(Α΄ Κορ. θ΄, 2-12)

 

‘ΜΟΜΦΗ’ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΠΑΥΛΟ

«Η εμή απολογία τοις εμέ ανακρίνουσιν αύτη εστί» (Α΄ Κορ. θ΄, 3)

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Πάντοτε το έργο των Αποστόλων (για την διάδοση του Ευαγγελίου) υπήρξε δύσκολο, κοπιώδες και γεμάτο πειρασμούς, τόσο εκ των κακεντρεχών ανθρώπων όσο και εκ των πανκακίστων δαιμόνων. Δεν ήταν μόνο οι ειρωνείες και συκοφαντίες που αντιμετώπιζαν, ούτε οι καταστάσεις φθόνου και διαχωρισμού του σώματος της Εκκλησίας, αλλά κυρίως οι ενέργειες των «ψευδαδέλφων» που τους πλαισίωναν. Έτσι έλεγαν ορισμένοι μαθητές του Παύλου δεικτικά για το πρόσωπό του: «αι επιστολαί μεν, βαρείαι και ισχυραί, η δε παρρησία του σώματος ασθενής και ο λόγος εξουθενωμένος» (β΄ Κορ. 10, 10). Ιδιαιτέρως κατά την σημερινή αποστολική περικοπή βλέπουμε τους χριστιανούς της Κορίνθου να ανακρίνουν τον Παύλο και να τον «αναγκάζουν» να απολογηθεί... Ας δούμε το θέμα πλατύτερα και διαχρονικά.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ

* Το έργο του Παύλου πέφτει στην κρησάρα των ψευδαδέλφων. Λίγα χρόνια πρωτύτερα είχε επικριθεί ο Διδάσκαλός Του από τους φθονερούς Γραμματείς και Φαρισαίους: «εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια» (Ματθ. 9, 34). Πως είναι όμως δυνατόν εκεί που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα να ισχύουν τα ανθρώπινα κριτήρια; Ένας άνθρωπος (όπως ο Παύλος) που ανήλθε έως τρίτου ουρανού, που άκουσε «άρρητα ρήματα» πως μπορεί να υπόκειται σε τέτοιους ανθρώπινους νόμους; Έτσι μπορούμε να πούμε, ότι οι Κορίνθιοι κάνουν ένα λάθος εξ ορισμού. «Παντρεύουν» τα ανθρώπινα με τα θεϊκά και επιχειρούν να ψυχολογήσουν, να ερμηνεύσουν, έναν Άγιο που βρίσκεται μακριά από το πνεύμα του κόσμου.

* Ο Παύλος με την δική του θέληση κατέβηκε στα του κόσμου τούτου πράγματα και υποθέσεις (μιμούμενος τον Χριστό). Ωραιότατα και με σαφήνεια το υποδηλώνει ο ίδιος: «και εγενόμην τοις Ιουδαίοις ως Ιουδαίος, ίνα Ιουδαίους κερδήσω· τοις ανόμοις ως άνομος, μη ων άνομος Θεώ, αλλ’ έννομος Χριστώ, ίνα κερδήσω ανόμους» (Α΄ Κορ. 9, 20-21).

 

Β) Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΑΠΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ

* Οι Απόστολοι ακολούθησαν τον τρόπο της απολογίας του Χριστού. Συνήθως υπέμεναν με σιωπή και καρτερία τα όσα συνέβαιναν και προσεύχονταν για την απομάκρυνση του πειρασμού και την αίσια έκβαση των πραγμάτων. Τρείς παραμέτρους μπορεί να διακρίνει κανείς στις όποιες αντικρούσεις των συκοφαντιών προς το πρόσωπό τους: α) Απολογούνταν σε εκείνους (τις περισσότερες φορές) που ανήκαν στο σώμα της Εκκλησίας και μπορούσαν να τους καταλάβουν και να διορθωθούν. β) Αυτό συνέβαινε όταν είχαν εξαντλήσει κάθε περιθώριο που είχαν. γ) Μιλούσαν όταν αντιλαμβάνονταν ότι είχαν δυνατότητα να τους καταλάβουν και να σώσουν την ψυχή τους (Ο Χριστός λ.χ. δεν απάντησε στον Πιλάτο ή στον Ηρώδη σε ερωτήσεις χωρίς αντίκρυσμα πνευματικό...).

* Έτσι λοιπόν όσο και αν είσαι στο σήμερα ιεροκήρυκας και οφείλεις να μιλάς συνέχεια για τον Χριστό, πρέπει παράλληλα να αντιληφθείς ότι σπουδαιότερο και καρποφόρο (στην κατάρτιση των πιστών) είναι να σιωπάς (η «εύλαλη σιωπή»), να προσεύχεσαι και να υπομένεις, εάν θέλεις να διορθώσεις τα «κακώς κείμενα» μέσα στην Εκκλησία, την ενορία, σε έναν πνευματικό χώρο της ευθύνης σου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Είναι παρατηρημένο και εξακριβωμένο πως ένας άνθρωπος που δραστηριοποιείται στο χώρο της Εκκλησίας (κληρικός ή λαϊκός) δεν υποφέρει τόσο από αυτούς που βρίσκονται σε διαμάχη με την διδασκαλία του Χριστού. Αυτούς τους ξέρει, τους γνωρίζει... Περισσότερο υποφέρει από τους ευρισκομένους υποτίθεται «εις τας αυλάς του Κυρίου», καθώς πονάει για έναν επιπλέον λόγο: για το ότι δεν κατάλαβαν το νόημα της διδασκαλίας του Χριστού και το απολυτρωτικό έργο της αγάπης Του προς τον άνθρωπο.

 

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα                                       (Α΄ Κορ. δ΄, 9-16)

 

ΤΟ «ΜΩΡΟ» (ΑΝΟΗΤΟ) ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΟΦΟΤΕΡΟ

ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ (ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ).

«...ημείς μωροί διά Χριστόν».

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η φράση του Αποστόλου Παύλου συνοψίζει επακριβώς το χαρακτηρισμό που αποδίδουν οι εκτός της εκκλησίας άνθρωποι στους πιστούς ακολούθους του Ιησού. Έχοντας την αποστολική εμπειρία ο Παύλος καταθέτει την άποψή του με πικρία (λόγω των συκοφαντιών που έχει δεχθεί), αλλά και με ειρωνεία (βλέπει την υποκρισία των «φρονίμων» και «ισχυρών» και «ενδόξων» του κόσμου τούτου), παρηγορώντας συγχρόνως και τις μετέπειτα γενεές των χριστιανών. Αλλού θα γράψει: «Οι θέλοντες ευσεβώς ζην εν Χριστώ Ιησού διωχθήσονται» (Τιμ. 3, 12), προετοιμάζοντας όχι μόνο το Τιμόθεο, αλλά και κάθε χριστιανό για τους ποικίλους πειρασμούς που καλείται να αντιμετωπίσει ζώντας σε μία κοινωνία αθεΐας και αλλοτρίωσης...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) «ΠΑΛΑΙΟΘΕΝ» ΤΟ ΚΑΚΟ

*Ο άνθρωπος της χάριτος αποδέχεται τη κατηγορία αυτή (μωρία), την οποία όμως συνδέει αμέσως με το Χριστό. Είναι η ευλογημένη μωρία ή η «κατά Χριστόν μωρία», η οποία γίνεται ποθητή για το χριστιανό. Ένας ονειδισμός, μια κατηγορία ανάγκασε το Παύλο να διακηρύξει: «Ημείς δε κηρρύσσομεν Χριστό εσταυρωμένον, Ιουδαίοις μεν σκάνδαλο, Έλλησι δεν μωρίαν» (Α΄ Κορ. 1, 23). Ο Σταυρός του Χριστού έγινε για τον πολύ κόσμο ένα γεγονός χωρίς λογική και νόημα, για τους Ιουδαίους σκάνδαλο και απογοήτευση, αλλά για τους πρωτεργάτες του Ευαγγελίου δύναμη, ενέργεια, ευλογία.

*Ο αρχαίος φιλοσοφικός κόσμος καρτερούσε ένα Θεό «στολισμένο» με κοσμικά προτερήματα εξουσίας, επιβολής, στρατιωτικής δύναμης, ικανό να απαλλάξει τον άνθρωπο από τα προβλήματά του, χαρίζοντάς του καλύτερες συνθήκες ζωής. Έβλεπε, συγχρόνως τους Αποστόλους να κακοπαθούν, να συγκρούονται με τις επικρατούσες ηθικές αρχές - κοινωνικές δομές και το έργο αυτό φάνταζε (στα ορθολογικά τους μάτια) «τρελό», πέραν κάθε λογικής.

Β) Η ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΜΩΡΙΑ

* Όμως οι «χαριτωμένοι» άνθρωποι ζώντας την ευλογία της πίστεως μπόρεσαν κατ’ αρχάς να ισορροπήσουν ψυχικά, ενώ στη συνέχεια (και καθώς εξαπλωνόταν το αποστολικό κήρυγμα) να βιώσουν στις κατά τόπους Εκκλησίες τη δύναμη των ζωοποιών Μυστηρίων, μετέχοντας στη σοφία που χορηγεί η Άνωθεν Σοφία. «Τα μωρά του κόσμου εξελέξατο ο Θεός, ίνα τους σοφούς καταισχύνη» (Α΄ Κορ. 1, 27). Στο αμόνι της αληθινής πίστεως συντρίφθηκαν τυραννικές βασιλείες, φιλοσοφικά ρεύματα, υλιστικές και πολιτικές προπαγάνδες, επιστημονικές θεωρίες... Συντρίφθηκε η «παράλογη λογική» και κυριάρχησε η «μωρία» της γνώσεως του Θεού.

* Ενδεδυμένοι αυτή την «εν Χριστώ μωρία», οι Άγιοι του Θεού, περιγέλασαν τους κατηγόρους και συκοφάντες τους, αλλά και αυτόν τον διάβολο. Υπερφυσικά τα αγωνίσματα και τρόπαιά τους, κινήθηκαν ενάντια στη λογική και υποκρισία των διωκτών τους. Αυτό κάνει η «αγία τρέλα» μπορεί να ξεσκεπάζει την υποκρισία και να διαλύει την επιφάνεια. Ερχόμενοι στη σημερινή κατάσταση θα δούμε και τον πιστό με τη ζωή του να ελέγχει την απόκλιση του κοσμικού ανθρώπου από το νόμο του Θεού. Η νηστεία και η πνευματική ζωή αντιτίθονται στην απόλαυση και τον υλιστικό τρόπο ζωής. Έτσι οι άνθρωποι δεν έχουν άλλο επιχείρημα από το να χαρακτηρίζουν τους Χριστιανούς ως παράλογους, ευκολόπιστους, πλανεμένους...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Όσοι αγαπούν το Χριστό κάνουν τρελά πράγματα! Όσοι ασπάζονται την ευαγγελική πίστη χαρακτηρίζονται ως παράλογοι. Μέσα από αυτόν τον «παραλογισμό» όμως μπορούν να υπερισχύσουν της «αλογίας» των παθών, των υπαρξιακών αδιεξόδων της ζωής, της σκληροκαρδίας και του επάρατου εγωισμού, που κατασκευάζει ένα ψεύτικο και φθειρόμενο κόσμο. Είδαμε σε πιο σημείο παραλογισμού οδήγησε η «λογική» τους πολιτισμούς του κόσμου τούτου… Καιρός να ανακαλύψουμε που οδηγεί η ευαγγελική «μωρία» τον άνθρωπο μέσα από την διδασκαλία και το παράδειγμα του Ιησού!

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Α΄ Κορ. γ΄, 9-17)

Η ΑΓΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

«Θεού γαρ έσμεν συνεργοί»

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Η θεολογική σκέψη του Παύλου πάνω στο θέμα της σωτηρίας του ανθρώπου μας δίνει την ευκαιρία να «γαντζωθούμε» κυριολεκτικά από μία φράση – «Θεού γαρ έσμεν συνεργοί» - κάνοντας αναλύσεις και προσεγγίζοντας με ερευνητική διάθεση το όλο θέμα. Πράγματι ο Θεός είναι ο ΕΝΕΡΓΩΝ και ο άνθρωπος ο ΣΥΝΕΡΓΩΝ. Η πνευματική αυτή διεργασία ονομάζεται συνέργια.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

* Συνήθως εμείς οι άνθρωποι ότι καλό μας συμβαίνει το αποδίδουμε στον εαυτό μας, στα χαρίσματά μας, στις φυσικές μας ικανότητες. Λέμε λ.χ. «πήρα το πτυχίο της νομικής». Αντίθετα κάθε τι κακό, ανάποδο, οδυνηρό το αποδίδουμε στο Θεό. Λέμε λ.χ. «γιατί μου έστειλε ο Θεός αρρώστια, φτώχια κλπ…» και οι δύο θέσεις φυσικά είναι λάθος.

*Ζούμε γενικά μια ζωή αυτονομημένη από την Θεία Πρόνοια και την Θεία Δικαιοσύνη. Ποτέ δεν κάνουμε μία αναγωγή των πραγμάτων ή μία έρευνα για να βρούμε την πηγή σε κάθε τι που συμβαίνει γύρω μας. «Θεοποιούμε» την ύπαρξή μας και βιώνουμε μέσα μας τις συνέπειες.

* Έρχεται λοιπόν η στιγμή που η ομορφιά λόγω ηλικίας μας αφήνει, η οικονομική ασφάλεια λόγω κρίσεως πέφτει σε ποσοστά, τα χαρίσματά μας δεν είναι αρκετά μπροστά στις νέες προκλήσεις και ίσως τότε να θυμηθούμε ότι υπάρχει και ο Θεός. Το άκουσα πρόσφατα: «Θα εξομολογηθώ, θα εκκλησιάζομαι όταν γίνω… συνταξιούχος!» Ο χριστιανισμός δεν έχει συνταξιούχους. Ο χριστιανισμός έχει ανθρώπους που αγωνίζονται στο δικό τους μετερίζι από μικρά παιδιά έως και το έσχατο γήρας.

 

Β) ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

* Πρώτη και κύρια συνεργασία οι θεολόγοι Πατέρες προβάλλουν το παράδειγμα της Παναγίας με τον Θεό. Η Θεοτόκος δέχεται («Ιδού η δούλη Σου γένοιτό μοι κατά το ρήμα Σου», Λουκ. 1,38) με ταπείνωση την ύψιστη διάκριση να γίνει Μητέρα του Θεού και να γεννήσει τον Ιησού που έγινε και είναι η σωτηρία και ο δρόμος για κάθε άνθρωπο. Αυτή η συνεργασία δεσπόζει μέσα στην ανθρώπινη ιστορία και ήταν τόσο δυνατή που συνέτριψε την «κάκιστη» συνεργασία διαβόλου – Εύας μέσα στον Παράδεισο.

* Στην ύπαρξή μας λοιπόν τίποτε δεν γίνεται μηχανικά και εκβιαστικά. Η πορεία του ανθρώπου δεν εκβιάζεται από τον Θεό. Μπορεί να υποδεικνύεται, να γίνονται οι προτάσεις, αλλά ο Θεός αναμένει την δική του πρωτοβουλία (του ανθρώπου) για να προχωρήσει στην μέθοδο σωτηρίας και θεώσεως. Γι’ αυτό το Άγιον Πνεύμα στέλνεται στην ύπαρξή μας και διδάσκει και προτρέπει, αλλά όλα εξαρτώνται από την διάθεση του ανθρώπου και τις επιλογές του.

 

Γ) ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΓΕΝΝΗΣΕΙΣ

* Έτσι ο άνθρωπος, για να ενισχύσουμε τα παραπάνω, σύμφωνα με την άποψη του Αγ. Γρηγορίου του Θεολόγου βιώνει τρείς γεννήσεις.

α) τη βιολογική, που προέρχεται από τους γονείς.

β) τη διά του Αγίου Βαπτίσματος, με Πατέρα τον Θεόν.

γ) τη διά μετανοίας και δακρύων, που προέρχεται από εμάς.

Γινόμαστε λοιπόν, σύμφωνα με την γ΄ εκδοχή, «πατέρες» στην ίδια μας την ύπαρξη. Πράγματι, αμαρτάνουμε, λερώνουμε τον χιτώνα μας και γι’ αυτό εάν το επιλέξουμε, φυσικά με την χάρη του Θεού, μετανοούμε και προσπαθούμε για την σωτηρία μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο άνθρωπος οφείλει να επιζητεί την αγάπη και την συνεργασία του Θεού. «Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» 9Ιω. 15, 5). Ο Θεός αναμένει αυτή την διάθεση (εκ μέρους του ανθρώπου) για να προχωρήσει τα σχέδιά Του. Ξέρετε, σκέφτομαι πόσο χρόνο έχουμε χάσει και χάνουμε κάνοντας το δικό μας θέλημα, έξω από την αγάπη και σοφία του Θεού. Παρ’όλα αυτά ο Κύριος μας περιμένει και ευελπιστεί να προχωρήσουμε την συνεργασία αυτή και να την επεκτείνουμε στην οικογένειά μας, στην εργασία μας, στον κοινωνικό μας περίγυρο...

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα               (Τίτου γ΄, 8-15)

«μωράς δε ζητήσεις και γενεαλογίας και έρεις και μάχας νομικάς

περιίστασο εισί γαρ ανωφελείς και μάταιοι.» (Τιτ. 3,9)

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Πανηγυρίζοντας η Εκκλησία σήμερα την μνήμη των Θεοφόρων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, εκείνων που εύστοχα η υμνολογία ονομάζει «πάγχρυσα στόματα του Λόγου», το αποστολικό ανάγνωσμα, η επιστολή του Παύλου προς τον Τίτο τον μαθητή του, προσφέρει αφορμή για να διατυπώσουμε σκέψεις πάνω στην διαλογική συζήτηση αλλά και στην επουσιώδη χρήση του διαλόγου. Είναι παραπάνω από διαπιστωμένο ότι κατά κανόνα εμείς οι άνθρωποι δεν ξέρουμε να συζητήσουμε...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ

* Το να γνωρίζει κάποιος να συζητήσει είναι πολιτισμός, είναι δείγμα εσωτερικής καταστάσεως και ψυχικής καλλιέργειας, γνώρισμα δομημένης προσωπικότητος. Δείτε στο άμεσο περιβάλλον μας τί γίνεται, πως συζητούν, με ποιό τρόπο εκφράζονται. Δείτε στα «πρωινάδικα» και «μεσημεριανά» και «απογευματινά» δελτία ειδήσεων και θαυμάστε προϋποθέσεις γόνιμου διαλόγου, μορφώσεως, ευστροφίας, βάθους και επιπέδου! Ο Έλληνας είναι ικανός να μιλάει με διαφορά «ψηγμάτων» χρόνου για μόδα και μόντελινγκ, παράλληλα με την οικονομική κρίση και οικογενειακά προβλήματα στο γάμο... είναι «παντογνώστης», είναι «φαφλατάς», και συνήθως ο λόγος του «στρατευμένος» σε κάποια ιδεολογία.

*«Προσόν» για να κάνεις διάλογο είναι να φωνάζεις περισσότερο (!), να λες τα πιό πετυχημένα ευφυολογήματα (!), να ειρωνεύεσαι (!), να διακόπτεις το συνομιλητή σου αλλεπάλληλες φορές (!) και να κλέβεις τον χρόνο του (!) διαμαρτυρόμενος… ότι δεν πρόλαβες να μιλήσεις (!), παρόλο που το στόμα σου έχει «ανάψει» και χρειάζεται ανεμιστήρα...

* Με τέτοιο περιβάλλον ο γνώστης του θέματος καταποντίζεται, ο φρόνιμος άνθρωπος σιωπά, ο σιωπηλός περνιέται για κουτός, και η επιστημονική άποψη πηγαίνει στο περιθώριο. Την θέση της λαμβάνει η προχειρολογία, η αοριστολογία, το συμφέρον, η ιδιοτέλεια, τα λάθος συμπεράσματα... Μήπως αδελφοί μου, χωρίς να έχω στόχο «σκιαγράφησα» τον πολιτικό λόγο, τις πολιτικές διαμάχες, τις ανώφελες πολιτικές κόντρες; Εσείς θα το κρίνετε...

Β) Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΑΥΛΟ

* Γνωρίζει ο Απόστολος πως ο μαθητής του θέλοντας να εδραιώσει την αληθινή διδασκαλία του χριστιανισμού «αντιπαλεύει» και «μάχεται» με αιρετικούς, με ανθρώπους που διαστρέφουν την αλήθεια. Συγκρούεται λοιπόν η αλήθεια με το ψέμα, το φως με το σκοτάδι, και θέλει να του δώσει (Ο Παύλος) μέθοδο, ώστε να είναι σωστός και τίμιος σ’αυτόν τον αγώνα.

* Να οι συστάσεις του Παύλου: 1) Αποφυγή μάταιων και ανώφελων συζητήσεων που φανερώνουν εγωισμό, αντιπαλότητα, επίδειξη. 2) Παραίνεση και νουθεσία του αιρετικού το οποίο δηλώνει πρόσκληση αγάπης για «εν Χριστώ» αληθινή συνεργασία με σκοπό τον εντοπισμό του λάθους και την διόρθωση. 3) Παραίτηση από αυτήν (την νουθεσία) όταν δεν υπάρχει ωφέλεια και αποτέλεσμα.

* Άρα μένει ανενεργή η προσπάθεια; Όχι! Ο πνευματικός άνθρωπος κάνει όπλο του την προσευχή, διαλέγεται με τον ουρανό και παρακαλεί να φωτίσει τον συζητητή, τον συνομιλητή και να τον οδηγήσει σε κοινωνία αγάπης εν Χριστώ! Στην Εκκλησία σήμερα επιχειρείται προσέγγιση στους αιρετικούς και διάλογος χωρίς βάση αληθείας και αγάπης, αλλά σκοπός είναι η κυριαρχία και το συμφέρον!

* Τί κρατάμε λοιπόν αδελφοί μου σήμερα από τον Απόστολο για την σκληρή και τραχιά πραγματικότητα που έχουμε γύρω μας; Όπου βλέπουμε ότι υπάρχει αντιπαλότητα, σύγκρουση και διάσταση απόψεων, αντιμαχόμενα στρατόπεδα να καταφεύγουμε στην μυστική δύναμη της προσευχής. Εκεί που ο άνθρωπος απευθύνεται σε Αυτόν που γνωρίζει τι θέλουμε πριν μιλήσουμε. Με αγάπη και ευσπλαχνία με γνώμονα την αλήθεια να κατευθύνουμε την σκέψη μας και τα λόγια μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Βαδίζοντας αυτά τα μονοπάτια και κάνοντας τέτοιες επιλογές ο άνθρωπος ειρηνεύει και μαλακώνει. Φωτίζεται από τον Θεό και ενώνεται με τα δεσμά της κατά Θεόν αγάπης και φιλίας με το συνάνθρωπό του. Τότε θα μπορεί να πεί σαν τον Παύλο το σημερινό όμορφο χωρίο που είναι και ο επίλογος στην περικοπή που αναλύσαμε:

«Σε χαιρετούν όσοι είναι μαζί μου. Χαιρέτισε εκείνους που μας αγαπούν με την αγάπη και την πίστη του Χριστού. Η χάρις να είναι πάντα μαζί με όλους σας». ΑΜΗΝ.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα        (Ρωμ. 15, 1-7)

Ο ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΜΟΝΟ...

«...και μη εαυτοίς αρέσκειν» (Ρωμ. 15, 1)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή, της οποίας ένα απόσπασμα σήμερα ακούσαμε, κάνει λόγο για το πάθος της φιλαυτίας. Όπως δηλώνει και ο όρος (φίλαυτος = φίλος + εαυτού = υπερβολική αγάπη για τον εαυτό μας, ατομισμός, εγωισμός) είναι ψυχικό πάθος με κύριο στοιχείο τον εγωισμό. Πολύ σοφά ο Άγ. Μάξιμος ο Ομολογητής στα κεφάλαια περί Αγάπης την ονομάζει «μητέρα των παθών» θέλοντας να δείξει την ζημία που μπορεί να επιφέρει τόσο στον εαυτό μας όσο και στους συνανθρώπους μας η άλογη αγάπη προς το σώμα μας.

 

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ

*Αν εξετάσουμε προσεκτικά το πνεύμα που διέπει την εποχή μας θα δούμε πως όλα συγκλίνουν στην καλοπέραση, το βόλεμα, την ανάπαυση του ανθρώπου με οποιοδήποτε κόστος. Η ψυχή ακαλλιέργητη, αδιαφορία προς τον πλησίον, έλλειψη επικοινωνίας, ατομισμός μόνο και μόνο για να είναι... ο άνθρωπος ευτυχισμένος. Κάθε συζήτηση, για να γίνει κατανοητή και ενδιαφέρουσα, «οφείλει» να εδράζεται επί του συμφέροντος (νόμιμου και άνομου), του κέρδους, της εξύψωσης του ανθρώπου στην κοινωνία και την εργασία.

* Η φιλαυτία δεν είναι (κατά τους Πατέρες) φυσική επιθυμία, αλλά οδηγεί στον εγωισμό και την καταστροφή. Προτεραιότητα γίνεται ο εαυτός μας, τα προβλήματά μας, οι επιθυμίες μας, οι φαντασιώσεις μας. Η αγάπη (γενική αρετή) φυγαδεύεται, αφού ο φίλαυτος δεν μπορεί να αγαπήσει κανένα παρά μόνο τον εαυτό του! Έτσι ο άνθρωπος ξεχνά τον Θεό και θυμάται μόνο τον εαυτό του. Να πως συνοψίζει τα παραπάνω ο Όσιος Θεόδωρος Εδέσσης: «Η φιλαυτία, η φιληδονία και η φιλοδοξία διώχνουν από την ψυχή την μνήμη του Θεού. Η φιλαυτία γεννά αφάνταστα κακά και όταν λείψει η μνήμη του Θεού, τότε σηκώνεται μέσα μας η ταραχή των παθών» (φιλοκαλία Νηπτικών, 6, 24, 30).

Β) ΜΟΡΦΕΣ ΦΙΛΑΥΤΙΑΣ

* Είναι πολλές οι μορφές φιλαυτίας που δηλητηριάζουν τον άνθρωπο. Επιζητεί, αυτός που καταλαμβάνεται από το συγκεκριμένο πάθος, να γίνεται το κέντρο προσοχής όλων, να εγκωμιάζεται από όλους, να προσβλέπουν όλοι σε αυτόν και οι πάντες να τον αποδέχονται. Έτσι δημιουργεί φίλους και εχθρούς γύρω του ενώ μέσα του συσσωρεύει θυμό και οργή που οδηγούν σε πράξεις χωρίς λογική διεκδικώντας πάντοτε τα συμφέροντα προς τον εαυτό του.

* Απουσιάζει επίσης από αυτόν τον άνθρωπο: η παραδοχή του λάθους, η ανάληψη των ευθυνών που του αναλογούν και επιθυμεί όλοι να τον υπηρετούν. Ας γίνει πέρα όμως από ψυχοθεραπευτικός ο λόγος και πνευματικός. Ο φίλαυτος παραθεωρεί τον Θεό και την ύπαρξή Του. Αποθεώνει το αυτοείδωλό του και ο διάβολος κατασκηνώνει στο κέντρο της υπάρξεώς του. Δεν μπορεί να συνυπάρξει ειρηνικά με κανέναν, αφού σκοπός του είναι να κυριαρχεί στους άλλους.

* Η θεραπεία αυτού του πάθους είναι δύσκολη αλλά όχι ακατόρθωτη. Ας τρέξουμε σε έμπειρο πνευματικό (αν μας φωτίσει η χάρις του Θεού και αντιληφθούμε το πρόβλημά μας) και ας ζητήσουμε ταπεινά την βοήθεια του Θεού μέσα από την προσευχή μας. Τα κατορθώματα των Αγίων της Εκκλησίας ας γίνουν πρότυπα που θα καταισχύνουν τις όποιες «επιτυχίες» στην ζωή μας. Ας νιώσουμε ότι τόσα χρόνια ήμασταν «κύμβαλο αλαλάζον» (Α΄ Κορ. 13, 1) και οι πράξεις κούφιες και επιφανειακές. Να διώξουμε την δικαιολογία και την αυτοδικαίωση και να αγαπήσουμε την αυτομεμψία και την συντριβή.

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το φοβερό αυτό πάθος είναι η μάστιγα της εποχής μας. Τα ολέθρια λάθη της ανθρωπότητας έχουν όλα μα όλα την ρίζα τους σε αυτό. Το τραγικότερο όμως είναι ότι ο άνθρωπος βιώνει το μοναδικό και ανεπανάληπτο βιολογικό πέρασμά του από αυτήν εδώ την γη ξένος (από την χάρη του Θεού) μεταξύ ξένων (της αγάπης των ανθρώπων). Και αν ζωή χωρίς αγάπη δεν υπάρχει τότε είμαστε νεκροί πριν τον βιολογικό μας θάνατο!

(Ρωμ. ιβ΄, 6-14)

ΧΑΡΙΣΜΑΤΑ: ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

«έχομεν χαρίσματα»

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι προσέχουν και παρατηρούν τον διπλανό τους και ελάχιστα τον εαυτό τους. Σπάνια πραγματοποιούν στροφή προς τον εσώτερο άνθρωπο για διόρθωση, εκτίμηση και αξιοποίηση των όσων συμβαίνουν μέσα τους. Συνήθως συγκρίνουν τα χαρίσματα και τα προτερήματα του πλησίον με τα δικά τους και αρχίζει ένα παράπονο για κάτι που δεν έχουν ή που είναι λιγότερο ως χάρισμα στην ύπαρξή τους. Ο Απόστολος μας δίνει σήμερα την αφορμή να ερευνήσουμε τα χαρίσματα, ως δώρα (= χάρισμα – χάρη) και να βγάλουμε κάποια σημαντικά συμπεράσματα...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΧΑΡΙΣΜΑΤΩΝ

* Έχουμε τα φυσικά χαρίσματα, οι διάφορες ικανότητες που διαθέτει κάθε άνθρωπος και έχουν δοθεί από τον Θεό σαν όπλα του στην καθημερινότητα. Αυτά δεν σώζουν από μόνα τους, αλλά θα πρέπει να προσφερθούν στο Θεό για να εξαγιασθούν. Κάποιος έχει το χάρισμα της ομιλίας, των επιχειρημάτων, των αποδείξεων. Αν είναι δικηγόρος μπορεί να βοηθήσει στην αθώωση ή καταδίκη των κατηγορουμένων. Αν το χρησιμοποιήσει για την δόξα του Θεού σώζει κόσμο, βοηθάει πνευματικά τους πιστούς...

*Έχουμε και τα πνευματικά χαρίσματα, τους καρπούς του Αγ. Πνεύματος. Τέτοια είναι η μετάνοια, η διάκριση, η αγιότητα και δίνονται στο χώρο της Εκκλησίας, στα πιστά τέκνα της. Το μεγαλύτερο χάρισμα είναι να ανήκουμε στο «Σώμα του Χριστού» και να έχουμε ελπίδα σωτηρίας. Μέσα σ’αυτό ποιμήν και ποιμενόμενοι απολαμβάνουν τις δωρεές του Αγ. Πνεύματος που οδηγούν στην σωτηρία. Μέσα στην Εκκλησία δεν ζούμε παθητικά, αλλά δεχόμαστε την επενέργεια της Θ. Χάριτος και λαμβάνουμε τα δώρα εκείνα που συντελούν στην σωτηρία μας.

*Ασφαλώς το «πλήρωμα» των χαρισμάτων είναι ο Ίδιος ο Κύριος που λαμβάνουμε στην Θ. Ευχαριστία. Γι’ αυτό ο άνθρωπος έχει τόσο μεγάλο πνευματικό πόλεμο να έρθει στην Θ. Κοινωνία, όχι μόνο εξαιτίας αμαρτημάτων και αναξιότητας του, αλλά ακόμα και από άγνοια, απαξίωση του μεγέθους αυτού του Μυστηρίου. Πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας αν βάζαμε μέσα το «πλήρωμα» των χαρισμάτων, Αυτόν τον Κύριο να κατευθύνει και να αγιάζει κάθε μας εκδήλωση και ενέργεια…

Β) ΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΧΑΡΙΣΜΑΤΩΝ

* Και αν τα χαρίσματα τα φυσικά μας δίνουν πολλές φορές υπεροχή και διάκριση σε σχέση με τους συνανθρώπους μας, διαφέρουν κατά πολύ από τα πνευματικά χαρίσματα τα οποία οδηγούν και αυτόν που τα έχει και αυτούς που ωφελούνται και λαμβάνουν στο δρόμο της σωτηρίας.

* Αυτό σημαίνει ότι για να καλλιεργηθούν χρειάζονται το εύκρατο κλίμα της αγάπης και της συνεργασίας, αλλά και της κατανοήσεως απ’όλους. Μπορεί να προσφέρονται διαφορετικά στον καθένα από το Άγιο Πνεύμα, αλλά έχουν σκοπό να ενωθούν. Είναι εξάλλου δώρα ενός Αγίου Πνεύματος. Όλα αυτά συγκροτούν πρώτα τον Θεσμό της Εκκλησίας, αλλά και κρατούν άρρηκτα συνδεδεμένο κάθε είδους δεσμό.

(Ρωμ. Ι΄, 1-10)                                               ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

 

Η ΣΩΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΣ

«Ζήλος ου κατ’ επίγνωση»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Απευθυνόμενος ο Παύλος σε έναν χώρο όπου ανήκε στον παρελθόν, τους Ιουδαίους, βρίσκει αφορμή να μας μιλήσει για τον σωστό τρόπο αγάπης και διδασκαλίας προς τους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν (η Τον γνωρίζουν λανθασμένα) τον αληθινό Θεό. Οι Ιουδαίοι ήταν ζηλωταί του Μωσαϊκού Νόμου, ακριβείς τηρειταί του. Και όμως όλα αυτά τα έκαναν με φανατισμό και υποκρισία, όχι για την αγάπη τους στον Θεό, αλλά για ιδιοτελή σκοπό ικανοποιώντας κυρίως τον εγωισμό τους. Ουσιαστικά οι ομοεθνείς Ιουδαίοι του Παύλου «αγαπούσαν» τον Θεόν με αρρωστημένο τρόπο και η λανθασμένη αυτή οδός δεν οδηγούσε στην αληθινή γνώση του Θεού ούτε πρόσφερε κάτι ωφέλιμο στην ύπαρξη τους…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΖΗΛΟΣ ΑΜΑΘΕΙΑΣ

* Όσοι αγωνίζονται και προσπαθούν να πλησιάσουν τον Κύριο, διατρέχουν πολλές φορές τον κίνδυνο να γίνουν «ζηλωταί ου κατ’επίγνωση». Το πρώτο βοηθητικό στοιχείο γι’ αυτό είναι η αμάθεια. Ακούνε κάτι από τον ιεροκήρυκα, διαβάζουν κάτι από την Αγία Γραφή ( «γινώσκεις α αναγινώσκεις» Πραξ. 8, 30), μαθαίνουν κάτι από μία πνευματική συζήτηση και δίχως ευελιξία και προσαρμοστικότητα το κάνουν σημαία και φλάμπουρο στο γύρω τους περιβάλλον.

* Ο εγωισμός. Υπάρχει και εδώ αυτός ο καταστροφικός παράγοντας. Επιλέγουμε αυτά που μας ταιριάζουν – εκπροσωπούν τον χαρακτήρα μας, ταυτιζόμαστε γιατί μας αρέσουν και ικανοποιούν προσωπικά συναισθήματα και υποσυνείδητες καταστάσεις. Απλά βρίσκουμε και κολλάμε σε μία διδασκαλία που την έχουμε λάθος αντιληφθεί και αντί να δοξάζεται ο Θεός, υμνείται η τρέλα μας. Ένας θεολόγος εύστοχα χαρακτήρισε αυτή την κατηγορία ανθρώπων ως «ευλαβείς, βλαμμένους»!!!

* Τώρα δικαιολογημένα θα μου πείτε: και οι υπεύθυνοι, οι ηγέτες, οι αρχηγοί τι κάνουν; Εν πολλοίς εξυπηρετούνται απ’ αυτές τις καταστάσεις για να ελέγχουν τις μάζες, τον όχλο και να περνούν τα σχέδιά τους για επικράτηση και προβολή (π.χ. το κοράνιο ικανοποιεί το φυλετικό μίσος των Ισλαμιστών κατά των άλλων λαών, γεγονός που βολεύει αρκετούς πολιτικούς ηγέτες). Έχει λοιπόν το φαινόμενο κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις, αλλά καταδεικνύει επακριβώς και την βλάβη του μυαλού που υπάρχει σε όσους ενστερνίζονται κάποιες ανάλογες απόψεις και θέσεις. Φανταστείτε λοιπόν στο Ευαγγέλιο της αγάπης και της συγχωρητικότητος να αναπτύσσονται τέτοιου είδους ισχυρισμοί από ανθρώπους «της πίστεως».

Β) ΖΗΛΟΣ ΑΛΗΘΙΝΗΣ ΓΝΩΣΕΩΣ

* Υπάρχει λοιπόν και ο «κατά Θεόν ζήλος» που φύτεψε ο Δημιουργός στις καρδιές των ανθρώπων, αυτός που έχει ρίζα την πραγματική Αγάπη. Η αληθινή γνώση του Θεού έρχεται να απαντήσει στην αμάθεια. Η γνώση = είναι εμπειρία Θεού. Ο πιστός έχει πληροφορία εσωτερική για τον Θεό και πως πρέπει να τον ομολογήσει και να τον κηρύξει. Αυτό που είπε ο Πέτρος όταν το συνέδριο των Αρχιερέων του απαγόρευσε να ομιλεί: «ου δυνάμεθα γαρ ημείς α είδομεν και ηκούσαμεν μη λαλείν» (Πραξ. 4, 20). Άρα οφείλει να είναι κατατοπισμένος, φωτισμένος, γεμάτος επιχειρήματα και έτοιμος για σωστό διάλογο ο πιστός και ζηλωτής χριστιανός.

* Όλα όσα θα πούμε υπερασπίζοντας τον Χριστό, κηρύττοντας τα δόγματα και τις αρχές της Ορθοδοξίας, θα πρέπει να έχουν κίνητρο την αγάπη. Σε αγαπάω και θέλω να σε βοηθήσω. Να σου δώσω κάτι καλύτερο απ’ αυτό που έχεις μέσα σου, από αυτό που ακολουθείς. Η αγάπη αυτή γίνεται ο καλύτερος «πληροφοριοδότης» για τον διπλανό μας συναμαρτωλό. (Ας θυμηθούμε πως ο Χριστός διόρθωσε την πόρνη γυναίκα, προτού γίνει «σωρός» από πέτρες, αλλά και τους επίδοξους κατηγόρους της. Δεν αμνήστευσε την αμαρτία, δεν ισοπέδωσε τα πάντα, αλλά με αγάπη και ταπεινότητα της υπέδειξε το σφάλμα της).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Από τον τρόπο μας, τις πράξεις μας, την εφαρμογή ή όχι των εντολών του Θεού στην ύπαρξή μας διαφημίζεται ή δυσφημίζεται ο Χριστός. «Ο πράος και ταπεινός» που με αγάπη άλλαξε την ιστορία σε π.Χ. και μ.Χ.. Η εμμονή μας στα θεϊκά Του λόγια ίσως μας φέρει αντιμέτωπους με τους συνανθρώπους μας, αλλά και με τους οικείους μας. Θα μας ειρωνευτούν και θα μας απορρίψουν. Το κλειδί είναι η γνώση και η αγάπη, ποτέ το μίσος και ο φανατισμός. Η ακριβής γνώση και εφαρμογή της Πίστεως και όχι οι κοκορομαχίες και οι εγωισμοί. Έτσι θα δημιουργήσουμε οδό σωτηρίας και προϋποθέσεις επιστροφής για όσους άθελα ή ηθελημένα άφησαν την αγκαλιά του Χριστού!

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

 (Ρωμ. ε΄, 1-10)

Αγιαννανιτών Πατέρων

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΑΓΑΠΗ

«ότι έτι, αμαρτωλών όντων ημών Χριστός υπέρ ημών απέθανεν».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Στις μέρες που διανύουμε υπάρχουν τα δείγματα εκείνα τα οποία με ευκολία οδηγούν τον κάθε ανθρώπινο παρατηρητή να διαπιστώσει πως η λέξη «ΑΓΑΠΗ», όχι μόνο έχει χάσει το νόημά της, αλλά έχει υποστεί κατάχρηση ίσως και κακοποίηση. Και ενώ, στίχοι χιλιάδες γράφονται στον ποιητικό λόγο γι’ αυτήν, η ίδια (η αγάπη) παραμένει το πολύτιμο ζητούμενο στις συναισθηματικές πλευρές της ανθρώπινης ζωής. Θεωρώ ότι κάθε μέρα ξεμακραίνουμε απ’ αυτήν όλο και περισσότερο, κάθε στιγμή προβάλλουμε ένα κακέκτυπο ένα αποτυχημένο αντίγραφο της όπου απαιτηθεί... Ο Απ. Παύλος μας βοηθάει να κατανοήσουμε, στην περικοπή που ακούσαμε, το νόημα της αγάπης, παρουσιάζοντας το πρότυπο της θυσιαστικής αγάπης του Ιησού για μας τους αμαρτωλούς. Υπάρχουν λοιπόν κρυμμένες στα λόγια του Αποστόλου θέσεις, που καλόν είναι να τις φέρουμε στο σήμερα και στις δικές μας υποθέσεις.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

* Τι υψηλότερο, άγιο, αγαθό, αληθινό για τον Παύλο, παρά η αγάπη του Θεού προς τον αμαρτωλό άνθρωπο. Τούτη η πράξη Του συγκινεί και δονεί συναισθηματικά την ψυχή του. Είχαμε απομακρυνθεί από τον Θεό, τον αφήσαμε, τον βγάλαμε από την ζωή μας και Εκείνος έστειλε τον μονογενή Του Υιό, τον οποίο καταδικάσαμε σε Θάνατο και ενώ Αυτός μας καταδίκαζε σε Αθανασία (Ι. Πόποβιτς).

* Ως οδυνηρή συνέπεια της παρακοής μας στον Παράδεισο επήλθε ο ψυχικός και σωματικός θάνατος. Όμως ο Χριστός έφερε με τον Σταυρό και την Ανάστασή Του την ΖΩΗ και μας απάλλαξε από την φθορά και την θνητότητα, δείχνοντας με την δική Του Ανάσταση την δική μας ανάσταση κατά την Δευτέρα Παρουσία Του.

* Θυσιάστηκε λοιπόν ο Θεός για εμάς τους αμαρτωλούς. Θυσία, το τεκμήριο της αγάπης. Όποιος αγαπά θυσιάζεται! Αυτό λείπει από τις σχέσεις των ανθρώπων. Λέμε λόγια αλλά η καρδιά είναι μακριά από αυτά... Γράφουμε μηνύματα στα κινητά, αλλά το μόνο που με σιγουριά κάνουμε είναι να προσφέρουμε κέρδη στις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας. Να πως διαλύουν οι σχέσεις που ίσως θαυμάζουμε...

Β) ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

* Ας γυρίσουμε λοιπόν πίσω στην αγάπη του Θεού. «Πρώτος ηγάπησεν ημάς» (Α΄ Ιωάν.). Εμείς τον βρίζαμε, τον σταυρώναμε, αλλά ο Τριαδικός Θεός φύσει αγαθός και ανεξίκακος μας αγαπούσε. Απ’αυτό το ύψος της αγάπης, απ’αυτό το μεγαλείο καλούμαστε να αντλήσουμε και να φέρουμε στο προσωπικό μας επίπεδο και στις δικές μας ανθρώπινες σχέσεις.

* Έχουμε υποχρέωση λοιπόν να υπομένουμε τις θλίψεις και τις δοκιμασίες ως μέλη Χριστού, μιμούμενοι την κεφαλή που είναι ο Χριστός. Εκείνος υπέφερε για μας τους αμαρτωλούς και αχάριστους, ενώ εμείς «υπέρ ευεργέτου και ελευθερωτού»· Και γίνονται ευχάριστες οι δοκιμασίες, διότι «η θλίψις υπομονή κατεργάζεται» (Ρωμ. 5, 3). Αυτός ο συλλογισμός θα μας ανακουφίσει και θα μας δώσει νόημα και διάθεση στον αγώνα μας. Έτσι και η νηστεία και οι εντολές Του και ο πόνος γίνονται αποδεκτά και η ειρωνεία του κόσμου γίνεται ασήμαντη (!)

* Ας σκεφτούμε επίσης την καθολικότητα που έχει αυτή η αγάπη. Ο Άγ. Μάξιμος γράφει κάπου «υπέρ όλης της ανθρωπότητος έπαθεν». Αδιάκριτα αγάπησε και θυσιάστηκε. Όπως στέλνει τα ευεργετικά του δώρα (ήλιος, βροχή) από τον ουρανό για δίκαιους και πονηρούς. Έτσι θα πρέπει να αγαπάμε και να παρέχουμε συγχωρητικότητα μακροθυμόντας προς όλους για όσα μας προκαλούν. Αλλά και όταν αμαρτάνουμε ποτέ ας μην περιπέσουμε στην απελπισία. Δεν χωρεί αυτή στο πέλαγος της Τριαδικής αγάπης.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Έχουν σημασία τα λόγια του Παύλου. Μιλάει έχοντας διώξει τον Ιησού και έχοντας πέσει ο ίδιος στην «παγίδα» της αγάπης του Θεού. Ο Μέγας Φώτιος βάζει στο μικροσκόπιό του τις λέξεις που χρησιμοποιεί ο Απόστολος για τον Θάνατο. Όταν μιλάει για απλούς ανθρώπους χρησιμοποιεί την λέξη «κοίμησιν», όπως πολλές φορές λέμε αν έχουμε γνώσεις της χριστιανικής διδασκαλίας. Για τον Ιησού λέγει την λέξη «απέθανεν» για να δημοσιοποιήσει με αυτό τον τρόπο το πέλαγος της αγάπης Του, καθώς μας ελευθέρωσε με την νίκη Του επί του αδυσώπητου θανάτου...τυχαίο; Δε νομίζω...

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα                      (Εβρ. 11, 33-12, 2)

ΣΤΗΝ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Σε μία επιστολή του ο Παύλος έγραφε: «εν παντί θλιβόμενοι, αλλ’ου στενοχωρούμενοι» (Β΄ Κορ. 4, 8), μιλώντας για την ζωή του και για την ιερά περιπέτεια του στον αμπελώνα του Χριστού. Έβλεπε τις διάφορες θλίψεις να πλαισιώνουν κάθε πτυχή της ζωής του, δοκίμαζε συχνά – πυκνά τα βέλη των θλίψεων και πειρασμών, αλλά είχε την επίγνωση ότι όλα οδηγούν στην σωτηρία και στην επικράτηση του θελήματος του Θεού στην ζωή του. Γι’ αυτό έδιωχνε την χωρίς νόημα στενοχώρια, δηλαδή την απελπισία. Και θέλοντας να δείξει ότι θλίψη και πνευματική ζωή ταυτίζονται, αγώνας και πειρασμός εναρμονίζονται, παραθέτει σε μας τους αγώνες των ευλαβών και εναρέτων της Π.Δ.. Γνωρίζουμε τα κατορθώματα των Αγίων, των Μαρτύρων και τα θαυμάζουμε, ίσως όμως σπάνια να ανατρέχουμε στα «της ευσεβείας αρχέτυπα», που δηλώνουν την διαχρονική αξία και το δυναμισμό της Πίστεως...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΑΣΑΡΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΟΥΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΤΗΣ Π.Δ

* Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας λέγουν ξεκάθαρα ότι οι θεοφανείες και οι θαυμαστές ενέργειες στην Π.Δ. ήταν του Υιού. Ήταν εμφανίσεις του Άσαρκου Λόγου που δήλωνε την παρουσία και την πνευματική Του βοήθεια. Ας αναφέρουμε τους Ισραηλίτες και την ταλαιπωρία τους μέσα στην έρημο. Ο Θεός τους έστελνε τροφή, τους σκέπαζε με νεφέλη, τους οδηγούσε πύρινος στύλος και τους ξεδίψαγε με νερό μέσα από την πέτρα. Τί ερμηνεύει ο Παύλος; «έπινον εκ της πνευματικής ακολουθούσης πέτρας∙ η δε πέτρα ην ο Χριστός» (Α΄ Κορ. 10, 4). Εκείνος λοιπόν, κατ’ εντολή του Θεού, παρακολουθούσε και βοηθούσε τον εκλεκτό Ισραήλ.

* Αλλά και οι Τρείς Παίδες που ρίχθηκαν στην κάμινο που είχε επταπλασίως καεί και διεφυλάχθησαν υπό Αγίου Αγγέλου σώοι και αβλαβείς, ποιός ήταν ο θαυμάσια και τεράστια ποιών; Ακούστε το γνωστότατο τροπάριον: «Παίδας ευαγείς εν τη καμίνω, ο τόκος της Θεοτόκου διεσώσατο, τότε προτυπούμενος» (υμνολογία). Αυτός λοιπόν ο Άσαρκος Λόγος «διέτρεχε» πνευματικά την οικουμένη και τελούσε θαυμαστά τα οποία οι καθαροί στη διάνοια κατανοούσαν. Τέτοιοι ήταν οι Προφήτες, οι Δίκαιοι, ο Ιώβ, που έδωσαν με διαφόρους τρόπους τη μαρτυρία τους στο χώρο της Π.Δ. ενισχυόμενοι από τον Χριστόν. Ο Ι. Χρυσόστομος θα πεί χαρακτηριστικά: «νέους και παλαιούς έχων μαργαρίτας∙ αλλ’εν απάντων το κάλλος». Ο χώρος δηλαδή της Εκκλησίας έχει μαργαριτάρια παλαιά και νέα των οποίων το κάλλος, η ομορφιά είναι όμοια και ισάξια.

Β) ΤΙ ΟΜΟΛΟΓΗΣΑΝ ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ

* Αυτό που πρέπει να μας μείνει σήμερα Κυριακή των Αγ. Πάντων, είναι το σταθερό, αμετακίνητο και καρτερικό φρόνημά τους. Στην εποχή της αστάθειας και αβεβαιότητας, της ευκολίας και της επιπόλαιας αλλαγής επιλογών, έρχονται οι Άγιοι να μας δώσουν το μήνυμα της σταθεράς επιμονής, σε δοκιμασμένες αξίες και ήθη χρηστά. Σε πεπατημένα μονοπάτια έμπειρων και εναρέτων ανθρώπων. Στην τοποθέτηση του Θεού στην ζωή μας ως Πρώτου και Μοναδικόυ. Αυτό έκαναν οι Άγιοι, έδωσαν «πρωτιά» στον Θεό, Τον θεώρησαν πολύτιμο γι’ αυτό και έδωσαν ότι πολυτιμότερο είχαν, το ίδιο τους το αίμα, την ίδια τους την ζωή! Πάνω από συγγενείς, φίλους, συμφέροντα κοσμικά, επιδιώξεις. Είναι μήνυμα στην τόσο αποχρωματισμένη ιδεολογικά και πνευματικά εποχή μας.

* Ομολόγησαν την πίστη στον Χριστό και την δύναμη που έχει αυτή η πίστη. Γι’ αυτό και μαρτύρησαν γέροντες, παιδιά, γυναίκες με ασθενική φύση. Η χάρις ήταν ικανή να επισκιάσει την οποιαδήποτε αδυναμία. Γιατί υπήρχε η αγάπη του Θεού που υπερνικούσε για χάρη τους κάθε δυσκολία. Ο Νικόλαος Καβάσιλας θα πεί πως οι αθλήσεις και οι δοκιμασίες κάθε Μάρτυρα και κάθε Αγίου ήταν «πόνοι ερώτων», δηλαδή ανθρώπων που είχαν στην καρδιά τους την αγάπη και τον έρωτα του Θεού. Έτσι έκαναν την όποια θαυμαστή υπέρβαση.

* Όμως σύμφωνα με τους Πατέρες Άγιοι και Μάρτυρες δεν είναι μόνο όσοι έδωσαν το αίμα τους στο Θεό, αλλά και όσοι υπέμειναν και δοκιμάστηκαν για να τηρήσουν τις εντολές του. Και πραγματικά αυτό το καταλαβαίνουμε στην πραγματικότητα που ζούμε. Πόσο δύσκολο είναι να ακολουθήσουμε τα προστάγματα του Θεού στην σημερινή καταλυτική κοινωνία που βρισκόμαστε. Κάθε τι στο παρόντα κόσμο είναι δηλητηριασμένο από την αλόγιστη βουλιμία της απόλαυσης, του εύκολου κέρδους, της εγωκεντρικής διάθεσης του εσώτερου ανθρώπου. «Λαμπροί φανώμεν επί των σκαμμάτων» προτρέπει ανατρεπτικά ο Αγ. Συμεών ο νέος Θεολόγος.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Είδατε το τέλος της επιστολής και ακούσατε τον Απ. Παύλο να μιλάει για «νέφος» Μαρτύρων. Αυτή η φράση αποτέλεσε έμπνευση και για τον Μέγα Αθανάσιο σε ένα λόγο για τους Μάρτυρες της Πίστεώς μας. Λέει λοιπόν ο Άγιος του Θεού: «Η αμαρτία ξηραίνει την καρδιά μας. Το έδαφος της ψυχής μας κάνει ρωγμές και η χάρις του Θεού απομακρύνεται». Τότε η ζωή, ο αγώνας των Αγίων και Μαρτύρων της Πίστεώς μας, το παράδειγμα τους, σαν «νέφος δροσώδες» καταφθάνει και απαλύνει κάθε τι αρνητικό και δίνει ελπίδα ζωής και επιβίωσης στην ταλαιπωρημένη υπό του «καύσωνος» της αμαρτίας υπάρξής μας.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων


(Πράξ. β΄, 1-11) 

ΦΩΤΙΑ ΚΑΙ ΒΟΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η σημερινή αποστολική περικοπή περιγράφει γλαφυρότατα την κάθοδο του Αγ. Πνεύματος στο «σώμα» των μαθητών. Ασφαλώς και το Ευαγγέλιο περιέχει τα στοιχεία εκείνα που αρμόζουν και προβάλλουν την εορτή, αλλά εδώ έχουμε την ακριβή περιγραφή του γεγονότος που εορτάζουμε. Μία δυνατή βοή και μία φλεγόμενη γλώσσα φωτιάς για κάθε μαθητή έγιναν σημάδια της παρουσίας του Αγ. Πνεύματος. Οι δύο αυτές βασικές περιγραφές μας επιτρέπουν να προσεγγίσουμε αυτό το Πανάγιον Πνεύμα και να τολμήσουμε να αρθρώσουμε χοϊκά λόγια στην Αγία Τριάδα…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΣΑΝ ΦΩΤΙΑ

* Πύρινες γλώσσες κάθησαν στα κεφάλια των μαθητών και αυτή η περιγραφή κατά το αποστολικόν ανάγνωσμα μας δίνει την δυνατότητα να πούμε ότι η φωτιστική παρουσία του Αγ. Πνεύματος έχει τις ιδιότητες της φωτιάς. «Κατακαίει» τις αμαρτωλές επιθυμίες και συρρικνώνει τα ακάθαρτα πάθη, θερμαίνει πνευματικά προς την αγάπη του Θεού την ψυχή, φωτίζει την διάνοια και διώχνει το σκοτάδι της αγνωσίας, απομακρύνει τα θηρία (δηλ. τον διάβολο και τους αγγέλους του), καθιστά λαμπροτέρους τους αξίους και εναρέτους (όπως το χρυσάφι στην φωτιά).

* Γι’ αυτό και η Θεία Ευχαριστία, το κατεξοχήν μυστήριο του Αγ. Πνεύματος, ονομάζεται και πυρ. Πυρ που φωτίζει και γεμίζει την καρδιά των αξίων αλλά και πυρ που κατακαίει τους μη έχοντας σωστές προϋποθέσεις συμμετοχής. Επίσης χρησιμοποιείται η λέξη «επλήρωσεν» ( = γέμισε), που υποδηλώνει ότι συντελείται ένα γέμισμα χάριτος και Θείας ενέργειας. Γίνεται η φωτιά ένα ένδυμα όπως ακριβώς πυρώνει το σίδερο και η φωτιά όχι μόνο το περιβάλλει αλλά σίδηρος και φωτιά γίνονται ένα. Άρα και το Πανάγιο Πνεύμα μας γεμίζει την καρδιά, την διάνοια τους λογισμούς, το πρόσωπό μας με την σπάνια χάρη Του.

* Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, λέει πως το Άγιο Πνεύμα γεμίζει με την δύναμή Του όλα τα όντα, όμως είναι μεθεκτό μόνο στους αξίους. Δεν αποχωρίζεται κανένα πλάσμα, αλλά στους καθαρούς γίνονται διακριτές οι ενέργειές Του. Και ο Άγιος Μάξιμος συμπληρώνει: το Άγ. Πνεύμα χρησιμοποιεί σαν όχημα και καθέδρα τις ψυχές των ανθρώπων και τις καθιστά πνευματοφόρες.

Β) ΒΙΑΙΑ ΠΝΟΗ

* Ο δυναμικός Του χαρακτήρας. Ο δυναμισμός της ορθοδόξου Πίστεως που κυριάρχησε πάνω στον κόσμο με την έναρξη του χριστιανισμού και τον θάνατον του Ιησού. Γκρέμισε, αναφωνεί και πάλι ο Άγιος Γρηγόριος, για χάρη μας τα τείχη του πονηρού, κατήσχυνε υπερηφάνους και αφόπλισε τους εχθρούς.

* Έδωσε μία πανοπλία στους Αποστόλους και κατ’ επέκτασιν στους πραγματικούς χριστιανούς, γιατί γέμισε σαν σε κολυμβήθρα το υπερώον και βαπτιζόμενοι πήραν ο καθένας μέρος της χάριτος του Θεού. Αυτό λοιπόν, μπορούμε να πούμε ανεπιφύλακτα, ότι στερέωσε τους αδύναμους και άοπλους φαινομενικά μάρτυρες μπροστά στους τυράννους και τους δίδαξε να απαντήσουν, να υπομείνουν και να αναδειχθούν νικητές.

* Γι’ αυτό και ο άνθρωπος αλλάζει και διχοτομείται σε σχέση με την παλαιά του ζωή (αυτήν μακριά από τον Χριστό). Βρίσκει δύναμη να νικήσει την αμαρτωλή συνήθεια, την ύλη και να πλησιάσει στο Πνεύμα και την Αγάπη του Θεού. Και οι άνθρωποι, οι μακράν του Θεού, απορούν και ειρωνεύονται και απορρίπτουν τον άνθρωπο που προσπαθεί να αλλάξει την ζωή του και να κατασκευάσει έναν αληθινό εσωτερικό κόσμο.

Γ) «ΓΑΛΗΝΟΜΟΡΦΟΝ ΕΚΤΕΛΕΙΝ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΝ»

* Να και το παράδοξον και ιδιόμορφον αλλά και μυστηριακόν σε σχέση με όσα είπαμε. Μιλήσαμε για φωτιά και βιαία πνοή. Για αναταραχή και ολικές ανατροπές, για αλλαγές σκηνικού και ανατρεπτικές καταστάσεις. Αντίθετα, ο υμνωδός μας λέγει ότι επικρατεί γαλήνη με την έλευση Του στην καρδιά μας. Ναί, σκοπός της παρουσίας του Αγ. Πνεύματος είναι να φέρει γαλήνη και ηρεμία και ειρήνη και αγάπη.

* Ο ταπεινός που δεν αντιδρά σε προκλήσεις δεν είναι χαμηλής νοημοσύνης. Ούτε χαζός, ούτε λειψός στο μυαλό. Αλλά έχει νικήσει με την χάρη του Αγ. Πνεύματος τους ταραχοποιούς δαίμονες, έχει ανόθευτη αγάπη προς τον πλησίον και τον Θεόν, καρδιακή χαρά, μακροθυμία απέναντι στους άλλους, περιφρόνηση των προσκαίρων, πόθο αιωνίου ζωής. Όλα αυτά σβήνουν κάθε ανώφελη αντιπαράθεση.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Λίγο πριν το Πάθος, καθώς ο Κύριός μας μιλούσε για την «φυγή» Του στον Ουράνιο Πατέρα Του, οι μαθητές στεναχωρεμένοι για την απουσία Του Τον κοίταξαν στα μάτια γεμάτοι πόνο και ερωτηματικά… Εκείνος εύστοχα θα αποφανθεί: «Συμφέρει υμίν ίνα απέλθω...» (Ιω. 16,7). Εννοούσε φυσικά πως η φυγή Του θα έστελνε «Άλλον Παράκλητον» στην γη για να μείνει σε μας για πάντα. Αυτό ζήσαμε και ζούμε όχι μόνο κατ’ αυτήν την εορτή, αλλά και πάντοτε, ευφραινόμενοι από τον Θησαυρό των Αγαθών.

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα                 (Πράξ. κ΄, 16-18, 28-36)

ΤΟ ΑΝΙΚΗΤΟ ΟΠΛΟ

«και ταύτα ειπών θείς τα γόνατα αυτού συν πάσιν αυτοίς προσηύξατο»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η σημερινή αποστολική περικοπή φανερώνει τον χαρακτήρα και το δυναμισμό της προσωπικότητος του Απ. Παύλου. Γράφει σε κάποιο σημείο: «η μέριμνά μου πασών των Εκκλησιών» (Β΄ Κορ. 11, 28). Όλο το οικοδόμημα των προσπαθειών του Παύλου σχετικά με τις κατά τόπους Εκκλησίες, τους μαθητές του και τους επισκόπους χρειαζόταν φροντίδα, σύνεση και πνευματικό φωτισμό για να κυβερνηθεί. Εκτός όμως από αυτό είχε να αντιμετωπίσει τους κινδύνους και τις δοκιμασίες που προέρχονταν άλλοτε από ειδωλολάτρες, άλλοτε από Ιουδαίους και άλλοτε (το πιό οδυνηρό) από τους ψευδαδέλφους, από τον ίδιο του τον χώρο δηλαδή... Πως τα πάλευε όλα αυτά; Πως κατάφερνε να τα ελέγξει και να κάνει την σωστή επιλογή για κάθε ζήτημα; Μία ήταν η παρηγοριά του, ένα το όπλο του, μία η δύναμή του: Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ. Όχι μόνο η προσωπική, αλλά και αυτή που ζητούσε και από τα πνευματικά του παιδιά: «προσεύχεσθε και περί ημών» (Α΄ Θεσ. 5, 25). Φτάνοντας προς τα Ιεροσόλυμα συμβουλεύει τους κατά τόπους ποιμένες προλέγοντας τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΣ ΦΑΝΕΡΩΝΕΙ ΤΗΝ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ

* Όλοι οι Πατέρες μιλούν για την αξία της προσευχής. Ο Άγ. Ιωάννης της Κλίμακος θα πεί ότι δεν αφήνει τον άνθρωπο να ησυχάσει. Είναι νεκρός ο άνθρωπος χωρίς την προσευχή και η έλλειψή της κάνει νεκρή την ψυχή.

* Όμως εδώ ο Παύλος με παράδειγμα τη δική του ζωή μας δείχνει πως με όπλο την προσευχή διέτρεξε την Οικουμένη, φυλακίσθηκε, διώχθηκε και όμως έκανε τέτοιο έργο, τόσους μαθητές, θαύματα αλλά και έγινε ο ίδιος φοβερός απέναντι στους δαίμονες. Γι’ αυτό ακόμα και με τα δεσμά της φυλακής έγραφε και φρόντιζε για τους άλλους, παρά τη δεινή θέση που βρισκόταν.

* Έτσι ο Ιερός Χρυσόστομος θα μας πεί «Ζητούσε την προσευχή των ανθρώπων και προσευχόταν και ο ίδιος όχι για να μην κινδυνεύσει (γι’ αυτό είχε ταχθεί) αλλά για να μην εμποδισθεί η διδασκαλία και ο λόγος του Θεού και η διάδοση του Αγίου Ευαγγελίου».

* Και οι καρποί της προσευχής έγιναν εμφανέστατοι για τον Παύλο. Πολλούς έσωσε, επέστρεψε από την αμαρτία, εθεράπευσε, χάρισε ελπίδα, τους στερέωσε στην πνευματική τους ζωή, έκανε τους ανθρώπους ναούς του Αγίου Πνεύματος, κατοικητήριο την καρδιά τους για τον Χριστό! «Ου παύομαι ευχαριστών υπέρ υμών» (Εφ. 1, 16). Η συνεχής προσευχή του φανέρωνε την μεγάλη αγάπη που είχε στην καρδιά του ο Παύλος.

Β) ΝΑ ΠΡΟΣΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΑΣ

* Οι Πατέρες μας λέγουν ότι οφείλουμε να προσευχόμαστε για γνωστούς, αγνώστους, φίλους και εχθρούς. Ο Κύριός μας άλλωστε, λέει το Ευαγγέλιο, προσευχήθηκε για να στερεωθεί η πίστη του Πέτρου (Λουκ. 22, 32). Είναι μέσα στο ήθος και την παράδοση της Εκκλησίας μας.

* Γι’ αυτό μνημονεύουμε ονόματα στην Θ. Λειτουργία, στα κόλλυβα, στις αρτοκλασίες. Πάντοτε ο ιερέας εύχεται για τα πνευματικά του τέκνα, ώστε να παίρνουν δύναμη στον καθημερινό αγώνα τους κατά της αμαρτίας. Είναι η μεγαλύτερη ελεημοσύνη. Γίνεσαι μέτοχος στον πόνο του συνανθρώπου σου, συγκοινωνός των προβλημάτων και των αδιεξόδων του. Και επιπλέον παραμένεις ενωμένος με τον Θεό για χάρη αυτών που σε παρακαλούν να βοηθήσεις.

* Δεν υπάρχει είδος προσευχής επιβλαβές! Ο νους τειχίζεται και ο υπαρξιακός μας χώρος ευλογείται και αγιάζεται από την αύρα του Αγ. Πνεύματος. Ο διάβολος γίνεται ανίσχυρος και εμείς οχυρωμένοι στις μπόρες και στις δοκιμασίες της ζωής. Είναι η μεγαλύτερη πανοπλία και η καλύτερη ασπίδα σε ότι συμβαίνει γύρω μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ο Ιησούς αφήνει τον κήπο των Ελαιών. Ετοιμάζεται να προχωρήσει προς το εκούσιο πάθος Του. Βγαίνει νικητής και κρατάει ένα όπλο μέσα στα αστραφτερά και γαλήνια μάτια Του. Εύρημά Του, και για μας… Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ. Είναι εκείνη που ως αντίρροπος δύναμη διαλύει κάθε σκοτάδι, απομακρύνει κάθε φόβο, διώχνει την ανασφάλεια και μας διδάσκει την ορθότητα των επιλογών. «Γενηθήτω το θέλημά Σου», είπε ο Κύριος… ας αντηχεί αυτό πάντοτε και μέσα στις καρδιές μας. Τότε θα ξέρουμε που πάμε και που βαδίζουμε...

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

ΟΙ ΥΨΗΛΕΣ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΥΨΗΛΟΥ ΑΝΔΡΟΣ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Είναι παραδεκτή και από πολλούς προτεινόμενη, η ιδέα, πως το κήρυγμα της εκκλησίας πρέπει να γίνει πιο πρακτικό, να άπτεται δηλαδή των καθημερινών προβλημάτων του απλού ανθρώπου. Συγχρόνως να διαθέτει τη δύναμη, τα επιχειρήματα, την σύμπλευση με την πραγματικότητα, ώστε να είναι ικανός να δώσει απαντήσεις σε όλα τα μεταφυσικά και μη προβλήματα που αναφύονται. Προσωπική μου άποψη είναι, ότι αυτή η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός θα πρέπει να γίνουν χωρίς όμως να αγνοηθούν οι ρίζες και οι ηθικές αρχές του Χριστιανισμού... Για τρείς τέτοιες θα σας μιλήσω τις οποίες ο σημερινός άγιος κατείχε ως πολυτιμότατα όπλα στην προσωπικότητά του…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Ευαγγελιστής Ιωάννης: ο ηγαπημένος, ο παρθένος, ο Θεολόγος. Τα τρία γνωρίσματα τα οποία συνδυαστικά μας δίνουν την μεγαλοσύνη του Αγίου. Ας τα δούμε...

Α) ΑΓΑΠΗ:

* Ο Ιωάννης είδε στον Σταυρό την Εσταυρωμένη Αγάπη και ο Κύριος τον «μαθητή παρεστώτα ον ηγάπα» (Ιω. 19, 26) και ο οποίος ακούμπησε στο στήθος Του στον Μυστικό Δείπνο μαθαίνοντας από την θεανδρική καρδιά… ότι ο Θεός είναι αγάπη όχι ότι έχει αγάπη! Η αγάπη είναι ένα από τα ονόματα που έχει ο Θεός και αποκαλύφθηκαν στους ανθρώπους διαδοχικά από τους προφήτες Του. Τα ονόματα του Θεού είναι ενέργειες του Θεού.

* Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής λέει: «όποιος έχει αγάπη, αυτόν τον Θεόν εκτήσατο». Δηλαδή μέσα από τον βαθμό της αγάπης μας προς τον πλησίον ορώμεν και τον Θεόν. Είναι λοιπόν υποκρισία και εκμετάλλευση να κηρύττεται η αγάπη και το μίσος να βασιλεύει στην καρδιά μας.

* Αγάπη: Ακόρεστη δίψα για τον Θεόν «εδίψησεν η ψυχή μου προς τον Θεόν τον ζώντα. Πότε ήξω και οφθήσομαι τω προσώπω του Θεού» (ψαλμ. μα, 3). Αυτή η αγάπη απαλλάσσει τον νου από κάθε επίγεια εικόνα και τον θεραπεύει και αποκτά τελειότητα και καθαρότητα.

Β) ΠΑΡΘΕΝΟΣ:

* Και εδώ ερχόμαστε να μιλήσουμε για μία μεγάλη και δυσκολοκατόρθωτη αρετή. Ως παρθένος μαθητής αξιώθηκε να παραλάβει την Παρθένο Μαρία. Το κόσμημα της κτίσεως και την Βασίλισσα του Κόσμου. Εδώ φαίνεται η αξία της αρετής, από το «βραβείο» που του απονέμει ο Κύριος.

* Ο Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς θα μας πεί: «Αυτός που παρθενεύει δεν μιμείται μόνο τις αγγελικές τάξεις αλλά και τον ίδιο τον Τριαδικό Θεό». Ζεί δηλαδή την ζωή της μακαρίας Αγ. Τριάδος. Βεβαίως η παρθενία δεν είναι μόνο σωματική αλλά κυρίως ψυχική. Αν λείπει η δεύτερη ματαία είναι και η πρώτη. Επίσης δεν πρέπει να παραθεωρούμε και την αξία του γάμου. Η αρετή αυτή είναι θεμελιώδης για την τελειότητα.

Γ) ΘΕΟΛΟΓΟΣ:

* Συνέγραψε το θεολογικότατον Ευαγγέλιο (η Εκκλησία τοποθετεί την ανάγνωση του ευθύς αμέσως μετά από την νηστεία της Μεγ. Τεσσαρακοστής όπου οι πιστοί εξέρχονται συνήθως με καλύτερη πνευματική εσωτερική κατάσταση). Είναι χάρισμα που έλαβε από το Αγ. Πνεύμα για την οικοδομή του Σώματος του Χριστού.

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα . Σάββα       (Πράξ. ια΄, 19-30)

NOMEN CHRISTIANUM

«χρηματίσαι τε πρώτον εν Αντιοχεία τους μαθητάς Χριστιανούς»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Στους οπαδούς του Εσταυρωμένου και Αναστημένου Ιησού, αρχικά, έδωσαν το όνομα «μαθητές του Χριστού». Οι πράξεις των Αποστόλων μας διασώζουν την μαρτυρία πως όταν κήρυξαν στην Αντιόχεια ο Παύλος και ο Βαρνάβας, για ένα χρόνο, κατάφεραν να γυρίσουν πολλούς κατοίκους στην πίστη του Ιησού. Τότε πρωτοακούστηκε και αποδόθηκε σε αυτούς το όνομα «χριστιανός» και έγινε «πολυθεΐας αντίπαλος». Ας δούμε όμως αυτό το όνομα... την δύναμή του, τον κίνδυνο που έκρυβε και κρύβει, ενώ αμέτρητοι το ακολούθησαν και το ακολουθούν έχοντας αυτό «καύχημα» στη ζωή τους.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥ

* Κάθε όνομα που δίδεται εκφράζει τον ρόλο και την αποστολή. Το όνομα χριστιανός εκφράζει μία νέα ζωή. Την «εν Χριστώ ζωή». Αυτή που μας δίδεται με το Άγιον Βάπτισμα: «Όσοι εις Χριστόν...αλληλούια». Δηλαδή καλείται να συνεχίσει τον ρόλο και την αποστολή του Ιησού μέσα από την ίδια του την ζωή.

* Να και η μαρτυρία γι΄αυτό στην προς Διόγνητο επιστολή: «Κατοικούν στην ιδιαίτερή τους πατρίδα, αλλά σαν πάροικοι. Μετέχουν σ’ όλα τα πράγματα ως πολίτες και υπομένουν τα πάντα ως ξένοι. Κάθε ξένο μέρος είναι γι΄αυτούς πατρίδα και κάθε πατρίδα είναι γι’ αυτούς ξένο μέρος. Νυμφεύονται όπως όλοι οι άνθρωποι, κάνουν παιδιά, αλλά δεν φονεύουν τα γεννώμενα. Έχουν σάρκα αλλά δεν ζουν σαρκικά. Πείθονται στους ορισμένους νόμους του κράτους, αλλά με την ζωή τους νικούν τους νόμους. Αγαπούν όλους και από όλους καταδιώκονται, αγνοούνται και κατακρίνονται. Πεθαίνουν κατά κόσμον και ζωογονούνται από τον Θεόν. Είναι φτωχοί και πολλούς πλουτίζουν» (σχολιασμός).

* Τελικά ο Χριστιανός δεν φαίνεται μόνο από το εξωτερικό σχήμα ότι ανήκει στην Εκκλησία. Είναι ο τρόπος ζωής, η αντίληψη που έχει και ο βίος του πεπληρωμένος από την χάρη του Θεού. «Πανταχόθεν είναι γνώριμον, από του βαδίσματος, από του βλέμματος, από του σχήματος, από της φωνής» (Ι. Χρυσ.). Τα πάντα φανερώνουν την πίστη τους και όσα κάνουν είναι αγαθή εκδήλωση των ψυχικών τους συναισθημάτων.

Β) ΕΜΕΙΣ, ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Και ακούγοντας αυτά εμείς σήμερα στεναχωρούμαστε που έχουμε μεγάλη «ποιοτική» απόσταση από την αληθινή εικόνα του χριστιανού. Δυστυχώς αδελφοί μου η ζωή μας, και αρχίζω από εμένα πρώτα, δεν είναι σύμφωνη με το θέλημα του Θεού. Ο Χριστός χαρίζει ελπίδα, πίστη, αγάπη και αυτά λείπουν από την ψυχική μας κατάσταση. Εύκολα κλονιζόμαστε και καταθέτουμε τα όπλα.

* Στο όνομα του Χριστού έγιναν πόλεμοι (Σταυροφορίες) παρόλο που ο Παύλος ονομάζει τον Κύριο «η Ειρήνη ημών» (Εφ. 2, 14). Ο Δυτικός κόσμος κατέσφαξε, στραγγάλισε και ακόμα συνεχίζει, λαούς, ιδεολογίες, πολιτισμούς. Και εμείς οι Ορθόδοξοι δεν έχουμε το θάρρος να τους αποκηρύξουμε και τους ονομάζουμε «εν Χριστώ» αδελφούς.

* Το όνομα χριστιανός έγινε και είναι αντικείμενο ειρωνείας και σχολίων. Ασφαλώς ο χριστιανός που ονειδίζεται «ένεκεν εμού» είναι άξιος μακαρισμού κατά το Ευαγγέλιον. Και όμως ο χριστιανός είναι σαν το αλάτι σε μία κοινωνία που σήπεται και σταδιακά αποχρωματίζεται θρησκευτικά, καθώς φοβερά αμαρτήματα «νομιμοποιούνται». Το όνομα χριστιανός θα πρέπει να είναι το φως που μας διαχωρίζει από το σκοτάδι.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Μελετώντας ιστορικά τους διωγμούς των πρώτων χριστιανών και εμβαθύνοντας στις απολογητικές μαρτυρίες τους ενώπιον των τυράννων, θα δούμε, ότι οι υποψήφιοι μάρτυρες διώκονταν για το «όνομα» (= nomen Christianum). Και σ’ αυτό καλούνταν να πάρουν θέση αν δηλαδή θα ομολογούσαν την χριστιανική τους ιδιότητα η όχι. Τέτοια σπουδαιότητα φέρει τούτο το όνομα. Παρόλο όμως το κυνήγι και τον διωγμό του «τότε» και του «σήμερα» ο Κύριος προστατεύει και ενισχύει τους πιστούς του δούλους. Κάποτε σε ένα βασιλικό αγρόκτημα έτρεχε ένα ελάφι και είχε την ταμπέλα «ΕΙΜΑΙ ΤΟΥ ΚΑΙΣΑΡΟΣ». Κανένας δεν τολμούσε να το πειράξει. Και εμείς έχουμε την ταμπέλα του «χριστιανού». Ο ίδιος ο Χριστός είπε για μας: «και ου μή απωλούνται εις τον αιώνα, και ουχ αρπάσει τις αυτά εκ της χειρός μου» (Ιω. ι΄, 28)

Περί των κηρυγματικών σχεδιαγραμμάτων

(Πράξ. θ΄, 32-42)

ΓΙΑ ΔΥΣΠΙΣΤΟΥΣ ΚΑΙ ΑΠΙΣΤΟΥΣ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Το ευαγγελικό και αποστολικό ανάγνωσμα συμπίπτει σήμερα. Όχι σε πρόσωπα (Παράλυτος ≠ Αινέας, Ταβιθά)μόνο αλλά και σε γεγονότα. Μιλάμε για θαύματα. Και θαύμα είναι (ορισμός) ένα γεγονός που αντιβαίνει στους νόμους της φύσεως και της λογικής, δεν μπορεί να εξηγηθεί και να ερμηνευθεί με βάση όσα οι άνθρωποι γνωρίζουμε. Ονομάζονται παράξενα φαινόμενα, σημεία και τέρατα (= τεράστια) στην εκκλησιαστική γλώσσα. Ας δούμε όμως όλα αυτά πως αντιμετωπίζονται από τους ανθρώπους και την θέση της Εκκλησίας, την σωστή δηλαδή θεώρηση σε αυτό το ζήτημα…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΙ ΔΥΣΠΙΣΤΟΙ ΚΑΙ ΑΠΙΣΤΟΙ

* Είναι γεγονός ότι η εκκλησιαστική Θεολογία της αλήθειας αμφισβητήθηκε και πάντοτε θα συμβαίνει αυτό. Εφημερίδες και περιοδικά ευκαίρως ακαίρως με σύγχρονη ορθολογιστική άποψη, βάλλουν κατά λειψάνων και θαυμάτων τα οποία έχει από χρόνια να επιδείξει η Ορθοδοξία μας.

* Αμφισβητούν τα πεντακάθαρα θαύματα του Χριστού και των Αποστόλων, δεν ασχολούνται καν με αυτά των Αγίων και πεφωτισμένων ανθρώπων και τα θεωρούν μυθοπλασίες, αποτέλεσμα θρησκοληψίας και ψυχικών διαταραχών, φαντασίας, παρακινήσεως από ιδιοτελείς εκκλησιαστικούς ανθρώπους με σκοπό την χριστεμπορία και τον πλουτισμό.

* Σε όλους αυτούς θα απαντήσω απλά και ξάστερα: Ναί υπάρχουν οι απατεώνες και εκμεταλλευτές του Χριστού με πολλούς και διαφόρους τρόπους. Ναί υπάρχουν αυτοί που στήνουν «μαγαζάκια» στο όνομα ενός χαριτόβρυτου λειψάνου. Τα θαύματα όμως υπάρχουν και είναι απλά και καθημερινά γύρω μας. Ίσως να μην το χρειάστηκες, ίσως να μην βρέθηκες στην ανάγκη να πονέσεις και να κλάψεις για την αρρώστια ενός συγγενικού σου προσώπου, ίσως να μην πείνασες για ένα κομμάτι ψωμί... αλλά ναί τα θαύματα υπάρχουν, όχι για να αποδείξουν ο Θεός ότι είναι αληθινός, αλλά για να αποδείξουν ότι σε αγαπά και σε περιμένει.

Β) Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

* Ο πιστός άνθρωπος δεν περιμένει το θαύμα. Οι Άγιοι δεν περίμεναν τα θαύματα. Ο ιερός Χρυσόστομος θα πεί: «Όταν η ανωριμότητα των Ιουδαίων ζητούσε θαύματα για να πιστέψει, ο Χριστός τους έδωσε. Αν δεν δίνει πολλά θαύματα σημαίνει ότι μας τιμά, διότι βλέπει σε μας ωριμότητα και βάθος».

* Εάν ζητούμε θαύματα φαίνονται δύο πράγματα στην ψυχή μας. Η έλλειψη πίστεως και η υπερηφάνεια. Γι΄αυτό και Άγιοι (αρκετοί) έζησαν χωρίς ο Θεός να επιτρέψει να αξιωθούν μια θαυμαστή εμπειρία (παρ’ όλη την καθαρότητα του βίου τους), γιατί υπήρχε ο κίνδυνος της αλαζονείας, της έπαρσης και της απώλειας της χάριτος του Θεού που είναι το μεγαλύτερο θαύμα (να υπάρχει δηλ. η χάρις αυτή στον άνθρωπο).

* Ολόκληρο το ήθος της Εκκλησίας δείχνει ότι άλλος είναι ο στόχος του ανθρώπου. Το υψηλότερο και θαυμαστό είναι η αγάπη και η ταπείνωση. «Εν τούτω γνώσονται πάντες ότι εμοί μαθητές εστέ, εάν αγάπη έχητε εν αλλήλοις» (Ιω. 13, 35). Γι΄αυτό και ο Απόστολος Παύλος μακαρίζεται και θαυμάζεται, ως ακρογωνιαίος λίθος της πίστεώς μας και όχι για τα θαυμάσια και τις εγέρσεις των νεκρών, αλλά για το καταπληκτικό του φρόνημα: «Τις ασθενεί και ουκ ασθενώ; Τις σκανδαλίζεται, και ουκ εγώ πυρούμαι; » (Β΄ Κορ. 11, 29). Το οποίο φανερώνει την θυσία, που είναι η θαυμαστότερη ενέργεια του Θεού στην ανθρώπινη ύπαρξη!

* «Αν δείς άνθρωπο που ζεί με αγνότητα, ταπεινοφροσύνη, ελεήμονα, πράο, συμπονετικό, που αγαπά Θεό και άνθρωπο, ω! Τί όραμα είδες! Τον ίδιο τον Θεό αξιώθηκες να δείς πάνω στην εικόνα Του» (βίος, Αγ. Παχωμίου, ΒΕΠΕΣ 41, 100).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Αν προσέξατε στην αρχή μίλησα για σημεία (ορ. θαύματος), που σημαίνει σημάδια. Τί σημάδια; Που φανερώνουν την μέλλουσα Βασιλεία του Θεού, την αιωνιότητα. Γι΄αυτό και η προσοχή μας πρέπει να μην στρέφεται στο θαυμαστό γεγονός, αλλά στο τι φανερώνει! Είναι λάθος να κάνουμε το θαύμα επίκεντρο της συλλογιστικής μας και να μην βιώνουμε την αγάπη του Θεού και το ενδιαφέρον Του να μας κάνει παιδιά Του.

(Πράξ. 6, 1-7) 

ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΥΝ ΧΑΡΗ

«Ούς έστησαν ενώπιον των Αποστόλων,

και προσευξάμενοι επέθηκαν αυτοίς τας χείρας».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Και πάλι η περικοπή, όπως και την περασμένη Κυριακή, αναφέρεται στην ιστορία της Αποστολικής Εκκλησίας. Είναι ωραιότατη και ωφελιμότατη αυτή η ευκαιρία, καθώς μας επιτρέπει να ψηλαφήσουμε το Σώμα της Εκκλησίας, όχι μόνο ως Μυστήριο της Θεανδρικής Παρουσίας του Χριστού στον κόσμο, αλλά και ως «κοινωνία» και «κοινότητα» ανθρώπων. Η κεντρική ιδέα αυτού του κομματιού είναι η ανάγκη εύρεσης βοηθών-υπηρετών στο έργο το φιλανθρωπικό της Εκκλησίας. Οι λαϊκοί εκλέγουν επτά υποψηφίους, στους οποίους οι Απόστολοι «επέθηκαν αυτοίς τας χείρας» (Πραξ. 6, 6 & 13, 3) και τους χειροτόνησαν διακόνους, δηλαδή βοηθούς.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Π.Δ. – Κ.Δ., ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

* Μελετώντας την Π.Δ. συναντάμε την τάξη και σειρά της χειροτονίας. Οι Λευίτες όπως λεγόταν, η τάξη, η ιερατική, ξεχώριζαν από τον υπόλοιπο λαό και αφιερώνονταν στη διακονία του Θεού (Αρ. 8, 10-11), διά της επιθέσεως των χεριών και έτσι με αισθητό τρόπο λάμβαναν την μεγάλη δωρεά της θεϊκής υπηρεσίας.

* Αυτό είναι η χειροτονία, παρατηρεί ο Ιερός Χρυσόστομος, το χέρι ακουμπά την κεφαλή του χειροτονουμένου και ο Θεός που εργάζεται τα πάντα και γνωρίζει τα πάντα (εάν βέβαια χειροτονείται όπως πρέπει) παρέχει την χάρη. Έτσι ανάλογα λαμβάνονται οι διάφοροι βαθμοί κατά την τάξιν της Εκκλησίας, προς υπηρεσία του Θεού και των πιστών.

* Αλλά και στην Κ.Δ. ο Χριστός ακουμπώντας με τα χέρια του έκανε μεγάλες και εξαίσιες θαυματουργίες. Πότε έδινε την ιατρείαν απαλλάσσοντας αυτόν που άγγιζε από σωματικά πάθη και πότε ελευθερώνοντας αυτόν από ψυχικά νοσήματα, φυγαδεύοντας τα πνεύματα της πονηρίας. Και οι Απόστολοι φυσικά ακολούθησαν το παράδειγμα αυτό και κατά περιπτώσεις με αυτόν τον τρόπο χειροτονούσαν, θεράπευαν, έστελναν άλλους μαθητές να κηρύξουν. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι η «επίθεση» των χειρών είναι πράξη μεταδοτική χαρισμάτων πνευματικών, δωρεών και σύνηθες φαινόμενο πάλαι και τώρα στην Εκκλησία.

Β) ΤΟ ΑΓΓΙΓΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Όλα αυτά φτάνουν μέχρι και στο σήμερα. Η παράδοση της Εκκλησίας είναι ο Χριστός, το αιώνιο «καινούριο», που χειροτονεί δια του Αγίου Πνεύματος και θεραπεύει φιλόστοργα τις υπάρξεις μας από σωματικά και ψυχικά νοσήματα.

* Κατά μίμησιν και εμείς του Κυρίου και των διαδόχων Του Αποστόλων τελούμε, οι μεν αρχιερείς τις χειροτονίες των ανθρώπων εκείνων που αναλαμβάνουν να υπηρετήσουν σ’ αυτόν τον χώρο, οι δε ιερείς παρέχουν την συγχώρηση ακουμπώντας τους πιστούς (εννοείται πρωτίστως οι αρχιερείς αλλά και οι ιερείς όπως επεκράτησε), μεταδίδοντας την συγχώρηση από τα χέρια του Κυρίου, όπως και κάθε είδους ιάσεις και ευλογίες.

* Άλλωστε και τι ρόλο έχει η διανομή του αντιδώρου. Θα μπορούσαμε να το βάλουμε στο παγκάρι για να αποφευχθεί ο συνωστισμός, όπως ατυχώς και όλως αμαθέστατα συμβαίνει σε πολλούς ναούς. Ερχόμαστε στον αμαρτωλό παπά για να φιλήσουμε το χέρι που άγγιξε και «ψηλάφησε» το πυρ της Θεότητος. Το χέρι που ενισχυμένο από τον άνωθεν φωτισμό και το δυναμισμό του Αγ. Πνεύματος ακούμπησε Αυτό που τα χιλιάδες αγγελικά πρόσωπα στο ιερό Βήμα συστέλλονται να «κοιτάξουν» από φόβο και ευλάβεια.

* Όμως το «άγγιγμα» του Θεού δεν σταματά μόνον στις δωρεές και στα λειτουργικά χαρίσματα. Έχει την δυνατότητα να αγγίζει την ύπαρξή μας συνεσκιασμένα, καλυμμένα, με πρόσωπα, με γεγονότα που πολλές φορές μας οδηγούν σε συνάντηση μαζί Του, χωρίς να έχουμε αντιληφθεί γιατί έγιναν, σε ποιό χρόνο έγιναν και σε τι αποσκοπούσαν. Ασφαλώς γνωρίζει το σοφότατο χέρι του Δημιουργού που κατευθύνει και πως διευθύνει με σοφία και Θ. Πρόνοια τα πάντα στην ζωή μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Κάπου αλλού αδελφοί μου ο Απόστολος λέει: «εγγίσατε τω Κυρίω και ο Κύριος εγγυεί ημίν». Κάντε ένα βήμα και μία προσπάθεια να πλησιάσετε τον Κύριο και Εκείνος πρόθυμα θα έρθει κοντά μας, εάν η ελευθερία που μας έχει δώσει του το επιτρέψει. Και τότε το άγγιγμά Του, όχι μαγικό όπως περιμένουν κάποιοι, όχι αυτόματο όπως περιμένουν οι τεχνοκράτες, αλλά γεμάτο αγάπη, υπομονή, καρτερία, παιδαγωγικότητα είναι έτοιμο να ανακαινίσει τον υπαρξιακό χώρο της καρδιάς μας.

(Πράξ. ε΄, 12-20)

ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ

«Διά χειρών των Αποστόλων εγίνετο σημεία και τέρατα εν τω λαώ πολλά».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η πρώτη χριστιανική Εκκλησία που ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα είχε ένα μεγάλο πλεονέκτημα: την παρουσία των Αποστόλων. Είχε τους μαθητές του Χριστού ανάμεσα στον πιστό λαό που θέρμαιναν τις ψυχές τους, αναζωογονούσαν το πνεύμα τους, βεβαίωναν την παρουσία και την ευλογία του Ιησού. Μπορεί ο Διδάσκαλος να είχε ολοκληρώσει το έργο Του, όμως και οι άξιοι μαθητές Του φρόντιζαν να διασκορπίζουν την ευλογία και τη δύναμη της πίστεως στους γύρω τους. Έτσι η Εκκλησία ταξίδευε σωστά και με ευνοϊκό άνεμο, καθώς οι Απόστολοι προσπαθούσαν να κάνουν τα πάντα για να μιμηθούν τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα Ιησού. Τί μας διασώζει η σημερινή αποστολική περικοπή από την ζωή και δράση της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων;

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΥΡΑΝΙΕΣ ΕΥΛΟΓΙΕΣ

* Όπου και να πήγαιναν οι Απόστολοι είχαν ευεργετική παρουσία. Εκπροσωπώντας την Αναστημένη Αγάπη και ευσπλαχνία του Ιησού έκαναν εκπληκτικά θαύματα ανάμεσα στον Λαό του Θεού. Έπρεπε να πιστοποιηθεί η δύναμη της Αναστάσεως. Ιδιαίτερα ο Απόστολος Πέτρος σε όποια μέρη εμφανιζόταν δημόσια έκανε μεγάλες ευεργεσίες. Αρκούσε μόνο οι άρρωστοι να βρίσκονται στην σκιά του Πέτρου, καθώς περνούσε, και οι αρρώστιες υποχωρούσαν.

* Η δύναμη της Εκκλησίας έχει μία εσωτερικότητα. Πολλές φορές και εμείς που εκκλησιαζόμαστε προσπαθούμε να την αναζητήσουμε σε πρόσωπα ή υλικά αγαθά. Η δύναμη της Εκκλησίας πηγάζει από τον Αναστημένο Ιησού. Από το βάθος του Ζωοδόχου και Θεανδρικού μνήματος. Από εκεί όπου «εξεπήγασε» η Ζωή και το Φως και «χαράχτηκε» η Οδός Σωτηρίας για όλους τους ανθρώπους. Έτσι άντεξε η Εκκλησία στους πειρασμούς και στις διώξεις από εξωγενείς παράγοντες.

* Εμείς οι κληρικοί σαν αξιωματούχοι της Εκκλησίας έχουμε στο χέρι μας το πλεονέκτημα να αυξήσουμε τη δύναμή της, να αμβλύνουμε τα Μυστήρια, να τα κάνουμε προσιτά στο λαό, να δείξουμε το κύρος και την αποτελεσματικότητα που έχουν. Εμείς οι ίδιοι με την αδιαφορία μας, τα παραπτώματά μας, τις λανθασμένες επιλογές μπορούμε ανάλογα να την «αδρανοποιήσουμε», δίνοντας το δικαίωμα να παραθεωρείται από τους ανθρώπους.

Β) ΟΥΡΑΝΙΑ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ

* Ενοχλημένοι οι Σαδουκαίοι από το έργο των Αποστόλων τους συνέλαβαν και τους έρριξαν στην φυλακή. Άγγελος Κυρίου άνοιξε τις πύλες και τους έδωσε οδηγίες! «Συνεχίστε να διδάσκετε στον λαό τις αλήθειες της Πίστεως» πράγμα που δείχνει την συνέχιση της Εκκλησίας μέσα στο χρόνο και τις δοκιμασίες με την σκέπη και την φροντίδα του Ουρανού.

* Όλοι μαζί οι Απόστολοι στο έργο του Ευαγγελισμού των ψυχών. Ακολουθώντας το παράδειγμα του Ιησού που τους μάζευε και τους είχε σε ενότητα. «Είς άρτος (= ο Χριστός) εν σώμα οι πολλοί εσμέν εν Χριστώ» (Α΄ Κορ. 10, 17). Τα λόγια του Χριστού είχαν χαραχθεί στην ψυχή τους και η Εκκλησία ακολούθησε τον λόγο και το θέλημα του Ιδρυτή Της.

* Αλλά και σήμερα μέσα στην ιδεολογική σύγχυση, στην ψευτοδιδασκαλία και εμείς ως ταπεινοί συνεχιστές των Αποστόλων θα πρέπει να βαδίζουμε στα ίχνη τους με συνέπεια και ακρίβεια, για να κρατούμε σωστά την ομολογία της Πίστεως και να αμυνόμαστε στις αιρέσεις και στις κάλπικες δοξασίες που εισηγούνται άτομα εχθρικά προς τον αμπελώνα του Κυρίου. Να έχουμε πάντοτε προ οφθαλμών αυτό του Ευαγγελίου: «Εκείνοι (=οι Απόστολοι) δε εξελθόντες, εκήρυξαν πανταχού, του Κυρίου συνεργούντος και τον λόγο βεβαιούντος διά των επακολουθούντων σημείων» (Μάρκ. 16, 19-20), έτσι και σήμερα κάθε ιερεύς αντιλαμβάνεται τα θαύματα του Κυρίου στο ποίμνιο του...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η πρώτη Χριστιανική Εκκλησία είναι ένας καθρέπτης που μπροστά του πρέπει να καθρεπτιζόμαστε. Να βλέπουμε την δραστηριότητά τους, την αγάπη τους, τον ηρωισμό τους και να συστοιχιζόμαστε ως ποίμνιο και ως ποιμένες, ώστε να μην χάνουμε την πορεία της Πίστεώς μας και τον γνήσιο χαρακτήρα της.

(Φιλιπ. δ΄ 4-9)

ΚΑΙ ΠΑΛΙΝ ΕΡΧΟΜΕΝΟΣ

«Ο Κύριος εγγύς»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Για μια ακόμη φορά η ζωή μας στέκεται μπροστά στο Πάθος του Κυρίου. Στα γεγονότα τα οποία, αν και γνωρίζουμε ακόμα και την λειτουργική τους θέση μέσα στην Εκκλησία, μας φαίνονται καινούρια και μοναδικά. Η φράση του Αποστόλου «ο Κύριος εγγύς» θα αποτελέσει το κλειδί της σημερινής μου ομιλίας. Για την Εκκλησία ο Χριστός είναι πάντοτε κοντά. Τόσο κοντά που λειτουργική σύναξη, ομαδική προσευχή δεν γίνεται χωρίς την παρουσία Του. Γι’ αυτό και στο Ευαγγέλιό Του λέει καθαρά: «όπου δύο ή τρείς είναι συναγμένοι για το όνομά μου, εγώ είμαι ανάμεσά τους» (Ματθ. 18, 20). Καθώς όμως φτάνει Μεγ. Εβδομάδα τα βήματά Του ακούγονται όλο και πιό ζωηρά και η ύπαρξή μας προσδοκεί την έλευσή Του...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) «ΕΡΧΟΜΕΝΟΣ Ο ΚΥΡΙΟΣ...»

* Ο Κύριός μας έρχεται στα Ιεροσόλυμα. Το βράδυ η Εκκλησία θα ψάλλει: «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται», «ερχόμενος ο Κύριος προς το εκούσιον πάθος» και θα ξεκινήσουμε και εμείς το δικό μας οδοιπορικό να πλησιάσουμε τον Κύριο, να τον κάνουμε «κοντινό» στην ψυχή μας.

* Έρχεται με την διδασκαλία και το κήρυγμά Του. Να «συντρίψει τους εχθρούς ως σκεύη κεραμέως», όχι με όπλα και μεθόδους κακοβουλίας, αλλά με την αγάπη και την ανεξικακία. Να τους «μαστιγώσει» με την ανοχή και μακροθυμία Του. Αυτό είναι που κάνει μοναδική την Ορθόδοξη Πίστη, που συγκινεί την ύπαρξη του Χριστιανού και την προτρέπει στον πνευματικό της αγώνα.

* Στην καρδιά του έτους, στην αρχή της ανοίξεως, στο ξεσήκωμα της φύσης και της ζωής, στις καρδιές των ανθρώπων έρχεται ο Ματωμένος μας Βασιλιάς, Μοναδικός για την μοναδική μας ψυχή, Αυτός που τον αλλάξαμε με άλλους ποταπούς βασιλιάδες και αμαρτωλές επιθυμίες. Η φύση και ο Ουρανός πενθεί, τα απόβραδα κρατούν την ανάσα τους για να αφουγκραστούν το Θείο Δράμα.

* Και να εγώ και εσύ κοντά στον Διδάσκαλο, αφήνοντας για λίγο τις μέριμνες και τις οικονομικές συμφωνίες, τα κέρδη και τις ζημιές στο μαγαζί, ατενίζοντες την Θέα και το βίωμα του ερχομού του Υψηλού Προσώπου. Ναί θα είμαστε μαζί στον πόνο, στην θλίψη και την Ανάσταση.

Β) ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ Ο ΙΗΣΟΥΣ

* Και τα χρόνια περνούν, κόσμος έρχεται και φεύγει, η ιστορία γράφεται και καθένας με το πέρασμά του βάζει το δικό του λιθαράκι. Το τέρμα αυτού του κόσμου, διδάσκει η Εκκλησία, θα είναι η έλευση του Χριστού, με δόξα και τιμή βεβαίως αυτή την φορά. «Θα έλθει πάλι» (Ιωάν. ιδ΄, 3) μας διαβεβαιώνει διά του Ευαγγελιστού. Το ομολογούμε και εμείς στο Σύμβολο της Πίστεως, στην «επιτομή» της χριστιανικής διδασκαλίας.

* Το μέλλον ατενίζει ο Ιωάννης στο σπήλαιο της Πάτμου. Τί βλέπεις αγαπημένε μαθητή του Ιησού; Τί σου ομολογεί το Άγιον Πνεύμα; «έρχεται ταχύ» (Αποκ. 11, 14). Έρχεται γρήγορα, είναι το σημαντικότερο γεγονός του μέλλοντος και θέλει οι λαμπάδες μας να είναι αναμμένες, οι υπάρξεις μας δεκτικές στην χάρη του Ουρανού.

     Ο Ιησούς ανεβαίνει στα Ιεροσόλυμα με τους μαθητές του και άλλους που τον ακολουθούν.

     Όλοι όμως ήταν σε ένα καθεστώς φόβου. ‘’ ἐθαμβοῦντο καί ἐφοβοῦντο. ‘’

     Αυτό ίσως οφείλοταν στο ότι έβλεπαν το δάσκαλο να πηγαίνει με αποφασιστικότητα στα Ιεροσόλυμα, ενώ γνωρίζουν την εχθρότητα και το μίσος των γραμματέων και των Φαρισαίων πρός αυτόν.

    Σε αυτή την κατάσταση ο Ιησούς παίρνει ιδιαιτέρως τους δώδεκα και τους μιλά για το πάθος Του .

    Ο Κύριος ανεβαίνει στα Ιεροσόλυμα, ξέρει γιατί ανεβαίνει, ξέρει τι θα συμβεί εκεί, όλα είναι εν γνώσει του.

    Πηγαίνει και τίποτα δεν μπορεί να τον εμποδίσει να συνεχίσει τον δρόμο προς το Πάθος, τον δρόμο που είναι σύμφωνα με το θέλημα του Θεού Πατέρα.

    Ο Κύριος ακόμη γνωρίζει τα πάντα για τους μαθητές του, γνωρίζει ότι δεν θα καταλάβουν αυτά που θα τους πει.

    Δεν θα τον ακολουθήσουν, όχι μόνον εξωτερικά αλλά και εσωτερικά, γνωρίζει ότι θα τον αρνηθούν, θα τον εγκαταλείψουν, θα μείνει μόνος μονότατος.

    Γνωρίζει γιατί ήλθε στον κόσμο, δεν επηρεάζεται από την πραγματικότητα των μαθητών του.

    Γνωρίζει τι κάνει, τίποτα δεν τον εμποδίζει πρέπει να προχωρήσει μέχρι το τέλος, την κατάργηση του θανάτου, του έσχατου εχθρού.

   Δύο φορές προηγουμένως ο Ιησούς προαναγγέλλει το πάθος του στους μαθητές και τρίτη φορά στην σημερινή Ευαγγελική περικοπή.

   Τους περιγράφει με απλά λόγια όλα όσα θα επακολουθήσουν και με την σειρά που θα συμβούν:

Περισσότερα...

(Εβρ. θ΄ 11-14)

ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ

«διά δε του ιδίου αίματος εισήλθεν εφάπαξ είς τα Άγια, λύτρωσιν αιωνίαν ευράμενος».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Στην Π. Δ. αναφέρεται σήμερα ο Απ. Παύλος προβαίνοντας σε μία σύγκριση που διαχωρίζει τον λειτουργικό τύπο από την ουσία και την πραγματικότητα. Η Εκκλησία προχωράει εορτολογικά και πλησιάζει στην εορτή του Πάσχα. Οι Άγιοι Πατέρες έκριναν απαραίτητο να δώσουν έμφαση στην Θυσία του Ιησού Χριστού. Ο Αρχιερεύς των Εβραίων μία φορά τον χρόνο έμπαινε στην σκηνή του μαρτυρίου στον Ναό του Σολομώντα και ράντιζε τον ιερό χώρο με αίμα τράγων και προσφορών του θυσιαστηρίου. Συγχρόνως έκανε δεήσεις για τον ίδιο και τον λαό. Αυτή η θυσία προεικόνιζε την θυσία του Ιησού Χριστού, την τελεία και άμωμο, με θύτην και θύμα τον Μέγα Αρχιερέα Ιησού Χριστό, ο οποίος με το δικό Του Πανάγιο Αίμα ξεπλένει τα αμαρτήματά μας και καθαρίζει τις συνειδήσεις μας.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Περισσότερα...

(Εβρ. στ΄ 13-20)

Ιωάννου της Κλίμακος

ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ

«...εν οίς αδύνατον ψεύσασθαι Θεόν»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Εορτάζοντας σήμερα η Εκκλησία μας ένα μεγάλο Άγιο (Ιωάννη της Κλίμακος), που στο περίφημο βιβλίο του «ΚΛΙΜΑΞ» γράφει για τα ανθρώπινα πάθη και αρετές, ο Απ. Παύλος έρχεται να συμπληρώσει την αφυπνιστική προσπάθεια της Εκκλησίας με την σημερινή αποστολική περικοπή. Αναφέρεται στην Π. Δ., στον Αβραάμ και στις υποσχέσεις που του έδωκε ο Θεός, βεβαιώνοντας ότι ο Ουράνιος Δημιουργός είναι Πατέρας της αληθείας. Μέσα από αυτήν την αναφορά παρουσιάζεται η ευκαιρία να δούμε λίγο το ολέθριο και αντίθετο πάθος του ψεύδους. Και τούτο μας αφορά όλους, καθώς σύμφωνα με τον Προφητάναξ Δαυίδ «πας άνθρωπος ψεύστης» (Ψαλμ. 115, 2)…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΤΟ ΥΠΟΥΛΟ ΨΕΜΑ

* Ο σήμερον εορταζόμενος Άγιος μας λέει ότι «ψεύδος εστίν αγάπης αφανισμός» και είναι γέννημα της πολυλογίας, ευτραπελίας. Είναι ένα πάθος που διαιρεί την ψυχή και συνδέεται αυτόματα με την συκοφαντία, υποκρισία, κακία. Ο Ψαλμωδός και πάλι απόλυτος: «απολεί πάντας τους λαλούντας το ψεύδος» (Ψαλμ. 5,7). Βλέπουμε λοιπόν ότι ενώ κάτι το έχουμε εκτιμήσει για τόσο «ακίνδυνο», στ’ αλήθεια είναι δυνατόν να μας καταστρέψει απλώνοντας παντού τα πλοκάμια του.

* Ένας μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας, ο Αββάς Δωρόθεος, μας εξηγεί τρείς τρόπους με τους οποίους φτάνουμε στο αμάρτημα του ψεύδους: α) κάποιος ψεύδεται κατά διάνοιαν, δηλαδή είναι καχύποπτος. Νομίζει ότι δύο μιλούν γι’ αυτόν και όταν τον δούν και σταματήσουν, σταμάτησαν γι’ αυτόν. Και φαντάζεται στο νού του καταστάσεις που συμβαίνουν, αλλά στην πραγματικότητα πλανάται από τον αρχηγό του ψεύδους τον, διάβολο. β) Κάποιος ψεύδεται με τον λόγο, δηλαδή χρησιμοποιεί δικαιολογίες, υπεκφυγές, τροποποιεί κατηγορίες, φαντάζεται, δημιουργεί εντυπώσεις για να ωφεληθεί, να κάνει κακό ή να κερδίσει χρήματα και αγαθά. Αυτός στο τέλος και αν λέγει αλήθεια δεν γίνεται πιστευτός. γ) Κάποιος λέει ψέματα ψευδόμενος με τον βίο του, άλλος είναι και άλλος φαίνεται: υποκριτής, διπρόσωπος, απατεώνας, λύκος με ένδυμα προβάτου. «Ούτος ούκ έστιν άνθρωπος απλούς, αλλά διπλούς» (Κλίμαξ Ιωάννου, Λόγος 4). Εδώ έχουμε ταύτιση ψεύδους και υποκρισίας.

Β) Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΨΕΥΤΗΣ

* Νομίζω ότι αντιληφθήκαμε ότι σε κάποια κατηγορία ανήκουμε και εμείς λίγο ή πολύ. Ας μην σπεύσουμε να κατηγορήσουμε τον τρόπο ζωής και τις απαιτήσεις της σύγχρονης πραγματικότητας. Όλοι κάνουμε χρήση αυτής της άρρωστης καταστάσεως για διαφορετικές αιτίες… ή για να προκαλέσουμε γέλιο ή για την φιλαυτία μας ή για την φιληδονία μας.

* Τα ψέματα μας εκθέτουν και μας ρεζιλεύουν. Όσο εύκολα λέγονται, τόσο εύκολα αποκαλύπτονται. Συνήθως με το ψέμα φορτώνουμε σ’ άλλους κατηγορίες που εμείς έχουμε κάνει πράξη. Ιδίως, όταν το ψεύδος συνδέεται με την καχυποψία (πρβλ. τον ασκητή με τα δεμάτια στο γεροντικό) τότε μέσα στα ζευγάρια έχουμε ατέλειωτες ώρες – μέρες καυγάδων.

* Οι Πατέρες μας λένε ότι το πάθος του ψεύδους χρειάζεται προσοχή. Καμιά φορά για να γλιτώσουμε οδυνηρές καταστάσεις ε ένα ευαίσθητο χώρο (π.χ. οικογένεια), αναγκαζόμαστε, για να μην γίνει φασαρία, να κάνουμε χρήση του ψεύδους. Όμως αυτό είναι «δίκοπο» μαχαίρι και χρειάζεται φόβος και προσοχή. Κάτι που ανήκει στο διάβολο (λέγεται πατέρας του ψεύδους) πρέπει να μας προβληματίζει η χρήση του και να φοβόμαστε τις συνέπειες του.

* Ας μην ξεχάσουμε όμως και εκείνους που μαρτύρησαν και δεν δέχθηκαν κανένα αντάλλαγμα για την αληθινή πίστη. Που έδωσαν την μαρτυρία του αληθινού Θεού μπροστά σε τυράννους και βασανιστήρια. Αξιώθηκαν να περάσουν από το ψεύτικο κόσμο, στον αληθινό της δόξης του Θεού. Είναι όλοι αυτοί που προτίμησαν να πεθάνουν για αξίες όχι μόνο πίστεως, αλλά και ηθικής και ποικίλων ιδανικών.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Θα πρέπει να αγαπήσουμε την αλήθεια. Όσο και αν είναι δύσκολη και πονάει. Ιδίως εμείς οι Ιερείς που κηρύττουμε την ίδια την Αλήθεια. Για να βοηθηθούμε σε αυτόν τον αγώνα ας κρατήσουμε ένα: «ο ψεύτης δεν σέβεται ούτε τον εαυτό του, ούτε φυσικά τους άλλους», κυρίως δε, στερεί την ευλογία του Θεού από την ζωή του. Και το κέρδος με ψεύδος είναι άνεμος, που σκορπίζει όχι μόνο τα συναχθέντα με απάτη, αλλά πολλές φορές και τα τίμια. Ας μας βοηθήσει ο Θεός να ακολουθήσουμε ένα τέτοιο δρόμο στην ζωή μας.

ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ

     Η άρση του Σταυρού, η αυταπάρνηση και η μαθητεία στο πρόσωπο του Χριστού αποτελούν το θέμα του Ευαγγελικού αναγνώσματος της Γ Κυριακής των νηστειών και υπάρχει και στους τρείς συνοπτικούς Ευαγγελιστές.

     Βρισκόμαστε στην αρχή της τρίτης περιόδου της δημόσιας παρουσίας του Κυρίου, στην έναρξη του τρίτου έτους.

     Το κήρυγμα του Ιησού έχει μεγάλη διάδοση, έχει κηρύξει σε όλη σχεδόν την γη της Ιουδαίας.

     Ρωτά λοιπόν τους μαθητές του τι γνώμη έχει για το πρόσωπο του ο λαός, οι πατριώτες του, τι έχουν ακούσει να λέγεται?

   ‘’ τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; ‘’ Οι μαθητές του απαντούν ότι ο λαός πιστεύει ότι είναι ένας από τους μεγάλους αρχαίους προφήτες ή ο Ηλίας ή ο Ιερεμίας αλλά και ο Ιωάννης ο Βαπτιστής.

     Κατόπιν τους ρωτά την δικής τους γνώμη για το πρόσωπο του. Την απάντηση λαμβάνει από τον Πέτρο, ότι είναι ο γιος του Θεού του ζώντος.

     Ο λαός τον θαυμάζει, αλλά δεν τον κατανοεί, δεν μπορεί να φανταστεί ο λαός ότι ο απλός δάσκαλος είναι ο Ιαχωβά του Ισραήλ.

     Το ίδιο και συμβαίνει και με τους μαθητές κανείς δεν τον καταλαβαίνει.

     Η ομολογία του Πέτρου δεν ήταν δικά του λόγια αλλά αποκάλυψη Θεού.

     Ακόμη μέχρι αυτού του σημείου ο Ιησούς δεν έχει ποτέ μιλήσει τους μαθητές για τον δικό του μαρτυρικό θάνατο.

     Από τώρα όμως αρχίζει να τους καλλιεργεί την ιδέα περί του πάθους Του πράγμα που θα είχε ασφαλώς σαν συνέπεια στη συνέχεια και το πάθος των μαθητών.

     Μέχρι τα τώρα φαίνεται στα μάτια των μαθητών σαν ένας φωτισμένος δάσκαλος η ακόμη και ο υιός του Θεού, ο οποίος ήλθε να ιδρύσει την βασιλεία του επί της γης και έτσι να περάσουν όλοι μαζί καλά και ένδοξα.

   Λέει χαρακτηριστικά ο Ματθαίος για την χρονική αυτή στιγμή. ‘’ Ἀπό τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς δεικνύειν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι δεῖ αὐτόν ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα και πολλά παθεῖν ἀπό τῶν πρεσβυτέρων καί ἀρχιερέων καί γραμματέων και ἀποκτανθῆναι ……….’’.

   Μόλις άκουσε τα λόγια αυτά ο Πέτρος επιτίμησε τον δάσκαλο για την επιλογή του να θυσιαστεί, λέγονοντας την προσωπική του θέση στο θέμα αλλά ίσως και των άλλων μαθητών που δεν θέλουν τον θάνατο του δασκάλου πράγμα που θα είχε σαν συνέπεια την διάψευση των επιγείων προσδοκιών τους αλλά και τον διωγμό τους.

   Αμέσως μετά την δήλωση του Πέτρου ο Κύριος τον ονομάζει σατανά ‘’ὕπαγε ὀπίσω μου Σατανᾶ ‘’ και αμέσως μετά ακολουθεί ο λόγος του Χριστού που αποτελεί και το Ευαγγελικό μας ανάγνωσμα.

   Πλέον παύει η απλή διδαχή και αρχίζει η προπαρασκευή των συνειδήσεων των μαθητών για να μπορέσουν να υπομείνουν τον πολύ μεγάλο πειρασμό του πάθους Του.

   Ο Ιησούς με τα λόγια του ζητά την αυταπάρνηση χωρίς την οποία κάθε αρετή είναι ανάξια. ‘’ οὐκ ἔστι μου ἄξιος ‘’.

   Η αυταπάρνηση μας στο πρόσωπό του είναι η ακρότης της χριστιανικής Πίστεως.

   Το αίτημα Του της αυταπαρνήσεως δεν απευθύνεται μόνον τους μαθητές αλλά σε όλους, δεν εξαιρείται κανένας. Λέει ο Ευαγγελιστή ‘’ καί προσκαλεσάμενος τόν ὄχλο σύν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς ‘’

Όλοι όσοι θέλουν να είναι του Χριστού, θέλουν να ακολουθούν τον Χριστό, θέλουν να είναι χριστιανοί, θέλουν να γίνουν χριστιανοί, πρέπει να έχουν υπόψη τους την αυταπάρνηση και να συμμορφωθούν με τις υποδείξεις του Κυρίου.

   Τα λόγια του είναι λόγια Θεού, λόγια Αγάπης, λόγια αυτού που ξέρει, δεν φαντάζετε τα πράγματα, τον δρόμο και το τέρμα του.

   ‘’ ὅστις θέλει’’ δεν πιέζει κανέναν, όμως πολλοί ερμηνεύουν λαθεμένα τον λόγο αυτό του Κυρίου και μένουν ήσυχοι στην λάθος ερμηνείας τους.

   ‘’ ὅστις θέλει’’ θα πει ότι όποιος αποφασίσει να ακολουθήσει τον Χριστό, να είναι με τον Χριστό, από εκεί και πέρα θα πρέπει να κάνει όλα αυτά που λέει πιο κάτω ο Χριστός.

   Δεν είναι αν θέλει να τα κάνει και αν δεν τα κάνει δεν είναι του Χρήστου.

Αν κάποιος δεν θέλει να είναι του Χριστού δεν τον πιέζει κανείς να είναι του Χριστού.

   Το ‘’ ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν ‘’ είναι η μοναδική έκφραση στην παγκόσμια γραμματεία από την οποία γεννήθηκε η χριστιανική λέξη ‘’αυταπάρνηση ‘’

   Πρέπει να βάλει ο καθένας μας το χέρι στην καρδιά του και να διερωτηθεί εάν έχει απαρνηθεί τον εαυτό του για να γίνει παιδί του Χριστού, να ακούει μόνον αυτόν, τον Πατέρα και Θεό του.

   Όχι όπως ο Αδάμ και η Εύα που άκουσαν τα ψέματα του δολοφόνου Διαβόλου και όχι τις αλήθειες και τις συστάσεις ζωής που τους έδωσε, όπως και εδώ δίνει ο Χριστός.

   Πρέπει να ανοίξουμε τον κακό εαυτό μας και να δούμε μέσα του.

Δεν μπορεί να είσαι χριστιανός και να μην έχεις απαρνηθεί τον κακό εαυτό σου.

   Ο ίδιος ο Χριστός έλεγε για τον εαυτό του, ‘’ δεν κάνω το θέλημα το δικό μου αλλά το θέλημα του πέψαντος με Πατρός ‘’

   Στην ίδια γραμμή και οι χριστιανοί πρέπει να απαρνηθούμε το θέλημα μας και να κάνουμε το θέλημα της Εκκλησίας του Πατέρα και όχι να χρησιμοποιήσουμε το Ευαγγέλιο και τον χώρο της Εκκλησίας για να ενισχύσουμε το θέλημά μας, να περισωθεί ο εαυτός μας, ακριβώς αυτός που πρέπει να αρνιθούμε.

Το ‘’ ἀράτω τόν σταυρόν ‘’ αποδεικνύει την συνέπεια της αυταπάρνησης.

   Αυτός που απαρνείται τον εαυτό του και στην σημερινή εποχή είναι πάντοτε το θύμα.

   Η ζωή του μπορεί να γίνει ένα συνεχές μαρτύριο και μπορεί να καταλήξει σε σκληρό τέλος, όμως τα ίδια έπαθε και ο Χριστός ο Πατέρα μας. Εάν εμένα εδίωξαν θα διώξουν και εσάς, μας προετοίμασε.

   Η αυταπάρνησης και ο σταυρός είναι οι δύο προϋποθέσεις για το ακουλουθείν τον Χριστό.

   Ο Ιησούς φαίνεται να ζητά από τους μαθητές του το ακριβότερο τίμημα που μπορεί να συλλάβει το ανθρώπινο μυαλό.

   Όλοι οι φιλόσοφοι και οι δάσκαλοι έπαιρναν χρήματα από τους μαθητές, έπαιρναν μία αμοιβή για την μαθητεία, άλλος πολλά άλλος λίγα .

   Ο Χριστός ζητά την ίδια την ζωή των μαθητών του για αυτόν.

   Ίσως γεννιέστε η απορία : Γιατί τέτοιο ακριβό τίμημα ζητά ο Κύριος από τους χριστιανούς.

   Το τίμημα όμως δεν είναι καθόλου ακριβό και βαρύ, δεν είναι καν τίμημα.

   Δεν ζητά τίποτε.

   Τα λόγια του είναι κατάθεση αλήθειας για πράγματα που δεν γνωρίζουμε και μπορεί να ξεγελαστούμε από τον διάβολο και να δώσουμε αξία σε πράγματα που δεν έχουν αξία, είναι η προστασία μας, είναι το φώς.

   Για τον Δημιουργό η ζωή είναι μία και είναι αιώνια γιατί Αυτός ως ζωοδότης την δίνει και ξέρει τι μας χαρίζει.

   Ως δημιουργός, όπως και κάθε δημιουργός θέλει και κάνει οντότητες που να μένουν στο χρόνο και όχι να φθείρονται και να πεθαίνουν και να χάνονται, πόσο μάλιστα Αυτός που είναι ο Θεός.

   Ο άνθρωπος δεν εξαντλείται με την επί γης παρουσία του, πράγμα που είναι διήκουσα θέση της ανθρωπότητας.

   Από την άλλη πλευρά ο Διάβολος πλανά τον άνθρωπο, του ψιθυρίζει ότι όλη η ζωή του είναι αυτή επί της γης, αυτό που βλέπει και δεν χρειάζεται να ψάχνει για τίποτε άλλο

   Επομένως πρέπει ο άνθρωπος να εργάζεται και να προσπαθεί μόνο γι΄ αυτή τη ζωή επάνω στη γή και τίποτε άλλο.

   Μόνο για την σάρκα και τα περί αυτής, κανένα υπαρξιακό ερώτημα, όλο το δόσιμο του ανθρώπου στο χώμα και το ψέμα. Πέραν τούτο απόλυτο σκοτάδι.

Έρχεται λοιπόν ο Χριστός, όπως και τότε στον Παράδεισο και εξηγεί τα πράγματα, φανερώνει αλήθειες για να πάρουμε τις σωστές και σωτήριες αποφάσεις.

Τις επιλογές που θα μας σώσουν για να μην πέσουμε στην απάτη του Διαβόλου ξανά, όπως κάνει ο κάθε γονιός για τα παιδιά του.,

Μας λέει ότι : ‘’ Όποιος θέλει να σώσει την ψυχή του πρέπει να την χάσει.

Όποιος χάσει την ψυχή του εξ αιτίας μου και του Ευαγγελίου αυτός θα την σώσει. Γιατί τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος εάν κερδίσει όλο τον κόσμο και χάσει την ψυχή του ‘’;

Ο Κύριος εξηγεί ότι η μία και ενιαία ζωή του ανθρώπου έχει ένα κομβικό σημείο τον, θάνατο.

   Χωρίζεται στην πρό και μετά τον θάνατο ζωή.

Όποιος πιστεύει ότι η ζωή είναι μόνο αυτή πρό του θανάτου και αγωνίζεται μόνο γι΄ αυτή, τότε θα την χάσει.

Το απείρως μεγαλύτερο τμήμα της βρίσκεται μετά τον θάνατο για το οποίο όμως δεν ενδιαφέρεται δεν φροντίζει, δεν έχει καμία μέριμνα.

Όποιος όμως ‘’ χάσει ‘’ την πρόσκαιρη ζωή την πρίν του θανάτου, για το όνομα του Χριστού του Θεού και του Ευαγγελίου του, τότε κερδίζει το ατέλειωτο κομμάτι της μίας και ενιαίας ζωής, το αιώνιο, το πραγματικό, γι΄ αυτό που ο Δημιουργός μας κατασκεύασε.

Τα πράγματα γίνονται απλά και ξεκάθαρα με τις συμβουλές του Χριστού, θέλουν όμως και σωστές επιλογές και αποφάσεις δικές μας.

Ο άνθρωπος είτε πιστεύει στην αιώνια ζωή είτε όχι, δεν θεωρεί ως άξιο αντάλλαγμα της ζωής του αυτής ούτε την απόκτηση όλου του κόσμου.

Τι να κάνει την περιουσία όλου του κόσμου εάν σε μια στιγμή πεθάνει και τελειώνουν όλα.

Αφού λοιπόν ο κόσμος δεν έχει καμία αξία εμπρός στην ζωή μας γιατί να αγωνιζόμαστε να τον κατακτήσουμε, να τον εξουσιάσουμε, να τον κάνουμε δικό μας με όλες τις συνέπειες που θα έχει αυτή η προσπάθεια στην ποιότητα μας, στην ανθρωπιά μας, στον εαυτό μας, στους γύρο συνανθρώπους μας, στην ζωή μας. Δεν θέλει ιδιαίτερη εξυπνάδα να καταλάβει κανείς την τάξη των πραγμάτων.

   Αυτές τις αλήθειες αποκαλύπτει ο Χριστός σήμερα με την περικοπή όπως παλιά στον Αδάμ στον Παράδεισο.

   Εμείς να τον πιστέψουμε και να του προσφέρουμε την ζωή μας, αυτή που τόσο απλόχερα μας χάρισε, πάντα για το δικό μας συμφέρον και όφελος, χωρίς τον παραμικρό ενδοιασμό.

   Στη συνέχεια ο Κύριος, όπως τότε στον Παράδεισο φανερώνει τις συνέπειες των κακών επιλογών για να μην έχει κανείς δικαιολογία ότι δεν ήξερε.

Όποιος παραθεωρήσει, όποιος προσπεράσει τον Κύριο και τα λόγια Του σ΄ αυτό τον κόσμο που άφησε τον Νυμφίο Δημιουργό, την αγάπη μας και μοιχεύει με τα κοσμικά και τις αμαρτωλές επιλογές του διαβόλου.

Είναι επόμενο και ο Νυμφίος να δώσει διαζύγιο στη μοιχεία ο Πατέρας να αφαίρεση το δικαίωμα της κληρονομιά από τα παιδιά που δεν τον αναγνωρίζουν και δεν επιθυμούν την Πατρότητα Του.

Τους αναλαμβάνει ο πατριός που διάλεξαν, ο αρχιδολοφόνος διάβολος.

   Τότε θα καλοπεράσουν στο μίσος του, αλλά θα είναι αργά για δάκρυα.

 

Αθανάσιος Κατσίκης

αρχιτέκτων

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα          (Εβρ. δ΄ 14-16, ε΄ 1-10)

Ο ΘΡΟΝΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ

«Ου γαρ έχομεν αρχιερέα μή δυνάμενον συμπαθήσαι

ταις ασθενείαις ημών, πεπειρασμένον δε κατά πάντα

καθ’ ομοιότητα χωρίς αμαρτίας».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μέσoν της Αγ. Τεσσαρακοστής και στο κέντρο του ιερού ναού ευρίσκεται ο «Θρόνος» του Βασιλέως Χριστού. Ο Απ. Παύλος μας μιλάει σήμερα για την θυσιαστική αρχιερωσύνη του Χριστού, η οποία και συνδέεται με την θυσία Του πάνω στον Γολγοθά. Όλη η ζωή του Ιησού ήταν μία θυσία και ένας πόνος. Ο Θεός επτώχευσε, έγινε άνθρωπος για να πλουτίσει τον άνθρωπο με θεϊκή δόξα και να τον καταστήσει συγκληρονόμο Του. Γι’ αυτό και όπως διδάσκει η Ορθόδοξη Θεολογία δεν έχουμε (σύμφωνα και με τον Παύλο) έναν αρχιερέα ο οποίος δεν γνωρίζει από δοκιμασίες. Έναν φιλόσοφο όπου με ασφάλεια γράφει θεωρίες, αλλά μιλάει η πράξη και η εμπειρία της Αγίας Του μαρτυρικής ζωής, η οποία Τον κάνει συμπαθή και ευήκοον στον πόνο του θνητού ανθρώπου. Ας δούμε τον ματωμένο Βασιλιά στον Θρόνο Του...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΘΡΟΝΟΣ ΑΓΑΠΗΣ

* Ο θρόνος είναι σύμβολο κυριαρχίας και εξουσίας για έναν Βασιλέα. Κάθονται σ’ αυτόν για να δικάσουν, να κρίνουν, να πάρουν αποφάσεις, να δείξουν τη δύναμή τους και το μέγεθος της υπεροχής τους. Φοβερό θέαμα για τον τρεμάμενο παραβάτη του νόμου να στέκεται μπροστά στον εξουσιαστή ζωής και θανάτου και να αναμένει κρίση και αποτέλεσμα.

* Ο δικός μας ματωμένος Βασιλιάς στέκεται χωρίς «είδος και κάλλος», χωρίς να θυμίζει κάτι από την Μεσσιανική Του προσωπικότητα, γεμάτος μώλωπες και αιμόφυρτος, «αδύναμος» κατά ορισμένους να βοηθήσει τον εαυτό Του. Μα πάνω από εκεί κάνει το σημαντικότερο κήρυγμα, το ανόθευτο και πρωτάκουστο. Δίνει τον ορισμό της αγάπης και συγχωρητικότητος. «Άφες αυτοίς ου γαρ οίδασι τί ποιούσι» (Λουκ. 23,24).

* Βιώνει την εγκατάλειψη και την μοναξιά. Βιώνει την απόρριψη των ανθρώπων. Αυτός που δέχθηκε τα πάντα και τους πάντες. Και αναφωνεί, όχι γι’ Αυτόν αλλά για μας: «Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τί με εγκατέλειπες;» (Ματθ. 27,46), δηλώνοντας την εγκατάλειψη του ανθρώπου (με τις πράξεις του) από τον Θεό. Χάρη, αγάπη, συγχωρητικότητα από τον Σταυρό του Ιησού.

* Γι’ αυτό και ο Απόστολος σήμερα εκφράζει την σιγουριά του στο Πρόσωπό Του, ότι μπορεί ο Διδάσκαλός μας να δείξει συμπάθεια και κατανόηση σε μας τους αμαρτωλούς. Φόρεσε ακάνθινο στέφανο, υπέμεινε πόνους και ύβρεις, άρνηση από τον καλύτερό Του μαθητή και όμως ανώτερος γεμάτος Θεϊκή αγάπη προχώρησε στην Θυσία, Θύτης και Θύμα ο Αυτός. Ένας σύγχρονος Θεολόγος θα πεί το εξής ωραιότατο και φοβερό: «Οι άνθρωποι κατεδίκασαν τον Θεό σε θάνατο και εκείνος τους κατεδίκασε σε αθανασία» (π. Ιουστίνος Πόποβιτς).

Β) ΔΙΠΛΑ ΣΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΟΥ

* Η πρόταση της Εκκλησίας μας είναι να παραμείνουμε κοντά στον Σταυρό του Κυρίου, όχι τοπικά αλλά τροπικά. Να βιώνουμε την αξία του Σταυρού στην ύπαρξή μας και να βγαίνουμε Αναστημένοι – χαρούμενοι από κάθε δοκιμασία.

* Οδυνηρός αλλά λυτρωτικός αυτός ο συσχετισμός. Α) Πόνος και θλίψη για την αμαρτία που υπάρχει μέσα μας και παραμένει ζώσα και ανίκητη. Ωραιότατα το λέει ο ψαλμωδός «εταράχθη τα οστά μου και η ψυχή μου τω Άδη ήγγισεν» (Ψαλμ. ιξ, 4). Τα πάθη λυμαίνονται την ύπαρξή μας. Β) Πόνος για την τήρηση των εντολών Του. Αγωνίζεται ο άνθρωπος για να τηρήσει τα του Θεού. Συγκρούεται αυτόματα με κόσμο, κοινωνία, οικογένεια, φίλους, συνήθειες. Γ) Πόνος για την λήθη των ανθρώπων στο λυτρωτικό έργο του Θεού. Τί θα εορτάσουμε αλήθεια φέτος το Πάσχα; Ένα Πάσχα «παραδοσιακό» ελληνικό (με έθιμα και CD΄s πανηγυρικών τραγουδιών σαν αυτά που κάνουν δώρο οι εφημερίδες αυτές τις ημέρες;) χωρίς βιωματική μετοχή στο θάνατο και την Ανάσταση του Διδασκάλου μας; Αυτά πρέπει να μας προβληματίζουν όλους και ιδιαιτέρους τους κληρικούς…

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Μέρα με την μέρα πλησιάζουμε τον Γολγοθά του Ιησού. Φτάνουμε στον Σταυρό. Όχι μόνο εορταστικά αλλά και τροπικά θέλω να πιστεύω. Πάντοτε ο χριστιανός ζει τον Σταυρό και την Ανάσταση. Ιδιαίτερα όμως αυτή την περίοδο κορυφώνονται τα συναισθήματά του. Σαν υπήκοοί Του έχουμε ένα πλεονέκτημα: Να έρθουμε άφοβα να ζητήσουμε συγχώρηση και χάρη από τον Θρόνο Του. Για μας δεν είναι κατάδικος, δεν είναι αδύναμος, το μυστήριο του Σταυρού δεν είναι «μωρία», ούτε σκάνδαλο, είναι πηγή αγάπης ενός Θεού προς το πλάσμα που τον πίκρανε και τον αρνήθηκε.

(Εβρ. α΄ 10-14, β΄ 1-3) ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

«Έργα των χειρών σου εισίν οι ουρανοί...

ωσεί περιβόλαιον ελίξεις αυτούς και αλλαγήσονται».

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο Απ. Παύλος στην σημερινή επιστολή του επιχειρεί να παρουσιάσει την θέση του χριστιανισμού για την δημιουργία και την πορεία του σύμπαντος. Είναι αλήθεια, ότι τόσο ο επιστήμονας μελετητής, όσο και ο απλός άνθρωπος, στέκονται αμφότεροι με θάμβος και αινιγματική περιέργεια μπροστά στο αχανές σύμπαν. Τα μυστηριώδη νεφελώματα, τα πλανητικά συστήματα, οι γαλαξίες και όλα τα ουράνια σώματα αποτελούν έναν πλούσιο χώρο για έρευνα και προβληματισμό. Και όμως η επιστήμη, αυτή καθ’εαυτήν, έχει σημείο επαφής με την χριστιανική διδασκαλία και ο ερευνητής είναι έτοιμος μαζί με τον Προφήτη Δαυίδ να αναφωνήσει: «οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού, ποίησιν δε χειρών αυτού, αναγγέλλει το στερέωμα».

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο ΘΕΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ

* Ο Θεός δημιούργησε την κτίση και τον άνθρωπο «εκ του μηδενός» με τις άκτιστες ενέργειές Του και την άπειρη αγάπη Του, η οποία και εκφράζεται με την παραχώρηση της «ελευθέρας βουλήσεως» στον άνθρωπο. Αν ο κόσμος ήταν αιώνιος – όπως έλεγαν οι αρχαίοι – τότε θα υπήρχε ανέκαθεν και δεν θα απασχολούσε τον άνθρωπο η «εν χρόνω» προέλευσή του.

* Χαρακτηριστικό της Θεότητος είναι το δημιουργικό. Ο ιερός Καβάσιλας θα μας πει: «Ο Πατέρας ήθελε να δημιουργηθεί ο κόσμος, ο Υιός τον δημιούργησε και το Άγ. Πνεύμα τον τελειοποίησε». Είναι ο Κύριός μας ο «Δημιουργός των αιώνων» και Αυτός με σοφία κατασκευάζει τα πάντα, τους δίνει μία αρχή παρόλο που ο Τριαδικός Θεός προϋπήρχε «προ πάντων των αιώνων» γι’ αυτό και η υμνολογία Του προσδίδει τον όρο «Άναρχος».

* Η χριστιανική κοσμολογία λοιπόν, δηλαδή η θεώρησή της περί δημιουργίας του σύμπαντος και ύλης «εκ του μηδενός» χάρη στην παντοδυναμία του Θεού, βρίσκεται σε «σύμπλευση» με την επικρατέστερη θεωρία του επιστημονικού χώρου περί «δημιουργίας» του κόσμου και της ύλης.

Β) Ο ΧΡΙΣΤΟΣ «ΑΝΑΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ» ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

* Βλέποντας την λάθος πορεία του ανθρώπου πάνω στην γη ο Χριστός «ενηνθρώπησε» για να ανακαινίσει την ανθρώπινη φύση. Είναι η μεγαλύτερη έκφραση αγάπης του Θεού – Λόγου η κίνηση αυτή. Ενώ η αμαρτία είναι δρόμος προς την ανυπαρξία, ο Χριστός μας χαρίζει τον εαυτό Του και μας βάζει σε κίνηση, τροχιά, προορισμό μέσα στον χρόνο. Και μαζί με την αλλαγή της ανθρωπίνης φύσεως επιδρά στο φυσικό και άψυχο περιβάλλον. Ο Κύριός μας στην γη έζησε αρμονικά «μετά των θηρίων» (Μαρκ. 1,13) και «οι άνεμοι και η θάλασσα» (Ματθ. 8, 27) ήταν υπό την εξουσία Του.

* Αλλά και το σύμπαν θα αλλάξει μας λέει ο Παύλος την σημερινή του μορφή. Θα παλιώσει όπως παλιώνουν τα ρούχα μας. Ο Κύριός μας με μία νέα δημιουργική επέμβαση θα αλλάξει και θα ανανεώσει τα πάντα. Αυτή η αλλαγή όμως δεν θα είναι αφανισμός, αλλά μεταμόρφωση. Θα γίνουν καινούρια. Να πως το παρουσιάζει αυτό και ο Ευαγ. Ιωάννης στην Αποκάλυψη: «Είδα, λέγει, νέον ουράνιο κόσμο και καινούρια γη. Ο πρώτος ουράνιος κόσμος είχε φύγει, καθώς και η πρώτη θάλασσα. Δεν υπήρχε τίποτε από τα παλιά. Όλα είχαν γίνει καινούρια» (κα΄ 1).

* Και μην απορείτε και φοβείσθε για όλα αυτά αδελφοί μου. Υπάρχει η αγάπη του Θεού «μία αδιάπτωτος σταθερά», που φροντίζει για το συμφέρον του ανθρώπου. Εδώ δεχόμαστε ότι οι άνθρωποι θ’ αναστηθούν, κατά την κοινήν Ανάσταση και θα δουν έναν «καινό κόσμο» όμορφο και διαφορετικό, τον πνευματικό και άυλο. Έτσι ανάλογα ότι υπάρχει γύρω μας θα μεταμορφωθεί. Το ρήμα «αλλαγήσονται» επεξηγεί το «απολούνται». Το σχήμα του παρόντος κόσμου θα πάρει πνευματική μορφή.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ίσως αυτά να δείχνουν αβέβαια, υποθετικά, συζητήσιμα. Θα πω όμως ότι όποιος ζει το πέρασμα από τον παλαιό άνθρωπο της αμαρτίας στον νέο τον «κατά Θεόν κτισθέντα» δεν αμφιβάλλει... Όποιος ζεί την μεταμόρφωση του ψωμιού και του κρασιού σε Σώμα και Αίμα Του δεν αμφιβάλλει... Μέσα στην αγιαστική χάρη των Μυστηρίων ο πιστός «ανακαινίζεται» και «ξαναδημιουργείται». Αν ο Θεός άφηνε χωρίς πρόνοια και συνέχεια τα δημιουργήματά Του θα ήταν όλα γύρω άθλια. Όμως εμείς βλέπουμε την παρουσία Του και την δύναμή Του από εδώ. «Ως εν εσόπτρω» (Α΄ Κορ. 13,12), διερμηνεύουμε και τα μέλλοντα.

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

(Εβρ. ια΄, 24-26, 32-40)

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

«ελιθάσθησαν, επρίσθησαν, επειράσθησαν, εν φόνω μαχαίρας απέθανον»

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο Απ. Παύλος στην σημερινή του επιστολή απευθύνεται στους Χριστιανούς που προήλθαν από την τάξη των Εβραίων. Επειδή αρνήθηκαν την Ιουδαϊκή πίστη περνούσαν σκληρές δοκιμασίες, ως αντίποινα εκ μέρους των παραδοσιακών Ιουδαίων. Έτσι θέλει να τους δυναμώσει, να τονίσει τη δύναμη της πίστεως προβάλλοντας μία σειρά από ηρωικά παραδείγματα της Π.Δ., που αφορούν πνευματικά αναστήματα που έμειναν αμετακίνητα στην πίστη του Ιησού. Σήμερα και εμείς, που εορτάζουμε την νίκη της Ορθοδοξίας, εναντίον κάθε αιρέσεως και ψεύτικης διδασκαλίας, αναζητούμε παράλληλα στην δική μας ζωή το σθένος εκείνο που θα μας δυναμώνει, ώστε να κρατούμε άσβεστη τη φλόγα της χριστιανικής πίστεως στην ύπαρξή μας.

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Η ΑΠΟΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΣΗΜΕΡΑ

* Ο τεχνοκράτης άνθρωπος του 21ου αιώνα είναι δύσκολο να πιστέψει στην ύπαρξη του Θεού. Είναι τέτοιες οι προτεραιότητές του, οι στόχοι του, οι ασχολίες του, που δεν τον αφήνουν να δεί πέρα από την ψυχρή λογική. Η νοοτροπία στη σκέψη, η μεθοδολογία στον εργασιακό χώρο, δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια.

* Η υποταγή μας στις αισθήσεις… ότι ακουμπάω, ότι ψηλαφώ, ότι βλέπω, ότι αισθάνομαι και απολαμβάνω, δεν δίνουν ερεθίσματα για κάτι ανώτερο και υπερφυσικό. Κάπου κάπου υπάρχει η αναγκαιότητα ενός θαύματος (ιατρικό, οικονομικό, εργασιακό), αλλά όταν και αυτό γίνει (αν γίνει) ξεχνούμε τις όποιες προσευχές και ταξίματα και θυμόμαστε τα προτερήματά μας, τα ταλέντα μας, τις ικανότητές που μας «χάρισαν» μία επιτυχία.

* Η πίστη ανήκει στις γιαγιάδες και στα μικρά παιδιά που κοινωνούν για να «βγάλουν χρυσό δοντάκι» και να πάνε καλά στα μαθήματά τους. Γι’ αυτό δεν κουνιόμαστε τις Κυριακές από τα κρεβάτια μας, γιατί δεν πιστεύουμε ότι κάτι υπάρχει στην εκκλησία, ότι κάπου ωφελεί η πίστη στον Χριστό, αλλά στηριζόμαστε στην ομορφιά (που κρατάει μέχρι τα 40α), στο χρήμα (που εξανεμίζεται με την πρώτη συμφορά) ή στην υγεία του σώματος (που δεν ξέρεις πότε θα σου βγεί το πρόβλημα).

Β) Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

* Διαφορετική άποψη φαίνεται να υπάρχει σ’αυτούς όλους που αναφέρει ο Παύλος. Έδωσαν την ζωή τους όχι μόνο με έναν θάνατο, αλλά με μαρτύριο σκληρό και οδυνηρό (αναλ. ετυμπανίσθησαν, επρίσθησαν). Τί ήταν όλοι αυτοί παράλογοι; Φανατισμένοι; Άξεστοι; Ανόητοι; Η θρησκευτική μας πίστη δεν είναι παρατήρηση με τα φυσικά μας μάτια, ούτε μία αυθαίρετη προσωπική γνώμη. Είναι δώρο και χάρισμα. Είναι φως που απλώνεται στην ύπαρξή μας με την γνώση του Θεού μέσα από τα Άγια Μυστήρια.

* Είναι αίσθηση ψυχής που προέρχεται από την αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο και το αντίθετο φυσικά. Ο άνθρωπος λαμβάνει μυστικά και μυσταγωγικά την χάρη του Ιησού και με φώτιση ουράνια επιτελεί τα πάντα στην ζωή του. Μήπως έτσι εξηγούνται και οι διωγμοί και τα μαρτύρια και ο θάνατος ακόμα για την πίστη στην αλήθεια του Ιησού Χριστού;

* Ένας μεγάλος Θεολόγος αναφέρει, ότι για να είναι κάποιος πιστός χριστιανός πρέπει να ζει τρείς μεγάλες αλήθειες:

1. Να ανήκει στην εκκλησία: να γνωρίζει τις δογματικές αλήθειες που υπάρχουν στον χώρο, το μυστήριο της οικονομίας του Θεού, να υπάρχει αποστολική διαδοχή χάριτος, γιατί όπου υπάρχει αυτή έχουμε αλήθεια και χάρη.

2. Να είναι Ορθόδοξος: πορεία σωστή και Ορθόδοξη διδασκαλία. Ενωμένη με την ζωντανή παράδοση του Χριστού, την Αγία Τριάδα. Δεν φτάνει να πιστεύουμε, αλλά να πιστεύουμε ορθά χωρίς να αλλοιώνουμε κάτι.

3. Ευχαριστία του Θεού: να συμμετέχουμε με επίγνωση στο Μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας, που σημαίνει ότι βιώνουμε προσωπικά τον Χριστό. Εδώ απαγγέλουμε το Σύμβολο της Πίστεως, κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα Του, γινόμαστε μέλη Του.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός και η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Τριχερούσας (Θαύμα – ανάλυση). Αναφορά και για το τροπάριο «Σου η τροπαιούχος δεξιά» που με ευγνωμοσύνη ο Άγιος έγραψε για την περίσταση.

Στην περικοπή αυτή τα Κυριακά λόγια χωρίζονται σε τρεις προτροπές:

α) Στην συγχωρητικότητα προς τους συνανθρώπους και αδελφούς μας, β) στην αληθινή και όχι φαρισαϊκή νηστεία και επίδειξη, και γ) στον αληθινό θησαυρισμό του ανθρώπου.

Στην Κυριακή προσευχή ο Χριστός διδάσκει στο πέμπτο αίτημα της «καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν». Ακόμη, στην παραβολή του αγνώμονος δούλου ο Κύριος καταλήγει: «οὕτω καί ὁ Πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐάν μή ἀφῆτε ἕκαστος τῶ ἀδελφῶ αὐτοῦ ἀπό τῶν καρδιῶν ἡμῶν τά παραπτώματα αὐτῶν».

Με τον τρόπο αυτό αποδεικνύει την μεγάλη σημασία που έχει για μας τους ανθρώπους η συγχωρητικότητα, η ανθρωπιά, η μεγαλοψυχία προς τους συνανθρώπους μας.

Αυτή ανοίγει την δυνατότητα της κοινωνίας από την ευσπλαχνία του Πατρός, ο οποίος απαντά στην προθυμία του ανθρώπου να συγχωρήσει τους συνανθρώπους του με την ευσπλαχνία Του.

Φυσικά δεν σημαίνει ότι η συγνώμη που δίνουμε σε κάθε συνάνθρωπο μας αποτελεί έργο αξιομισθίας, αλλά η ανεκτικότητα, η ευσπλαχνία και η συγνώμη που δείχνουμε είναι απόρροια του βιώματος και της εμπειρίας που έχουμε από την ευσπλαχνία του Πατέρα προς εμάς τους αμαρτωλούς.

Όταν ο άνθρωπος απολαμβάνει την αγάπη του Θεού Πατρός και την ευλογία της συγχώρησης των παραπτωμάτων του από Εκείνον, τότε αυτή η γεύση, αυτή η γνώση της αγάπης, αντικατοπτρίζεται στην διαγωγή του απέναντι στους συνανθρώπους του.

Εάν δεν υπάρχει βίωμα από το πατρικό χάδι και την αγάπη Του δεν πρόκειται ποτέ ο άνθρωπος να δώσει ανάλογα και αυτός αγάπη και συγχώρηση στους άλλους.

Περισσότερα...
Joomla SEF URLs by Artio