέμιος διάβολος. Και ο διάβολος νικάται και αντιμετωπίζεται «εν προσευχή και νηστεία» (Μάρκ. θ΄, 29). Όταν λοιπόν μιλήσουμε, διαφωτίσουμε και με κόσμιο τρόπο καταθέσουμε τις απόψεις μας και τυχόν μας απορρίψουν, ας καταφύγουμε στην προσευχή και την νηστεία. Τα όπλα που μας δίνει ο Κύριος είναι τόσο δυνατά. Θυμάμαι πως ο Ηλίας με αυτά «απέκλεισεν τους ουρανούς» (δοξαστικό Κυριακής Ορθοδοξίας) και η βροχή άργησε πολύ να δώσει τα ευεργετικά της αποτελέσματα πάνω στην γη… Αρκεί να τα γνωρίζουμε και να τα χρησιμοποιούμε.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Ματθ. ε΄ 14-19)

ΤΟ ΠΑΤΕΡΙΚΟΝ ΦΩΣ ΚΑΙ Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η σημερινή Κυριακή προβάλλει και τιμά την σύναξη των (630) εξακοσίων τριάκοντα Θεοφόρων Πατέρων, που συγκρότησαν την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο για να καταδικάσουν την αίρεση των Μονοφυσιτών (Ευτυχής και Διόσκουρος) διαλευκαίνοντας παράλληλα την διδασκαλία των δύο φύσεων (θεία – ανθρώπινη) στο πρόσωπο του Χριστού. Η εκκλησία πάντοτε αντλούσε φως πνευματικό από τις καρδιές των Αποστόλων και στην συνέχεια των Αγ. Πατέρων, φως που πήγαζε από την παρουσία του Αγ. Πνεύματος στις υπάρξεις τους. ΧΡΙΣΤΟΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ – ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ – ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Το σημερινό κοντάκιο που διάβασε η Εκκλησία το διακηρύττει περίτρανα: «Των Αποστόλων το κήρυγμα και των Πατέρων τα δόγματα, η Εκκλησία φυλάττουσα μίαν την πίστη εσφράγισεν...» (κοντ. εορτής). Αυτό το φως πραγματεύεται σήμερα και η ευαγγελική περικοπή. Είναι σημαντικό η εκκλησία που λατρεύουμε να έχει φως, να μπορεί μέσα στα παχυλά σκοτάδια της αμαρτίας, της αγνωσίας και του πλουραλισμού των απόψεων να διαφυλάττει την μέθοδο σωτηρίας των πιστών της τέκνων...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

* Αν το έργο των Αγ. Πατέρων πέτυχε στην ιστορία και το φως της Πατερικής Θεολογίας συνεχίζει να λάμπει και να φωτίζει στις μέρες μας, αυτό συνέβη γιατί είχαν οι ίδιοι φροντίσει να φωτιστούν από την παρουσία του Αγ. Πνεύματος. Η ζωή του Χριστού είχε εμπνεύσει τις διάνοιές τους και κατεύθυνε την πορεία της καθημερινής και εκκλησιαστικής τους ζωής. Η θεολογία ήταν τρόπος ζωής, μυστική εμπειρία του ζώντος Θεού, μια βιωματική υπέρλογη προσέγγιση της Θεότητος, γεγονός που δεν απαιτεί ούτε μεταπτυχιακές μελέτες, ούτε διδακτορικές διατριβές.

* Η εκκλησία αποτέλεσε, για τους μακάριους και τρισόλβιους Πατέρες, ότι πιο ωφέλιμο μπορούσε να αφήσει η αγάπη του Ιησού στην γη για την σωτηρία του ανθρώπου. Ο Κύριος την πότισε με το Αίμα Του, αλλά και οι θεοφόροι Πατέρες, ανάλογα με τις ψυχικές – πνευματικές – σωματικές τους δυνάμεις, υπηρέτησαν την διατήρηση και την αύξησή της. Κάθε παράβαση – αίρεση – καινοφανή δοξασία δεν την καταδίκασαν με μίσος και εγωιστική διάθεση, αλλά μέσα από το πρίσμα της αγάπης του Ιησού.

* Αποκάλυψαν στην ανθρωπότητα την δυνατότητα του χοϊκού ανθρώπου να γνωρίσει τον Θεόν, να μιλήσει γι’ Αυτόν βιωματικά – εμπειρικά ύστερα από μυστική ένωση μαζί Του. Το Πατερικό φως είναι και ήταν καρπός «ψηλαφητής» εμπειρίας του Θεού, ήταν το χάρισμα του διαρκούς αγώνος και της συνεχούς πορείας προς την θέωση. Τούτη την πνευματική μας δυνατότητα υπέγραψαν μέσα από την επίγεια ζωή τους οι Άγιοι που φέρουν τον τίτλο ΠΑΤΕΡΕΣ.

Β) ΠΑΤΕΡΕΣ ΣΗΜΕΡΑ

* Είναι αυτονόητη και διαρκής η ανάγκη να αναδεικνύει η εκκλησία Πατερικές μορφές στην διιστορική της πορεία. Η ενδεχόμενη αδυναμία της να καλύψει τις θεολογικές της ανάγκες, τα ηθικά διλήμματα, που απορρέουν από τις σύγχρονές επιστημονικές μελέτες και ανακαλύψεις, καταδεικνύει μια απώλεια προσανατολισμού, έλλειψη θείας εμπνεύσεως, θα το τολμήσω… απουσία Αγ. Πνεύματος! .

* Σήμερα η Ορθόδοξη Πατερικότητα επικεντρώνεται και διερμηνεύεται πάνω σε δύο πόλους: Ο πρώτος, που την θέλει περιχαρακωμένη στα πλαίσια και στα στεγανά μιας επικίνδυνης και επισφαλούς πνευματικής αυτάρκειας, η οποία αρνείται πεισματικά καθετί σύγχρονο και προοδευτικό καθηλωμένη στα ιστορικά κεκτημένα του παρελθόντος και σε έναν δεύτερο, ο οποίος επιχειρεί να προτάξει μία θεολογία μεταλλαγμένη και άκριτα προσαρμοσμένη σε ότι το νεωτεριστικό και αδόκιμο. Ταπεινά φρονούμε, ότι η μέση οδός ο συγκερασμός δηλαδή της διαχρονικής Πατερικής σοφίας με τις νέες ανάγκες μιας ζωντανής και επίκαιρης για τον πιστό και την σωτηρία του Εκκλησίας, μπορεί να λειτουργήσει ως συνέχεια της Οικοδομής του Πρωτεργάτου Ιησού Χριστού.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ορθόδοξοι και ετερόδοξοι, μαρτυρεί η παράδοση της Εκκλησίας, μετά την λήξη των συζητήσεων και διαβουλεύσεων έθεσαν τους τόμους των απόψεών τους σε λάρνακα όπου βρισκόταν αποτεθησαυρισμένον το ιερό λείψανο της Αγίας Ευφημίας. Αφού προσευχήθηκαν ικανά, ω του θαύματος, στα χέρια της Αγίας βρέθηκε ο τόμος των Ορθοδόξων ενώ με τα πόδια της καταπατούσε τον τόμο των αιρετικών. Σαν γεγονός τούτο και όχι παραμυθάκι, ας μας προβληματίσει κατά πόσο μπορούμε να «ασελγούμε πνευματικά» πάνω σε ότι παρέδωσε ο Χριστός και επισφράγισε ο Παράκλητος. Η Εκκλησία δεν ανήκει σε κανένα ρασοφόρο όσους οπαδούς και αν έχει. Ανήκει στον ουρανό και θα πρέπει να παραμείνει ουρανός !

(Ματθ. η΄ 28-34, θ΄1)

ΦΥΓΕ ΑΠΟ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ...

«παρεκάλεσαν (Αυτόν) όπως μεταβεί από των ορίων αυτών...» 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η πρώτη εντύπωση από την σημερινή ευαγγελική υπόθεση είναι ο τρόμος και η τραγικότητα της παρουσίας των δύο δαιμονισμένων. Τα πλάσματα αυτά, μέσα από την δαιμονική επίδραση, δίνουν μία φοβερή διάσταση σε όσα λακωνικά περιγράφει ο Ευαγ. Ματθαίος. Απηλλάγησαν από την ακαθαρσία μόνο και μόνο με την παρουσία του Ιησού. Το φως διώχνει πάντα τα σκοτάδια, μα η καρδιά μου έμεινε στα λόγια των ντόπιων, καθώς παρακαλούσαν το Χριστό να φύγει από ανάμεσά τους! Διώχνουν τον Ευεργέτη, απομακρύνουν τον Θεραπευτή, απαγορεύουν την παρουσία του «Πανταχού Παρόντος» Θεού... γιατί τους ελέγχει το εμπόριο χοίρων, τους θίγει τα συμφέροντα... «Φύγε από ανάμεσά μας», μια φωνή που σίγουρα την θέση της αναγνωρίζουμε και στο σήμερα...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΙ «ΥΓΙΕΙΣ» ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΩΝ ΓΕΡΓΕΣΗΝΩΝ

* Δεν αισθάνονται ανάξιοι για την Παρουσία Του. Δεν συμβαίνει κάτι ανάλογο μ’ αυτό που είπε ο Πέτρος στο πλοίο του, όταν ο Ιησούς έκανε σημεία: «προσέπεσεν τοις γόνασιν Ιησού λέγων· έξελθε απ’ εμού, ότι ανήρ αμαρτωλός ειμί, Κύριε» (Λουκ. 5, 8). Όχι δεν πρόκειται για διθυράμβους των Γεργεσηνών μπροστά στον Θεάνθρωπο. Μακάρι να ήταν κάτι τέτοιο... Εδώ πρόκειται για καθαρή διαστροφή και είναι χειρότερη κατάσταση απ’ αυτή των δαιμονισμένων... Να βλέπουν τον Θεάνθρωπο, να αναγνωρίζουν την θεραπεία, να έχουν γνώση της δικής τους ανομίας και να διώχνουν τον Χριστό μήπως και ελέγξει την δική τους πτώση.

* Αχαρακτήριστη η συμπεριφορά αυτή των ανθρώπων. Σαν να είναι αυτοί οι ίδιοι δαιμονισμένοι, αποδιώκουν τον Ευεργέτη και Σωτήρα τους φοβούμενοι τον έλεγχο της δικής τους παραβάσεως. Δείτε το διαχρονικά· πάντοτε θα υπάρχουν εκείνες οι υπάρξεις οι οποίες θα θέτουν το υλικό συμφέρον, την ιδεολογία, ότι τους ικανοποιεί, πάνω από αξίες, παράδοση, ακόμα και από τον Ευεργέτη Θεόν, που ανατέλλει τον ήλιον με αγάπη σε πονηρούς και αγαθούς.

Β) ΔΙΩΞΕΙΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Μ’ αυτό το σκεπτικό και την δαιμονική κυριαρχία στις υπάρξεις των ανθρώπων βγάλαμε τον Χριστό από παντού. Από τις αίθουσες των δικαστηρίων, από τα έδρανα της Βουλής, από το Σύνταγμα (πρόσφατες αποφάσεις), από τα σχολεία, από τα σαλόνια των σπιτιών (χαλάει το ντεκόρ η εικόνα) από τις καρδιές μας, από την Εκκλησία, ναί από την Εκκλησία. Άδειες οι Εκκλησίες χωρίς Άγιο Πνεύμα, τι να δώσουν στο σύγχρονο χειμαζόμενο άνθρωπο.

* Και οι νόμοι της φυσικής λένε ότι όταν αδειάζεις ένα χώρο από κάτι (υγρό ή στερεό) τότε αυτός καταλαμβάνεται από κάτι άλλο (ακόμα και ο αέρας είναι στοιχείο που κάνει κατάληψη). Στους πνευματικούς νόμους όταν αδειάζεις από Χριστό, γεμίζεις από Διάβολο. Μεσότητα δεν υπάρχει. Του κάνουμε τόπο (δυστυχώς του Διαβόλου) και χωρίς φραγμούς έρχεται και καταλαμβάνει τον προσφερόμενο θρόνο της καρδιάς μας.

* Μη με θεωρήσετε γραφικό. Ο Διάβολος είναι υπαρκτός, δεν είναι κατασκεύασμα του κλήρου για να ελέγχει τους ανθρώπους. Ο Ευαγ. Ιωάννης μας μιλάει ξεκάθαρα: «εις τούτο εφανερώθη ο Υιός του Θεού, ίνα λύση τα έργα του Διαβόλου» (Α΄ Ιωάν. γ΄ 8). Η διαδρομή που ακολουθεί ο Διάβολος για να εισέλθει στην ψυχή (με σκοπό να κυριαρχήσει) έχει τις εξής στάσεις: λογισμοί – επιθυμίες – πάθη, αμαρτίες, σκοπεύοντας σταδιακά σε πλήρη κυριαρχία πάνω στην ύπαρξη του ανθρώπου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Παρ’ όλα όσα είπαμε ο Κύριος είναι Ο ΕΥΓΕΝΗΣ. Έφυγε χωρίς να πεί τίποτα... έτσι υπαγόρευε η αγάπη. Και όμως πόσο τον χρειαζόμαστε μπροστά στα προβλήματα και τις απειλές του Αρχεκάκου. Εμείς ας φανούμε διαφορετικοί από τους αχάριστους αυτούς ανθρώπους. Η προσευχή μας να μοιάζει μ’ αυτή του Λουκά και του Κλεόπα: «Μείνον μεθ’ ημών Κύριε, ότι προς εσπέραν εστί και κέκλικεν η ημέρα» (Λουκ. 24,29). Πέφτει το σκοτάδι και σε χρειαζόμαστε για φως, παγώνει η καρδιά μας και σε χρειαζόμαστε για ζεστασιά. Νεκρώνεται η ύπαρξή μας και θέλουμε την ΖΩΗ. «Μείνον μεθ’ ημών» έως και την τελευταία μας πνοή!!!

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα     
(Ματθ. η΄, 5-13)

ΑΦΗΣΕ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΤΟΝ ΘΕΟ

«αλλά μόνον ειπέ λόγω...»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μέσα στο Ευαγγέλιο δύο μόνον φορές συναντάμε τον Ιησού να θαυμάζει την πίστη ενός ανθρώπου. Και δεν στέκεται μόνον στον θαυμασμό αλλά και την επιβραβεύει. Και οι δύο περιπτώσεις είναι έξω από τον Ιουδαϊκό λαό, τον περιούσιο και εκλεκτό Ισραήλ, και οι δύο περιπτώσεις αφορούν ειδωλολάτρες. Η μία είναι η Χαναναία («και γαρ τα κυνάρια τρέφονται από τα ψυχία των πιπτόντων εκ της τραπέζης των κυρίων αυτών», Ματθ. 15, 27 – είπε τον εαυτό της σκυλί) και η δεύτερη η σημερινή της Ευαγγελικής περικοπής, όπου ο Εκατόνταρχος παραδίδει μαθήματα ταπεινοφροσύνης («ουκ ειμί ικανός ίνα μου υπό την στέγην εισέλθης, αλλά μόνον ειπέ λόγω...», Ματθ. 8, 8). Στις μέρες μας, όπου ο άνθρωπος περισσότερο από κάθε άλλη φορά αγωνιά και πολυπραγμονεί και υποφέρει αγχωτικά για το μέλλον και την ζωή του, έρχεται ο Ιησούς να φωνάξει για άλλη μια φορά πως πρέπει να Τον εμπιστευτείς... «και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα» (Θ.Λ.).  

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΟΣ

* Ο λοχαγός θα λέγαμε σήμερα, ο στρατιωτικός τον οποίον έχουμε συνδέσει με την σκληρότητα και την αυστηρή πειθαρχία. Με την τάση επιβολής, με την έπαρση του αξιώματος, με τα γαλόνια και τον άκρατο εγωισμό, μας δημιουργεί μία αρνητική εντύπωση. Ο στρατιωτικός όμως του Ευαγγελίου έρχεται για συγκεκριμένο σκοπό στον Χριστό. Να ζητήσει θεραπεία για τον άρρωστο δούλο του. Αναλογιστείτε την θέση του δούλου («πράγμα» για τους Λατίνους) και την αγάπη που βγάζει απέναντι σ΄αυτόν το αφεντικό του.

* Στο ψυχικό πορτραίτο του Εκατόνταρχου διακρίνουμε μία πλήρη γνώση του εαυτού του. «ουκ ειμί ικανός». Δεν είμαι άξιος. Γνωρίζει την απόστασή του από το Πρόσωπο του Ιησού. Αυτό του δημιουργεί την αρετή της ταπεινώσεως. Αναγνώρισε τον Χριστό ως ανώτερό του και δυνατόν να κάνει αυτά που ζητά. Η φράση αυτή εκκλησιαστικά παραπέμπει στο «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» του Τελώνου, οδηγεί στην μετάνοια, στην συναίσθηση της αμαρτωλότητός μας, στην επίγνωση του μεγαλείου της Θείας αρετής και του Δεσποτικού κάλλους. (πρβλ. και τον νυμφώνα Σου βλέπω...).

* Δεύτερο σημείο που πρέπει να σταθούμε είναι η πίστη του. Αυτήν θαύμασε ο Ιησούς. Πλήρη εμπιστοσύνη στο Πρόσωπό Του. Πες μόνο ένα λόγο από μακριά. Σαν να Του λέει, ξέρω την δύναμή Σου Κύριε! Αναγνωρίζω τις ουράνιες δυνατότητές Σου! Αυτή είναι η διαρκής προσπάθεια του ανθρώπου. Να δείξει εμπιστοσύνη σε όσα παραχωρεί ο Θεός. Όχι μόνο στα καλά (αυτό είναι το εύκολο) αλλά και σε κάθε δοκιμασία, «άχρις ου μορφωθεί Χριστός εν υμίν» (Γαλ. 4, 19) θα επιβεβαιώσει με μία φράση ο Απ. Παύλος.

Β) Ο ΧΡΙΣΤΟΣ

* Η συνέχεια των πραγμάτων είναι πλέον φυσιολογική. Αυτό εκφράζει και ο λόγος του Κυρίου «ύπαγε και ως επίστευσας γενηθήτω σοι» (Ματθ. 8, 13). Δεν έλαβε κάτι παραπάνω ο Εκατόνταρχος από την πίστη του. Το ζήτησε και του δόθηκε με απλότητα και ειλικρινή διάθεση. Ζυγίστηκε η πίστη του από τον Χριστό και πήρε το ισοστάσιό της σε χάρη (!) Μην παραπονούμεθα λοιπόν στον Χριστό εάν δεν εισακούονται οι προσευχές μας. Καλύτερα να κοιτάζουμε την δύναμη της πίστεώς μας.

* Όλος ο εκκλησιασμός μας, κάθε μυστήριο και ιδιαιτέρως αυτό της θείας λειτουργίας έχουν σκοπό να μας συνδέσουν με τον Χριστό που είναι η ελπίδα και το φως σε κάθε αδιέξοδο. Ο Κύριος είναι η άγκυρα στην οποία δένονται τα πλοία της υπάρξεώς μας και το απήνεμο λιμάνι που ελλιμενίζονται με ασφάλεια ξεφεύγοντας κινδύνους και θαλασσοταραχές. Παντοδύναμος ο λόγος του Θεού. Με ένα λόγο Του δημιούργησε τον κόσμο και καθόρισε πάνσοφα με νομοτέλεια την λειτουργία ολοκλήρου του σύμπαντος: «Αυτός είπε και εγεννήθησαν, Αυτός ενετείλατο και εκτίσθησαν» ψάλλει η Εκκλησία μας. Είναι δυνατόν να αφήσει έρμαιο το κορυφαίο δημιούργημά Του, τον άνθρωπο; Ας τον εμπιστευθούμε λοιπόν σαν τον Εκατόνταρχο της σημερινής Ευαγγελικής περικοπής.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο σημερινός άνθρωπος βάλλεται από παντού. Πολλά γεγονότα και καταστάσεις επιχειρούν να αποδομήσουν τον εσωτερικό ψυχικό του κόσμο. Το Ευαγγέλιο του Χριστού, εις πείσμα ορατών και αοράτων, διαχρονικά θα πραγματοποιεί το αντίθετο: να ανοικοδομεί και ανανεώνει το εσωτερικό του ανθρώπου. Αυτό για να καταστεί πραγματοποιήσιμο χρειάζεται την συγκατάθεση, εκ μέρους του ανθρώπου, όσον αφορά το σχέδιο σωτηρίας του Θεού για αυτόν. Οι Πατέρες ονομάζουν εύστοχα την κατάσταση αυτή συνέργεια (= ο Θεός ο ενεργών και ο άνθρωπος ο συνεργών), η οποία εύχομαι ολόψυχα να εξελίσσεται και να συμβαίνει στις καρδιές μας.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα         (Ματθ. 6, 22-33)

Ο ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ

«Ζητείτε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Οι άνθρωποι σ’ αυτήν την ζωή βάζουν στόχους. Αν επιθυμούν να τους ολοκληρώσουν με επιτυχία οφείλουν να μείνουν συνεπείς στα οράματα και τις προσδοκίες τους, εργαζόμενοι σκληρά και αδιάκοπα. Και δεν το κάνουν αυτό ενδεχομένως μόνο για την δική τους ζωή, αλλά φροντίζουν και στα μικρά ακόμη παιδιά τους να «κατασκευάσουν» ένα ανάλογο πλάνο. Με προτροπές και παραδείγματα, αλλά και με νουθεσίες (ενίοτε και με απειλές), προσπαθούν να τα εμπνεύσουν, ώστε να κινηθούν με γνώμονα τις απόψεις τους. Στόχοι που μιλούν για το «εδώ» και το «τώρα», την γη που «πατάμε» και οι οποίοι μετά την παρέλευση της βιολογικής μας ζωής σαν πομφόλυγες (= φυσαλίδες, φούσκες, μετ: ενέργειες δίχως ουσία και λόγο) διαρρηγνύονται... Το ευαγγέλιο του Χριστού βάζει έναν διαφορετικό στόχο...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

* «Μη μεριμνάτε τη ψυχή υμών τι φάγητε και τι πίητε, μηδέ το σώματι υμών τι ενδύσησθε...» (Ματθ. 6, 25). Ζούμε σε μία καθαρά υλιστική εποχή. Και αυτή η εντολή που δίνει ο Κύριος ακούγεται τόσο αλλόκοτα στα αυτιά του σημερινού ανθρώπου. Ποτέ άλλοτε δεν ζούσε με τέτοιο τρόπο το κορυφαίο δημιούργημα του Θεού! Η αγωνιώδης μέριμνα να πετύχουμε μόνο στόχους υλικούς, ατελείωτους και εναλλασσόμενους, καταντά τυραννία η οποία δεν μας επιτρέπει να «ησυχάσουμε» ακόμα και στον ύπνο μας.

* «Τσαλαπατούμε» τον πλησίον μας, προδίδουμε τις αξίες μας, αλλά αισθανόμαστε υπερήφανοι για ότι έχουμε «κατορθώσει». Μπροστά στην καταστροφική μας μανία δεν ξεφεύγει ούτε η γη που κατοικούμε, ενώ συγχρόνως πληθαίνουν στην ψυχή μας τα άλογα πάθη. Μοιάζουμε τελικά σαν τους αρχαίους Εβραίους στην Αίγυπτο, που αιχμάλωτοι χρόνια ολόκληρα έφτιαχναν πλίνθους για να κτίσουν τι; Έναν πύργο... τον πύργο της Βαβέλ. Μάταια και εγωιστικά τα κατορθώματά μας, μας σπρώχνουν στο τέλος της επίγειας βιοτής και μας προτρέπουν να αναλογιστούμε πως ζήσαμε και πως αξιοποιήσαμε το δώρο της ζωής.

Β) ΕΝΑΣ Ο ΑΞΙΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

* «Ζητείτε πρώτον την Βασιλεία του Θεού» (Ματθ. 6, 33). Να ένας αληθινός στόχος, πραγματικός που έχει αξία. Βασιλεία του Θεού, σημαίνει πρώτα απ’ όλα να βασιλεύσει το θέλημα του Θεού στην ζωή μας! Να βασιλεύσει η αγάπη, η δικαιοσύνη, η ανιδιοτέλεια, η γαλήνη. Αν έχει αυτά ο άνθρωπος αισθάνεται «πληρότητα» γιατί όλα αυτά παραπέμπουν στην πληρότητα του Αγίου Πνεύματος.

* Αυτό προτίμησαν και οι Άγιοι στην επίγεια ζωή τους. Μια τέτοια πληρότητα τους «αιχμαλώτισε» και τους οδήγησε στην «εν Χριστώ» ελευθερία. Διαβάζουμε πολλές φορές τα κατορθώματά τους, την καρτερία, την υπομονή αλλά και την γενναιότητα στις υπέρλογες δοκιμασίες τους. «Απορούμε» για τον δυναμισμό της ψυχής τους, καθώς ποτέ δεν «ξεκλειδώσαμε» το σπουδαίο μυστικό τους... Είχαν γίνει, οι ευλογημένοι, από εδώ, πολίτες του Ουρανού. Τα «επίγεια» ουδόλως τους είλκυσαν, σε αντίθεση με τα «ουράνια».

* Το πιο σημαντικό αδελφοί μου δεν είναι η υπέρβαση της ύλης, αλλά η καταπολέμηση των παθών. Ο Απόστολος Παύλος συστήνει: «Πάντα δοκιμάζετε, το καλόν κατέχετε» (Θεσ. 5, 21). Ο Θεός μας έδωσε τα πάντα για να τα απολαμβάνουμε και να είμαστε ευχαριστημένοι. Όχι όμως οι απολαύσεις να ανάγονται σε πάθη, σε αμαρτωλές συνήθειες που κατατρώγουν την ψυχή και της στερούν την Ουράνιο Βασιλεία. Ο Θεός μας δημιουργεί ελεύθερους και εμείς γινόμαστε ευτελείς υπηρέτες αλόγιστων ψυχοσωματικών παθών.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Όταν υπερνικάς κάτι είσαι αληθινά ελεύθερος. Και η χριστιανική θεώρηση επιχειρεί να εξάγει τον άνθρωπο από την «φυλακή» αυτού του κόσμου δίνοντας του την ευκαιρία να βιώσει την «εν Χριστώ» ελευθερία. Στην λειτουργία, κατά τον Χερουβικό ύμνο, προτρέπει ο ιεροψάλτης τους πιστούς να αναβιβάσουν την ψυχή τους στην σφαίρα του πνεύματος, απωθώντας κάθε υλική μέριμνα, κάθε ποταπό στόχο που τους εγκλωβίζει: «πάσαν την βιοτική απωθώμεθα μέριμνα». Έτσι θα υποδεχθούμε επάξια τον Βασιλέα, τον Εξουσιαστή του ουρανού και της γης που μας αναμένει. Δεν υπάρχει υψηλότερος στόχος από το να γίνουμε «πολίτες» της Βασιλείας Του.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

«Όσο υψηλότερα ανεβαίνεις»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Όσο πιο ψηλά επιχειρείς ν’ ανέβεις, τόσο λένε οι επιστήμονες ότι η βαρύτητα μειώνεται. Τόσο λιγότερο αισθάνεσαι την έλξη της γης να σε «δεσμεύει», ενώ συγχρόνως ένας αέρας απελευθέρωσης, από το γήινο περίβλημα, «φυσά» στην ύπαρξή σου. Συγχρόνως αισθάνεσαι πιο «κοντά» σου τον ουρανό. Αυτό το γαλάζιο και ασαφές, αυτό το απέραντο και αδιόρατο γίνεται αληθινό και υπαρκτό. Όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις ο αέρας καθαρίζει, η ακοή εκλεπτύνεται και οι αισθήσεις αποκτούν άλλο δυναμισμό. Γιατί λοιπόν ξεκινήσαμε σήμερα έτσι τον λόγο μας; «Όρος του Θεού, όρος πίον, όρος τετυρωμένον» (ψαλμ. Ξζ΄, 15), λέγουν οι ψαλμοί αλλά και για όρος μιλούν οι δικοί μας σήμερα, η δική μας ακολουθία μας μεταφέρει την ευωδία του Άθωνος και την αρετή των Αγιορειτών Πατέρων...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) «ΕΝ ΤΟΙΣ ΟΡΕΣΙ ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ»

* Είναι ενδιαφέρον πως στην παράδοση της εκκλησίας μας υπάρχουν αναφορές αγιογραφικές σε όρη στα οποία και συνέβησαν αποκαλυπτικά γεγονότα. Ας θυμηθούμε λοιπόν το όρος Σινά στο οποίο ο Μωυσής λαμβάνει τις δέκα εντολές και συνομιλεί με τον Θεό, ακούει την φωνή Του και μεταφέρει αυτό τον νόμο στον λαό. Στο Καρμήλιο όρος ο Προφήτης Ηλίας προσεύχεται, εισακούεται η προσευχή του, λαμβάνει την απάντηση του Θεού και αισθάνεται την Παρουσία Του. Στο όρος των Ελαιών, πραγματοποιείται η Ανάληψη του Κυρίου ο Οποίος έχοντας ολοκληρώσει την επί γης διακονία Του, προσάγει την τεθεωμένη πλέον ανθρώπινη φύση και την οδηγεί προς τον Θεό – Πατέρα Του. Τέλος στο Θαβώρ, ο Κύριος φανερώνει την θεϊκή Του δόξα (όσο μπορούσαν να δουν τα χοϊκά μάτια των μαθητών) και εκπέμπει το θείο Φως Του, διαβεβαιώνοντας πως η ανθρώπινη φύση, με διαρκή αγώνα, δύναται να λάμψει με το Φως της χάριτος Του και εδώ και στην αιωνιότητα…

*Το όρος λοιπόν είναι ένα όρος θείων εντολών (με την πνευματική του έννοια), το οποίο καλούμεθα όλοι να ανεβούμε. Μέσα από τις δύσκολες πρακτικές του βίου, από καταστάσεις οι οποίες μας προτρέπουν να ζούμε σε μία περιοχή πεδιάδος και τελματότητος· εκεί έρχεται ο Χριστός και μας προτρέπει σε μία διαρκή ανάβαση μέσα από τη διδασκαλία Του. Να ανεβούμε και να ξεχωρίσουμε, όχι με κριτήρια αυτού του κόσμου, φθειρόμενα και ψευδή, επίπλαστα και εύθραυστα αλλά με υπομονή και ακεραιότητα χαρακτήρος. Η ανάβαση λοιπόν είναι πάντα δύσκολη και ιδίως όταν κουβαλάς μαζί σου περιττά πράγματα...

Β) «ΤΟ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ»

* Το Άγιον Όρος είναι ο «κατεξοχήν τόπος», της Ορθοδοξίας, όπου χίλια και πλέον χρόνια βιώνεται ο μοναχισμός και η θεία ανάβαση. Μπορεί το πέρασμα των αιώνων να αφήνει το «κοσμικό αποτύπωμά του» πάνω του, μπορεί ο σημερινός «πολιτισμός» να προβαίνει σε «επιζήμιες αλλοιώσεις του», όμως το Όρος διατηρεί με μυστικό και ανεξήγητο τρόπο τις θείες ευλογίες και ουράνιες δωρεές του.

* Είναι μήπως τα κατορθώματα τόσων χιλιάδων αγίων που πέρασαν και ασκήθηκαν εκεί φορώντας το αγιασμένο ράσο; Είναι μήπως οι υπέρ φύσιν αγώνες, όπως τους διασώζουν περιγραφικά τα τροπάρια που ακούσαμε σήμερα; Είναι μήπως η ολοζώντανη παρουσία της Κυρίας Θεοτόκου, της «ιδιοκτήτριας» του περιβολιού; Τι απ’ όλα αυτά επιδρά (η και όλα) στην ψυχοσύνθεση του προσκυνητή ώστε να φεύγει από αυτό γεμάτος Αγιοπνευματικές δωρεές, γεμάτος ελπίδα και δύναμη; Ότι και να είναι… μόνο όποιος ενώσει τα βήματά του μ’ αυτά των χιλιάδων κατ’ έτος προσκυνητών θα μπορέσει να καταλάβει τι σημαίνει Άγιον Όρος!

* Ιδιαίτερα απέναντι στο σήμερα μοιάζει με βράχο που τα κύματα των πολιτικών αναταραχών, πολιτικών επιρροών, αλόγιστης χρήσης τεχνολογίας, ενδομοναχικών διενέξεων, πάσης φύσης εχθρών, το μόνο που καταφέρνουν είναι να τον σκεπάζουν ή να γλείφουν την εξωτερική του επιφάνεια αφήνοντας το περιεχόμενο ανέπαφο. Ο μοναχός είναι «εκτός του κόσμου» αλλά και «εντός του κόσμου». «Εκτός», προσπαθώντας να αποφύγει καθετί εφάμαρτο που προβάλλει και εντός, προσπαθώντας να προσευχηθεί για κάθε πρόβλημα που έχει και τον απασχολεί. Ιδιαιτέρως σε μία τέτοια συγκυρία στην οποία βρισκόμαστε έχουμε ανάγκη την ευχή και προσευχή των Αγιορειτών Πατέρων.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το Όρος εκφράζει την «καθολικότητα» και την «οικουμενικότητα» της Ορθοδοξίας. Ανάμεσα στα μοναστήρια του έχει ένα ρώσικο, ένα σέρβικο και ένα βουλγάρικο. Φιλοξενεί μοναχούς ακόμα και από Αφρική ή Αμερική. Έχει στείλει μοναχούς να κάνουν σ’ αυτά τα μέρη ιεραποστολή. Στα γεωγραφικά του πλαίσια ομιλείται και προφέρεται η προσευχή και η λατρεία σε πλείστες γλώσσες, γεγονός που αποδεικνύει περίτρανα ότι ο λόγος του Θεού δεν περιορίζεται, δεν περισφίγγεται από σύνορα, δεν ασφυκτιά από πολιτισμικές εκφράσεις, αλλά αποπνέει την καθολικότητα του κηρύγματος του Ιησού. Τι είναι αλήθεια το Όρος; Είναι νομίζω το κοντινότερο σημείο του Ουρανού. Αν ήθελα να τον ακουμπήσω και να τον φτάσω εκεί θα πήγαινα...

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Ματθ. ι΄ 32-33, 37-38, ιθ΄ 27-30)

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΓΙΟΣ...

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Αν κάποιος τυχαία ρωτήσει μερικούς ανθρώπους ή αν βρεθεί σε μία συζήτηση και τεθεί ένα θέμα σχετικά με «την ουσία της αγιότητας», θα λάβει περίπου την εξής απάντηση: Άγιος είναι εκείνος που δεν αμαρτάνει, που τηρεί τον νόμο του Θεού, ο ηθικός από κάθε άποψη. Επίσης, ίσως εκείνος που έχει στην ζωή του μια χροιά μυστικισμού, ικανότητες υπερφυσικές, έρχεται σε έκσταση και βλέπει και γνωρίζει πράγματα που οι συνάνθρωποί του δεν μπορούν. Με λίγα λόγια ζεί υπερφυσικές καταστάσεις και ενεργεί υπερφυσικές πράξεις... Αυτή είναι μία πρόχειρη και κοινώς αποδεκτή (για τον πολύ κόσμο) άποψη. Όμως, σύμφωνα με το Άγ. Ευαγγέλιο και τους Πατέρες, οι έννοιες αυτές απαιτούν μια τελείως διαφορετική προσέγγιση...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΕΑΝ ΗΤΑΝ ΕΤΣΙ Η ΑΓΙΟΤΗΤΑ …

* Τότε ο Φαρισαίος γιατί κατακρίθηκε από τον Κύριο; Δεν ήταν ο τηρητής του Θείου νόμου και όλων των επιμέρους εντολών; Δεν έλεγε ψέμματα. Έκανε τα πάντα όπως παράγγελνε ο Νομοθέτης! Σαν σύνολο, ο Φαρισαίος είναι αυτό που πιστεύει ο άνθρωπος για την αγιότητα σημερα: εξωτερική εικόνα κρυστάλλινη, αψεγάδιαστη συμπεριφορά και αρτιότητα χαρακτήρα. Δεν είναι όμως αυτό…

* Ακούω επίσης τον Απ. Παύλο να γράφει στην επιστολή του προς Γαλάτας, προς Κορινθίους, προς Θεσσαλονικείς και να τους αποκαλεί «αγίους». Και στην συνέχεια να εντοπίζει στους ίδιους μύρια όσα ηθικά ελαττώματα τα οποία και επικρίνει δριμύτατα. Οι «άγιοι» του Παύλου είναι σε δραματικό βαθμό μέτοχοι ηθικής καταπτώσεως, ώστε να αναγκαστεί ευθέως να τους γράψει: «εί γαρ αλλήλους δάκνετε και κατεσθίετε, βλέπετε μη υπ’ αλλήλων αναλωθείτε!» (Γαλατ. 5, 15). Πως συμβαίνει λοιπόν οι πρώτοι «άγιοι» χριστιανοί (κατά τον Παύλο) να έκαναν έτσι; Θα μπορούσε κάποιος να διανοηθεί να τους ονομάσει «αγίους» σήμερα;

* Και αν η αγιότητα συνδεόταν με υπερφυσικά χαρίσματα θα μπορούσαμε να την βρούμε μόνο σε εξαϋλωμένους διαλογιστές, σε πνευματιστές γκουρού, καθώς και σε αυτόν τον διάβολος και τα πονηρά του πνεύματα αφού κατορθώνουν παρόμοιες πράξεις... Να πως αποκτά νόημα ο λόγος του Παύλου για ανούσιες θαυματουργίες: «και αν έχω πίστιν ώστε όρη μεθιστάνειν, αγάπην δε μη έχω, ουδέν ειμί» (Κορ Α΄, 13,1).

Β) ΑΛΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ Η ΑΓΙΟΤΗΤΑ

* Η αγιότητα κατ’ αρχάς ταυτίζεται με τον Θεόν. Ταυτίζεται με το τρείς «άγιος» που είπε ο Προφήτης Ησαΐας βλέποντας την δόξα του Θεού! Η αγιότητα δεν είναι ανθρωποκεντρική αλλά θεοκεντρική και δεν εξαρτάται μόνο από τα ηθικά επιτεύγματα του ανθρώπου, όσο σπουδαία και αν είναι αυτά, αλλά από την δόξα και την χάρη του Θεού, από τον βαθμό της προσωπικής μας σχέσεως με τον Προσωπικό Θεό. Η Θεοτόκος ονομάζεται «Παναγία» ή «Υπεραγία» όχι μόνο για τις αρετές της, αλλά γιατί στον υπέρτατο δυνατό βαθμό, αυτή περισσότερο από κάθε άνθρωπο, ΕΝΩΘΗΚΕ με τον Άγιο Θεό, δίνοντας σάρκα και αίμα στον Υιό Του, τον Ιησού.

* Άγιοι λοιπόν δεν υπάρχουν εκτός της εκκλησίας. Υπάρχουν «καλοί άνθρωποι» και πολλές φορές η κόλαση γεμίζει με «καλούς ανθρώπους». Άγιος στον χώρο μας σημαίνει αυτός που έχει προσωπική σχέση με τον Άγιο Θεό. Τα υπόλοιπα, όπως η άσκηση και η τήρηση των εντολών, είναι βοηθητικά και δείχνουν προαίρεση. Ο Κύριος «αγιάζει» με την Χάρη Του όποιον θέλει χωρίς να εξαρτάται, κατά το απόλυτο, από την δική του συνεισφορά.

* Πως ενωνόμαστε με τον Θεό; Μέσω των Αγίων Μυστηρίων. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει αποκαλυπτικότερο σημείο για όσα είπαμε παρά η έκφραση στην Λειτουργία: «ΤΑ ΑΓΙΑ ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ» και η απάντηση «ΕΙΣ ΑΓΙΟΣ ΕΙΣ ΚΥΡΙΟΣ…», η οποία και εκμηδενίζει κάθε αξία μας μπροστά στην αγιότητα του μόνου Αγίου. Ασφαλώς και θα πρέπει να αγωνιζόμαστε. Να προσέχουμε, να υπερνικούμε την αμαρτία. Δεν μας αγιάζει όμως μόνο αυτό… Η Αγ. Μαρία η Αιγυπτία ασκήθηκε για 40 χρόνια, αλλά σκοπός της ασκήσεώς της ήταν και η μετοχή της στην ευχαριστιακή κοινωνία. Τότε ετελεύτησε τον βίο της, όταν είχε αγιασθεί. Η εκκλησία προσπαθεί να διακονήσει τον άνθρωπο οδηγώντας τον σε «κοινωνία» με τον Χριστό, δηλαδή στην θέωση. Εξαρτάται από τον καθένα μας πόσο θα γίνει μέτοχος στην αγία αυτή ενότητά.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η λέξη «άγιος» και «αγιότητα» παραπέμπει σε κάτι εντελώς «άσχετο» και «ξένο» προς την εποχή μας, προς τον πολιτισμό, προς τις αναζητήσεις του σύγχρονου ανθρώπου. Ποιός από τους γονείς της εποχής μας φιλοδοξεί να κάνει τα παιδιά του «αγίους». Πιο από τα εκπαιδευτικά μας ιδρύματα προβάλλει και καλλιεργεί τέτοια πρότυπα. Σήμερα ψάχνουμε την γνώση, την επαγγελματική καριέρα, τα χρήματα, την κοινωνική προβολή. Αυτά ονειρεύονται οι γονείς για τα παιδιά τους. Η αληθινή γνώση, η πραγματική μόρφωση έρχεται μέσα από την αγάπη και τον «πόθο» του Θεού. Άσημοι και εμείς της καθημερινότητας, αλλά τουλάχιστον προσανατολισμένοι σε στόχο… Σε αυτόν που είχαν και οι σημερινοί «φίλοι» του Χριστού, οι άγιοι κάθε ηλικίας και ιδιότητος, «ων και την μνήμην επιτελούμεν και εορτάζομεν».

Η ΥΠΟΣΧΕΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ

«Πεντηκοστήν εορτάζομεν, και Πνεύματος επιδημίαν, και προθεσμίαν

επαγγελίας και ελπίδος συμπλήρωσιν...» (στιχηρό Εσπερινού).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μία υπόσχεση, αδελφοί μου, είχε ηχήσει παρηγορητικά στα ώτα των μαθητών του Χριστού. Ο λόγος Του ο αιώνιος και κεκυρωμένος, ότι θα έστελνε άλλον Παράκλητο, δηλαδή το Πανάγιο Πνεύμα, να στηρίζει και να φωτίζει τις καρδιές τους. «Ούκ αφήσω υμάς ορφανούς» (Ιω. 14, 18). Και να που σήμερα κατά την πανέκλαμπρον εορτή της Πεντηκοστής η υπόσχεση πραγματοποιείται! Φτάνει ο φωτισμός των Μαθητών και σκηνώνει στις υπάρξεις τους το χαριτόβρυτο Άγ. Πνεύμα.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΑ ΘΑΥΜΑΣΤΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ

* «Ομοθυμαδόν» οι Απόστολοι ανέμεναν την «κάθοδο» του Παρακλήτου. Η εκλογή του Ματθία (στην θέση του προδότη Ιούδα) συμπληρώνει τον αριθμό των δώδεκα Αποστόλων, οι οποίοι βρίσκονται συγκεντρωμένοι στο υπερώον. Με δύο σύμβολα εικονίζεται η παρουσία του Αγίου Πνεύματος: Πνοή (η λεπτή αύρα που χαρίζει δροσιά στο πρόσωπό μας αλλά και βίαιη σαν θύελλα και καταιγίδα) και φωτιά (με τις τρείς ιδιότητες που έχει δηλ. την φωτιστική, θερμαντική, καθαριστική).

* Ο Απόστολος Πέτρος «πλήρης Πνεύματος Αγίου» πραγματοποιεί το πρώτο του κήρυγμα. Τι κήρυγμα αυτό... τρείς χιλιάδες ψυχές είναι η πρώτη «αλιεία» του ταπεινού ψαρά της Γεννησαρέτ. Ο χρόνος της καθόδου του Αγίου Πνεύματος καθόλου τυχαίος. Πολλοί Ιουδαίοι της Διασποράς βρίσκονται στα Ιεροσόλυμα για να εορτάσουν την εορτή της παράδοσης του Μωσαϊκού Νόμου στο όρος Σινά.

* Ο Πέτρος μιλά και όσοι τον ακούνε τον καταλαβαίνουν και ας μιλούν διαφορετική διάλεκτο· να μία μορφή ενότητος που χαρίζει ο Τριαδικός Θεός. Η γλώσσα δεν στέκεται εμπόδιο στην έλευση της χάριτος! Η τριαδική «συμφωνία» καταργεί τις διαιρέσεις και τις διαφωνίες στο ακροατήριο. Η σύγχυση των γλωσσών στον πύργο της Βαβέλ είναι το γεγονός εκείνο που χρησιμοποιείται «ρητορικά» για να προσδώσει, σε αντιδιαστολή φυσικά, το μεγαλείο της ενότητος των Τριών Θεϊκών Προσώπων.

Β) ΤΑ ΘΑΥΜΑΣΤΑ ΤΩΡΑ ΚΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ

* Και αυτά τα δωρήματα του Τριαδικού Θεού δεν θα σταματούν ποτέ να επισκέπτονται τον καλοπροαίρετο αναζητητή της πίστεως. Στην καρδιά μας η λεπτή αύρα πνοή θα «δροσίζει» και βίαια σαν θύελλα θα «καταρρίπτει» ότι ο διάβολος με «επιμέλεια» πυργώνει. Παράλληλα σαν φωτιά θα θερμαίνει, θα καθαρίζει και θα φωτίζει τις υπάρξεις μας ώστε να ακολουθούμε το σωτήριο δρόμο στην ζωή μας.

* Το Άγιον Πνεύμα μας αναγεννά. «Εάν μή τις γεννηθή εξ ύδατος και Πνεύματος, ού δύναται εισελθείν εις την Βασιλείαν του Θεού» (Ιω. 3, 7). Τα λόγια του Ιησού στον Νικόδημο αποκαλύπτουν την ιδιαίτερη χάρη του Αγ. Πνεύματος να ετοιμάζει τον άνθρωπο να «γευτεί» την Βασιλεία του Θεού. Ο φθειρόμενος εκ της αμαρτίας άνθρωπος αλλά πιστός έχει βεβαία αυτή την συμμαχία, ώστε να αλλάξει τον εσωτερικό του κόσμο και «καινούριος» να κατανοήσει τον χρόνο που έχασε, τις αμαρτίες που έκανε, τα λάθη τα οποία τον χώρισαν από την αγάπη του Θεού.

* Η ημέρα της Πεντηκοστής αποτελεί, όπως τουλάχιστον υποστηρίζουν οι Πατέρες μας, την γενέθλιο ημέρα της Εκκλησίας. Βέβαια η Εκκλησία προϋπήρχε και στους Ουρανούς ως σχέση ενότητος, κοινωνίας, αγάπης μεταξύ των τριών Προσώπων της Αγίας Τριάδος. Την ημέρα όμως αυτή υποδεχόμαστε την «επί γης» παρουσία της. Αυτό το Πνεύμα και σήμερα «όλον συγκροτεί τον θεσμό της Εκκλησίας» (υμνολογία), γι’ αυτό όσο και αν υποφέρει ο αμπελώνας του Κυρίου (από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς), να είμαστε βέβαιοι ότι πάντοτε θα θριαμβεύει.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ας αναζητήσουμε το Άγιον Πνεύμα και ας επιτρέψουμε να εισέλθει στην ύπαρξή μας. Είναι η μεγαλύτερη ευεργεσία που μπορούμε να κάνουμε στον εαυτό μας. Τι θα αισθανθούμε άραγε; Ας αφήσουμε παραστατικά τον Δαυίδ να το διατυπώσει: «Εξαποστελείς το Πνεύμα Σου και κτισθήσονται και ανακαινιείς το πρόσωπο της γης». Και αν το χάσουμε; Άκου ξανά! «Αντανελείς (όταν αφαιρέσεις) το πνεύμα αυτών (των ανθρώπων) και εκλείψουσι και εις τον χουν αυτών επιστρέψουσιν» (ψαλμ. 103, 29-30). Λοιπόν έλα διάλεξε...

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

Α΄ Οικουμενικής Συνόδου      (Ιωάνν. ιζ΄, 1-13)                  

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓ. ΠΑΤΕΡΩΝ

«ίνα ώσιν εν καθώς ημείς».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Ο Ιησούς παρέδωσε τα «Ζωοποιά» Του Μυστήρια, το Σώμα και το Αίμα Του, κατά τον Μυστικό Δείπνο στο «υπερώον» λίγο πριν το Πάθος. Ενωμένοι όλοι οι μαθητές μέσα από την Κοινή Μετάληψη. Μιά γλυκιά σιγή απλώνεται. Μιά προσμονή γεννιέται στο νού των μαθητών... Τί θα μας πεί τώρα ο Διδάσκαλός μας; Ποιά θα είναι τα τελευταία Του λόγια, τα οποία και θα πρέπει να μείνουν ανεξίτηλα στην ψυχή μας; ΄Ενα μέρος από αυτά, ένα κομμάτι της Αρχιερατικής Προσευχής Του ακούσαμε πριν από λίγο, όπως την διασώζει ο Ιωάννης, ο μαθητής της αγάπης. Και προτιμάται αυτή η παράγραφος του Μεγάλου Αρχιποίμενος Ιησού Χριστού για να στολίσει την μεγάλη εορτή των Αγ. Πατέρων, των Ποιμένων, στους οποίους ο Ιησούς με την συμβολή των Αποστόλων εμπιστεύτηκε την εκκλησία Του. Ώστε να μπορούμε να μπορούμε να διατρανώσουμε απερίφραστα: ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ, ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓ. ΠΑΤΕΡΩΝ, ΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΣΤΩΝ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ. Τί έχει να μας δώσει η σημερινή εορτή; Τί θα κρατήσουμε ως ωφέλιμο και σωτήριο;

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΣΤΥΛΟΒΑΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

* Η ύπαρξη όλων αυτών των Αγ. Πατέρων, των «φωτισμένων» ανδρών μέσα στην ιστορία της εκκλησίας, είναι για μας μία ελπίδα, μία μεγάλη διάψευση φόβων για το μέλλον της Ορθοδοξίας και της εκκλησίας. Είναι μία εξασθένηση κάθε αγωνίας και φόβου για τα προβλήματα που ταλανίζουν την εκκλησία. Κάθε αίρεση, κάθε πόλεμος, κάθε αλλοίωση δογμάτων δεν πρόκειται να σταθούν ικανές να μολύνουν αυτό που «φύτεψε» ο Ιησούς με το αίμα Του πάνω στην γη. Την «αγιοτόκο» Ορθόδοξο εκκλησία.

* Κάθε φορά που μία τέτοια κατάσταση ξεσπούσε σ’ αυτόν τον χώρο, οι αγιότατοι Πατέρες μας έχτιζαν κάστρα με την φωτισμένη διάνοιά τους, απαντούσαν μ’ ένα πλήθος συνοδικών κανόνων και δογμάτων και αποδίωκαν κάθε αίρεση. Έδιναν και την ζωή τους ακόμα ή έφεραν με λαμπρότητα τα στίγματα τα μαρτυρικά, μιμούμενοι «ακροθιγώς» τον Μάρτυρα Ιησού, για να διασώσουν την χριστιανική αλήθεια. Παρόλες τις ποικίλες αποχρώσεις η διδασκαλία και η θυσία των Αγ. Πατέρων έδειχνε τη συμφωνία «Ευαγγελίου – Παραδόσεως», έδειχνε την βιωματική συνοχή που είναι καρπός φωτισμού και χάριτος του Τριαδικού Θεού.

Β) Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΩΝ ΣΗΜΕΡΙΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ

* Και αν τόσους κόπους και θυσίες κατέβαλαν οι «προ ημών» Άγ. Πατέρες για να μας παραδώσουν την σώζουσα αλήθεια του Ιησού ανόθευτη, με λύπη διαπιστώνουμε καθημερινά την παγερή αδιαφορία των σημερινών «πιστών» για την γραμμή της Ορθοδοξίας. Στις Πράξεις των Αποστόλων ο Παύλος μιλάει προφητικά: «και εξ υμών αυτών αναστήσονται άνδρες λαλούντες διεστραμμένα, του αποσπάν τους μαθητάς οπίσω αυτών» (Πράξ. κ΄ 30). Θα μπορούσαμε να πούμε πολλά ονόματα και χαρακτηρισμούς για αυτούς τους «βαρείς» λύκους.

* Οι αληθινοί ποιμένες δεν χωρίζουν. Δεν αφαιρούν ανθρώπους από την ποίμνη του Χριστού για οποιαδήποτε αιτία. Η αίρεση χωρίζει από τον Χριστό. Ο Χριστός στην προσευχή Του ζήτησε ενότητα. Τα ποικίλα προβλήματα της καθημερινότητος αποσπούν και απομυζούν την σκέψη του Χριστιανού. Τα θέματα επιβίωσης παίρνουν την πρώτη θέση αντί αυτή να ανήκει στην προστασία των όσων μας άφησε ο Χριστός και είναι όλα όσα κάνουν πραγματικά ευτυχισμένο έναν άνθρωπο.        

* Έξω όμως από τον αγιασμένο χώρο της εκκλησίας μας τα πράγματα είναι τόσο θολά και επικίνδυνα. Ο Άγ. Κυπριανός έλεγε την εξής αρχαία ρήση: «extraecclesiamnullasalus». Έξω από την εκκλησία σωτηρία δεν υπάρχει. Και ας το φέρουμε στο σήμερα. Πως θα διώξεις τις αγωνίες σου, πως θα εκμηδενίσεις τους φόβους, τις ανασφάλειες, θα γλυτώσεις τις πλανεμένες διδασκαλίες και τον διεστραμμένο τρόπο ζωής; Να σήμερα, οι Πατέρες σου δείχνουν το δρόμο της Ορθοδόξου Παραδόσεως που σώζει με την θεραπευτική της μέθοδο. Παράδοση = Χριστός = Σωτηρία.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Ας μας συγκλονίσουν τα λόγια του Ιησού. Ας μας προβληματίσουν ως προς την ενότητα την «θεοδίδακτη» μέσα στο χώρο της εκκλησίας. Ας βάλουμε καλά στο μυαλό μας: ΑΓΑΠΗ ΧΩΡΙΣ ΑΛΗΘΙΝΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ ΧΩΡΙΣ ΑΛΗΘΙΝΗ ΑΓΑΠΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΑΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΑΙ ΑΚΑΤΑΛΥΤΗ, ΠΑΝΤΟΤΙΝΗ, ΣΤΕΡΕΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΟ...

      Ο κόσμος μας την έχει ανάγκη σ’ αυτές τις ταραγμένες εποχές, πολύ περισσότερο η εκκλησία για να μπορεί απρόσκοπτα να διαμοιράζει τα δώρα που άφησε ο Χριστός στον κόσμο και τόσο αγαπητικά στερέωσε με την υπέροχη προσευχή και το αγιασμένο παράδειγμά Του...

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

Joomla SEF URLs by Artio