(Ματθ. 6, 22 - 33)

ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ.

«μη ούν μεριμνήσητε λέγοντες, τι φάγωμεν ή τι πίωμεν ή τι περιβαλώμεθα...» (Ματθ. 6, 31).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Έχει αυτός ο κόσμος που ζούμε κάτι ομορφιές μοναδικές, κάποιες εικόνες σπάνιας έλξης και ρομαντισμού. Κινήσεις και εκδηλώσεις των έμβιων όντων, ακόμα και αποτυπώσεις του άψυχου φυσικού διακόσμου, μιάς θάλασσας πολυπρόσωπης και ποικιλόχρωμης, ενός ήλιου, ενός φεγγαριού, ικανές να παγώσουν την στιγμή και να ρεύσει αυτή από τα μάτια στην καρδιά, γεμίζοντας την ύπαρξή μας συναισθήματα και συλλογισμούς. Και αν αυτή είναι η μία και ιδανική πλευρά υπάρχει και μία δεύτερη απατηλή της καθημερινότητος, ικανή να συλλάβει σαν θήραμα τον άνθρωπο σε μία τραγική αιχμαλωσία...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΠΛΗΣΜΟΝΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

* Από τότε που αφήσαμε τη σιγουριά και την εμπιστοσύνη στο Θεό, ξεκινήσαμε το αδιάκοπο κυνήγι της ύλης. Πασχίσαμε στανικώς να καλύψουμε το υπαρξιακό μας κενό, τις αναφυόμενες ανασφάλειες με την κατάκτηση όλων και περισσότερων αγαθών. Και αφού οικοδομήσαμε «τεράστιες αποθήκες» από τα συναγόμενα (αγαθά) ερωτούμε καθημερινά τον εαυτό μας σαν τον πλούσιο του Ευαγγελίου «τί ποιήσω» (Λουκ. 12, 19), χωρίς να νιώθουμε τίποτα για τον συνάνθρωπό μας που παράλληλα στενάζει με απορία για την αθλιότητά του∙ «τί ποιήσω» (Λουκ. 12, 19).

* Έτσι όλα τούτα τα ψυχωτικά σύνδρομα μας έχουν στερήσει την ικανότητα της σωστής χρήσης των αγαθών. Η φράση του Ευαγγελίου «μή μεριμνάτε» (Ματθ. 6, 25) δεν σημαίνει φυσικά «μή εργάζεσθαι», γιατί ο Απόστολος αυστηρά τονίζει «ει τις ου θέλει εργάζεσθαι, μηδέ εσθιέτω» (Β΄ Θεσ. 3, 10). Η εργασία όμως να μην είναι αυτοσκοπός, η απόκτηση των υλικών αγαθών να μη γίνει βασανιστική μέριμνα γιατί τότε πέσαμε στην παγίδα του κόσμου τούτου, μπήκαμε στον αραχνοΰφαντο ιστό και δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε το χρήσιμο και αναγκαίο από το περιττό και εφάμαρτο. Ουσιαστικά χάσαμε την αιωνιότητα (δεν εργαζόμαστε για την αθάνατη ψυχή) και παλεύουμε με την ματαιότητα (μόνη επιδίωξη η κατάκτηση της εφήμερης ύλης).

* Πολλές φορές ξεναγούμε τους επισκέπτες της χώρας μας στην πληθώρα των μουσείων που υπάρχουν και τους δείχνουμε τις αρετές του αρχαίου πολιτισμού. Πλην, εμείς χάσαμε την καίρια ρήση του φιλοσοφικού νοήματος της ζωής τους το∙ «παν μέτρον άριστον» ή το «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» (βλ. Πλάτων «ΘΕΑΙΤΗΤΟΣ») του Πρωταγόρα, καθώς βυθίσαμε τον εαυτό μας σε ένα εγωκεντρικό τέλμα με μόνη στόχευση την ψεύτικη απόλαυση της ύλης.

 

Β) ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΘΕΟ - ΠΑΤΕΡΑ

* «Οίδε γαρ ο πατήρ υμών ο ουράνιος ότι χρήζετε τούτων απάντων» (Ματθ. 6, 32). Γνωρίζει καλά, μας λέει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος τις ανάγκες σας. Και είναι αληθινά παρήγορη η εμπιστοσύνη στο Θεό της Αγάπης. Εντούτοις η εμπιστοσύνη αυτή δεν ακυρώνει την σωστή προσπάθεια, δεν καταδεικνύει παθητικότητα απέναντι στην ζωή, δεν καταφρονεί κάθε επίπονη και σκληρή εργασία, αλλά την τοποθετεί αξιοκρατικά στην ιεραρχία των όσων έχει προδιαγραφές ο άνθρωπος να επιτύχει.

* Ποιός μιλά σήμερα για το πρώτιστο, την Βασιλεία των Ουρανών δηλαδή... Ποιό παχύσαρκο και μπουκωμένο παιδί να επιθυμήσει λίγη νηστεία βρωμάτων για να μεταλάβει την «τροφή του παντός κόσμου» (Λειτουργική έκφραση). Ποιός στερείται για να προσευχηθεί ή περισσεύει σε αγαθά και δοξολογεί τον Δοτήρα παντός αγαθού; Εσκλήρυνε η ψυχή μας, επαχύνθη ο νούς, βάλτωσε η ύπαρξή μας και κοντόφθαλμα εμπιστευόμαστε ότι αγγίζουν οι αισθήσεις μας. Ο Χριστός μας εγκαινίασε μία νέα πραγματικότητα και την βλέπουμε στα άγια λόγια Του (διαχρονικά) καθώς τόσο η ζωή Του, όσο και η Εκκλησία με το σωτήριο έργο της προσπαθεί να διώξει το αμαρτωλό άγχος από τον άνθρωπο. Αμαρτωλό ναί! Γιατί παράγεται από την έλλειψη εμπιστοσύνης στην Πρόνοια του Θεού.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Μία επίσκεψη στις αίθουσες αναμονής των ιατρείων, μία παρακολούθηση ημερίδος ενός ιατρικού συνεδρίου μπορούν να πείσουν και τον πλέον αδαή, ότι το άγχος είναι η πρώτη αιτία (σε ποσοστό) των ασθενειών που μας βρίσκουν.

Μία επίσκεψη στην Εκκλησία, μία παρακολούθηση Θείας Λειτουργίας μπορούν να πείσουν και τον πλέον αδαή πνευματικά, ότι ο Χριστός είναι η πρώτη μέθοδος ίασης για την γεμάτη ψυχικά νοσήματα ύπαρξη του ανθρώπου. Στο ξεχώρισα από την Λειτουργία για να το κρατήσεις: «Την ημέραν πάσαν, τελείαν, αγίαν, ειρηνικήν και αναμάρτητον, παρά του Κυρίου αιτησώμεθα» (Θ. Λειτουργία). Άρχισε από το παρόν και θα φτιάξουν όλα!

(Ματθ. 4, 18 - 23)

ΚΛΙΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΗ.

«δεύτε οπίσω μου και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων» (Ματθ. 4, 19).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Στην πρόσκληση του Ιησού προς τον Σίμωνα Πέτρο και τον Ανδρέα, να γίνουν μαθητές του, αναφέρεται το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα. Και ίσως, αν δούμε εξωτερικά το γεγονός, να μην υπήρχε λόγος να σταθούμε για να σχολιάσουμε και αναλύσουμε αυτό. Όμως οφείλουμε να εμβαθύνουμε, καθώς αποστολεύς αυτής της προσκλήσεως είναι ο Ίδιος ο Χριστός (κλίση θεϊκή), του Οποίου το έργο σωτηρίας είναι πιά γνωστό διαχρονικά σε όλους εμάς τους ανθρώπους. Που να φανταστούν οι απλοϊκοί εκείνοι ψαράδες σε ποιό έργο θα γίνονταν κοινωνοί και υπηρέτες...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) ΚΛΙΣΗ

* Μέχρι τότε η ζωή τους ήταν ήσυχη και απλή. Ο στόχος τους περιορισμένος: να εξασφαλίσουν μέσα από την αλιεία τους τα απαιτούμενα για την συνέχεια της ζωής. Μόχθος για να το επιτύχουν, συνηθισμένη καθημερινότητα, χωρίς εκπλήξεις και ιδιομορφίες, μέλλον προδιαγεγραμμένο, συνυφασμένο με την θνητότητα και την φθορά. «Δεύτε οπίσω μου και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων» (Ματθ. 4, 19) ακούγεται ο σταθερός λόγος του Λόγου προς αυτούς. Η έναρξη της περιπέτειας του Ευαγγελίου για τους φτωχούς και άσημους της Γαλιλαίας!

* Συμβαίνει λοιπόν σ’ αυτούς μιά συνολική αλλαγή στην ζωή τους. Πρώτο επίπεδο το ατομικό. Απέσπασαν αμέσως τον εαυτό τους από την νοοτροπία και το περιβάλλον στο οποίο είχαν εναρμονιστεί να ζούν. Συγκινητική η ανταπόκρισή τους στο Θείο κάλεσμα: «οι δε ευθέως αφέντες τα δίκτυα ηκολούθησαν αυτώ» (Ματθ. 4, 20) και αλλού «οι δε ευθέως αφέντες το πλοίον και τον πατέρα αυτών ηκολούθησαν αυτώ» (Ματθ. 4, 22).

* Η κλίση του Χριστού προς τους μαθητές προχωρεί και σε ένα δεύτερο επίπεδο, συνολικό, που χωρίς υπερβολή χαρακτηρίζεται από παγκοσμιότητα. Πράγματι τα «στόματα» του Λόγου μετά την Αγία Πεντηκοστή, ως «λέοντες πυρ πνέοντες» (Ι. Χρυσόστομος), διέτρεξαν σαν «βολίδες πνευματικές» όλη την ανθρωπότητα, σκορπίζοντας με μύριους κόπους και θυσίες (προσφορά ακόμα και της ίδιας τους της ζωής) το ανακαινιστικό μήνυμα σωτηρίας.

 

Β) ΑΠΟΚΛΙΣΗ

* Δεν ξέρω αδελφοί μου εάν ακούγοντας τα σημερινά λόγια του Ευαγγελίου οδηγείται η σκέψη μας και σε ένα άλλο νοητικό μονοπάτι... Ανάλογη πρόσκληση έχουμε λάβει όλοι οι χριστιανοί! Όχι φυσικά με την ειδική – αποκλειστική κλίση να γίνουμε μαθητές Του. Η κλίση η δική μας είναι προσωπική και δι’ Αγίου Βαπτίσματος (και στη συνέχεια με τα υπόλοιπα Μυστήρια) μέσω της Θείας Χάριτος και αποβλέπει η όλη προσπάθειά μας να την κρατήσουμε (την χαρισματική πρόκληση) και να την αυξήσουμε. Ο Μέγας Βασίλειος χαρακτηρίζει τον άνθρωπο ως «κεκελευσμένο Θεό» (PG 36, 506).

* Επικρατεί, και το ακούμε συχνά, η αντίληψη ότι είμαστε όλοι παιδιά του Θεού. Ίσως κάποιος αυτό το ισχυριστεί με μία γενική και αόριστη έννοια. Για ακούστε όμως το Θεολόγο και Ευαγγελιστή της αγάπης, ο οποίος υποστηρίζει πως γνήσια τέκνα είναι μόνο «όσοι έλαβον αυτόν και έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι τοις πιστεύουσιν εις το όνομα αυτού» (Ιω. 1, 12). Όσοι δηλαδή αποδέχτηκαν την κλίση έδωσε σε αυτούς ο Θεός το χάρισμα της πνευματικής υιοθεσίας. Έτσι λοιπόν δεν «θυμόμαστε» μόνο ένα Θεό – Πατέρα στις πείνες και τις δυστυχίες, αλλά Τον γνωρίζουμε μέσα από τα Άγια Μυστήρια, από την Αγάπη Του (αν είναι δυνατόν να μην γνωρίζουν τα παιδιά τον Πατέρα τους!), ώστε να γινόμαστε μέσα από την ευσπλαχνία Του κατά χάριν υιοί∙ «... ίνα την υιοθεσίαν απολάβωμεν» (Γαλ. 4, 5).

* Και αν αυτή είναι η σωστή θέση και πορεία προς το Δεσποτικό κάλεσμα, δεν μένει παρά να ομολογήσουμε με ταπεινότητα πως απλά και τραγικά εμείς όλοι αποκλίνουμε από αυτήν. Άλλες οι προτεραιότητες, οι επιδιώξεις μας σ’ αυτήν εδώ την γη. Ο Χριστός μας ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ στην λίστα της καθημερινότητος (τολμώ να πω πως ίσως δεν Τον έχουμε καταγράψει καν σ’ αυτήν). Όλες οι ενέργειές μας, οι σκέψεις μας, οι αποφάσεις μας αντίθετες με τον Ιησού, θλίβουν το Πανάγιον Πνεύμα, στεναχωρούν τη διαρκή και τροφοδοτούμενη προς εμάς Αγάπη του Πατέρα...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Μέσα στην Εκκλησία, στο Σώμα του Χριστού, κανένας δεν υπάρχει χωρίς στόχο, χωρίς αγώνα ακόμα και χωρίς προσφορά (λ.χ. ύψιστη ιερατική διακονία). Καλούμαστε με την χάρη του Χριστού να την ενεργοποιήσουμε προς το πνευματικό μας συμφέρον, αλλά και προς αυτό των συνανθρώπων μας. Στο χριστιανισμό δεν υπάρχουν συνταξιούχοι, αλλά φορείς του πανανθρώπινου αναστάσιμου μηνύματος σε ψυχές χαμένες στο πέλαγος του κόσμου. Ας τρέξουμε, ας μην χάσουμε ούτε λεπτό δράσης, τιμώντες την ουράνιο πρόσκλησή μας!

(Ματθ. 10, 32-33·37-38, 9, 27-30)

ΟΙ ΘΥΣΙΕΣ ΑΝΤΑΜΕΙΒΟΝΤΑΙ.

«εκατονταπλασίονα λήψεται και ζωήν αιώνιον κληρονομήσει» (Ματθ. 19, 29).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Ένα από τα χαρακτηριστικά της Θεότητος είναι και η δικαιοσύνη. «Δίκαιος ο Κύριος, και δικαιοσύνας ηγάπησεν» (Ψαλμ. 10, 7). Τούτη φανερώνει και η Ευαγγελική περικοπή του Ματθαίου σχετικά με την «ανταμοιβή» των Αγίων του Θεού. Κάθε θυσία τους δεν λανθάνει της προσοχής του ουράνιου Πατέρα. Σήμερα που η Εκκλησία τιμά την μνήμη των Αγ. Πάντων, αναγνωρίζει με ευγνωμοσύνη τους κόπους, τα αγωνίσματα, τις υπερβάσεις, τα πνευματικά παλαίσματα που κατέβαλαν (όσο ήσαν στον κόσμο αυτό) για την αγάπη του Χριστού. Οι ευλογημένοι αυτοί ουράνιοι άνθρωποι προτίμησαν τη δόξα Του από κάθε άλλη ψεύτικη και κατ’ επίφαση δόξα...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΑΜΟΙΒΗ ΤΟΥΣ

* Η αμοιβή των πιστών ακολούθων του Χριστού είναι διπλή. Αφορά τόσο την παρούσα, όσο και την μέλλουσα ζωή. Δείτε την καθημερινότητά μας και αμέσως θα καταλάβετε. Άγχη, αβεβαιότητα πλούτου και υλικών αγαθών, μίση και διχόνοιες, ολέθριες ψυχικές καταστάσεις. Ο Θεός μας έρχεται δίπλα στα προβλήματα του ανθρώπου και με την πρόνοιά Του φροντίζει και σκεπάζει το πλάσμα Του. Ο Χριστός δίνει το Σώμα και το Αίμα Του, ως φύλακα και ασπίδα στην αμαρτία που επιχειρεί να αποσυντονίσει «εν συνόλω» τον άνθρωπο. Αυτά τα εισπράττουν οι Άγιοι από εδώ, τα λαμβάνουν και οι πιστεύοντες σε Αυτόν!

* Πέρα όμως από αυτές τις δωρεές ο Κύριος υποσχέθηκε ότι υπάρχουν και οι αιώνιες στην απέραντη χαρά και μακαριότητα του Παραδείσου· «ζωήν αιώνιον κληρονομήσει» (Ματθ. 19, 29). Πράγματι οι διακριθέντες στον αγώνα πίστεως και ευσεβείας θα απολαύσουν το μείζον, δηλαδή την κοινωνία με τον Θεόν, τον αγγελικό κόσμο, και τους λοιπούς Αγίους. Αληθινά «τότε οι δίκαιοι εκλάμψουσι ως ο ήλιος εν τη Βασιλεία του Πατρός αυτών» (Ματθ. 13, 43).

* Αν και η δικαιοσύνη του Θεού «οφείλει» όλα αυτά στους εκλεκτούς αντιπροσώπους του ανθρωπίνου γένους, τουναντίον, κανένας απ’αυτούς δεν σκέφτηκε «υστερόβουλα» και «μακροπρόθεσμα» κάνοντας κάθε αγαθό πάνω στη γη με αυτοσκοπό την ανταμοιβή. Θυμηθείτε κατά το Ευαγγέλιο της κρίσεως πως οι σεσωσμένοι της δεξιάς μερίδος απόρησαν όταν ο Κύριος απαρίθμησε τις καλές τους πράξεις. «Κύριε, πότε σε είδομεν πεινώντα και εθρέψαμεν, ή διψώντα και εποτίσαμεν; Πότε ξένον και συνηγάγομεν, ή γυμνόν και περιεβάλομεν; Πότε δε σε είδομεν ασθενή ή εν φυλακή, και ήλθομεν προς σε;» (Ματθ. 25, 37-39). Έκαναν δηλαδή το αγαθό μην προσέχοντες πρόσωπα, καταστάσεις, φυσικά και ανεπιτήδευτα γι’ αυτό και δεν συγκρατούσαν ποτέ το γεγονός.

 

Β) «ΕΤΕΡΟΦΩΤΑ» ΣΩΜΑΤΑ

* Για άλλους, εδώ στη γη, αυτό ίσως ακούγεται υποτιμητικό (υποδηλώνει εξάρτηση). Στον ουρανό και για τους Αγίους είναι ύψιστη τιμή και δωρεά. Βλέπουμε στις εικόνες γύρω από το κεφάλι τους να έχουν φωτοστέφανο. Αυτό το φως που εικονίζεται δεν είναι «δικό τους», είναι ιδιότητα του Τριαδικού Θεού. Εκείνο που ωραιότατα περιγράφουν οι Ευαγγελιστές πότε στην Βηθλεέμ, πότε στον Ιορδάνη, πότε στο Θαβώρ, στην Ανάσταση και στην Πεντηκοστή που «στόλισε» το Θεανδρικό πρόσωπο του Κυρίου.

* Δεν πρέπει να λησμονούμε ποτέ ότι η Ορθόδοξη εικονογραφία δεν απεικονίζει απλά κάτι (πρόσωπα, σκηνές, γεγονότα), αλλά κατ’ ακρίβειαν ιστορεί, δηλαδή διηγείται αυτό που βλέπει, γνωρίζει και βιώνει. Οι Άγιοι επομένως δεν είναι ζωντανοί μόνο μέσα από τα θαύματα και τις ευεργεσίες που προσφέρουν, αλλά ζούν με μία διαρκή φωταγωγία κατά την οποία φανερώνεται και δοξάζεται ο Αληθινός και Ζων Θεός· «θαυμαστός ο Θεός εν τοις Αγίοις αυτού» (Ψαλμ. 67, 36).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Οι Άγιοί μας μέσα στην μεγαλοσύνη τους δεν λησμόνησαν ποτέ το ταπεινό φρόνημα. Πολλές φορές σιωπούσαν για να αφουγκραστούν την λεπτή φωνή του Θεού μέσα στην ύπαρξή τους. Εμείς σήμερα τους θαυμάζουμε για τα υπερφυή κατορθώματα, αγωνίσματα και παλαίσματά τους, για την άσκηση και τις ποικίλες θαυματουργικές επεμβάσεις τους. Μα το πιό δύσκολο να καταλάβουμε θαρρώ είναι αυτή η σιωπή και η πλήρης εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού.

Αντίθετα σήμερα η εποχή διακρίνεται για την πολυλογία – πολυφωνία, την αυτοπροβολή, τις μάχες και διαμάχες για να επικρατήσει δυστυχώς το άρρωστο, η διαστροφή, το κακό. Πόσο μακριά είμαστε από την οδό που επέλεξαν οι Άγιοι του Θεού, πόσο κοντά τους μπορούμε να βρεθούμε όταν η επιλογή μας γίνει «η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή» (Ιω. 14, 6).

(Ιω. 7, 37 – 52, - 8, 12)

ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ.

«Μία δύναμις, μία σύνταξις, μία προσκύνησις,

της Αγίας Τριάδος» (Τροπάριον Αίνων Πεντηκοστής).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Η ημέρα της Κυριακής δεν είναι μία απλή ημέρα. Έχει έξοχα προνόμια και σημαντικούς συμβολισμούς που την ανυψώνουν αξιακά από τις υπόλοιπες της εβδομάδος. Η διδασκαλία των Πατέρων, δι’ Αγίου Πνεύματος, αποκαλύπτει πως κατά την Κυριακή ημέρα δημιουργήθηκε όλη η κτίσις, ενώ κατά την ίδια ημέρα η Ανάσταση του Χριστού ξεκινά το έργο ανακαινίσεως αυτής της κτίσεως (η λεγόμενη «εν Χριστώ καινή κτίσις», Β΄ Κορ. 5, 17), που προσέβαλλε η φθορά και η σήψη της αμαρτίας. Ας παραθέσουμε όμως συγκριτικά την πνευματική αυτή διεργασία: Ο Πατέρας δημιουργεί, ο Υιός αναδημιουργεί και το Άγιο Πνεύμα τελειοποιεί την κτίση. Κάθοδος του Αγίου Πνεύματος κατά την Κυριακή ημέρα της Πεντηκοστής. Ποιός να αμφιβάλλει για την ιερότητα αυτής της ημέρας...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) ΠΟΤΑΜΟΙ ΑΣΤΕΙΡΕΥΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

* Διαβάζοντας το ιερό σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα κατατοπιζόμαστε στο χώρο και τον χρόνο. Ο Ιησούς βρίσκεται στα Ιεροσόλυμα για να συνεορτάσει με τους Ιουδαίους την μεγάλη εορτή της Σκηνοπηγίας. Θεματικά αυτή η εορτή αναφέρεται στην ανάμνηση της περιπετειώδους πορείας των προγόνων τους από την Αίγυπτο στη γη της Επαγγελίας, με πρωτοστάτη τον Μωυσή. Κατά την τελευταία ημέρα της εορτής το λατρευτικό τυπικό προέβλεπε την είσοδο από την κολυμβήθρα του Σιλωάμ στο Ναό, η οποία και εικόνιζε την είσοδο στην γη της Επαγγελίας. Οι ιερείς έπαιρναν νερό από την κολυμβήθρα και ράντιζαν εξαγνιστικά τόσο το θυσιαστήριο, όσο και τον λαό.

* Λαμβάνει αφορμή ο Ιησούς από την ανωτέρω τελετουργία και με ζωηρή φωνή («έκραξε λέγων», Ιω. 7, 37) αρχίζει να καλεί τον «διψασμένο» λαό να καταφύγει σε Αυτόν και να ξεδιψάσει. Επιπλέον δε ανάλογο νερό, αστείρευτοι και ανεξάντλητοι ποταμοί θα σκορπιστούν από αυτούς (που ξεδίψασαν) στους γύρω τους. Αναμφίβολα ο Κύριος μιλάει συμβολικά για την έλευση του Αγίου Πνεύματος στον κόσμο και την αξιοποίησή Του απ’ όσους πιστεύσουν εις Αυτόν.

* Πράγματι η έλευση του Αγίου Πνεύματος πληροί τα πάντα στην ζωή μας. Και το έργο Του αρχίζει πρώτιστα από το εσωτερικό του ανθρώπου. Αν δεν φτιαχτούν τα εσωτερικά μάταια ελπίζουμε ότι θα αλλάξουν οι εξωτερικές συνθήκες στην ζωή που ζούμε. Όλοι διαμαρτυρόμαστε γι’ αυτά τα κακά που συμβαίνουν γύρω μας, αλλά «μυωπικά» δεν βλέπουμε αυτά που συμβαίνουν εντός μας. Το σύνολο (κοινωνία) αποτελείται από μονάδες (άτομα – μέλη) τα οποία πρέπει να βελτιωθούν για να διαφοροποιηθεί και η συνολική εικόνα. Κατέρχεται σαν δροσιά λοιπόν μέσα στην ψυχή μας. Ο Άγιος Σεραφείμ στη διδασκαλία του σχετικά με το Άγιο Πνεύμα (απευθύνεται σε ένα ευσεβή λαϊκό) θα υπογραμμίσει μεταξύ άλλων και τα εξής: «Όταν το πνεύμα του Θεού κατέρχεται στον άνθρωπο και τον περιβάλλη με την πληρότητα της ενέργειάς Του, τότε η ψυχή του ανθρώπου γεμίζει με μία ανέκφραστη χαρά, γιατί το Άγιο Πνεύμα κάνει τα πάντα χαροποιά, όπου και αν εγγίση».1

 

Β) «ΟΥΔΕΠΟΤΕ ΟΥΤΩΣ ΕΛΑΛΗΣΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ»

* «Σχίσμα ούν εν τω όχλω εγένετο δι’ αυτόν» (Ιω. 7, 43). Δίχασαν αδελφοί μου τους χιλιάδες προσκυνητές – ακροατές τα λόγια του Ιησού. Είχαν μπροστά τους ένα Προφήτη; Ένα βλάσφημο ίσως που έπρεπε να συλλάβουν; Κάτι θαυμαστό που δεν μπορούσαν να εξηγήσουν; Έσπευσαν στους αρχιερείς και τους Φαρισαίους και εκ των υπεναντίων (υπηρετών τους) του Ιησού διατυπώθηκε μία από τις αρτιότερες και ωραιότερες φράσεις για τον Διδάσκαλό μας: «ουδέποτε ούτως ελάλησεν άνθρωπος, ως ούτος ο άνθρωπος» (Ιω. 7, 46).

* Πράγματι τα λόγια του Ιησού, όπως αποκαλύπτωνται δι’ Αγίου Πνεύματος από τους Ευαγγελιστές στην ανθρωπότητα, είναι συγκλονιστικά. Η διδασκαλία Του αναμορφώνει υπάρξεις, στηρίζει αξίες, θεμελιώνει ιδανικά. Και εμείς πολλές φορές διαβάζουμε του κόσμου τα βιβλία, επώνυμους και ανώνυμους συγγραφείς και το βιβλίο με τα περισσότερα αντίτυπα στον κόσμο (!) λείπει από την βιβλιοθήκη της καρδιάς μας... «Εγώ ειμί το φως του κόσμου∙ ο ακολουθών εμοί ου μή περιπατήση εν τη σκοτία, αλλ’ έξει το φως της ζωής» (Ιω. 8, 12).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Να λοιπόν ο Παράκλητος είναι στην ζωή μας, ως «ύδωρ» και «φως» και κανείς δεν μπορεί να μεμψιμοιρεί για μία άθλια ζωή, για ένα απαράδεκτο κοινωνικό περίγυρο. Όλο το νόημα βρίσκεται στο πως είμαστε στον εσωτερικό μας κόσμο: γυμνοί ή ενδεδυμένοι με την χάρη του Αγίου Πνεύματος; Ας παρακαλέσουμε τον Θησαυρό των Αγαθών να έρθει στα σκοτάδια της αμαρτίας μας, να τα διαλύσει με το θεϊκό Του φως και να ποτίσει ύδωρ ζωογόνο το έδαφος, το κατάξερο, της υπάρξεώς μας.

1 Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ’, Εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου, 1991.

(Ιω. 17, 1 - 13)

Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΑΘΟΣ.

«επήρε τους οφθαλμούς αυτού είς τον ουρανόν και είπε∙

πάτερ, ελήλυθεν η ώρα...» (Ιω. 17, 1).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Η έκτη κατά σειρά Κυριακή από το Πάσχα είναι αφιερωμένη στους 318 Θεοφόρους Πατέρες, οι οποίοι έλαβαν μέρος στην Α΄ Οικ. Σύνοδο που συνήλθε στην Νίκαια της Βιθυνίας το 325 μ. Χ.. Η Εκκλησία μας εύστοχα στο ευαγγελικό ανάγνωσμα επιλέγει την αναφορά στην Αρχιερατική Προσευχή του Κυρίου προς τον Θεό Πατέρα (ένα τμήμα) το βράδυ εκείνο του Μυστικού Δείπνου. Δεν είναι μόνο η συγκινησιακή φόρτιση της στιγμής, αλλά και η κατάθεση αληθειών δογματικών που κάνει μέσα σε αυτήν ο Ιησούς. Ας δούμε επιλεκτικά (λίγος ο χρόνος) κάποια στοιχεία...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) «ΔΟΞΑΣΟΝ ΤΟΝ ΥΙΟΝ, ΙΝΑ ΚΑΙ Ο ΥΙΟΣ ΣΟΥ ΔΟΞΑΣΗ ΣΕ»

* Η δόξα του Χριστού είναι η Σταυρική θυσία Του και η τριήμερος Ανάστασή Του. Φαίνεται λίγο παράδοξο στα δικά μας ανθρώπινα μάτια πως μπορεί να θεωρηθεί «δόξα» ο ατιμωτικός θάνατος, τα ραπίσματα, οι αρές και τα αναθέματα προς το Πρόσωπο του Ιησού. Ας σκεφτούμε όμως ότι χωρίς Σταυρό δεν υπάρχει η ένδοξος Ανάσταση. «Ιδού γαρ ήλθε δια του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω» (Αναστάσιμος ύμνος). Έτσι ο Ιησούς προχωρώντας την μαρτυρική οδό του Πάθους Του, εκφράζει την εμπιστοσύνη στον Πατέρα, τον Οποίο δόξασε και ο Ίδιος πάνω στη γη και τώρα δοξάζεται από Αυτόν καθώς εκπληρώνει τον σκοπό για τον οποίο σαρκώθηκε: την σωτηρία του ανθρώπου.

* Οι μαθητές Του δεν κατανόησαν αυτήν τη δόξα του Σταυρού. Ατελείς πριν το Πάθος ορέχτηκαν κοσμικά αξιώματα κατά την επικράτηση του Ιησού: «δος ημίν ίνα είς εκ δεξιών σου και είς εξ ευωνύμων σου καθίσωμεν εν τη δόξη σου» (Μάρκ. 10, 37), αλλά ο θρόνος του Χριστού ήταν αιματοπότιστος, ο Βασιλιάς εγκαταλειμμένος και γυμνός, η όψη «κατάστικτη τοις μώλωψι»... Παρ’όλα αυτά ο Παθών μιλάει για «δόξα», αφού τα πάντα υπομένει για να γλιτώσει το πλάσμα Του από την κυριαρχία του διαβόλου και της αμαρτίας.

 

Β) «ΑΥΤΗ ΕΣΤΙΝ Η ΑΙΩΝΙΟΣ ΖΩΗ, ΙΝΑ ΓΙΝΩΣΚΩΣΙ ΣΕ ΤΟΝ ΜΟΝΟΝ ΑΛΗΘΙΝΟΝ ΘΕΟΝ»

* Πολλές φορές απορούμε, υποθέτουμε, φανταζόμαστε πως θα είναι η αιώνιος ζωή. Η αιώνιος ζωή, όπως αποκαλύπτεται μέσα από την προσευχή του Χριστού, είναι η «γνώση» του Θεού. Η συμμετοχή μας στα Άγια Μυστήρια αποκαλύπτει αυτή την αθέατη πλευρά και ο φωτισμός του νοός παρέχει τις πνευματικές προϋποθέσεις στον άνθρωπο να αναζητήσει την «εικόνα» της αιωνιότητος, να επιχειρήσει δηλαδή να γνωρίσει (όσο είναι εφικτό στον άνθρωπο) τον Θεόν. Ο Χριστός αποκαλύπτει εδώ στην γη τον Πατέρα∙ «εφανέρωσά σου το όνομα τοις ανθρώποις» (Ιω. 17, 6) και αλλού «εγνώρισα αυτοίς το όνομά σου και γνωρίσω» (Ιω. 17, 26).

* Αλήθεια ποιό είναι το όνομα του Θεού; Θα μπορούσαμε εδώ να υπεισέλθουμε σε θεολογικούς όρους και δογματικές αλήθειες, πλην δεν γνωρίζω ότι θα τύχω επιθυμητού αποτελέσματος (να γίνω απ’όλους κατανοητός). Ας επιλέξω αυτό που συνοπτικά διετράνωσαν οι Πατέρες της Α΄ Οικ. Συνόδου που εορτάζουν. Γράφει ο υμνωδός στο δοξαστικό των αίνων της ημέρας∙ «Πατρός και Υιού και Πνεύματος Αγίου, μίαν ουσίαν εδογμάτισαν και φύσιν»∙ Να πως σχετίζεται Ευαγγελικό ανάγνωσμα, υπόθεση εορτής, πρόσωπα των Πατέρων. Υπήρξαν ομολογητές πίστεως, αγωνιστές, φύλακες ακραιφνείς των Ορθοδόξων παραδόσεων και Θεολογικών δογμάτων. Τριαδικό λοιπόν δόγμα, Τριαδικός Θεός.

 

Γ) «ΠΑΤΕΡ ΑΓΙΕ, ΤΗΡΗΣΟΝ ΑΥΤΟΥΣ ΕΝ ΤΩ ΟΝΟΜΑΤΙ ΣΟΥ»

* Η φράση αυτή, πέρα φυσικά από τους μαθητές Του, απευθύνεται διαχρονικά και σε όλους τους ανθρώπους. Επιθυμεί ο Υιός να αναλάβει ο Πατέρας την προστασία και σκέπη των ανθρώπων, που έργω και λόγω θα ακολουθήσουν τη διδασκαλία Του και θα γίνουν το «αλάτι της γης», που θα δίνει ουσία στην άγευστη ζωή του κόσμου. Η αμαρτία χωρίζει, η αίρεση χωρίζει, το συμφέρον και ο εγωισμός απομακρύνουν τις ανθρώπινες καρδιές. Αυτό είναι το πνεύμα του κόσμου. Διαχωρισμός, το αντίθετο της ενότητος την οποία ζητάει για μας ο Ιησούς πριν την σωματική Του αναχώρηση από την γη.

* Οχλοβοή σηκώνει το κακό στον κόσμο μας, προκλήσεις, προτροπές να συνθηκολογήσει ο άνθρωπος με το πνεύμα της ανομίας και της αμαρτίας. Οι αξίες καθημερινά εκπίπτουν από το πνευματικό τους ύψος, ακόμα και πιστοί άνθρωποι κινδυνεύουν να αλλοτριωθούν από τις επιταγές της εποχής. Ξεθεμελιώνονται ευσεβείς παραδόσεις της κοινωνίας μας, καταργούνται ηθικές αρχές «εν ονόματι» της προόδου και του εκσυγχρονισμού και χωρίζονται οι άνθρωποι και οι καρδιές τους... «την ενότητα της πίστεως και την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, εαυτούς και αλλήλους» επιμένει η Εκκλησία διά του θυσιαζόμενου Αρνίου!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Αν λοιπόν σας δοθεί η ευκαιρία, ή έχετε πόθο πνευματικό να μελετήσετε τα έργα των Αγ. Πατέρων, θα δείτε πως με το φωτισμό του Αγ. Πνεύματος αυτές τις θέσεις και ακόμα περισσότερες αναπτύσσουν, αναλύουν και υπομνηματίζουν με ενάργεια και πληρότητα. Επιπλέον αναδείχθηκαν πνευματικοί θεματοφύλακες όχι μόνο της εποχής τους, αλλά και διαχρονικά (εμείς όλοι) ανατρέχουμε να τους συμβουλευτούμε και να προσευχηθούμε σε αυτούς να επικρατεί η πίστη μας στην ορθόδοξη διάστασή της.

           Την Κυριακή αυτή γιορτάζουμε τους Πατέρας της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου για την εξής αιτία όπως αναφέρει το συναξάρι της.

           Επειδή ο Κύριος φορώντας την σάρκα μας, ενήργησε όλη την οικονομία του Πατρός και προς τον Πατρικό την απεκατέστησε θρόνο.

           Θέλοντας οι Άγιοι να υπογραμμίσουν ότι ο Υιός του Θεού έγινε αληθινά άνθρωπος και τέλειος Θεός άνθρωπος.

           Ανελήφθη και κάθισε στα δεξιά της μεγαλοσύνης εν υψηλοίς και επειδή αυτή η σύνοδος των Πατέρων ανακήρυξε Αυτόν ομοούσιο και ομότιμο με τον Πατέρα. 

           Για τον λόγο αυτό μετά την Ανάληψη θέσπισαν να εορτάζεται η παρούσα εορτή.

           Ο Άρειος και οι όμοιοι του αιρετικοί με τον ορθολογισμό των ειδωλολατρών υποστήριζαν ότι είναι αδύνατο να έχει κανείς την ίδια ηλικία με τον πατέρα του.

           Ότι ο Χριστός είναι κτίσμα, δεν είναι Θεός διότι υπήρχε χρόνος που ο Υιός δεν υπήρχε άρα δεν είναι ομοούσιος με τον Πατέρα και συνάναρχος.

           Ευτυχώς που δεν υπήρχε τότε η εικόνα της Αγίας Τριάδος που δείχνει τον Πατέρα ασπρομάλλη γέροντα και τον Υιό με μαύρα μαλλιά και νέο.

           Ομολογώνας με τον τρόπο αυτό ξεκάθαρα ότι υπάρχει διαφορά ηλικίας ώστε ο ασπρομάλλης Πατήρ να είναι αρχαιότερος του νεότερου Υιού.

           Αυτή την εικόνα χρησιμοποιούν βέβαια οι γιαχοβάδες για να στηρίξουν την αρειανόφρονα πίστη τους.

          Ο Άγιος Αθανάσιος τον αποστόμωσε με πολλά επιχειρήματα.

          Δύο όμως ήταν καταλυτικά που απέδειξαν το συνάναρχο του Υιού και του Πατρός άρα και το ομοούσιο και ομόδοξο.

          Ο πατέρας μου πριν με γεννήσει δεν ήταν πατήρ, ήταν κύριος Κώστας, όταν με γέννησε τότε ονομάστηκε πατέρας.

          Έλεγε ο Άγιος: Ο Πατήρ όπως μας είπε ο Κύριος λεγόταν πάντα Πατήρ ΑΡΑ πάντα είχε Υιό.

           Στον Θεό δεν υπάρχει τροπής αποσκίασμα όπως λέει ο Άγιος Παύλος.

           Δηλαδή δεν μπορεί ο Θεός να μην είναι ‘’κάτι’’ και να γίνει αυτό το ‘’κάτι’’ ύστερα από κάποια πίεση η ανάγκη.

           Τότε δεν είναι Θεός διότι στον Θεό δεν υπάρχει αλλαγή της απ’ αρχή υπάρξεώς Του.

           Επομένως Πατήρ και Υιός συνάναρχοι.

           Ακόμη έλεγε ο Άγιος ότι ο Ευαγγελιστής Ιωάννης μας φανέρωσε ότι ο Θεός αγάπη εστί.

           Δηλαδή από μιας εξ αρχής της υπάρξεώς του είχε αγάπη. Όταν όμως λέμε ότι αγαπάμε τότε πρέπει να υπάρχει και το αγαπόμενο πρόσωπο.

           Άλλως αγαπάμε τον εαυτό μας και είμαστε φίλαυτοι που είναι αμαρτία.

           ΆΡΑ ΠΑΝΤΑ υπήρχε ένα πρόσωπο που αγαπούσε ο Πατήρ δηλαδή ο Υιός.

           Δεν θα μπορούσε ο Πατήρ να μάθει την αγάπη την οποία δεν θα είχε αφού κατά τον Άρειο ήταν μόνος του μετά που γέννησε τον Υιό.

           Αυτά τα πράγματα όμως δεν συμβαίνουν στο Θεό ο οποίος είναι Αγάπη από την ύπαρξή του.

           ΑΡΑ ΚΑΙ Ο ΥΙΟΣ το αγαπόμενο πρόσωπο ήταν μαζί του από την αρχή της ύπαρξης Του.

           Οι Πατέρες πάλεψαν και η Εκκλησία μάτωσε για την Θεότητα του Υιού διότι εάν ο Υιός δεν ήταν Θεός αληθινός.

           Τότε ο άνθρωπος δεν ελευθερώθηκε από τον θάνατο, Η ανθρώπινη φύση δεν θα θεοθεί, μένει χώμα και πηλός και θανατήλα.

            Ο Χριστός πήρε στο λαιμό του όλους τους μάρτυρες και αγωνιστές της Εκκλησίας για το τίποτε.

            Εμείς χώμα ήμασταν και λάσπη θα μέναμε προς μεγάλη χαρά του διαβόλου.

            Η περικοπή που κάθε χρόνο αυτή την Κυριακή ακούμε από το Ευαγγέλιο του Αγίου Ιωάννου.

           Είναι το τελευταίο μέρος του μεγάλου Ευαγγελίου που διαβάζεται ως πρώτο την Μεγάλη Πέμπτη το λεγόμενο Ευαγγέλιο της Διαθήκης.

           Ο Κύριος και οι μαθητές είναι στο υπερώο όπου έγινε πρίν λίγο ο Μυστικός Δείπνος.

           Το μισό της διαθήκης το είπε ο Κύριος κατά την διάρκεια του δείπνου και το άλλο μισό μετά το τέλος του δείπνου.

          Εκεί καθώς ήταν όλοι έτοιμοι προς έξοδο και ο Κύριος τους μιλούσε, σηκώνεται όρθιος, υψώνει τα μάτια του στον ουρανό και απευθύνει προς τον Πατέρα την προσευχή της διαθήκης την λεγομένη ‘’Αρχιερατική ‘’.

          Οι πρώτες λέξεις που λέει στην προσευχή είναι : ‘’ Πάτερ ἐλήλυθεν ἡ ὤρα δόξασόν σου τόν υἱόν, ἵνα καί ὁ υἱός σου δοξάξη σε ‘’

          Αυτή την ώρα που ήλθε ο Κύριος την γνώριζε από καταβολής κόσμου.

          Όταν ήλθε στη γή την περίμενε, την ανήγγειλε στους μαθητές, πορευόταν και ετοιμαζόταν γι΄ αυτήν.

          Είναι η ώρα του σταυρικού θανάτου και της εκ νεκρών αναστάσεως, η ώρα που θα καταστραφεί το έργο του Διαβόλου, θα θανατωθεί ο θάνατος, η αμαρτία και οι συνέπιες της.

          Θα τακτοποιηθεί το θέμα που δημιουργήθηκε με την πτώση του ανθρώπου, θα ανοίξει ο Παράδεισος, θα σκυλευθεί ο Άδης.

            Αυτή την ώρα παρακαλεί τον Πατέρα να τον δοξάσει.

           Δόξα του Ιησού είναι μεν η σταυρική θυσία του, αλλά κυρίως η Ανάστασή του.

           Ο Πατήρ έδωσε εξουσία στον Υιόν, δηλαδή διά της γεννήσεως ο Πατήρ έδωσε την φύση του και όλα τα της φύσεως του στον Υιόν και επομένως την εξουσία και δύναμη που υπάρχει στην Θεότητα.

          Διά της γεννήσεως του Υιού από τον Πατέρα έχει άμα την εξουσία της ζωής και του θανάτου την εξουσία της αιώνιας ζωής.

         Αυτή την αιώνια ζωή ήλθε να δώσει στον μισοπεθαμένο από τα κτυπήματα του διαβόλου άνθρωπο με τον τρόπο που σχεδίασε η σοφία του.

         Δηλαδή να σαρκωθεί, να θανατωθεί, και να αναστηθεί συμπαρασύροντας στην ανάσταση όλο το ανθρώπινο γένος χωρίς εξαίρεση αφού έγινε άνθρωπος.

         Αυτή είναι η δόξα που ζητά από τον Πατέρα, η ανάσταση για να κάνει τον άνθρωπο μέτοχο της αιώνιας ζωής.

          Ταυτόχρονα δίνει και τον ορισμό της αιώνιας ζωής χωρίς στοχασμούς και περιγραφή αφηρημένων εννοιών.

          ‘’ Η αιώνια ζωή είναι να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και αυτόν που έστειλες Ιησού Χριστό ‘’

           Το ‘’ γνωρίζει ‘’ βέβαια περιέχει και τις έννοιες του παραδέχεσθε, του πιστεύειν και του αγαπάν.

            Ο Θεός είναι πρόσωπο και όχι μια απρόσωπη δύναμη και ως πρόσωπο γνωρίζεται μόνο με σχέση.

            Όταν έχεις όμως σχέση με το αιώνιο τότε αυτή μπολιάζεται με το αιώνιο και υπάρχει αιώνια πέρα και πάνω από το φθαρτό και τον θάνατο.

           Φυσικά η γνώση που σώζει και δίνει την αιώνια ζωή αφορά και τον ίδιο τον Ιησού.

           Δεν υπάρχει περίπτωση να συνδεθεί κανείς με τον Πατέρα χωρίς προηγουμένως να συνδεθεί με τον Χριστό, δεν νοούνται οι δύο χωριστά.

           Η επίγνωση του Θεού δεν υπάρχει άνευ της επίγνωσης και του Χριστού αφού έχουν μία ουσία, είναι μία Θεότης.

           Ζητεί ο Κύριος την δόξα την οποία είχε προ καταβολής κόσμου, δηλαδή την απόδειξη και φανέρωση της κρυμμένης Θεότητας του.

           Ως έλεος και αγάπη στο Σταυρό και τον Θάνατο του και ως δύναμη και εξουσία με την Ανάστασή του.

          Εάν ο Πατήρ δοξάσει τον Υιόν, ο κόσμος θα δοξάσει τον Υιόν και ασφαλώς και τον Πατέρα.

         Κατά την τριετή δράση και παρουσία του Υιού επί της γης ο Πατήρ έδωσε σημεία και απέδειξε την γνησιότητα της Θεότητας του Υιού του Αγαπητού.

             Ο κόσμος όμως δεν τον κατάλαβε, τώρα λοιπόν είναι η ώρα να γίνει η φανέρωση της κρυμμένης θεότητας του Υιού.    

            Ο Ιησούς λέγει ότι δόξασε τον Πατέρα με την  ολοκλήρωση του έργου του επί της γης, φανέρωσε, αποκάλυψε τον Πατέρα και την θέλησή του στους ανθρώπους.

            Αυτό συμβαίνει διότι όποιος γνωρίσει τον Θεό Πατέρα αμέσως θα τον θαυμάσει, θα τον αγαπήσει, θα τον δοξάσει.

           Αυτή την φανέρωση όμως δεν την έκανε σε όλους αλλά σε αυτούς που ήταν άνθρωποι του Θεού.

           Αυτούς που είχαν την επιθυμία να γνωρίσουν τον άγνωστο Πατέρα τους, που ένιωθαν ορφανοί στον κόσμο τούτο.

           Αυτοί ήταν του Θεού όμως δεν μπορούσαν να τον γνωρίσουν, υπήρχε το μεσότοιχο της αγνωσίας και εξ αιτίας αυτής της αδυναμίας ήταν αμέτοχοι της αιώνιας ζωής.

           Ο Ιησούς με την κατάθεση της μαρτυρίας του για το πρόσωπο του Πατέρα κατήργησε το μεσότοιχο και άνοιξε τον δρόμο προς την αιώνια ζωή, την υιοθεσία.

            Οι άνθρωποι αυτοί δόθηκαν από τον Πατέρα στον Υιό και από τον Υιό έμαθαν αυθεντικά για τον Πατέρα, τον δημιουργό, την ζωή των πάντων.

           Με την παρουσία του Υιού, από τα χαρακτηριστικά του, τα λόγια του έμαθαν πώς είναι ο Πατήρ. ‘’ ὁ ἐωρακός ἐμέ ἐώρακε τον Πατέρα ‘’.

            Η διδασκαλία του Ιησού οδήγησε τους ανθρώπους του Θεού να καταλάβουν ότι τα λόγια του, τα ρήματά του ήταν λόγια του Πατέρα.

            Με τον τρόπο αυτό πίστεψαν ότι ο Ιησούς είναι ο απεσταλμένος του Πατέρα, ο μεγάλης βουλής Άγγελος.

            ‘’ Οὐ περί τοῦ κόσμου ἐρωτῶ. ‘’ διότι ενώ προσφέρεται θυσία για όλο το ανθρώπινο γένος,  δεν την δέχονται όλοι.

            Η δέχεσαι την θυσία του η όχι, η δέχεσαι όλη την συγχωρητικότητα του, όλη την χάρη που δίνει την σωτηρία η την απορρίπτεις.

            Πρεσβεύει και παρακαλεί ο Παράκλητος μας σεβόμενος απόλυτα την ελευθερία των δημιουργημάτων του.

           Μόνων αυτών που τον δέχονται, που τον πιστεύουν, που τον αγαπούν που θέλουν την προστασία του, τις πρεσβείες του την υιοθεσία, την αγάπη, την Χάρη.

         Εάν ο άνθρωπος δεν ζητά και δεν ενδιαφέρεται για την αιώνια ζωή ο Ιησούς δεν μεσιτεύει.

         Περιμένει πρώτα την πίστη και το ενδιαφέρον εκ μέρους των ανθρώπων και εάν αυτό υπάρξει αμέσως προσφέρει τα πάντα ακόμη και την ζωή του.

           ‘’ και τά ἐμά πάντα σά ἐστί καί  τά σά ἐμά ‘’. Σαφέστατη ομολογία της θεότητας του, της ισοθείας του με τον Πατέρα.

            Εάν δεν ήταν ο Υιός τόσο μεγάλος και άπειρος όπως ο Πατήρ πώς θα χωρούσε πάντα τα του Πατρός.

            Ο Πατήρ χωρεί πάντα τα του Υιού διότι είναι Θεός. Άρα για να χωρεί ο Υιός πάντα τα του Πατρός έχουμε ισοθεία Πατρός και Υιού.

           ‘’ καί οὐκέτι εἰμί ἐν τῶ κόσμω, καί οὕτοι ἐν τῶ κόσμω εἰσί, καί ἐγώ πρός σέ ἔρχομαι. ‘’

            Ο Ιησούς ήδη ετοιμάζεται να πάει στον Πατέρα. Οι μαθητές όμως θα παρέμειναν μέσα στον κόσμο, είναι άπειροι και χρειάζονται φροντίδα.

            Γι’ αυτό παρακαλεί τον Πατέρα να τους τηρήσει, να τους κρατήσει να μην χαθούν, να είναι όλοι μαζί ένα.

            Να φυλαχθούν ενωμένοι με την βοήθεια του Πατρός, με την φώτιση του.

            Όσο ήταν μαζί τους, τους προστάτευε για να μην υπάρχουν απώλειες, με εξαίρεση τον Ιούδα.

            Αυτός  απολάμβανε όλα τα ελέη της παρουσίας του  Ιησού και μετείχε σε όλες τις χάρες των δωρεών του προς τους μαθητές.

             Ιάσεις, ιδιαίτερης διδασκαλίας, συνεχής κοινωνία με τον Θεό κ.τ.λ.

             Όμως με απόλυτη ελευθερία και με προσωπική επιλογή γύρισε την πλάτη του στον Δάσκαλο.

             Κατάλαβε το σφάλμα του μεταμελήθηκε αλλά δεν μετανόησε, έμεινε αυτός με την αμαρτία του μόνο χωρίς να λογαριάζει τον Πατέρα, αυτοκτόνησε. 

            Ο Κύριος γνωρίζει την φοβερή δοκιμασία που έρχεται και θέλει οι μαθητές να μείνουν γεμάτοι με την χαρά που απέπνεε η δική του παρουσία για να αντέξουν την πρόκληση.

            Πρέπει να καταλάβουμε σε τι δεινή θέση θα βρεθούν οι μαθητές μετά τον θάνατο του δασκάλου από ανθρώπινης πλευράς.

           Γνώρισαν ένα εξαιρετικό δάσκαλο, που κηρύττει μία νέα βασιλεία, αφοσιώθηκαν σ’ αυτόν, εγκατέλειψαν τα πάντα, δουλειές και οικογένειες και όλη την κατά κόσμο ζωή τους.

           Σε λίγο θα τον δουν να φονεύεται με συνέπεια να διαψεύδεται όλη η διδασκαλία του, να θρυμματίζονται τα περί της βασιλείας.

           Αυτοί να μένουν κατεστραμμένοι κοσμικώς και απαντημένοι πνευματικά.

           Η γνωριμία τους με τον Ιησού με την τραγική κατάληξη που θα έχει θα τους απογοητεύσει σαν μια τρέλα της ζωής ανεπανόρθωτη.

          Από την άλλη θα θεωρήσουν τον δάσκαλο σαν ένα απατεώνα που τους ξελόγιασε.

          Την Ανάσταση όχι μόνο δεν την πίστευαν αλλά αδυνατούσαν ακόμα και να την συλλάβουν.

   Υπήρχε πάντα ο κίνδυνος να πέσουν σε απογοήτευση και θανάσιμη απελπισία.

   Η στήριξη από τον Πατέρα θα φυλάξει την χαρά τους πεπληρωμένη και αναστάσιμη.

                                                                                       Αθανασιος Κατσίκης αρχιετέκνων        

                                                                              

 

Ο Ιησούς θεραπεύει ένα τυφλό ο οποίος στη θέση των κογχών των ματιών του δεν είχε βολβούς.

Δεν θεραπεύει υπάρχοντας οφθαλμούς που τυφλώθηκαν για κάποιο λόγο αλλά έκανε μία πράξη δημιουργίας.

Για να φανεί η αιτία αυτής της δημιουργικής πράξης του Ιησού θα πρέπει να διαβάσουμε το Ευαγγέλιο λίγο πιο πίσω από την περικοπή μας.

Ο Κύριος ομηλεί με τους Ιουδαίους στην αυλή του Ναού, αυτοί υπερηφανεύονται ότι είναι τέκνα του Αβραάμ.

Με λόγια καυστικά ο Ιησούς τους δείχνει ότι ‘’ εάν ήσασταν τέκνα του Αβραάμ θα κάνατε τα έργα του απεναντίας εσείς ζητείται να με σκοτώσετε γιατί σας λέω την αλήθεια ‘’.

Εγώ λοιπόν θα σας πω ποιανού παιδιά είστε, είστε παιδιά του Διαβόλου του πατέρα σας.

Κάνετε τις επιθυμίες του, εκείνος όμως είναι ανθρωποκτόνος και ο πατέρας του ψεύδους.

Εγώ σας λέω ότι όποιος φυλάει τα λόγια μου δεν θα πεθάνει ποτέ.

Οι Ιουδαίου από μίσος τον κατονομάζουν δαιμονισμένο, ποιος είσαι? Τι κάνεις τον εαυτό σου?

Ο Αβραάμ και οι προφήτες πέθαναν και εσύ λέγεις ότι όποιος φυλάξει τους λόγους σου δεν θα πεθάνει ποτέ?

Ο Κύριος απαντά ότι ο Αβραάμ είχε πολύ μεγάλη επιθυμία να δει την ημέρα του, την είδε και χάρηκε.

Οι Ιουδαίοι φρίαξαν ‘’ δεν είσαι ούτε 50 χρονών και μας λες ότι είδες τον Αβραάμ ‘’ ?

Ο Κύριος καταλήγει ‘’προτού γεννηθεί ο Αβραάμ εγώ (ο Ιησούς) εἰμι (υπάρχω).

Φανερώνει ότι είναι ο προαιώνιος Θεός, ο Γιαγβέ, ο Κύριος Σαβαώθ, αυτός που είπε στη βάτο στο Μωυσή εγώ εἰμι, ο Δημιουργός.

Τότε σήκωσαν πέτρες να τον λιθοβολήσουν, να λιθοβολήσουν Αυτόν που τους ξεδίψασε στην έρημο μέσα από μία πέτρα.

Αυτόν που νομοθέτησε τη ζωή τους σε λίθινες πλάκες, τον Λίθο τον ακρογωνιαίο.

Ο Κύριος με θαυματουργικό τρόπο ( αορασία ) μαζί με τους μαθητές του βγαίνει έξω από την αυλή περνώντας ανάμεσα τους.

Έξω από τον Ναό βλέπει τον εκ γενετής τυφλό και τότε κάνει μια πράξη δημιουργίας.

Η λάσπη που έκανε με το σάλιο του, το χώμα με την δύναμη του Δημιουργού, όπως παλιά έγινε μάτια, έγινε άνθρωπος.

Αυτό είναι το κεντρικό νόημα τη ς περικοπής.

Ο Ιησούς είναι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης, μίλησε με την Εύα και τον Αδάμ στον Παράδεισο.

Φιλοξενήθηκε από τον Αβραάμ στην δρύ του Μαβρή, πάλεψε με τον Ιακώβ, μίλησε με τον Μωυσή σαν σε φίλο .

Έσχισε στα δύο την Ερυθρά, έδωσε το μάνα, το νερό, τις τροφές στην έρημο. ‘’ λαός μού τί έποιησά σοι .’’

Εάν ήταν ένας απλός ξυλουργός, εάν ήταν ο λεγόμενος γιός του μαραγκού θα μπορούσε να διορθώσει ένα χαλασμένο σκαμνί.

Μια σπασμένη δοκό, δεν θα μπορούσε ποτέ να φτιάξει ένα ανθρώπινο μέλος και μάλιστα το ομορφότερο , το μάτι.

Μόλις συναντούν τον τυφλό οι μαθητές έχοντες την Ιουδαϊκή θέση ότι οι αμαρτίες των γονέων ταλαιπωρούν τα τέκνα, ρωτούν τον Κύριο.

Ποιος αμάρτησε και γεννήθηκε τυφλός αυτός ο άνθρωπος.

Ο Ιησούς εξηγεί ότι ούτε ο τυφλός, ούτε οι γονείς του αμάρτησαν, αλλά για να φανερωθούν τα έργα του Θεού.

Ο άνθρωπος αυτός γεννήθηκε τυφλός, έζησε μια ζωή δύστυχη για να διακονήσει στη συγκεκριμένη συγκυρία το πρόσωπο του Κυρίου.

Τώρα που τον αμφισβητούσαν και ήθελαν να τον λιθοβολήσουν, τους στέλνει τον τυφλό μήπως και ανοίξουν τα μάτια τους να δουν ότι είναι :

Ο αναβαλλόμενος το φως ως ιμάτιο, αυτός που διατάζει το φώς να πορεύετε και πηγαίνει, που το καλεί να έρθει και έρχεται κατά τον Προφήτη Βαρούχ.

Είναι Φως εκ Φωτός, είναι το Φως του κόσμου και δίνει το φως στον κόσμο.

Ενώ ο Κύριος εξηγεί σκύβει κάτω στο χώμα και με το σάλιο του κάνει λάσπη, την βάζει στα μάτια του τυφλού και τον στέλνει να πλυθεί στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ.

Ο Κύριος θα μπορούσε να θεραπεύσει τον τυφλό ‘’ παραχρῆμα ‘’ δεν το έκανε διότι :

Ήθελε να δοκιμάσει την πίστη του, εάν δεν πίστευε στο λόγο του Ιησού δεν θα έκανε ολόκληρη πορεία μέχρι του Σιλωάμ με την λάσπη στο πρόσωπο, παρά θα σκούπιζε τα μάτια του προσβεβλημένος.

Απεναντίας πηγαίνει αδιαμαρτύρητα. Εκείνο που μπαίνει εμπόδιο πολλές φορές είναι το πείσμα μας, η αντίδρασή μας.

Όταν καταλαβαίνουμε ότι εάν δεχθούμε να μας θεραπεύσει ο Κύριος πρέπει να γίνουμε πιά του Κυρίου, να γίνει ο Πατέρας μας πραγματικά και όχι προφορικά

Αυτό όμως δεν το θέλει κανείς προτιμά την αυτονομία του μακριά από το σπίτι του Πατέρα την Εκκλησία και μένει δυστυχώς αθεράπευτος.

Αυτή είναι η καίρια απόφασή μας. Ο Κύριος δεν θα εξετάσει πόσο αμαρτωλοί ήμαστε και πόσο δεν ήμαστε, εάν έγινε εκείνο η το άλλο.

Είναι μπροστά μας, θα τον συναντήσουμε στον Ναό, η μέσα στα μυστήρια, Εκείνος θέλει να μας θεραπεύσει, μπορεί να μας θεραπεύσει, η πλευρά μας τι κάνει??

Επίσης για να γίνει το θαύμα επιδεικτικότερο, με την διαδρομή θα δουν τον τυφλό τόσοι άνθρωποι και αυτοί βέβαια που ήθελαν να τον λιθοβολήσουν.

Ακόμη για να μην γνωρίσει ο τυφλός τον Ιησού τουλάχιστον μέχρι την ώρα που συνομιλεί με τους Φαρισαίους, διότι αυξάνει η δύναμη της μαρτυρίας του.

Πρώτοι που άρχισαν να συζητούν αν είναι αυτός ο πρώην τυφλός η όχι ήταν οι γείτονες του τους οποίους διαβεβαιώνει ότι είναι ο ίδιος.

Οδηγείται στους Φαρισαίους, αυτοί τον βάζουν να τους διηγηθεί πως έγινε το σημείο. Θέλουν να βρουν μια δικαιολογία για να διαβάλλουν το θαύμα.

Ο άνθρωπος αυτός (ο Ιησούς ) δεν είναι του θεού, γιατί δεν τηρεί το Σάββατο, εργάστηκε, έκανε λάσπη με το σάλιο του, είναι βέβηλος !!!

Ο τυφλός επιμένει ‘’ ὅτι προφήτης ἐστίν ‘’

Φέρνουν τους γονείς του και τους ρωτούν α) αν είναι ο γιός τους. β) αν γεννήθηκε πράγματι τυφλός. και γ) πως εξηγούν ότι τώρα βλέπει .

Αυτοί απαντούν με σύνεση επειδή γνωρίζουν ότι οι Φαρισαίοι θα έδιωχναν από όλες τις συναγωγές της Ιουδαίας όποιον τυχών ομολογούσε ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός.

Τους παραπέμπουν στο γιό τους ‘’ αὐτός ἡλικίαν ἔχει ‘’.

Ξανακαλούν τον τυφλό και αντί ερωτήσεων τον διατάζουν ‘’ Δόξασε τον Θεό, εμείς γνωρίζουμε ότι αυτός ο άνθρωπος είναι αμαρτωλός ‘’.

Ο τυφλός τους καθηλώνει ‘’ εάν είναι αμαρτωλός δεν γνωρίζω, ένα γνωρίζω ότι ενώ ήμουν τυφλός τώρα βλέπω ‘’.

Θέλουν να τον μπερδέψουν, να βρούν κάτι, τον ρωτούν για πολλοστή φορά να τους περιγράψει το θαύμα.

Αυτός με θάρρος και ειρωνεία τους απαντά με ερώτηση.

Με ρωτάτε και με ξαναρωτάτε για το θαύμα, μήπως θέλετε να γίνεται μαθητές του ??

Είναι μεγάλη ύβρη για τους Φαρισαίους το ‘’αὐτού μαθηταί ‘’ έτσι του απαντούν

‘’ σύ εἴ μαθητής ἐκείνου ‘’.

Είναι όταν ένας να αποκαλεί κάποιον γουρούνι και εκείνος να απαντά

‘’ είσαι’’

‘’ Εμείς είμαστε μαθητές του Μωυσή, εμείς γνωρίζουμε ότι ο Θεός μίλησε στον Μωυσή ‘’.

Αυτό βέβαια δεν είναι αλήθεια διότι ‘’ Θεόν οὐδείς ἑώρακε πώποτε ‘’ ο λεγόμενος θεόπτης Μωυσής τον Χριστό είδε τον Θεό και δημιουργό.

‘’ ὁ μονογενής Ὑἱός ὁ ὤν εἰς τον κόλπον τοῦ Πατρός ἐκεῖνος ἐξηγήσατω.

Δείχνουν επίτηδες άγνοια για τον Ιησούν ‘’ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν ‘’.

Όταν ήταν για να τον θανατώσει ο Ηρώδης νεογέννητο, έψαξαν τις Γραφές και υπέδειξαν την Βηθλεέμ.

Τώρα δεν θυμήθηκαν τον Ησαία που διδάσκει τόσο φανερά

‘’ Ἰδοῦ ὀ Θεός ἡμῶν ( ο Γιαχβέ ) κρίσιν (δικαιοσύνη) ἀνταποδίδωσι, καί ἀνταποδώσει, αὐτός ( ο Γιχβέ) ἥξει (θα έρθει) καί σώσει ἠμᾶς. Τότε ( όταν θα έρθει ) ἀνοιγήσονται ὀφθαλμοί τυφλῶν, καί ὤτα κωφῶν ἀκούσονται, τότε ἁλεῖται ( θα πηδά ) ὡς ἔλαφος ὁ χωλός (κουτσός ), τρανή ( πολύ δυνατή ) δε ἔσται γλῶσσα μογκιλάλων ( κωφάλαλων ).Ης.λε.4-6.

Οι Φαρισαίοι τον βρίζουν και τον καταδικάζουν ως αμαρτωλό και τον κάνουν αποσυνάγωγο.

Ο μεν Ιησούς έστω αμάρτησε γιατί χάρισε το φώς στον τυφλό κάνοντας πηλό .

Ο τυφλός τι αμαρτία έκανε, μήπως επειδή έπαψε να είναι τυφλός !!!

Όποιος διώχνεται από τον αντίχριστο για το όνομα του Χριστού, γίνεται ευπρόσδεκτος από τον Κύριο.

Ο τυφλός δεν γνώριζε τον Ιησού, δεν τον είχε δεί κατά πρόσωπο.

Τώρα συναντά ένα άγνωστο κύριο να τον ρωτά ‘’ σύ πιστεύεις εἰς τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ ?

Μια ερώτηση που απευθύνεται διαχρονικά για όλους .

Το ‘’ σύ ‘’ τον ξεχωρίζει από τους άλλους που δεν τον πιστεύουν.

Ο τυφλός ρωτά ‘’ ποιος είναι αυτός κύριε για να τον πιστέψω?

Ο Ιησούς αποκαλύπτεται ‘’ καί ἐώρακός αὐτόν καί ὁ λαλῶν μετά σοῦ ἐκεῖνος ἐστί ‘’.

Το ‘’ ἐώρακός ‘’ είναι για τον τέως τυφλό μια καινούργια λέξη που δεν την ήξερε και τώρα την απολαμβάνει για πρώτη φορά.

Αλλά και η υπόλοιπη φράση του Ιησού είναι σαν να του λέει ‘’ έχεις την τιμή και την ευλογία να μιλάς με τον Υιό του Θεού ‘’

Ο τυφλός τον προσκυνεί, προσκύνηση που αποδίδεται μόνο στον Κύριο της Δόξης.

Όταν ο τυφλός προσκυνεί τον Ιησού αποδεικνύει ότι έχει αποκτήσει μια όραση πολύ ανώτερη από εκείνη όταν αντίκρισε το ηλιακό φως.

Βλέποντας την προσκύνηση ο Ιησούς λέει τα εξαιρετικής σημασίας λόγια που πρέπει να προσέξουμε.

‘’ εἰς κρῖμα ἐγώ εἰς τόν κόσμον τοῦτον ἥλθον, ἵνα οἱ βλέποντες βλέπωσι καί οἱ βλέποντες τυφλοί γένωνται ‘’.

‘’ εἰς κρῖμα ‘’ Είμαι το κριτήριο, το πρόσωπο για το οποίο θα κριθούν οι άνθρωποι.

‘’ οἱ μή βλέποντες ‘’ αυτοί δηλαδή που θεωρούνται από τον κόσμο ότι δεν βλέπουν τα του κόσμου και τις χαρές του αιώνος τούτου ως το μείζων αγαθό και φαίνονται ότι είναι πνευματικά κατά κόσμο φτωχοί.

Αυτοί θα φωτισθούν από τον Θεό και θα γνωρίσουν την ΑΛΗΘΕΙΑ .

Αυτοί που ενώ δεν βλέπουν την αλήθεια των πραγμάτων έχουν τον εγωισμό να πιστεύουν ότι βλέπουν καλώς και εμποδίζουν και συκοφαντούν την αλήθεια.

Αυτοί θα γίνουν, δηλαδή θα αποδειχθούν τυφλοί.

Όταν ο άνθρωπος είναι τυφλός όσον αφορά αυτή την ιδία την κατάστασή του, θα είναι οπωσδήποτε τυφλός και όσον αφορά το συνάνθρωπο του.

Εκείνος που δεν γνωρίζει τον εαυτό του, δεν μπορεί να ξέρει και τις κρυφές εκείνες δυνάμεις που καθορίζουν την στάση του απέναντι στους άλλους ανθρώπους.

‘’ Πρόσεχε τον εαυτό σου μήπως η εκ του αδελφού κακία δεν είναι στον αδελφό, αλλά βρίσκεται σε εσένα. Αγ. Μάξιμος.

Ο άνθρωπος που δεν γνωρίζει τον εαυτό του δεν θα μάθει ποτέ ότι όσο λιγότερο εκτιμά τον εαυτό του, τόσο περισσότερο κομπάζει και υπερηφανεύεται.

Όταν όμως αγγίξει τον άνθρωπο η χάρις του αναστημένου Χριστού και τον φωτίσει, καθαρίζει την όραση του από το θάμπωμα των δικών του παθών.

Βλέπει τον εαυτό του όπως πραγματικά είναι, ταπεινώνεται, γίνεται επιεικής με τους άλλους και δεν υπάρχει ανάγκη να ταπεινώσει άλλους για να υψωθεί αυτός.

Βλέπει την πραγματική φύση και αξία του υλικού κόσμου.

Βλέπει τα υλικά αγαθά όχι σαν κάτι που μπορεί να αρπάξει, αλλά σαν κάτι που μπορεί να προσφέρει.

‘’ πάντα πεπλήρωται φωτός, οὐρανός τε καί γῆ καί τά καταχθόνια .’’

 

Αθανάσιος Κατσίκης

Αρχιτέκτων

ὑπό του Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΑΙΤΕΙΑ ΣΤΗ ΔΙΔΑΧΗ.

«εν αμαρτίαις συ εγεννήθης όλος, και συ διδάσκεις ημάς;» (Ιω. 9, 34).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Με την ανωτέρω φράση τερματίζεται ο διάλογος ανάμεσα στον προ ολίγου τυφλό του Ευαγγελίου και τους εμπαθείς – προκατειλημμένους Φαρισαίους. Δυστυχώς για τους τελευταίους η «έρευνά» τους αποκάλυπτε με αδιάσειστα τεκμήρια ότι ο θεραπευθείς ήταν ο γνωστός περιφερόμενος επαίτης που στερούταν το φως του, ούτε όμοιός του, ούτε άλλος κανένας. Ήταν ο ιαθείς τυφλός υπό του Κυρίου και μάλιστα ημέρα Σαββάτου! Έρχομαι όμως σήμερα να μιλήσω για την μετάλλαξη (ασφαλώς με την επιρροή της Θείας Χάριτος) του σιωπηλού και δυστυχή αόματου σε διδάσκαλο και κήρυκα της πίστεως...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Ο ΠΡΩΗΝ ΤΥΦΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ

* Μία διαφορετική διδαχή. Συνήθως ένας διδάσκαλος μεταδίδει από τις γνώσεις του. Ο τυφλός δεν είχε σπουδάσει κάτι (η κατάστασή του το καθιστούσε απαγορευτικό), μα και ούτε αποσκοπούσε να διδάξει τους Φαρισαίους θεολογικές γνώσεις, υπομνήσεις βιβλικών χωρίων ή να φανερώσει την βουλή του Θεού για τον κόσμο. Δεν γίνεται διδάσκαλος για να εξοικονομήσει τα «προς το ζην» ή αν θέλετε για να διαφημίσει με κενοδοξία την νοησιαρχική, αντιληπτική του ικανότητα. Κύριο ρόλο στη διδαχή του λαμβάνει η καρδιά!

* Ο Χριστός δεν ανοίγει μόνο τους σωματικούς του οφθαλμούς, αλλά και τους ψυχικούς του. «Είπεν ο Ιησούς· και εώρακας αυτόν και ο λαλών μετά σου εκείνος εστίν» (Ιω. 9, 37). Να ποιά γνωστική επαφή εξασφαλίζει στον τυφλό την πιό σπάνια γνώση. Την «θέα του Θεού», που χρόνια οι Πατέρες στα ιερά ασκητήρια, στους τόπους αναχωρήσεως «λαχταρούν» έστω και ακροθιγώς διά της προσευχής να τύχουν... Ο τυφλός το λαμβάνει σε μία στιγμή, σ’ ένα φωτογραφικό καρέ (ας μου επιτραπεί ο όρος) μιάς ζωής χωρίς εικόνες, μιάς ζωής με την Εικόνα μπροστά Του. Έτσι αυτή η καρδιά δεν μπορεί να σιωπήσει, δεν μπορεί να σταματήσει να μιλά αφού πλέον ο Χριστός είναι το κέντρο της ύπαρξής του.

* Διδάσκαλος ο τυφλός σε όλους εμάς, καθώς φανερώνει την ευγνωμοσύνη που πρέπει να έχουμε στο Χριστό για τις τόσες δωρεές που ελάβαμε κατά το Άγιο Βάπτισμα. Διδάσκει το ασυμβίβαστο με το ψεύδος, την αξία και ομολογία της αλήθειας, το ήθος ενώ εισπράττει αντίθετα τις συνέπειες των πράξεών του: «εξέβαλον αυτόν έξω» (Ιω. 9, 35). Αυτή είναι η τακτική των ανθρώπων που δεν έχουν παιδεία. Να «πετούν» στα σκουπίδια τους ισχυρισμούς των συνομιλητών τους. Προσέξτε να τους «πετούν» όχι να τους ανακατασκευάζουν (αυτό προϋποθέτει γνώσεις και επιχειρήματα...).

 

Β) ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ

* Αυτή την πλευρά αποκαλύπτει η «θέαση του φωτός» για τον τυφλό. Έναν ασυμβίβαστο χαρακτήρα. Οφείλει η Εκκλησία του Χριστού να στέκεται ασυμβίβαστη με την αμαρτία. Δεν υπάρχουν λύσεις «κοινά αποδεκτές» σε θέματα που θεμελίωσε το Αίμα του Χριστού και η αγία βιοτή Αποστόλων, Αγίων και Μαρτύρων. Μετά τον Ένα, ο Πρόδρομος· «τί εξεληλύθατε εις την έρημον θεάσασθαι; Κάλαμον υπό ανέμου σαλευόμενον;» (Λουκ. 7, 24), χάλκευσαν το φρόνημα εκείνο για το οποίο ο Παύλος με πλήρη επίγνωση καταγράφει: «μη συσχηματίζεσθε τω αιώνι τούτω» (Ρωμ. 12, 1 – 2).

* Πράγματι η Εκκλησία στην πορεία της θα συναντήσει εκτός από υπερασπιστές και διώκτες (οι τελευταίοι περισσότεροι), οι οποίοι θα επιχειρήσουν από υψηλές θέσεις να πλήξουν την σώζουσα διδασκαλία του Χριστού. Αλλότριες φωνές, καινές (κενές) διδασκαλίες θα τεθούν έμπροσθέν μας, με σκοπό να αλλοτριώσουν ότι η Κολυμβήθρα του Σιλωάμ (η Εκκλησία) κηρύττει άνωθεν με σκοπό να θεώσει τον άνθρωπο. Μπορεί μια ενδεχόμενη ταύτισή μας με ένα μέσο όρο να «έσωζε» την κατάσταση... Όμως ο Χριστός επιζητεί ακεραιότητα, έστω και αν ελλοχεύει ο κίνδυνος της αποσυναγωγοποίησης (όπως ακριβώς στον σημερινό τυφλό).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Ίσως, αν έτυχε να περάσουμε από την γόνιμη διαδικασία σπουδής μιάς επιστήμης ή ενός κύκλου γνώσεων, θα έλεγα καλύτερα, να μας έρχονται στο νού οι άνθρωποι που ανέλαβαν να μας «μυήσουν» σ’ αυτά τα γνωστικά μονοπάτια. Οι διδάσκαλοί μας (ανεξαρτήτου βαθμίδος εκπαίδευσης) κατέχουν στην καρδιά μας μία θέση. Ίσως κάποιους να τους έχουμε κιόλας λησμονήσει, ίσως κάποιους να τους θυμόμαστε συχνά στα βήματα της ζωής μας. Σίγουρα θυμόμαστε αυτούς που με ήθος μας μετέδωσαν από καρδιάς αξίες της ζωής!

Ο τυφλός που μας απασχολεί σήμερα διδάσκει τον Χριστό με πίστη και καρδιά. Τα δύο απαραίτητα στοιχεία της «εν Χριστώ» μαρτυρικής αθλήσεως. Μάρτυς αναδείχθηκε και ο σημερινός τυφλός, αναφέρει η παράδοση της Εκκλησίας μας, ο οποίος έδωσε και αυτός το αίμα του για τον κοινό Ευεργέτη Χριστό.

 

ΤΟ ΠΛΑΝΗΘΕΝ ΠΡΟΒΑΤΟΝ.

«εμόν βρώμα εστίν ίνα ποιώ το θέλημα του πέμψαντός με

και τελειώσω αυτού το έργον...» (Ιω. 4, 34).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Κάθε ενέργεια του Ιησού, όπως την καταγράφουν οι θείοι και ιεροί Ευαγγελιστές, απέβλεπε στη σωτηρία του πλανηθέντος προβάτου. «Και το πλανηθέν ορειάλωτον ευρών, πρόβατον τοις ώμοις αναλαβών, τω Πατρί προσαγάγη» (Θεοτοκίον δ΄ ηχ.). Η σάρκωση του Υιού και Λόγου του Θεού είχε αποκλειστικό σκοπό την σωτηρία της ανθρωπίνης πεπτωκυίας φύσεως. Δεν δίστασε για αυτό, ο Κύριός μας, να αγνοήσει κάθε τι κοινωνικά αποδεκτό, να εκπλήξει με τη συμπεριφορά και τις επιλογές Του μία κοινωνία (της τότε εποχής) που σκεπτόταν πολύ διαφορετικά. Η χάρις του Θεού αποβλέπει σε δικαίους και αδίκους. Ο Κύριός μας «πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι και εις επίγνωση αληθείας ελθείν» (Α΄ Τιμ. 2, 4).

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) ΚΟΝΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥΣ

* Δεν ήταν η μοναδική περίπτωση της Σαμαρείτιδος (που παρουσιάζει σήμερα το άγιο Ευαγγέλιο) κατά την οποία ο Χριστός αγνόησε τους τύπους και τα επικρατούντα κοινωνικά ήθη της εποχής. Για να σώσει τον άνθρωπο μίλησε με αμαρτωλούς που οι υπόλοιποι περιφρονούσαν, με γυναίκες δημόσια, που και αυτό ήταν κατακριτέο, καθώς η θεία χάρη «επινοεί» τρόπους για να σώσει τον παραστρατημένο. Ο ι. Χρυσόστομος στην κυριολεξία ισχυρίζεται ότι είναι «ευμήχανος ο Θεός», δηλαδή μηχανεύεται καλούς τρόπους – μεθόδους – σχέδια για να οδηγήσει τον άνθρωπο στην σωτηρία.

* Θυμηθείτε λοιπόν τον Ζακχαίο αλλά και τον Τελώνη Ματθαίο, οι οποίοι ήταν πρόσωπα απορριπτέα και κατακριτέα (λόγω της ιδιότητος και των πράξεών τους) από όλους τους συμπατριώτες τους. Αγανακτούσαν λοιπόν βλέποντας τον Χριστό να συναναστρέφεται με όλους αυτούς και να κάθεται στα τραπέζια τους· «διατί μετά των τελωνών και αμαρτωλών εσθίει ο Διδάσκαλος υμών; Ο δε Ιησούς ακούσας είπεν αυτοίς· Ου χρείαν έχουσιν οι ισχύοντες ιατρού, αλλ’ οι κακώς έχοντες» (Ματθ. 9, 10 – 12) και πράγματι ο Κύριος, ως καρδιογνώστης, απέβλεπε στη διόρθωση όλων αυτών αγνοώντας τύπους και κοινωνικές υποδείξεις.

* Λησμονούμε πολλές φορές ότι ο Χριστός δεν βλέπει μόνο την εξωτερική εικόνα του ανθρώπου. Εμείς αντίθετα στεκόμαστε επιπόλαια μόνο σε αυτήν, καθώς αρκούμαστε στην παρατήρηση και επιφανειακή κρίση του συνανθρώπου μας, για να καταλήξουμε σε γρήγορα και αβάσιμα συμπεράσματα γι’ αυτόν. Έτσι συχνά – πυκνά επέπληττε τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους (που έκαναν το ίδιο) λέγοντας: «Μη κρίνετε κατ’ όψιν, αλλά την δικαίαν κρίσιν κρίνατε» (Ιω. 7, 24).

Β) Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΩΛΗ ΓΥΝΑΙΚΑ

* Συνεπικουρούμενοι από τις ανωτέρω διαπιστώσεις μπορούμε να αντιληφθούμε, έστω και ακροθιγώς, αξιοπρόσεκτα στοιχεία του διαλόγου Ιησού – Σαμαρείτιδος. Ο Χριστός ομιλεί με μία αμαρτωλή γυναίκα (γνωρίζει το παρελθόν της), αλλά και αλλόφυλη (υποδεέστερης εθνικής καταγωγής), που δεν ανήκε στο ισραηλιτικό έθνος. Απαράδεκτο για έναν ευσεβή Ιουδαίο. Ομιλεί με μία αιρετική γυναίκα, αφού είχαν αλλοιώσει αρκετά οι Σαμαρείτες την παραδεδομένη Ιουδαϊκή πίστη.

* Έρχεται λοιπόν ο Χριστός, καταργεί αυτό το μίσος και την αντιπαλότητα, γλωσσικές και θρησκευτικές τυχόν διαφορές και δεν προβαίνει σε διακρίσεις που αφορούν την εθνική καταγωγή, ακόμα και το αν έχει μπροστά του άντρα ή γυναίκα. Πάνω σ’ αυτό εδράζονται όσοι (εκ του χώρου της Εκκλησίας) επιχειρούν διάλογο με τους ετεροδόξους, όμως στην πορεία αυτή λησμονούν κάτι πολύ βασικό το οποίο έθεσε ως προϋπόθεση διαλόγου (και επίλυσης διαφορών) ο Χριστός στη Σαμαρείτιδα: «ΕΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΔΕΙ ΠΡΟΣΚΥΝΕΙΝ ΤΟΝ ΘΕΟΝ» (Ιω. 4, 24).

* Οι σημερινοί «ενωτικοί» πνευματικοί ηγήτορες αυτό παντελώς το αγνοούν. Θεωρούν ότι ο καθένας φέρνει μέσα στη «διαθρησκειακή κοινωνία» ότι και όπως το έχει ασπαστεί. «Μέρος της αλήθειας», το ονομάζουν στις διακηρύξεις τους, λες και η διδασκαλία της Ορθοδοξίας δεν είναι η φανέρωση «εν συνόλω» της αγιοπνευματικής διδασκαλίας του Τριαδικού Θεού. Αυτό που μία αμαρτωλή γυναίκα (και μετέπειτα αγία της Εκκλησίας) κατανόησε οι διπλωματούχοι με διατριβές θεολόγοι είτε δεν το αντιλαμβάνονται (;), είτε δεν τους συμφέρει...

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Είναι όμως παρατηρημένο το γεγονός ότι στον κόσμο που ζούμε αδιαφορούμε συστηματικά για την γνώση του Θεού. Μία γυναίκα Σαμαρείτιδα (μέσα στην αμαρτία της) δείχνει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για την λατρεία του Θεού που μας καταπλήττει. Εμείς απαράδεκτοι δεν Τον αναζητούμε, δεν ενημερωνόμαστε, δεν ασχολούμαστε μαζί Του. Ένα ζευγάρι παπούτσια, μία τσάντα καταναλώνει περισσότερο χρόνο έρευνας (σε σχέση με τον Θεό) και ας τα πετάξουμε στα σκουπίδια μετά από μερικές ημέρες. Ο Κύριός μας διέκρινε την προθυμία αυτή στην Σαμαρείτιδα. Της μίλησε για πράγματα που οι εκλελεγμένοι μαθητές Του δεν είχαν ποτέ ακούσει! Ας ζηλώσουμε το ενδιαφέρον της. «Τιμήσατε τον Θεόν πλέον της συνηθείας» προτρέπει όλους εμάς τους πιστούς ο Άγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος, θέλοντας να διεγείρει τους ευσεβείς πιστούς προς ενδελεχή μελέτη και βιωματική προσέγγιση του μεγάλου Λυτρωτού και Ευεργέτου μας.

 

 

Την Ε΄ Κυριακή της περιόδου του Πεντηκοσταρίου στην Εκκλησία διαβάζεται η περικοπή της Σαμαρείτιδος.

Είναι μια από τις περιφημότερες περικοπές της Καινής Διαθήκης και ένα μεγάλο έργο ομιλιών έχουν γραφτεί για την περικοπή αυτή.

Ο Ιερός Χρυσόστομος ερμηνεύει την περικοπή σε πέντε ομιλίες του.

Ο Αγ. Κύριλλος Αλεξανδρείας αναπτύσσει τον στίχο 24 ‘’ Πνεῦμα ὁ Θεός κ.τ.λ ‘’ σε ειδικό σύγγραμμα που καταλαμβάνει ένα ολόκληρο τόμο στην πατρολογία του Migne (69) .

Το γεγονός της περικοπής συνέβει πριν από την φυλάκιση του Προδρόμου δηλαδή κατά την αρχή της δημόσιας δράσεως του Χριστού.

Ο Ιησούς μαθαίνει ότι οι Φαρισαίοι πληροφορήθηκαν πώς ο ίδιος έχει δημιουργήσει μεγαλύτερο κύκλο μαθητών παρά ο Ιωάννης.

Ξέρει ότι θέλουν να ανακόψουν τη δράση και των δύο η τουλάχιστον αυτού που είναι πιο επικίνδυνος και αυτός είναι ο Ιησούς.

Σύμφωνα όμως με το σχέδιο της Θείας Οικονομίας δεν έπρεπε να συλληφθεί κατά τις πρώτες ημέρες της δράσεως του.

Για την εκτόνωση της κατάστασης αποφασίζει ο Κύριος να αφήσει την Ιουδαία και να ανέβει στην Γαλιλαία.

Κατά την μετάβαση αυτή ο δρόμος περνούσε μέσα από την Σαμάρεια που είχε έκταση όσο περίπου η Θράκη, με πρωτεύουσα την ομώνυμη πόλη.

Οι Σαμαρείτες ήταν λαός που δημιουργήθηκε από πέντε ειδωλολατρικές εθνότητες τις οποίες οι Ασσύριοι υποχρέωσαν να κατοικήσουν στην περιοχή σε αντικατάσταση των Ισραηλιτών που τους πήραν αιχμάλωτους στην Βαβυλώνα.

Αυτοί αναγκάστηκαν από διάφορα γεγονότα να περιλάβουν μεταξύ των ειδωλολατρικών θεοτήτων και τον αληθινό Θεό του Ισραήλ.

Δέχθηκαν από την Γραφή μόνο την Πεντάτευχο και ονομάστηκαν Σαμαρείτες από το όρος Σομόρ και από την ομώνυμο πρωτεύουσα.

Με την επάνοδο των Εβραίων από την αιχμαλωσία και την δυνατότητα που τους δόθηκε να ανοικοδομήσουν τον Ναό.

Οι Σαμαρείτες προσφέρθηκαν να συμμετάσχουν και αυτοί όμως δεν έγιναν δεκτοί και έτσι έχτισαν τον δικό τους ναό στην κορυφή του όρους Γαριζίν.

Πήραν δε ως αρχιερέα έναν αποστάτη Ιουδαίο ιερέα.

Ήθελαν πάρα πολύ να θεωρούνται Ιουδαίοι, ονόμαζαν πατέρα τους τον Αβραάμ και τους άλλους Πατριάρχες.

Ισχυρίζονταν ότι έχουν γενάρχες τους υιούς του Ιωσήφ Εφραίμ και Μανασσή.

Οι Ιουδαίοι αποστρέφονταν τους Σαμαρείτες και τους θεωρούσαν βδελύγματα και δαιμονισμένους.

Στην πορεία του Ιησού και των μαθητών προς την Γαλιλαία φθάνουν έξω από την πόλη Συχάρ στις 12 το μεσημέρι.

Ο Ιησούς στέλνει τους μαθητές του στην πόλη για να πάρουν τροφές για το γεύμα.

Δεν ενδιαφέρεται απλώς για όλο τον κόσμο γενικά ΑΛΛΑ και για τον καθένα χωριστά.

Οι άνθρωποι δεν είναι μάζα αλλά κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ο Κύριος έρχεται σε επικοινωνία μαζί του προσωπικά επειδή ‘’ πάντας θέλει σωθήναι ‘’.

Θέλει να σωθεί κάθε ψυχή που προσεγγίζει όπως ταιριάζει σ΄ αυτήν βέβαια απαιτεί και την ελεύθερη ανταπόκρισή της.

Εκείνος ‘’ κεκοποιακός ἐκ τῆς ὅδοιπορίας ‘’ κάθεται σε ένα πηγάδι που κατά την παράδοση είναι το πηγάδι που είχε ανοίξει ο Πατριάρχης Ιακώβ.

Κάθετε ‘’ οὕτως ‘’ που σημαίνει έτσι όπως ήταν, χωρίς κάποιο καθίσματα ή χωρίς κάποια επίστρωση, ενδεικτικό της απλότητας του.

Ο Ιησούς είναι μόνος του στον χώρο, και αυτή την ώρα 12 έρχεται μια γυναίκα Σαμαρείτηδα για να πάρει νερό από το πηγάδι.

Έρχεται σε προχωρημένη ώρα κατά πάσα πιθανότητα για να μη συναντήσει άλλες γυναίκες.

Αυτές θα είχαν πολλά για να κουτσομπολέψουν ίσως και να χλευάσουν στο πρόσωπο της.

Χωρίς να χαιρετήσει κάν φαίνεται ότι έριξε το άντλημά της στο πηγάδι.

Είναι γνωστό ότι αν θέλει κάποιος να δημιουργήσει επαφή με ένα πρόσωπο κάνει αρχή ζητώντας μια μικρή εξυπηρέτηση.

Έτσι ο Χριστός ζητά ‘’ δός μοι πιεῖν ‘’.

Η Σαμαρείτιδα λόγω της ζωής της έχει χάσει το συναίσθημα της προσωπικής αξίας.

Ζητώντας της κάτι ο Ιησούς της δίνει την ευκαιρία να ξαναβιώσει την προσωπική της τιμή.

Της δείχνει πως σαν εικόνα του Θεού έχει ανεκτίμητη αξία, γι΄ αυτή ήλθε θεληματικά να πάθει και με την ανάσταση του να την ξαναβρούμε.

Η Σαμαρείτιδα γνωρίζει καλώς το πόσο αποστρέφονται και βδελύσσονται οι Ιουδαίοι τους Σαμαρείτες.

Για αυτό της φαίνεται παράξενο και απίστευτο ένας Ιουδαίος και μάλιστα άνδρας όχι απλώς να συζητά μαζί της αλλά και να ζητά να πιεί νερό από την στάμνα της.

Γνωρίζει καλώς ότι ένας Ιουδαίος θα προτιμούσε να σκάσει από τη δίψα παρά να ζητήσει να πιεί νερό από αγγείο Σαμαρείτη.

Το ότι ο Ιησούς ήταν Ιουδαίος φαινόταν από την ενδυμασία του. Από τα λόγια της γίνεται φανερό ότι δεν είχε καμιά όρεξη ή Σαμαρείτιδα να προσφέρει νερό.

Η απροθυμία της βέβαια ήταν αποτέλεσμα δυσπιστίας, φόβου και εκπλήξεως.

Ο Κύριος απαντά ήπια και προσεκτικά, ‘’ ὁ σοφός δημιουργός μετοχετεύει ταῖς γλυκείες προσρήσεσει’’.

Αν γνώριζες την δωρεά του Θεού και ποιος είναι αυτός που σου συζητά νερό, εσύ θα του ζητούσες και αυτός θα σου έδινε το νερό το ζωντανό.

Ο ήπιος τόνος, η αναφορά στο τρίτο πρόσωπο για τον εαυτό του, η δική του προθυμία που βγαίνει από το ‘’ θα σου έδινε ‘’.

Η έκφραση ‘’ δωρεά του Θεού’’ και ότι όλα αυτά που προσφέρονται στη Σαμαρείτιδα ήταν το καλύτερο φάρμακο για να μαλακώσουν την συνείδυση της.

Να διόξουν τους ενδοιασμούς και τους φόβους της και να την απαλλάξουν από το αίσθημα κατωτερότητας.

Η απάντηση της δείχνει κάποια δόση σεβασμού, αγάπης και θάρους.

‘’ Κύριε δεν έχεις άντλημα το πηγάδι είναι βαθύ που έχεις αυτό το ζωντανό νερό.

Μήπως εσύ είσαι μεγαλύτερος από τον πατέρα μας τον Ιακώβ’’.

Ο Χριστός αποκαλυπτόμενος σιγά-σιγά ομολογείται, πρώτον Ιουδαίος, έπειτα Κύριος με την έννοια του σεβαστού προσώπου.

Έπειτα ‘’ μείζων του πατριάρχου Ιακώβ ‘’ έπειτα ‘’ προφήτης’’, έπειτα ‘’Μεσίας- Χρίστος’’ και τέλος ‘’ο σωτήρ του κόσμου’’.

Ζωντανό νερό σημαίνει φρέσκο νερό, τρεχούμενο νερό, σε αντίθεση με το στάσιμο που έχει το πηγάδι.

Το νερό που θα της δώσει είναι η αγάπη που αν την δοκιμάσει κανείς ξεδιψά από τον πλούτο των ουρανίων πραγμάτων και δωρεών της χάριτος.

‘’ Φθάνοντας στο πλήρωμα της αγάπης’’ μας λέει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος ‘’ δεν έχουμε ανάγκη από υλικά αγαθά’’.

Ο Κύριος ανταπαντά ότι όποιος πιεί από το νερό του πηγαδιού θα ξαναδιψάσει, όποιος όμως πιεί από το δικό του νερό δεν θα διψάσει ποτέ.

Ακόμη θα δημιουργηθεί μέσα του πηγή νερού που θα του χαρίσει την αιώνια ζωή.

Ο προφήτης Ιερεμίας αποκαλύπτει την στάση των ανθρώπων, ‘’εμένα εγκατέλειψαν την πηγή του νερού της ζωής και έσκαψαν λάκους γεμάτους ρωγμές.

Η Σαμαρείτιδα νομίζει ότι θα πρόκειται για νερό καλύτερης ποιότητας από αυτό του πηγαδιού.

Ίσως πίστευε ότι θα πρόκειται για κάποια πηγή μαγική που θα της δίνει νερό όποτε θέλει και δεν θα χρειάζεται να έρχεται στο πηγάδι.

Θα έχει δηλαδή μια βρύση στο σπίτι της.

Γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για μια απλοϊκή γυναίκα χαμηλής πνευματικής μόρφωσης όπως φαίνεται από την αφέλεια των λόγων της.

Όμως ο Ιησούς αυτό το πρόσωπο διαλέγει για να μεταδώσει την πλέον υψηλή περί φύσεως του Θεού και περί λατρείας διδασκαλία του.

Αυτή που θαύμασαν και οι μεγαλύτεροι φιλόσοφοι και θρησκειολόγοι ακόμα.

‘’ Κύριε, δώσε μου αυτό το νερό ‘’

Τώρα ζητά αυτή νερό, ξεχνά το αίτημα του Ιησού και προβάλει το δικό της.

Στο σημείο αυτό ο Κύριος ως χειρουργός με πολύ προσοχή, με λεπτό και επιεική τρόπο αναφέρεται στο βίο της γυναίκας.

Προσποιείται ότι δεν γνωρίζει τίποτε και στο αίτημα της για το αιώνιο νερό της ζητά να φωνάξει τον άνδρα της και να έρθουν μαζί.

Εδώ είναι το κομβικό σημείο της σωτηρίας μας, εδώ μπορεί να τραπεί σε φυγή κάποιος γιατί δεν έχει το κουράγιο να τον ελέγξει ο Κύριος.

Να ανοίξει την καρδιά του και να φανερώσει την πραγματική του ταυτότητα.

Να μην φοβηθούμε το σημείο αυτό γιατί ήλθε να μας σώσει, δεν ήλθε να μας μαλώσει, να μας καταδικάσει.

Μας αγαπά, μη φοβόμαστε. Το φως του Χριστού είναι ζωτικό και όχι καυστικό.

Η Σαμαρείτιδα μεταχειρίζεται την μέθοδο των Ιησουιτών, της μισής αλήθειας και για να κλείσει την συζήτηση για τα προσωπικά της απαντά.

‘’ Οὐκ ἔχω ἄνδρα ‘’. Ο Κύριος ξεδιπλώνει την αλήθεια κατά τον ηπιότερο τρόπο.

Λέγει απλά ‘’ πέντε ἄνδρας ἔσχες ‘’, δεν αναφέρει τίποτε άλλες παρασπονδίες και κρίσεις που συνεπάγεται ότι θα υπήρχαν εξ αιτίας του σχετικά μεγάλου αριθμού των τέως συζύγων.

Δεν λέγει ‘’ αυτόν με τον οποίο συζείς ‘’ που είναι λίγο βαρύ, αλλά ‘’ὅν ἔχεις’’.

Αρχίζει και τελειώνει τον λόγο του με δύο επαινετικές εκφράσεις ‘’ καλῶς εἴπας ‘’ και ‘’ ἀληθῶς εἴρηκας ‘’.

Η τρυφερότητα του Ιησού αλλά και η ταπείνωση της γυναικός, φέρνουν πλούσιο καρπό μάλιστα σε όλη την ανθρωπότητα.

Μην ξεχνάμε ότι η Αγία Φωτεινή, οι τέσσερεις αδελφές της και τα επτά παιδιά της ως μάρτυρες Χριστού όλοι κοσμούν σαν πολύτιμα πετράδια το στερέωμα της Εκκλησίας.

Ο ξένος Ιουδαίος γνωρίζει ότι οι άνδρες της ήτανε έξη, ασφαλώς θα γνώριζε και την ιστορία του βίου της με τον κάθε ένα ξεχωριστά.

Όμως δεν ταράσσεται, η όλη διαγωγή του Ιουδαίου εμπνέει εμπιστοσύνη.

‘’ Κύριε θεωρῶ ὅτι προφήτης εἰ σύ ‘’.

Το χαρακτηρηστικό γνώρισμα του προφήτη είναι η διάκριση και μετά η πρόβλεψη.

Το προφήτης είσαι είναι της ίδιας ομολογίας ‘’ ναι κύριε είμαι μια διαβεβλημένη γυναίκα’’.

Η Σαμαρείτηδα εξομολογείται, ανοίγει την καρδιά της, αντελήφθη την οικονομία του Ιησού, το διαλακτικό ύφος του για το πρόσωπο της και έτσι δςν αντέδρασε αρνητικά.

Ρωτά τον προφήτη ‘’ πως και που πρέπει να λατρεύουμε τον Θεό’’

Έχει εμπιστοσύνη στην αυθεντία του και ας είναι αλλόφυλος και αντίπαλος.

Ζητά εξηγήσεις σε ένα υψηλό πνευματικό θέμα διαφοράς μεταξύ Ιουδαίων και Σαμαρειτών.

Η άποψη της ‘’ οι πατέρες προσεκύνησαν ‘’ για τους Σαμαρείτες και η άλλη ‘’ ὑμείς λέγετε ‘’ για τους Ιουδαίους, μεροληπτεί.

Ο Χριστός της απαντά. Για τα θέματα πίστεως είναι κάθετος, απόλυτος και ας στεναχωρεί η αλήθεια.

Η διάκριση και η διαλλακτικότητα γίνεται στα ηθικά . ‘’ οι Ιουδαίοι έχουν επίγνωση του τι λατρεύουν ενώ οι Σαμαρείται δεν έχουν.

Η σωτηρία είναι εκ των Ιουδαίων.

Το βάρος της απάντηση του Χριστού είναι άλλο, είναι το καινό κήρυγμα.

‘’ Ἔρχεται ὥρα καί νῦν ἐστίν ‘’ το ‘’ και νῦν ἐστίν’’ φανερώνει ότι από την στιγμή αυτή ανοίγεται μία νέα περίοδος.

Σ΄ αυτή όλα τα προηγούμενα δεν ισχύουν και επομένως δεν υφίσταται και τέτοιες απορίες.

Ο Θεός δεν έχει σχέση με την ύλη και τους περιορισμούς της, χρόνος, χώρος, φθορά.

Όχι λατρεία ειδώλων, ζώων, φυσικών σωμάτων, άστρων, ανθρώπων.

Ανάλογος πρέπει να είναι και η λατρεία του, λογική, πνευματική, αληθινή.

Κεντρική όμως θέση έχει στο όλο νόημα η λέξη ‘’ Πατήρ ‘’.

Η αποκάλυψη του Χριστού δεν περιορίζεται μόνο ως προς την φύση του Θεού και της λατρείας που αρμόζει.

Αλλά και στη σχέση Θεού και ανθρώπων. Ο Θεός είναι Πατέρας μας.

Ο Χριστός απευθυνόμενος στη συγκύπτουσα την ονομάζει θυγατέρα, τον παράλυτο τέκνο και τους μαθητές φίλους.

Τέτοια μεγαλεία ο δυστυχισμένος άνθρωπος δεν τα άκουσε ποτέ.

Τώρα έχουμε πατέρα που μας αγαπά και μας καταλαβαίνει. Δεν είμαστε μόνοι και γυμνοί.

Έχουμε ένα χέρι που μας κρατάει, μας χαϊδεύει, μας προστατεύει.

Η Σαμαρείτηδα απαντά ότι γνωρίζει πώς έρχεται ο Μεσσίας, γνωστό βέβαια εκ της Πεντατεύχου.

‘’ ὅταν ἔλθη ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ὑμῖν πάντα ‘’

‘’ ἐγώ εἰμί ὁ λαλῶν σοι ‘’, η απάντηση του Κυρίου είναι αδιανόητη.

Αποκαλύπτεται σε μία γυναίκα και μάλιστα σαμαρείτηδα ενώ ποτέ με τέτοια σαφήνεια δεν το έκανε ούτε και στους μαθητές.

Την στιγμή της πλήρους αποκαλύψεως φθάνουν οι μαθητές.

Η γυναίκα μπροστά σε ολόκληρη ομάδα ανδρών αφήνει την στάμνα της κάτω και τρέχει προς την πόλη και τους συμπολίτες της.

Οι μαθητές εκπλήσσονται πως ο Δάσκαλος μιλούσε με γυναίκα. Η γυναίκες ήταν εντελώς περιφρονημένες από τους ραβίνους.

Το να ασχολείται ραβίνος με γυναίκα θεωρείτο ανάξιο της ιδιότητος του.

Καλύτερα να καούν οι λόγοι Τορά παρά να παραδοθούν σε γυναίκα.

Εάν άνδρας συνομιλεί με γυναίκα, βλάπτει εαυτών, απέχει του Νόμου και κληρονομεί την Γέενα’’.

Οι συναντήσεις του Κυρίου με γυναίκες – Σαμαρείτιδα, αιμορροούσα, μοιχαλίδα – είναι η νέα αντίληψη που φέρνει για την αξία της γυναίκας στον κόσμο για τον οποίο ήταν ‘’ πράγμα ‘’.

Μόλις η γυναίκα έφτασε στην πόλη φώναξε. ‘’ Δεῦτε ἵδετε ἄνθρωπον, ὅς εἴπε μοι πάντα ὅσα ἐποίησα, μήτι οὕτος ἐστίν ο Χριστός? ‘’.

Το ‘’ μήτι ‘’ δεν είναι ερωτηματικό, αυτή πίστεψε ότι ο Ιουδαίος είναι ο Μεσσίας.

Εάν η ίδια αμφέβαλε δεν θα εγκατέλειπε την στάμνα της, δεν θα έτρεχε, δεν θα φώναζε, δεν θα κήρυττε τον προφήτη αυτή η διαβεβλημένη και να προκαλέσει τέτοια αναστάτωση στους συμπατριώτες της.

Αμέσως με την κλήση της ξεχύθηκαν οι άνθρωποι της πόλης προς το πηγάδι.

Στο μικρό διάστημα της απουσίας της γυναίκας οι μαθητές παρακαλούν τον νηστικό και κουρασμένο δάσκαλο να φάγει.

Ο Ιησούς γνωρίσει ότι σε λίγο θα καταφθάσουν οι κάτοικοι της Συχάρ και δεν θέλει να τον δουν να τρώγει.

Πρέπει να είναι έτοιμος να δώσει ‘’ το νερό το ζωντανό ‘’ τον λόγο του Θεού στους Σαμαρείτες και αυτό είναι η δική του τροφή.

Οι Σαμαρείτες τον καλούν στην πόλη τους. Ο Χριστός ο οποίος δεν ήταν ανεκτός μεταξύ των Φαρισαίων, φιλοξενήθηκε δύο ημέρες μεταξύ των Σαμαρειτών αφού διέκοψε την πορεία του.

Από την παρουσία του Χριστού πάρα πολλοί Σαμαρείτες πίστεψαν στο λόγο του και ομολογούσαν στην Σαμαρείτησα ότι πλέον η πίστη τους ήταν προσωπική τους επιλογή και όχι από τα λόγια της.

Αυτή είναι και η πραγματική πίστης, αυτή που σώζει, αυτή που ζητεί ο Χριστός.

Αυτός που συνάντησε η Σαμαρείτηδα έδειξε πολύ περισσότερη δύναμη από αυτόν που συνάντησε ο παράλυτος.

Ο πνευματικός θάνατος είναι πολύ τραγικότερος από τον σωματικό.

Ο Κύριος είναι και θεραπευτής του σώματός, αλλά προπαντός της ψυχής μας διότι αυτή είναι ανεκτίμητος κατά την δήλωσή του.

Πόσο ζωντανός είναι ο άνθρωπος του οποίου το σώμα είναι ακέραιο αλλά η καρδιά του είναι νεκρή και ανίκανη να νιώσει την αγάπη του Δημιουργού?

Ο πνευματικός θάνατος είναι πάντα τραγικότερος από τον σωματικό.

Το πνευματικό ξεδίψασμα είναι σημαντικότερο από τον υλικό κορεσμό που πολλές φορές είναι βλαβερός και στην υγεία του σώματος.

 

 

 

Αθανάσιος Κατσίκης

Αρχιτέκτων

 

 

Ο Ιησούς έρχεται στα Ιεροσόλυμα εκεί κοντά στην προβατική πύλη του τοίχους από όπου περνούσαν τα πρόβατα οι Εβραίοι όταν τα έφερναν προς θυσία στο Ναό.

Στην πύλη βρίσκονταν μια κολυμβήθρα- δεξαμενή που ονομαζόταν Βηθεσδά που σημαίνει ‘’ οίκος ελέους ‘’.

Γύρω-γύρω από την κολυμβήθρα πάντα ήταν μαζεμένος μεγάλος αριθμός αρρώστων.

Στην κολυμβήθρα κατέβαινε ‘’ κατά καιρούς ‘’ άγγελος Κυρίου και τάραζε το νερό της.

Όποιος άρρωστος με οποιαδήποτε ασθένεια και εάν είχε εφ΄ όσον έμπαινε στο ταραγμένο νερό πρώτος γινόταν εντελώς καλά.

Την ημέρα που έρχεται ο Ιησούς είναι Σάββατο.

Με την διήγηση της θεραπείας του παραλύτου ο Ευαγγελιστής θέλει να δείξει ότι μία σοβαρή αιτία που ‘’ ἐδίωκων τον Ιησού οἱ Ἰουδαίοι ‘΄.

Ήταν η κατάλυση των διατάξεων περί Σαββάτου που δημιούργησαν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι.

Ο Ευαγγελιστής μετά την διήγηση της θεραπείας αναφέρει ότι οι Ιουδαίοι ήθελαν να φονεύσουν τον Ιησού για την κατάλυση του Σαββάτου.

Το Σάββατο δεν επιτρέπετο κάνεις να σηκώνει φορτίο, δεν έπιτρέπετο να φορά υποδήματα με καρφιά γιατί τα καρφιά ήταν βάρος.

Επιτρέπετο ένας άνθρωπος να κράτα ένα ψωμί, δύο άνθρωποι δεν επιτρέπετο να κρατούν ένα ψωμί διότι αυτό ήταν συνεργασία. κ. α .

Μην ξεχνάμε ότι ο Ιησούς χαρακτηρίστηκε αμαρτωλός γιατί το Σάββατο έκανε πηλό με το σάλιο του.

Ο Κύριος παραβλέποντας όλες αυτές τις ανόητες διατάξεις των Ιουδαίων πλησιάζει έναν παράλυτο κατάκοιτο επάνω σε ένα κρεβάτι στη δεξαμενή.

Ο καλός Σαμαρείτης έρχεται στον δυστυχισμένο άνθρωπο.

Ο άνθρωπος αυτός εάν δεν έρχονταν ο Κύριος ΠΟΤΕ δεν θα θεραπευόταν.

Δεν είχε δικό του άνθρωπο μόνιμα δίπλα του για να τον ρίξει στην κολυμβήθρα αμέσως μετά την κίνηση του Αγγέλου.

Εάν δεν έρχονταν ο Σωτήρας ο άνθρωπος θα σάπιζε παράλυτος, αθεράπευτος, δυστυχισμένος και μόνος.

Ήρθε στον κόσμο με την θέλησή του, χωρίς να τον φωνάξει κανείς ‘όπως και εκούσια ήρθε στον παράλυτο χωρίς αυτός να τον προσκαλέσει.

Γνωρίζει ‘’ γνούς ‘’ ότι αυτός περίμενε τριάντα οκτώ χρόνια για την γιατρειά του.

Τον ρωτά αν θέλει να γίνει καλά? Μια παράξενη εκ πρώτης όψεως ερώτηση.

Πότε ρωτάμε έναν άρρωστο αν θέλει να γίνει καλά ? Υπάρχει άρρωστος που δεν θέλει να γίνει καλά?

Και όμως υπάρχει! ! Άρρωστοι είμαστε όλοι ενώπιον του Θεού προπαντός από πλευράς αμαρτιών.

Από πλευράς πληγών που μας έφεραν οι αμαρτίες μας από πλευράς ψυχικών μολυσμάτων και παθών.

Ωστόσο πάρα πολλές φορές δεν θέλουμε να αφήσουμε τις αμαρτίες μας, τα πάθη μας και να θεραπευθούμε από τον Κύριο.

Ο παράλυτος περίμενε τριάντα οχτώ χρόνια, επέμενε να περιμένει, ήλπιζε στην γιατρειά του.

Η ερώτηση που του έγινε από τον Ιησού σε άλλη περίπτωση μπορεί να εξόργιζε τον ασθενή θεωρώντας τον Ιησού ως εμπαίκτη.

Ο παράλυτος απαντά ταπεινά δεν είπε ‘’ναι θέλω ‘’ αλλά είπε κύριε

‘’ δεν έχω άνθρωπο ‘’.

Είπε το παράπονο του χωρίς πικρόλογα η μίσος εναντίον τόσων και τόσων που πολλές φορές ίσως τον παραγκώνισαν, τον έσπρωξαν για να ριχτούν αυτοί στο νερό πρώτοι.

Γιατί όμως δεν είχε άνθρωπο? Μήπως έχουμε και εμείς κάποια ευθύνη όταν οι άνθρωποι απομακρύνονται από κοντά μας?

Πολλές φορές κατηγορούμε το περιβάλλον ενός άρρωστου, ενός ηλικιωμένου όταν μείνει μόνος.

Ίσως είναι πολύ εύκολο να νοιώσουμε συμπάθεια για αυτόν και να πάρουμε το μέρος του.

Όμως εάν θέλουμε να δούμε ώριμα τα πράγματα μπορεί να διαπιστώσουμε ότι ο άρρωστος ή ο ηλικιωμένος.

Με τον εγωκεντρισμό του, την απαιτητικότητα και την φορτικότητα του εξαντλεί τα όρια των ανθρώπων που τον περιβάλλουν και τους ωθεί να τον εγκαταλείψουν.

Η δύναμη των ανθρώπων να ανεχθούν τις ατέλειες των συνανθρώπων τους μπορεί να έχει όρια.

Αλλά η ανοχή του πολυεύσπλαχνου, του αγαθού Θεού για την ανθρώπινη ατέλεια δεν έχει όρια, γι΄ αυτό ο Χριστός απαντά στον παραλυτικό κατά τον υμνωδό.

‘’ για σένα έγινα άνθρωπος, για σένα σάρκα φόρεσα και λέγεις δεν έχω άνθρωπο ‘’.

‘’ Ἔγειρε ἄρον τόν κράββατόν σου καί περιπάτει ‘’.

Ο παράλυτος υπακούει στη φωνή ενός αγνώστου ανθρώπου και εκτελεί μία παράλογο εκ πρώτης όψεως εντολή, μια ενέργεια που προδίδει πίστη.

Σηκώνεται παίρνει το κρεβάτι του και φεύγει. Ο κρέββατος είναι λέξη της αρχαίας μακεδονικής διαλέκτου στην κοινή ελληνική και επικρατέστερη είναι η λέξη κλίνη.

Οι Ιουδαίοι βλέποντας τον θεραπευμένο να εκτελεί εργασία κατά την ημέρα του Σαββάτου τον επιπλήττουν.

‘’ Σάββατον ἐστίν οὔκ ἔξεστί σοι ἅραι τον κράββατον. ‘’.

Ο πρώην παράλυτος απαντά κάπως απολογητικά η και ελεγκτικά.

Αυτός που με έκανε εντελώς καλά εκείνος μου είπε να πάρω το κρεβάτι μου και να περπατήσω.

Αυτός που είχε τη δύναμη να με θεραπεύσει μου έδωσε την εντολή να κάνω ότι έκανα, εσείς τι μου λέτε τώρα αυτά τα πράγματα.

Οι Ιουδαίοι τον ξαναρωτούν ‘’ ποιος είναι αυτός’’ ? Δεν του λέγουν ποιος είναι αυτός που σε έκανε καλά !! αλλά

‘’ τίς ἐστίν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι ἅρων τόν κράββατόν σου καί περιπάτει ‘’.

Ο Κύριος συναντά ξανά τον πρώην παραλυτικό και του λέει ‘’ βλέπεις έγινες υγιής μην ξανά αμαρτήσεις για να μη σε συμβεί κάτι χειρότερο. ‘’

Ο Χριστός πάντα και έτσι πρέπει, απομακρύνει τα συμπτώματα της παθολογίας του σώματος.

Αλλά ταυτόχρονα απομακρύνει και την αιτία τους που είναι τα πάθη της ψυχής.

Πολλές φορές αυτά τα προβλήματα στο σώμα έχουν να κάνουν με τα πάθη της ψυχής του ανθρώπου και η θεραπεία τους πρέπει να είναι ολική.

Μόνον αν δεχθούμε τον αναστημένο Χριστό τόσο στο σώμα μας όσο και στην ψυχή μας θα τον συναντήσουμε πραγματικά.

Όταν ζητούμε να δείξει ο Χριστός τη δύναμη του θεραπεύοντας τις αρρώστιες του σώματος μας.

Η ευλογώντας την υλική μας αφθονία χωρίς να τον αφήνουμε να ενεργήσει και την κάθαρση της αμαρτωλής ψυχής μας.

Τότε ζητούμε στην πραγματικότητα ένα θαυματοποιό, ένα μάγο, ένα σαμάνο και δυστυχώς αυτό είναι που τις περισσότερες φορές ζητάει ο σημερινός άνθρωπος.

Δεν θα ήταν πράξη αγάπης αν ο Χριστός απομάκρινε τα συμπτώματα της σωματικής αρρώστιας του παραλύτου και άφηνε τα ψυχικά τραύματα και τα προβλήματα των αμαρτιών του χωρίς θεραπεία.

Δεν κερδίζει κανείς την υγεία του, ούτε απαλλάσσετε από τα προβλήματα της πτώσεως ο όλος άνθρωπος εάν δεν θεραπευθεί στην ψυχή του ταυτόχρονα με το σώμα .

Δυστυχώς σήμερα η μόνη φροντίδα των ανθρώπων είναι η σωματική τους υγεία και μόνο και η αδιαφορία τους για την ψυχική την οποία αγνοούν και δεν τους απασχολεί.

 

Αθανάσιος Κατσίκης

αρχιτέκτων

ὑπό του Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα       (Ιωάννου 5, 1-15)

Η ΠΑΡΑΛΥΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ.

«ίδε υγιής γέγονας· μηκέτι αμάρτανε...» (Ιω. 5, 14).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Κοντά στην Προβατική Πύλη (απ’ όπου περνούσαν τα προς την θυσία πρόβατα) βρισκόταν η κολυμβήθρα της Βηθεσδά. Μία δεξαμενή της οποίας το νερό με την επενέργεια της θείας χάριτος (άγγελος κατά καιρόν τάραζε το νερό) αποκτούσε, προσωρινά, ιαματική ιδιότητα. Ένα πλήθος από ασθενείς μαζί με τους συνοδούς τους περίμεναν την θεϊκή κίνηση για να θεραπευτούν. Ο πρώτος που θα εισερχόταν μετά την ουράνια ευλογία θα λάμβανε την πολυπόθητη ίαση. Έτσι σιγά – σιγά χτίστηκαν πέντε στοές για να προστατεύσουν από τα καιρικά φαινόμενα τους προσκαρτερούντες την ίαση. Κάπου εκεί βλέπουμε καθήμενον και τον Παραλυτικόν του Ευαγγελίου, για 38 συνεχή έτη, να περιμένει εκτός του Θεού, έναν άνθρωπο να τον βάλει στο θαυματουργικό ύδωρ...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) ΠΑΡΑΛΥΤΟΣ ΣΤΟ ΣΩΜΑ

* Υπομονή τόσων ετών για τον Παράλυτο του Ευαγγελίου. Είδε τόσους ασθενείς σ’ αυτά τα χρόνια να θεραπεύονται, και άλλοι να έρχονται και πάλι να φεύγουν και ο ίδιος εξακολουθούσε να ελπίζει και να περιμένει... Χρόνια αποτυχιών και προσπαθειών πόσο να αντέξει «ατσαλάκωτη» η ελπίδα του. Μάλλον θα έπρεπε να πάρει την απόφαση πως εκεί στην φτωχή του γωνία θα τον βρεί ο θάνατος και θα μετακομίσει αντί στο νερό της κολυμβήθρας στο μαύρο χώμα του κοιμητηρίου. Το νερό της ιάσεως τόσο κοντά, η βοήθεια του ανθρώπου τόσο μακριά. Και όμως σίγουρα κάποιο μυστήριο έκρυβε η ταλαιπωρία του.

* Να λοιπόν ο Ιησούς που καταφθάνει σε αυτό τον χώρο του πόνου. Εκεί που βρίσκεται ο ζωντανός νεκρός του σημερινού Ευαγγελίου, εκεί που βρίσκεται ο Παράλυτος για να μας διδάξει το σπουδαιότερο μάθημα που λέγεται ΥΠΟΜΟΝΗ. Τούτη την αρετή η οποία είναι σύνθετη και για να την εφαρμόσεις χρειάζεσαι και την ταπείνωση και την αγάπη... και όλα τα καλά να έχεις! «Καυχώμεθα εν ταίς θλίψεσιν, ειδότες ότι η θλίψις υπομονήν κατεργάζεται, η δε υπομονή δοκιμήν, η δε δοκιμή ελπίδα, η δε ελπίς ού καταισχύνει» (Ρωμ. 5,4 – 5) υπογραμμίζει δι’ Αγίου Πνεύματος ο Παύλος.

* «Λέγει αυτώ· θέλεις υγιής γενέσθαι;» (Ιω. 5, 6). Μία ερώτηση ίσως για πολλούς περιττή... Ποιός δεν θέλει Κύριε τυφλός το φως του, παράλυτος την κίνηση, λεπρός την αρτιότητα του δέρματος... Αλήθεια γιατί τον ρωτάς Κύριε; Κάπου αλλού ο Ίδιος μας εξηγεί πως το θαύμα χρειάζεται πίστη και αποδοχή της θεϊκής δύναμης. Θυμηθείτε τους δύο τυφλούς που «έκραξαν» για έλεος προς τον Χριστό, τους ρώτησε: «πιστεύετε ότι δύναμαι τούτο ποιήσαι; Λέγουσιν αυτώ· ναί, Κύριε. Τότε ήψατο των οφθαλμών αυτών λέγων· κατά την πίστιν υμών γενηθήτω υμίν» (Ματθ. 9, 28 – 29).

Β) ΠΑΡΑΛΥΤΟΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΗ

* Οι άνθρωποι με σωματική αναπηρία γίνονται αμέσως αντιληπτοί. Δυσκολεύονται στις κινήσεις, δεν μπορούν να επιτελέσουν από μόνοι τους τις στοιχειώδεις κινητικές λειτουργίες. Αυτοί που δεν μπορούν εύκολα να γίνουν διακριτοί είναι οι έχοντες παραλυσία ψυχής, γιατί μπορούν συγχρόνως να χοροπηδούν βράδια ολόκληρα στους ήχους της μουσικής (ακούραστα!), να «πετούν την σκούφια» τους για ταξίδια και διακοπές, αθλήματα και κάθε είδους εκδηλώσεις. Η ποικιλώνυμη και ποικιλότροπη ψυχική παραλυσία βρίσκεται καλά κρυμμένη στο βάθος της υπάρξεώς μας.

* Μπορούμε να γελάμε εξωτερικά και μέσα μας από φθόνο να ετοιμάζουμε οδυνηρό θάνατο για τον συνομιλητή μας. Να υποσχόμαστε το καλό και να έχουμε έτοιμο ήδη το πονηρό και επιζήμιο. Αυτή είναι αρρώστια, αυτή είναι παραλυσία! Δίκαια λοιπόν ο Χριστός προπέμπωντας τον παράλυτο στην νέα του ζωή του υπενθυμίζει προνοητικά το ευόλισθον της ανθρωπίνης φύσεως προς την αμαρτία· «ίδε υγιής γέγονας· μηκέτι αμάρτανε» (Ιω. 5, 14) συνδέοντας συγχρόνως την εσωτερική αρρώστια της ψυχής με αυτήν του σώματος.

* Η ψυχή λοιπόν συστηματικά παραθεωρείται – αγνοείται η ύπαρξή της, δεν τρέφεται με αυτά τα οποία αρμόζουν (λόγω της ουράνιας καταγωγής της) και σιγά – σιγά παραδίδεται στην παραλυσία. Ποιοί σήμερα μεταλαμβάνουν και γίνονται μέτοχοι των μυστηρίων της ζωής; Μία φορά μετά την βάφτιση και έπειτα η συνάντηση γίνεται όταν σηκωτούς τους φέρνουν για να τους κηδέψουν... Πως τρέφεται τόσα χρόνια η ψυχή; Με τα ξυλοκέρατα της αμαρτίας! Έτσι στο πέρασμα της ζωής ο εσωτερικός κόσμος μας δεν μπορεί να έχει κάτι από τον λευκό χιτώνα που ντυθήκαμε στο Άγιο Βάπτισμα. Το ένδυμα του Χριστού το «πετάξαμε» και φορέσαμε ψεύτικα, βαριά, βρόμικα που εμείς με τη διαγωγή μας υφάναμε.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

«Ισχύσατε χείρες ανειμέναι1 και γόνατα παραλελυμένα» (Ησ. 35, 3) φωνάζει ο Προφήτης Ησαΐας. Λάβετε την δύναμη και ενέργεια του Θεού μέσα από τα Άγια Μυστήρια. Στηρίξτε σώμα και ψυχή, αποβάλλετε κάθε νωθρότητα και δυσκαμψία πνευματική. Δώστε στην ύπαρξή σας ζωή που κρατά αιώνια, δώστε την ευκαιρία στον εαυτό σας να αποτινάξει κάθε τι περιττό που σαν βαρίδι δεν επιτρέπει στο πόθο μας να συναντηθεί με την αιώνια και αληθινή χαρά.

1 αυτά που έχουν πνευματική ή σωματική νωθρότητα / εξασθενιμένα / χαλαρά.

 

 

Η διήγηση του πάθους τελειώνει σε όλους τους Ευαγγελιστές με την λιτή περιγραφή του ενταφιασμού του σώματος του Χριστού από τον Ιωσήφ.

Η ταφή του Ιησού ως το τέλος του πάθους από την αρχή αποτέλεσε ένα βασικό στοιχείο της πίστης της Εκκλησίας.

‘’ καί ὅτι ἑτάφει ‘’ ( Α Κορθ 15,4 ) ‘’ καί παθόντα καί ταφέντα …..’’ Σύμβολο Πίστεως.

Στην διήγηση του Ευαγγελίου έρχεται ο άγνωστος μέχρι τα τώρα Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας.

‘’ ὀψίας δέ γενομένης ἐπί ἥν παρασκευή’’. Η οψία δεν σημαίνει εδώ το λυκαυγές μετά την δύσιν του Ηλίου, αλλά την περίπου μία ώρα πρίν από την δύση του Ηλίου.

Ο Ιωσήφ δεν θα μπορούσε να θάψει τον Ιησού μετά τη δύση του Ηλίου διότι θα είχε αρχίσει η αργία του Σαββάτου.

Μάλιστα όταν αυτό το Σαββάτου ήταν και το Πάσχα. Ο λόγος αυτός ανάγκασε τον Ιωσήφ να δείξει βιασύνη για την ταφή του σταυρωθέντος Χριστού.

Έπρεπε να τηρηθεί και η σχετική διάταξη του Νόμου που απαγόρευε να μείνουν άταφα σώματα νεκρών διότι τούτο θα βεβήλωνε την αγιότητα της ημέρας του Πάσχα.

Ο Ιωσήφ όπως μας πληροφορούν οι Ευαγγελιστές ήταν ο βουλευτής δηλαδή μέλος του Μεγάλου Συνεδρίου.

Σημειώνει ο Λουκάς ‘’ οὕτος οὐκ ἤν συγκατατεθημένος τῆ βουλῆ καί τῆ πράξει αὐτῶν ‘’.( 23,51)

Επίσης ανήκε σε αυτούς που περίμεναν τη βασιλεία του Θεού.

Την στιγμή που οι μαθητές σκορπίστηκαν και εγκατέλειψαν τον Ιησού -μια οδυνηρή πραγματικότητα που την τονίζει ιδιαίτερα ότι ο Ευαγγελιστής

Ο Ιωσήφ μαθητής του Ιησού κρυμμένος για τον φόβο των Ιουδαίων υπερβαίνει κάθε δισταγμό και φόβο.

Συγκλονισμένος από τον σταυρικό θάνατο Του προσφέρει την ύστατη τιμή στον νεκρό δάσκαλο τον οποίο δεν τολμούσε να υπηρετήσει ζωντανό.

Είναι μία προσφορά θυσίας. Ο Ιωσήφ δεν ανέμενε καμία ανταμοιβή από τον νεκρό δάσκαλο.

Όταν προσφέρεις υπηρεσίες σε κάποιον ενώσω είναι ζωντανός υπάρχει περίπτωση να απολαύσεις κάποια εύνοια του.

Τώρα όμως ο δάσκαλος ήταν νεκρός.

Ο Ιωσήφ χρειάστηκε την δύναμιν της πίστεως και την θερμή αγάπη για την οποία μίλησε ο Κύριος στην παραβολή της μέλλουσας κρίσης.

Για να παρουσιαστεί στο ρωμαίο διοικητή και να ζητήσει το σώμα του Ιησού για να το θάψει.

Το κλίμα ήταν πολύ βαρύ διότι τόσον το πλήθος όσο και οι άρχοντες του λαού αλλά και ο Ρωμαίος διοικητής είχαν μόλις πριν λίγη ώρα καταδικάσει σε θάνατο τον Γαλιλαίο δάσκαλο.

Σε τέτοιες περιπτώσεις ο φόβος για την δική σου ασφάλεια παραμερίζει τα συναισθήματα αγάπης.

Η υπακοή στους νόμους του κατακτητή απομακρύνουν πολλές φορές και τις όποιες επιλογές πίστεως.

Οι μαθητές τρέπονται σε φυγή, ο Πέτρος αρνείται τον δάσκαλο.

Η πίστη του Ιωσήφ υπερβαίνει τα ανθρώπινα δεδομένα, ακριβώς κατά την ώρα της μεγαλύτερης ήττας της πίστεως.

Ο δάσκαλος είναι νεκρός, δεν περιμένεις πια τίποτα γιατί να κινδυνέψεις όταν άλλοι εγκαταλείπουν και σκορπίζονται ?

Ο Πιλάτος υπακούει ευμενώς, η θεία δύναμη του ζητούμενου νεκρού ενεργούσε θεοπρεπώς και μαλάκωσε την ψυχή του ώστε να συναινέσει στο αίτημα του Ιωσήφ.

Ο θάνατος του Ιησού σε σύντομο χρόνο βέβαια ξενίζει τον Πιλάτο.

Ο θάνατος των σταυρωμένων έρχεται συνήθως δύο ή τρεις ημέρες μετά τη σταύρωση τους από την εξάντληση και την κακή κυκλοφορία του αίματος και όχι από τις πληγές.

Ζητεί λοιπόν επιβεβαίωση από τον centurio = κεντυρίωνα = εκατόνταρχο που επέβλεπε την εκτέλεση της σταύρωσης.

Ο γρήγορος θάνατος του Ιησού είναι ένα θαύμα, μία ειδική επενέργεια της θέληση του Θεού που δεν απουσιάζει ούτε και από τις λεπτομέρειες για να επιβεβαιωθούν οι προφητείες.

Η επιβεβαίωση από τον Πιλάτο και τον εκατόνταρχου του θανάτου του Ιησού αποτελεί ασφαλές τεκμήριο τόσο κατά των δοκιτών.

Όσο κατά των Ιουδαίων αλλά και όσο κατά των σύγχρονων ορθολογιστών που θέλουν να αποδώσουν την Ανάσταση σε νεκροφάνεια.

Ό Πιλάτος ‘’ ἐδωρήσατο το πτῶμα του Ιησού’’ η ορολογία του Ευαγγελιστού είναι σαφής, ο νεκρός χαρακτηρίζεται ως πτώμα άρα υπάρχει θάνατος.

Μετά την παραχώρηση του νεκρού από τις ρωμαϊκές αρχές, ο Ιωσήφ βοηθούμενος από τον Νικόδημο τον Ιωάννη και πιθανώς από μερικούς υπηρέτες ή δικούς του ανθρώπους ασχολείται με την ταφή του Ιησού.

Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε ορισμένα ταφικά έθιμα της εποχής.

Οι ταφές γινόταν χωρίς οιανδήποτε θρησκευτική τελετή η την παρουσία ιερέων αλλά από τους φίλους και γνωστούς του νεκρού.

Αυτοί τον συνόδευαν σε ιδιόκτητη τοποθεσία έξω από την πόλη γιατί τότε δεν υπήρχαν δημόσια κοιμητήρια.

Οι πλούσιοι είχαν ιδιόκτητους τάφους οι οποίοι ήταν σκαμμένοι σε βράχους μέσα στα κτήματα τους και είχαν θέση για οριζόντια τοποθέτηση των νεκρών.

Οι της μεσαίας τάξεως χρησιμοποιούσαν τα φυσικά σπήλαια. Οι φτωχοί έθαπταν τους νεκρούς τους κάτω από την γη.

Όταν ο τάφος ήταν σκαμμένος εντός βράχου τότε τοποθετείτο μεγάλος λίθος για να φράξει την είσοδο από τα ζώα.

Παρούσες στην ταφή του Ιησού ήταν οι δύο Μαρίες, η Μαγδαληνή και η του Ιωσή και Ιακώβου μητέρα.

Η παράδοση λέει ότι η Μαρία ή του Ιακώβου και του Ιωσή η η άλλη Μαρία όπως αναφέρει ο Ματθαίος είναι η Θεοτόκος Μαρία στην οποία εμφανίστηκε πρώτα ο Αναστάς Κύριος.

Αυτή είναι θέση όλων των Πατέρων και της υμνογραφίας της Εκκλησίας.

Οι ευαγγελιστές δεν το αναφέρουν ξεκάθαρα για να μη θεωρηθεί ότι η Ανάσταση στηρίζετε σε μαρτυρία της μητέρας του.

‘’ ὑπήντησας τῆ παρθένω δωρούμενος τήν ζωήν ‘’

‘’ ὁ άγγελος ἐβόα τῆ κεχαριτωμένη, Ἀγνή παρθένε χαῖρε…….’’’

‘’ Ἀναστάντα κατιδοῦσα σόν Υἱόν καί Θεόν καί χαίροις σύν ἀποστόλοις, θεοχαρίτοτε ἁγνή ……’’ κ. ἄ.

Στη συνέχεια η περικοπή αναφέρεται στο κύριο σημείο της χριστιανικής πίστης στην Ανάσταση του Χριστού.

Είναι ίσως απορίας άξιο γιατί τα Ευαγγέλια λένε τόσα πολλά για τον βίο τη δράση και το πάθος του Ιησού και ελάχιστα για την Ανάσταση.

Ή μάλλον αναφέρονται σε εμφανίσεις του Αναστάντος Χριστού.

Δεν είναι δυνατόν να περιγράψει κανείς την Ανάσταση γιατί αυτή αναφέρεται στο νέο κόσμο ο οποίος δεν υπάγεται στη νομοτέλεια του παρόντος κόσμου της φθοράς.

Προσπάθεια να περιγραφεί η Ανάσταση είναι σαν να θέλουμε σε ένα αγέννητο έμβρυο να το δώσουμε να καταλάβει τα χρώματα και τα σχήματα που υπάρχουν στον κόσμο που ζούμε εμείς.

Μόνον με τα μάτια της πίστεως οι χριστιανοί μπορούν να δουν την Ανάσταση και συναντούν τον αναστημένο Κύριο.

Εκεί στα μυστήρια και την κλάση του άρτου, όπως συνέβη με τους δύο μαθητές προς Εμμαούς.

Αναγνώρισαν τον αναστημένο Χριστό όταν ευλόγησε την κλάση του Άρτου.

Μπορεί να υπάρχουν ιδεολογίες, σχήματα του κόσμου τούτου, θρησκείες και να υποστηρίζουν πως έχουν μάρτυρες μέχρι θανάτου και αυτοί.

Οι μάρτυρές τους όμως έδωσαν την ζωή τους για κάποια ιδεολογία, κάτι που μπορεί να ξεγελά και να πλάνα τους ανθρώπους και να τους ωθεί σε θυσίες από πλάνη.

Οι χριστιανοί μαθητές μαρτύρησαν για ένα πραγματικό γεγονός για το οποίο δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φιλοσοφική επεξεργασία για να το δεχθείς η να το απορρίψεις και αυτό είναι το Χριστός Ανέστη.

Δεν είναι φιλοσοφία δεν είναι σχήματα παραχώρησης, δεν είναι γλωσσικές μορφολογικές περιγραφές, απλά Χριστός Ανέστη ναι ή όχι.

Μετά το πέρας του Σαββάτου ‘’ λίαν πρωί ‘’ της πρώτης ημέρας της εβδομάδος την Κυριακή.

Πολύ νωρίς έλαβε το όνομα αυτό, όπως φαίνεται από το χωριό Αποκ. 1,10,

Έρχονται στο μνήμα τρεις γυναίκες για να αλείψουν με αρώματα το σώμα του Ιησού.

Αυτές όπως είπαμε προηγούμενα παρακολουθούσαν σιωπηλές τον Ιωσήφ και τον Νικόδημο και τους άλλους να κηδεύουν τον Ιησού και να κλείνουν το μνήμα με τον λίθο.

Ύστερα έφυγαν για να έλθουν μετά το Σάββατο, δεν γνώριζαν όμως τη συνέχεια των γεγονότων.

Ότι οι Ιουδαίοι τοποθέτησαν Ρωμαίους στρατιώτες να φυλάγουν τον τάφο.

Εάν το ήξεραν ίσως να μην πήγαιναν, για τον φόβο των στρατιωτών.

Ούτε ότι Άγγελος Κυρίου κατέβει απεκύλισε τον λίθο και κάθισε επάνω του αφήνοντας την είσοδο του τάφου ανοικτή.

Ήταν η μορφή αυτού σαν αστραπή και το ένδυμα του λευκό σαν το χιόνι.

Είχε την μορφή και την στολή αντάξια των γεγονότων που έμελλε να διακηρύξει.

Οι στρατιώτες έφυγαν για να φέρουν την είδηση του κενού τάφου στους αρχιερείς.

Το μόνο πρόβλημα τους είναι ‘’ τις ἀποκυλίσει τον λίθον ‘’?

Ο σκοπός των γυναικών που τις έδωσε την προσωνυμία μυροφόρες δεν επιτελέστηκε τελικώς διότι ποτέ δεν μύρισαν τον Ιησού.

Η βιαστική ταφή του Χριστού θεωρήθηκε για τις μαθήτριες ανεπαρκής για το δάσκαλο.

Αυτόν για τον οποίο έτρεφαν πάρα πολύ μεγάλη αγάπη ώστε να δείξουν θάρρος περισσότερο από τους μαθητές σ΄ αυτές τις δύσκολες ώρες.

Ξεκίνησαν κατά το λυκαυγές ‘’λίαν πρωί ‘’ και όταν έφθασαν στο μνημείο είχε ανατείλει ο ήλιος.

Είναι πιθανό ο Ευαγγελιστής να δίνει συμβολικό χαρακτήρα.

Έφθασαν στον τάφο του Ιησού μετά την ανατολή του ηλίου Χριστού εκ της νύκτας του θανάτου.

Την έκπληξη για τον αποκυλισθέντα λίθο διαδέχεται το δέος, όταν είδαν εντός του τάφου αντί του νεκρού Χριστού ‘’ νεανίσκο ‘’ με λευκή στολή.

Ο άγγελος τις καθησυχάζει και τις δίνει το πανχαρμόσυνο μήνυμα της Αναστάσεως.

Μη φοβίστε δοξάζουμε τον ίδιο Κύριο.

Γνωρίζω ότι ζητείται τον Ιησού που κατάγεται από ένα άσημο χωριό τον Ναζαρηνός τον σταυρωμένο.

Δεν είπε τον νεκρό τον περιφρονημένος και καταραμένος κατά τις νομικές διατάξεις.

Ζητείται εκείνο που ζητεί αυτούς που τον ζητούν. ‘’ Ἐγώ τους ἐμέ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δε ἐμά ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν ‘’.

Ο Ιησούς τον οποίο ζητούσαν σαν νεκρό οι Μυροφόρες αναστήθηκε

‘’ ἠγέρθη ‘’.

Στην ανθρώπινη περιφρόνηση και το μέχρι θανάτου σταυρικό του μαρτύριο εκείνος αντέταξε την Ανάσταση.

Ο αρχηγός της ζωής, η αυτοζωία δεν είναι δυνατόν να φυλακιστεί σε τάφο.

Ο τάφος του Ιησού δεν είναι πια ο τόπος του θανάτου αλλά το παλάτι της ζωής και της δόξας.

Το πάθος αναστρέφεται από την Ανάσταση, ο θάνατος από την ζωή.

Κατόπιν ο Άγγελος παραγγέλλει στις γυναίκες που είναι οι πρώτες αποδέκτες του μηνύματος της Ανάστασης και όχι οι άνδρες γιατί αγάπησαν πολύ, να αναγγείλουν το γεγονός στους μαθητές και τον Πέτρο.

Θα συναντήσουν τον αναστημένο Χριστό στη Γαλιλαία σύμφωνα με την υπόσχεση που ο ίδιος τους έδωσε.

Η ονομαστική αναφορά από τον Άγγελο μόνον στον Πέτρο αποβλέπει στο να βεβαιωθεί ο μαθητής ότι παρά την τριπλή άρνηση του δεν έχασε την αγάπη και τη στοργή του Κυρίου μετά τα δάκρυα της μετανοίας του.

Ο αναστημένος Χριστός παρουσιάζεται σε όποιον τον αναζητεί, σ΄ αυτόν που έχει την σφοδρή επιθυμία και το δυνατό συναίσθημα για αυτόν.

Αυτό το συναίσθημα είναι ακριβώς που χρειάζεται ο άνθρωπος για να συναντήσει τον Κύριο.

Όσο πιο δυνατό το συναίσθημα τόσο και πιο σίγουρη η συνάντηση.

Κανείς από όσους ακολουθούσαν το Χριστό δεν έδειξε τέτοιο παράφορο αίσθημα για Αυτόν, όσον οι γυναίκες που τον ακολουθούσαν.

‘’ ἀγαπήσασαι γυναῖκες πάνσεμνοι τα τερπνά τοῦ βίου εἰς οὐδέν ἐλογίσαντο……τῆς αὐτοῦ καί μόνης, έρωτικῶς ἐπιθυμοῦσαι ἀγλαίας καί θείας ἐλλαμψεως ‘’ Κυρ. Αγ. Πάντων.

Αυτή την αγάπη και τον θείο έρωτα που έδειχναν με την στοργική φροντίδα στις καθημερινές ανάγκες του δασκάλου οι μυροφόρες.

Έρχονται να την εκφράσουν ξανά με τις περιποιήσεις που θέλουν να προσφέρουν στον νεκρό Του σώμα.

Οι μυροφόρες διακατέχονται απ΄ αυτόν τον παράφορο έρωτα για τον Χριστό περισσότερο από όλους .

Αυτή είναι και η αιτία ότι πρώτες αυτές μαθαίνουν το πανχαρμόσυνο άγγελμα και πρώτες αυτές συναντούν τον Αναστημένο Κύριο.

Το πάθος αυτό των Μυροφόρων για τον Κύριο δεν είναι το σαρκικό αίσθημα που θεοποιεί και ειδωλοποιεί το ανθρώπινο σώμα.

Αλλά είναι το παράφορο συναίσθημα για ένα πρόσωπο.

Είναι το πάθος πριν από τη διαστροφή του από την αμαρτία.

Είναι το πάθος για τον άλλον σαν πρόσωπο και όχι το πάθος για τον άλλον σαν αντικείμενο.

Είναι το σφοδρό πάθος που εκφράζει ο Παπαδιαμάντης με την αποστροφή του στον λαμπριάτικο ψάλτη

‘’ το ἐπ΄ ἐμοί, ἐνόσω ζῶ καί ἀναπνέω καί σωφρωνῶ, δέν θά παύσω πάντοτε..να ὑμνῶ μετά λατρείας τόν Χριστό μου’’.

Είναι η αγάπη του εκφράζει ο Θεοφόρος Ιγνάτιος για τον Χριστό.

‘’ ο έρωτας μου σταυρώθηκε, η δική μου αγάπη πέθανε.

Είναι η φλόγα της Θείας αγάπης που έκανε τον όσιο Ιουλιανό να βρέχει με τα δάκρυα του τα βιβλία και να τα χαλά όποτε συναντούσε στην ανάγνωσή του το όνομα Ιησούς.

Οι χριστιανοί πρέπει να αγαπήσουμε τον Κύριο σφόδρα.

‘’ Οἱ τοῦ Σωτῆρος ἐρασταί, χαράς ἐπλήσθησαν, καί θάρος ἔλαβον οἱ πρώην δειλιῶντες, ὡς το πνεύμα ἐξ ὕψους κατῆλθεν ‘’.

 

Αθανάσιος Κατσίκης

αρχιτέκτων

(Μάρκ. 15, 43 – 16, 8).

ΕΝΤΑΦΙΑΣΜΟΣ ΄Η ΚΑΥΣΗ;

«και αγοράσας σινδόνα και καθελών αυτόν ενείλησε τη σινδόνι και κατέθηκεν

αυτόν εν μνημείω, ο ην λελατομημένον εκ πέτρας...» (Μάρκ. 15, 46).

 

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Στη χώρα της «προόδου» και των ρηξικέλευθων αλλαγών πληθαίνουν όλο και περισσότερο οι φωνές του παραλογισμού, που επιζητούν την παράλληλη καθιέρωση εκτός του ενταφιασμού και αυτής της καύσεως των νεκρών. Σήμερα λοιπόν που το ευαγγελικό ανάγνωσμα μιλά για μυροφόρες, ενταφιασμό, μετάβαση στο κενό μνημείο του Ιησού, δίδεται η ευκαιρία να προσεγγίσουμε την άρτι ενσκήψασα μακάβρια «μόδα», να βλέπεις τον άνθρωπό σου να γίνεται παρανάλωμα του πυρός (!), η οποία και αντιβαίνει στην ορθόδοξη παράδοση, ενός κράτους που εκτός από ελληνικό είναι (τί να κάνουμε βρε παιδιά!) και ορθόδοξο...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΕΜΠΡΟΣ ΠΙΣΩ

* Ανατρέχοντες στην εκκλησιαστική ιστορία θα δούμε πως τους πρώτους αιώνες εκκλησιαστικού βίου ένα από τα πλέον χειρότερα είδη βασανισμού και μαρτυρίου των πρώτων χριστιανών ήταν ο θάνατος δια της πυράς, η καύση δηλαδή των σωμάτων τους. Εκτός του φρικιαστικού βασανιστηρίου ήλπιζαν οι διώκτες πως θα αφανίσουν κάθε ίχνος του καταδικασθέντος σώματος/ατόμου, φοβούμενοι μήπως άλλοι χριστιανοί «συλλέξουν» κάτι από αυτό προς αγιασμό τους (Άγια Λείψανα).

* Ιδιαιτέρως δε την περίοδο του χειρότερου θρησκευτικού φανατισμού (σκοταδισμού), τον Μεσαίωνα, όποιος κήρυττε κάτι διαφορετικό (ως προς την πίστη-επιστήμη) αμέσως ακολουθούσε η καύση του στην πυρά. Ήταν η παραδειγματική μέθοδος σχιζοφρενών εκτελεστών που συνδύαζαν την τιμωρία με το αποτρόπαιο θέαμα. Να που επιχειρούν να μας οδηγήσουν αντίχριστες προοδευτικές δυνάμεις, έστω και αν είναι οικειοθελής η επιλογή αυτού που φεύγει από την ζωή...

* Προσπαθώντας να εισέλθουμε στο σκεπτικό αυτών των ανθρώπων οδηγούμαστε χωρίς περιστροφές στις ενδείξεις που παραπέμπουν σε φιλοσοφικές θεωρήσεις του σώματος αλλοτινών εποχών. Πιστεύουν ουσιαστικά ότι το σώμα είναι κακό, είναι δεσμωτήριο της ψυχής, μία φυλακή που περιορίζει, ένα σκεύος ηδονής άχρηστο μετά την έξοδό της από αυτό, άξιο πλήρους περιφρονήσεως (δεν θυμίζει λίγο Πλάτωνα όλο αυτό;), χωρίς την ελπίδα της Αναστάσεως, ίσως ενδόμυχα με την ελπίδα της μετεμψύχωσης... Κυρίως όμως με προσήλωση στην ανυπαρξία της αιωνίου ζωής. Το φτυάρι του νεκροθάφτη ή η φωτιά που θα ανάψει ο εντεταλμένος υπάλληλος (αλήθεια πως θα τον ονομάζουν;) θα σημαίνει το τέλος των πάντων!

 

Β) Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

* Το αν είναι τιμητέον ή όχι το σώμα μας το φανέρωσε ξεκάθαρα ο Κύριος αφού αυτό διάλεξε ως στολή της Θεότητός Του. Είναι εξάλλου δημιούργημά Του και ονομάζεται ναός του Θεού. «Ούκ οίδατε ότι το σώμα υμών ναός του εν υμίν Αγίου Πνεύματος έστιν, ού έχετε από Θεού, και ούκ εστέ εαυτών, ηγοράσθητε γαρ τιμής· δοξάσατε δη τον Θεόν εν τω σώματι υμών και εν τω πνεύματι υμών, ατινά έστι του Θεού.» (Α΄ Κορ. 6, 19 – 20) διατρανώνει ο Παύλος εκφράζοντας έτσι την ορθόδοξη θεώρηση της Εκκλησίας πάνω στην αξία του σώματος.

* Αλλά για να σκεφτεί κάποιος έτσι πρέπει ανάλογα να έχει φερθεί και στο σώμα του. Να έχει χρησιμοποιηθεί αυτό συνετά, να έχει γίνει αρωγός της ψυχής στην προσπάθειά της να πλησιάσει την γνώση του Θεού, ώστε να θεωθεί (κατά χάριν) με την ψυχή και να συνδοξαστεί. Πόσα Άγια Λείψανα Μαρτύρων και Οσίων της Πίστεως θα είχαν καταστραφεί αν επικρατούσε από χρόνια αυτός ο παραλογισμός. Η φυσική πορεία είναι το σώμα να διαλυθεί στα «εξ ων συνετέθη» και η φύση ελεύθερα και αβίαστα να αναλάβει αυτή την διάλυση. Τολμώ να πω πως η καύση του σώματος είναι ένας «βιασμός» και μάλιστα σ’ ένα νεκρό και ανυπεράσπιστο σώμα!

* Κατά την Εξόδιο Ακολουθία ο ιερεύς φοράει λευκά άμφια. Παρά το πένθιμο και τον θρήνο των συγγενών ο πιστός χριστιανός «κείται» δεδικαιωμένος στο μέσο του Ναού, βλέποντας προς το Ιερό, προς τον Χριστό που αγάπησε και λάτρεψε. Ο θάνατος είναι «μετάστασιν εκ των λυπηροτέρων επί τα χρηστότερα και θυμηδέστερα και ανάπαυσιν και χαράν» (ευχή της γονυκλισίας της Πεντηκοστής). Έτσι το περιβάλλει (το σώμα η Εκκλησία) με την ωραιότατη ιερολογία της Εξοδίου Ακολουθίας και το τοποθετεί στο μνημείο στην «γην εξ’ης ελήφθη».

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Αδελφοί μου, ο Αναστημένος Ιησούς, είναι ασφαλές υπόδειγμα και για την βιολογική μας ζωή αλλά και για την πέρα του τάφου ζωή. Αν έρθουμε κοντά Του θα πάρουμε τις απαντήσεις των ερωτημάτων που μας απασχολούν, θα ζήσουμε την ωριμότητα και την ισορροπία ψυχής και σώματος. Είναι κρίμα να γυρνούμε σε ανωφελείς αναζητήσεις των αρχαίων φιλοσοφικών σχολών, όταν πράγματι το «Φως ελήλυθεν εις τον κόσμον» (Ιω. 3, 19).

(Ιω. 20, 19 - 31).

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΩΡΟ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ.

«έστη είς το μέσον, και λέγει αυτοίς· ειρήνη υμίν...» (Ιω. 20, 19).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Φόβος και ταραχή επικρατεί στο υπερώο. Οι μαθητές συγκλονισμένοι από την θυσία του Διδασκάλου τους, αλλά και έντρομοι μήπως η οργή των ανόμων Εβραίων ξεσπάσει και πάνω σ’ αυτούς. Να, όμως, που ο ερχομός του Κυρίου στο μέσον τους προσδίδει ότι ακριβώς λείπει από τις καρδιές τους. Χαρά και Ειρήνη! Πόσο πολύτιμα στην συγκεκριμένη στιγμή... Αλήθεια πόσες φορές ο ιερεύς στρέφεται στο λαό (μέσα στην Εκκλησία) και προσφέρει ευλογώντας τούτο το δώρο στο εκκλησίασμα... και αυτή η ειρήνη αδελφοί μου δεν είναι κάτι αφηρημένο, αλλά είναι συγκεκριμένο πρόσωπο. Ειρήνη είναι ο Χριστός!

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΕΙΡΗΝΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

* Αν σταθούμε προσεκτικά στα λόγια του Παύλου θα διαπιστώσουμε ότι ο ερχομός του Χριστού πάνω στη γη έφερε τριών ειδών ειρήνη: α) Ειρήνη στον εσωτερικό μας κόσμο. Καρδιά, σώμα, μυαλό να μπορούν ειρηνικά να συνεργαστούν για να προοδεύσει ο εσώτερος άνθρωπος και να καταστεί τούτο ορατό στις εκδηλώσεις του. β) Ειρήνη με τους άλλους ανθρώπους. Ενώ η αμαρτία και η αδικία μας χωρίζουν, βρήκαμε τούτη την αρετή που φροντίζει να πλησιάζουμε με αγάπη και κατανόηση τον πλησίον μας. γ) Ειρήνη με τον Θεό γιατί κατέπεσε το μεσότοιχο του φραγμού που ύψωσε η παρακοή του Αδάμ. «Ο Θεός ουδέποτε εχθραίνει», ισχυρίζονται οι Πατέρες, όμως εμείς επιλέγοντας την αμαρτία γίναμε εχθροί της θείας βουλήσεως. «Το φρόνημα της σαρκός έχθρα είς τον Θεόν» (Ρωμ. 8, 7).

* «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται» (Ματθ. 5, 9). Αφού ο Θεός – Πατέρας αλλά και ο Υιός είναι φορείς της ειρήνης, όσοι άνθρωποι αποδέχονται την τριαδική λατρεία δέχονται το ειρηνικό πνεύμα του Θεού στις καρδιές τους, γίνονται ειρηνοποιοί είς «εαυτούς και αλλήλους» και ονομάζονται υιοί (κατά χάριν) του Θεού. Η ειρήνη είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος· «ο δε καρπός του Πνεύματος έστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, πίστις, πραότης, εγκράτεια...» (Γαλ. 5, 22).

* Σε ένα άλλο σημείο της διδαχής του ο Παύλος μας προτρέπει να γίνουμε κάτοχοι αυτής της ειρήνης· «καταλλάγητε τω Θεώ» (Β΄ Κορ. 5, 20). Ουσιαστικά μας προτρέπει να αγωνιστούμε κατά της αμαρτίας που διαχωρίζει την ζωή μας από την αγαθότητά Του. Πράγματι όλα τα πάθη, τα μίση, οι κακίες και οι έριδες δημιουργούν σύγχυση, ταραχή και αντιπαλότητα τόσο με τους ανθρώπους, όσο και με το ειρηνικό θέλημα του Θεού. Αν συμβαίνουν όλα αυτά στην ψυχή πως να προσευχηθούμε στην Λειτουργία, πως να επικοινωνήσουμε με τον Ειρηνικό Θεό, πως να είμαστε πρόσφορο έδαφος ουρανίων δωρεών;

 

Β) Η ΕΙΡΗΝΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

* Λόγος όμως για την πολυπόθητη ειρήνη δεν γίνεται μόνο στο χώρο της Εκκλησίας αλλά σε όλο τον κόσμο. Συλλαλητήρια, πορείες, διαμαρτυρίες ακόμα και μάχες και πόλεμοι για την ειρήνη (!)... Αδελφοί μου ειρήνη δεν είναι η απουσία πολέμου. Οι άνθρωποι της αμαρτίας την «ψάχνουν» στις άνομες συναλλαγές, στους συνασπισμούς και τους παγκόσμιους οργανισμούς μακριά από τον Χριστό, κοντά στο συμφέρον και στο δίκαιο του ισχυροτέρου. Οπαδοί της «ειρήνης» καίνε, σκοτώνουν, σπάνε περιουσίες, χύνουν αίμα αθώων και περαστικών, για να «επικρατήσει» ειρήνη πάνω στην γη. «Πλανώντες και πλανώμενοι» (Β΄ Τιμ. 3, 12 – 13) οι ταλαίπωροι...

* Έτσι το ευαίσθητο αυτό αγαθό «φτερούγησε» από τον κόσμο μας. Πέταξε ψηλά εκεί που ανήκει. Έμειναν έρημες οι κοινωνίες, οι οικογένειες, οι εργασίες αφού η ειρήνη δεν ήταν αυτή που νόμιζαν οι άνθρωποι. Όλοι εμείς οι κάτοικοι της γης πιστέψαμε στις συμβουλές του διαβόλου, στο πνεύμα της ταραχής και ακούσαμε τις οδηγίες του και εναρμονήσαμε την ζωή μας στις υποδείξεις του. Και τώρα πανικόβλητοι, μη μπορώντας να ανεχθούμε τον εσωτερικό πόλεμό μας, τα πάθη και τις διαστροφές μας ελπίζουμε στη καταλυτική παρέμβαση του ψυχολόγου και των ψυχοφαρμάκων. Πόσο μακριά κρατάμε τον Ιατρό της ψυχής μας, τον Χριστό...

* Καθημερινά η κλεψύδρα της βιολογικής μας ζωής αδειάζει. Τα χρόνια έρχονται και παρέρχονται και ο κόσμος τόσο ο εσωτερικός, όσο και ο εξωτερικός παραμένει ταραγμένος. Μακριά από την ειρήνη του Χριστού ζούμε στα ψηλαφητά, παχυλά σκοτάδια της αμαρτίας και «ο περιπατών εν τη σκοτία ούκ οίδεν που υπάγει» (Ιω. 12, 35). Κοντά στον Χριστό ειρηνεύουμε, νιώθουμε ασφαλείς, ζούμε ήσυχα και μπορούμε να προοδεύσουμε. Άνθρωποι πνευματικοί της Ορθόδοξης ασκητικής πάλεψαν μία ζωή μόνο και μόνο για να κατακτήσουν αυτή την πολυπόθητη ειρήνη, δηλαδή να σκηνώσει εντός τους ο Χριστός.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Ένας δημοφιλής και αγαπητός Άγιος στην Ρωσία είναι ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ. Σε μία από τις διδαχές του μιλά για την σπουδαιότητα της ειρήνης, για τον ίδιο το Χριστό και λέει τα εξής σημαντικά: «Βρες την ειρήνη μέσα σου και χιλιάδες άνθρωποι θα ειρηνεύσουν δίπλα σου». Ας αγωνιστούμε να σκηνώσουν τα Αναστάσιμα δώρα στην καρδιά μας, να κατασκηνώσει δηλαδή ο Ίδιος ο Χριστός!

 

ΤΟ ΟΛΕΘΡΙΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΦΘΟΝΟΥ.

«Φθόνω αθροίσαντες δεινώς, εις προδοσίαν εκίνησαν

τον Ιούδαν» (υμνολογία, κάθισμα όρθρου Μεγ. Τρίτης).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Ανάμεσα στα ωραιότατα τροπάρια των υμνογράφων που πλαισιώνουν τις ιερές ακολουθίες της Μεγ. Εβδομάδος, υπάρχει και ένα τροπάριο (κάθισμα) που αποκαλύπτει την αιτία για την οποία συγκεντρώθηκαν οι Γραμματείς εναντίον του Χριστού σε κοινή συνάθροιση. Μία ήταν η αιτία: ο φθόνος, «φθόνω αθροίσαντες δεινώς». Το ολέθριο αυτό πάθος, ή αλλιώς η ζήλεια όπως είναι γνωστότερη ως έννοια ανάμεσα στους ανθρώπους. Ο φθόνος (όσο και αν φαίνεται αδόκιμο) είναι ένα «δίκαιο» πάθος, αφού καταστρέφει κυρίως αυτόν που το έχει στην καρδιά του περισσότερο... Μάλιστα «άπτεται και των τελείων» όπως γράφει σε ένα σύγγραμά του ο Άγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος (PG 36, 533 C).

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) ΦΘΟΝΟ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

* Εάν κοιτάξουμε προσεκτικά μέσα στο Ευαγγέλιο θα δούμε ότι ο Χριστός στις σχέσεις του με τους ανθρώπους ήταν πάντοτε φιλάνθρωπος και γεμάτος καλοσύνη. Ποτέ δεν έβρισε άνθρωπο, ποτέ δεν έριξε βλέμμα αυστηρό, ποτέ δεν επέπληξε τον αμαρτωλό. Ακόμα υπήρξε «φίλος τελωνών και αμαρτωλών» (Λκ. 7, 34). Μία κατηγορία όμως ανθρώπων Τον οδήγησαν να γίνει άτεγκτος και να συγκεντρώσει πάνω τους όλη την αυστηρότητα και κριτική. Αυτοί δεν ήταν άλλοι από τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς τους οποίους στηλίτευσε έντονα με οργή «συλλυπούμενος επί τη πωρώσει της καρδίας αυτών» (Μάρκ. 3, 5).

* Πολλές φορές θα ακούσουμε στο Ευαγγέλιο την φράση: «Ουαί υμίν, γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί» (Ματθ. 23, 13) συνοδευόμενη από διάφορα ατοπήματα τα οποία έπρατταν και ο Ιησούς καυτηρίαζε. Ένα πράγμα κυριολεκτικά εξόργιζε τον πραότατο Κύριο και κινούσε την δικαία οργή Του προς αυτούς: η απύθμενη υποκρισία τους, η επιζήτηση του ανθρωπίνου επαίνου με οποιοδήποτε μέσο και τρόπο! Τέλος ελεγχόμενοι από τον αναμάρτητον Κύριον, στρέφονταν προς το πρόσωπό Του και πότε με διπλωματία, πότε με κακία και εμπάθεια επιζητούσαν «τον των προφητών Δεσπότην ελύττων φονεύσαι» (Ματθ. 12, 24 και Λκ. 11, 15).

*Κυριευμένοι από το πάθος του φθόνου ρίχθηκαν ως λύκοι να κατασπαράξουν τον Αμνό του Θεού. Συμβούλιο λοιπόν εποίησαν και επέλεξαν τον «πρόθυμο» μαθητή του Χριστού, τον Ιούδα να πράξει την μιαρή προδοσία προς τον Διδάσκαλό του. Έτσι οι απόγονοι αυτών που λιθοβόλησαν τους Προφήτες (τους απεσταλμένους του Θεού) δεν θα διστάσουν για άλλη μια φορά να διαπράξουν ανάλογη πράξη, «προβιβάζοντες εαυτούς» από Προφητοκτόνους σε Θεοκτόνους. Πράγματι ο φθόνος γεννάει τον φόνον...

 

Β) ΠΡΟΣΟΧΗ (ΚΑΙ) ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΑΘΟΣ

* Ο φθόνος δεν εκδηλώνεται αμέσως. Κρύπτεται πίσω από τον εγωισμό και κανείς δεν θέλει να παραδεχθεί πως πάσχει από αυτή την αρρώστια! Είναι σαν το σαράκι που εσωτερικά και μυστικά καταστρέφει το ξύλο και ξαφνικά (δοθείσης αφορμής) αποκαλύπτεται το μέγεθος της καταστροφής. Έτσι η ντροπή μπορεί να συγκρατεί την εκδήλωση του συγκεκριμένου πάθους, το οποίο όμως κατατρώγει τον άνθρωπο εσωτερικά, συνιστώντας ένα καθημερινό μαρτύριο.

* Ο φθονερός για να ισχυροποιήσει τα επιχειρήματά του δεν αρκείται μόνο στην παράθεση των ελαττωμάτων – ατοπημάτων του συνανθρώπου του, αλλά προβαίνει σε μία πλήρη διαστροφή. Λ.χ. τον γενναίο τον ονομάζει θρασύ, τον οικονόμο τσιγκούνη, τον δίκαιο σκληρό... Επίσης προβαίνει στη συκοφαντία κάθε καλού που βλέπει στο άτομο που έχει στοχοποιήσει: «Βασκανία γαρ φαυλότητος αμαυροί τα καλά» (Σοφ. Σολ. 4, 12) μας λέγει η Αγία Γραφή. Το ίδιο έκαναν στον Ιησού όταν θεράπευε τους δαιμονισμένους (δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να καταλάβουν τη δύναμή Του): «εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια» (Ματθ. 9, 34).

* Πως πρέπει όμως να συλλογιστεί και να πράξει ο άνθρωπος που θέλει να απαλλαγεί από τον φθόνο; Αρχικά θα πρέπει να τον υποτάξουμε σκεπτόμενοι ότι όποιος φθονεί τον διπλανό του που έχει χαρίσματα κατ’ ουσίαν φθονεί τον Θεό που είναι ο χορηγός τους. Επίσης το μόνο αγαθό είναι η δωρεά που μας έδωσε ο Θεός να γίνουμε, αν και θνητοί, μικροθεοί! Δεν πρέπει τα πάθη να μας εκτρέπουν από τον προορισμό μας. Όταν φθονούμε χάνουμε την χάρη του Θεού γιατί φυγαδεύεται η αγάπη. Επίσης να θυμόμαστε ότι όλοι πάσχουμε από την καταραμένη ζήλεια (λίγο ή πολύ) και ότι η ζήλεια προϊόντος του χρόνου εξελίσσεται σε φθόνο (και ο Θεός να φυλάει) και φόνο!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Ας παρακαλέσουμε τον Θεό να μας απαλλάσσει απ’ αυτό το ολέθριο πάθος. Να φυτεύει αντ’ αυτού την αγάπη και την ταπεινοφροσύνη στις καρδιές μας. Με εγρήγορση να το ανιχνεύουμε όποτε αναιδώς αποπειράται να συλήσει τον ψυχικό μας κόσμο. Να τρέχουμε ευθύς στον πνευματικό μας Πατέρα, να το καταθέτουμε στην ευσπλαχνία του Θεού και να λαμβάνουμε συγχώρηση αλλά και Θεία Χάρη, που ενδυναμώνει όλους σε έργα αγαθά και θεάρεστα.

(Ιω. 12, 1 - 18)

ΠΡΑΟΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΑΣ...

«ιδού ο Βασιλεύς σου έρχεται σοι, δίκαιος και σώζων αυτός, πραΰς

και επιβεβηκώς επί υποζύγιον και πώλον νέον» (Ζαχ. 9, 9 και Ιω. 12, 15).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Αν και τα γεγονότα που πραγματοποιήθηκαν λίγο πριν την είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα είναι συνταρακτικά, αν και ο ερχομός του Ιησού στην Αγία Πόλη της Σιών συνοδεύεται από ζητωκραυγές και θριαμβευτικές ιαχές, ο Χριστός παραμένει πράος και ταπεινός. Είναι ο Σωτήρας που δεν έρχεται να καθίσει σε θρόνο, αλλά να καρφωθεί σε Σταυρό. Είναι ο Ελευθερωτής που δεν επιδιώκει να σκορπίσει τρόμο με την παντοδυναμία Του, αλλά επιθυμεί ήρεμος και ήμερος, ως Αμνός του Θεού, να προχωρήσει προς την εκούσιο σφαγή. Ο Χριστός, ο ηγεμόνας όλου του κόσμου, η προσδοκία των εθνών, μπήκε στην πόλη χωρίς πλήθος φανταχτερών ακολούθων, παρά καθισμένος «επί πώλου όνου», σε ένα μικρό δηλαδή ευτελές γαϊδουράκι...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΠΡΑΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΩΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΑΖΩΡΑΙΟΥ

* Τούτα τα δύο χαρακτηριστικά πάντοτε συνόδευαν την ζωή του Χριστού. Γεννήθηκε άσημος και φτωχός μέσα σ’ ένα σπήλαιο, από μία μητέρα άσημη επίσης και φτωχή, συναναστράφηκε με απλούς και αγράμματους φτωχούς βιοπαλαιστές, εξέλεξε απ’ αυτούς τους μαθητές Του και αθόρυβα «περιήγεν τας πόλεις πάσας και τας κώμας» (Ματθ. 9, 35) κηρύττων και θεραπεύων τον λαόν. Απέφευγε συστηματικά κάθε τιμή, κάθε δοξολογία και έπαινο μετά τις παράδοξες θαυματουργίες Του, επιζητώντας έρημο τόπο να προσευχηθεί παραθεωρώντας τις δικαιολογημένες εκδηλώσεις ευγνωμοσύνης και λατρείας των θεραπευμένων προς το Άγιον Πρόσωπο Του.

* Η συγκεκριμένη όμως χρονική συγκυρία αναδεικνύει έτι περισσότερο την υψοποιώ ταπεινοφροσύνη που απορρέει (ούτως ή αλλέως) από την Αγία προσωπικότητά Του. Η Ανάσταση του Λαζάρου είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο, καθώς μάρτυρες αυτού υπήρξαν τόσοι πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι είδαν τον αδελφό της Μάρθας και της Μαρίας, να επιστρέφει από τον κόσμο των νεκρών! Γραμματείς, Φαρισαίοι, Σαδδουκαίοι και όλο το δόλιο συνάφι τους. Ο λαός Τον δοξολογεί, η στιγμή (timing) είναι ιδανική για να «εξαπολύσει» επίθεση κυριαρχώντας μέσα από το παιχνίδι των εντυπώσεων (πόσοι πολιτικοί «κατασκευάζουν» τέτοιες στιγμές...), απειλώντας να συντρίψει τους εχθρούς Του. Διαφορετική η τακτική του Ναζωραίου, επιλέγει τον Σταυρό που είναι «όπλον ειρήνης» (υμνολογία) και με αυτό πορεύεται όχι για να κατακτήσει, αλλά να ελκύσει με την θυσιαστική Του αγάπη ψυχές και καρδιές των ανθρώπων που θα Τον κατανοήσουν...

* Ο Κύριος έπαθε, όχι γιατί δεν μπορούσε να αποφύγει τα Πάθη, αλλά γιατί θέλησε ο Ίδιος να θέσει την ψυχή Του, «ως εξουσίαν έχων» (Ιω. 10, 18), με άκρα ταπεινοφροσύνη στο θέλημα του Πατέρα, «γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού» (Φιλιπ. 2, 8). Ουσιαστικά τα Πάθη Του δεν ήταν επιταγή του αμαρτωλού κόσμου, ήταν επιταγή της αγάπης του Θεού, αποκάλυψη του προαιωνίου πάνσοφου σχεδίου για την ανακαίνιση και σωτηρία του δημιουργήματός Του. Γι’ αυτό και στο Ευαγγέλιο αναφέρεται ο χαρακτηρισμός του Χριστού ως Αμνού «εσφαγμένου από καταβολής κόσμου» (Αποκ. 13, 8).

 

 

Β) ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΙΑ ΜΑΣ

* Ο Χριστός όταν κάθισε πάνω στο ονάριο δεν εκπλήρωσε μόνο την προφητεία του Ζαχαρία (Ζαχ. 9, 9), αλλά κυρίως χάραξε τρόπο ώστε η ζωή μας να διαπνέεται από πνεύμα ταπεινοφροσύνης. Η ταπείνωση δεν περιορίζεται σε λίγα ταπεινά λόγια, ούτε απλά σ’ ένα ταπεινό σχήμα. Ταπείνωση είναι να υποχρεώνουμε τον εαυτό μας να σκέπτεται ταπεινά. Έλεγε κάποιος Άγιος της Εκκλησίας πως όταν ο λογισμός σου προβάλλει τα καλά έργα που έκανες και φυσιώνει το φρόνημα σου εσύ να θυμάσαι τα πάθη, τα ελαττώματα, την ανήθικη καρδιά σου («βλέπε την πορνείαν σου»1) και αυτός θα εξαφανισθεί.

* Ο κόσμος γύρω μας συστηματικά καλλιεργεί την υπερηφάνεια και την αλαζονεία. Ρίξτε μια ματιά στις ομιλίες των πολιτικών, στις εξαγγελίες επιστημονικών συνεδρίων, στις τεχνολογικές καινοτομίες. Ο άνθρωπος με άλματα κυριολεκτικά κατακτά την γνώση (;), ενώ μένει δυστυχισμένος, έντρομος και ανασφαλής. Πόση απογοήτευση αισθάνεται ο εχέφρων άνθρωπος, όταν συναντάει ανθρώπους, που έχουν διαφημιστεί και εμφανίζονται κατώτεροι των περιστάσεων. Πόσοι σωτήρες «κατασκευάζονται» και προωθούνται χωρίς να μπορούν να προσφέρουν κάτι στον τραγικά εγκλωβισμένο σε αδιέξοδα άνθρωπο.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Αδελφοί μου, μπροστά στα μάτια μας για άλλη μια φορά το Πάθος του Λυτρωτού. Βολοδέρνουμε όλο τον χρόνο μακριά Του, αποπειρόμαστε να Τον πλησιάσουμε την Μεγ. Εβδομάδα και έπειτα εξεφανιζόμαστε από την αγάπη Του για άλλο ένα χρόνο. Ποιά ωφέλεια μπορεί να υπάρξει, ποιά διόρθωση ψυχής, ποιά γνώση προς το Πρόσωπό Του...; Ένας απλός Ασκητής έλεγε το εξής ταιριαστό για την περίσταση: είναι σαν να αποζητάς την θεραπεία των ματιών σου και μια εβδομάδα να ρίχνεις ευεργετικό κολλύριο ενώ τον υπόλοιπο χρόνο να στάζεις μέσα τους ασβέστη...

1 Βλ. Ισαάκ Σύρου, Τα Ασκητικά, Λόγος μθ΄, Εκδ. Ρηγοπούλου, Θεσ/νίκη 1997, σ. 204.

(Μάρκ. 10, 32 - 45).

ΛΥΤΡΑ ΕΞΑΓΟΡΑΣ...

«...και δούναι την ψυχήν αυτού λύτρον αντί πολλών...» (Μάρκ. 10, 45).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Κατά καιρούς στο φως της δημοσιότητας φανερώνονται περιπτώσεις απαγωγέων που αιχμαλωτίζουν πρόσωπα μεγάλης οικονομικής επιφάνειας ή ύψιστης θέσεως, πολιτικής – στρατιωτικής σημασίας, τα οποία για να τα απελευθερώσουν ζητούν λύτρα. Στην Καινή Διαθήκη, τόσο ο Ευαγ. Ματθαίος (Ματθ. 20, 28) όσο και ο Ευαγγ. Μάρκος (Μάρκ. 10, 45), απόσπασμα που ακούστηκε σήμερα, μιλούν για λύτρα – λύτρο τα οποία έδωσε ολοπρόθυμα ο Χριστός. Και τα προσέφερε προκειμένου να ελευθερώσει τον Αδάμ από τα δεσμά του διαβόλου. «Τιμής ηγοράσθητε» (Α΄ Κορ. 7, 23) φωνάζει ο Παύλος, καθώς θεωρεί τον Βασιλέα των άνω δυνάμεων, τον αμόλυντο Κύριο, να υβρίζεται, να ατιμάζεται και εν τέλει να υπομένει αυτόν τον σταυρικό θάνατο για να επιτύχει την απελευθέρωση του «αιχμάλωτου» ανθρώπου. Λίγο πριν την Μεγ. Εβδομάδα η Εκκλησία μας ετοιμάζει για το Πάθος του Απαθούς...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΛΥΤΡΩΤΙΚΗ ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ

* Ο Κύριός μας έδωσε την ψυχή Του προκειμένου να εξαγοράσει τον άνθρωπο από την κυριαρχία του διαβόλου. Γι’ αυτό έπρεπε να πληρώσει λύτρα. Λέγει διευκρινιστικά ο Μ. Φώτιος (ΕΠΕ, τ. 1, σ. 204) πως τα λύτρα πληρώνονται για δύο λόγους. Πρώτον, για να ελευθερωθούν οι σκλαβωμένοι και δεύτερον, για να γίνουν δώρα σ’ αυτούς που κρατούν τους αιχμαλώτους. Ο Χριστός έδωσε το πολύτιμο αίμα Του και μας λύτρωσε, ο αντίδικος (διάβολος) παίρνοντας το αίμα Του δεν μπόρεσε να αντέξει την Θεότητα του Κυρίου και νικήθηκε!

* Μεγαλειώδης η προσφορά του Χριστού προς το πλάσμα του. Ο Ίδιος, λίγο πριν το Πάθος του, είχε πεί προς τους πεφιλημένους μαθητές Του: «Μείζονα ταύτης αγάπην ουδείς έχει, ίνα τις την ψυχήν αυτού θη υπέρ των φίλων αυτού» (Ιω. 15, 13). Κανείς δηλαδή δεν έχει μεγαλύτερη αγάπη από αυτήν (που έχω εγώ για σας), ώστε να θυσιάσει την ψυχήν του υπέρ των φίλων του. Και εμείς σ’ αυτόν τον κόσμο «κολλάμε» σε κάτι «αγάπες» και «πεθαίνουμε» και «ζούμε» έρωτες χωρίς αντίκρυσμα, έρωτες πεπερασμένους, λίγες στιγμές φτωχού, τελικά, συναισθήματος. Μιά αγάπη που πότε γίνεται μίσος, πότε πάθος, μα σπανιότερα θυσία και ουσιαστική προσφορά στους διπλανούς μας συνανθρώπους...

* Στο Χριστό, η θυσιαστική Του αγάπη έχει ακόμα μία σπουδαία διάσταση. Θυσιάζεται κανείς γι’ αυτούς που αγαπά. Ο Ιησούς θυσιάστηκε (εντελώς αντιθετικό) για εκείνους που Τον μισούσαν, Τον εχθρεύονταν, για μας που χωρίς δισταγμό τον «ανταλλάσσουμε» για λίγες στιγμές ενηδόνου απολαύσεως. Να ο καταπληκτικός λόγος του Παύλου: «συνίστησι δε την εαυτού αγάπην είς ημάς ο Θεός, ότι έτι αμαρτωλών όντων ημών Χριστός υπέρ ημών απέθανε» (προς Ρωμ. 5, 8).

Β) ΘΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΕΙΣ;

* Ιδού λοιπόν γι’ άλλη μιά φορά (χρονικά) η θυσία του Χριστού μπροστά στα μάτια μας. Η Μεγάλη Εβδομάδα καταφθάνει και μαζί με αυτή τα σωστικά Πάθη ξεδιπλώνουν με ενάργεια την πορεία προς τον Γολγοθά και το «καινό» μνημείο. «Τί ανταποδώσωμεν τω Κυρίω περί πάντων ων ανταπέδωκεν ημίν;» (Ψαλμ. 115, 3). Εμείς ποιά κίνηση θα κάνουμε στο πλησίασμα του Ιησού; Για λίγες ημέρες «εορταστικές», για λίγες στιγμές εθιμικές – νοσταλγικές και έπειτα στην καθημερινή μιζέρια και εγωκεντρική μοναξιά μας;

* Αδελφοί τα λύτρα χαρίζουν την απολύτρωση! Όλοι εμείς οι αμαρτωλοί που βαρυνόμαστε με πράξεις άσχημες έχουμε ελπίδα σωτηρίας. Ας επιδιώξουμε προσωπική και διαχρονική σχέση με τον Χριστό. Σχέση που αρμολογείται, αναπτύσσεται, συντάσσεται με τα Άγια Μυστήρια της Εκκλησίας. Το Σώμα και Αίμα Του, όχι περιστασιακά αλλά ουσιαστικά, ας πλαισιώσει την φθαρτή ζωή μας. «Το αίμα Ιησού Χριστού του Υιού αυτού καθαρίζει ημάς από πάσης αμαρτίας» (Α΄ Ιω. 1, 7).

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Τίποτα δεν πονά περισσότερο ένα κληρικό παρά να δεί μετά την Μεγ. Εβδομάδα άδεια την Εκκλησία. Σαν να μην ζήσαμε τίποτα κοντά στο Σταυρό του Χριστού... Σαν τα καρφιά και το ακάνθινο στεφάνι να μην τρύπησαν οδυνηρά την ύπαρξή Του... «Τίς ωφέλεια εν τω αίματί μου εν τω καταβηναί με είς διαφθοράν;» (Ψαλμ. 29, 10), ποιά η ωφέλεια της θυσίας Του εάν συνεχίζουμε την πρότερη ζωή της αμαρτίας. Ας αλλάξουμε λοιπόν από σήμερα. Ο Ίδιος ο θυσιαζόμενος Κύριος μας προσκαλεί: «Ιδού καινά ποιώ πάντα» (Αποκ. 21, 5). «εν καινότητι ζωής περιπατήσωμεν» (Ρωμ. 6, 4)!

(Μάρκ. 9, 17 - 31).

Η ΑΣΚΗΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΓΙΑΣΜΟΥ.

«Τούτο το γένος εν ουδενί δύναται εξελθείν ει μή

εν προσευχή και νηστεία» (Μάρκ. 9, 29).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Έχοντας ξεπεράσει χρονικά και τη μεσότητα των ημερών της Αγίας Τεσσαρακοστής και κατευθυνόμενοι προς την κοσμοσωτήριον και υπέρλαμπρη εορτή του Πάσχα κάθε ένας από μας, στο χώρο της Μητέρας Εκκλησίας, εντείνει την πνευματική του προσπάθεια για την αρτιότερη παρουσία του μπροστά στον Διδάσκαλο που «προς το πάθος επείγεται». Και όλη αυτή η προσπάθεια απορρέει αποκλειστικά και μόνο από τον ασκητικό χαρακτήρα που ανέκαθεν εμφανίζει η Ορθόδοξος πίστη. Νηστεία και προσευχή, δύο πτέρυγες συστήνει ο Ίδιος ο Κύριός μας για να αρθεί ο χοϊκός άνθρωπος υπεράνω της αμαρτίας...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΑΣΚΗΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΜΑΣ

* Δεν είναι λίγοι εκείνοι οι οποίοι προσέρχονται στην Εκκλησία επιδιώκοντας έναν ρομαντικό εφησυχασμό και μία τακτοποίηση των υποθέσεων που τους απασχολούν. Δηλαδή ένα βόλεμα, μιά σιγουριά και άμυνα σε όσα θα τους φέρει η ζωή. Είναι ελάχιστοι, τολμώ να πω, όσοι αντιλήφθηκαν, ότι ο χώρος της Εκκλησίας είναι χώρος διαρκούς ψυχικής μεταμόρφωσης, βελτίωσης και νίκης κατά των παθών και της αμαρτίας. «Ούκ έστιν ημίν η πάλη προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του αιώνος τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις» (Εφ. 6, 12) αποφαίνεται ο Απ. Παύλος.

* Η εμφάνιση λοιπόν του Χριστού στη γη δεν εγκαινίασε, όπως αρκετοί θέλουν να πιστεύουν, μία νέα φιλοσοφική θεώρηση που μιλούσε μόνο για αξίες όπως η αγάπη, η δικαιοσύνη, η αλήθεια, η ταπεινότητα. Κήρυξε πόλεμο και «ο του κόσμου άρχων» (Ιω. 14, 30) βάλθηκε να στρέψει πάνω Του όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις του. Βίωσε την συκοφαντία, την ατίμωση, την περιφρόνηση, την προδοσία από μαθητή, αλλά και τόσα άλλα μέχρι τον Σταυρικό Του θάνατο. Άφησε όμως σε όλους εμάς το πνευματικό στίγμα της αγωνιστικότητος, της ασκητικής εμπόνου πορείας η οποία είναι ικανή να οδηγήσει τον άνθρωπο στην κάθαρση και τον φωτισμό.

* Έτσι και σήμερα η Ευαγγελική περικοπή αναδεικνύει την ασκητική παράδοση μέσα ακριβώς από τα λόγια Του: «Τούτο το γένος εν ουδενί δύναται εξελθείν ει μή εν προσευχή και νηστεία» (Μάρκ. 9, 29). Και η νηστεία και η προσευχή είναι όπλα που για να ενεργοποιηθούν (κατά της αμαρτίας) χρειάζονται κόπο, στέρηση, ανύστακτη φροντίδα. Πρότυπο ο Ιησούς, ο Οποίος αν και Θεός, ο μόνος αναμάρτητος, επί «ημέρας τεσσαράκοντα πειραζόμενος υπό του διαβόλου, και ουκ έφαγε ουδέν εν ταίς ημέραις εκείναις» (Λουκ. 4, 2).

 

Β) ΠΩΣ ΗΧΟΥΝ ΑΥΤΑ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

* Είναι αλήθεια πως όλα αυτά φαντάζουν ακατόρθωτα και απαξιώνονται στις ακοές των ανθρώπων. Όταν ο τεχνολογικός πλούτος παρέχει την ευκαιρία να γίνει η ζωή μας εύκολη (;), με εξοικονόμηση χρόνου (;) και πνευματικών δυνάμεων (;), κάθε αγωνιστική διάθεση για την ψυχική βελτίωση καταπνίγεται. Για να ακολουθήσει κανείς αυτή την ασκητική στην ζωή του δεν χρειάζεται να πάρει τα βουνά, αλλά να ανεβεί τα «βουνά» της φιλαυτίας και του εγωισμού, εκείνα που στις κορφές τους διαλαλούν ότι «εγώ τα ξέρω όλα», «μόνος μου μπορώ τα πάντα να καταφέρω».

* Η συνειδητοποίηση και μόνο αυτών των καταστρεπτικών δυνάμεων είναι ικανή να αλλάξει τον τρόπο σκέψεως και ενεργειών του εσωτερικού μας κόσμου. Εγώ υποχωρώ και προκρίνω να εναρμονιστώ (σταδιακά και επίπονα) με το θέλημα του Θεού «εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού», «άχρις ου μορφωθή Χριστός» (Εφεσ. 4, 13 και Γαλ. 4, 19). Εκεί οδηγεί κάθε άσκηση μέσα στο χώρο της Εκκλησίας, εκεί στοχεύει η ποιμαντική της απέναντι στον αγωνιζόμενο πιστό. Μιλώντας όμως η Εκκλησία για ασκητική δεν κατασκευάζει ένα «καλούπι» αυξήσεως των ανθρωπίνων δυνατοτήτων. Διδάσκει φιλόστοργα την θεοπαράδοτη και αγιοτόκο μέθοδο αυξήσεως και ανακαινίσεως του συνολικού ανθρώπου μέσα από τις δωρεές που έδωσε ο Θεός με αγάπη στους ανθρώπους.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Στην πορεία αυτή της ασκήσεως το τέλος (= ο σκοπός, το βραβείο) δεν είναι η κατόρθωση ενός ανθρώπινου επιτεύγματος, αλλά η επιστροφή του ανθρώπου από την μη φυσική εικόνα του (διάπραξη της αμαρτίας) στην κατά φύση πορεία (αρετή) και συμμόρφωσή του προς το Τριαδικό πρότυπο της ζωής, της «γνώσης» που οδηγεί στον Θεό. Και τίποτα μα τίποτα άλλο πιο σπουδαίο δεν αποκαλύπτει αυτή (η γνώση), παρά την αγάπη του Πλάστου προς το δημιούργημά Του. Μία αγάπη στην οποία ο Χορηγός της περιμένει υπομονετικά να ανταποκριθούμε εσύ και εγώ και όλοι μας...

(Μαρκ. 8, 34 – 9, 1)                                                      

                                                 

 ΑΥΤΗ Η ΨΥΧΗ...

«τί δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού...» (Μάρκ. 8, 36).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Με κανένα τρόπο δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία η ημέρα που η μητέρα μας Εκκλησία επιλέγει να καθιερώσει εορταστικά την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως. Εκτός από την λυτρωτική Αναστάσιμη χαρά, που αυτή πάντοτε κομίζει, έρχεται και η μεσότητα του εντόνου πνευματικού αγώνα που καταδεικνύει ο πιστός Χριστιανός κατά την διάρκεια της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Μία στάση στο ευσκιόφυλλο Δέντρο της Ζωής, ένα μικρό ξαπόσταμα στην πηγή της δύναμης και ενέργειας που πηγάζει από το αιματοβαμμένο Ζωηφόρο Ξύλο. Κοντά σ’ αυτά και τα λόγια του Ευαγ. Μάρκου· «τί δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού...» (Μάρκ. 8, 36), λόγια που δίνουν αξία τόση στην θυσία του Ιησού αλλά και σε αυτήν της θεοδώρητου ψυχής, που κατοικεί μέσα στην ύπαρξη του κάθε ανθρώπου...                                                                                

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΨΥΧΗ ΜΑΣ ΚΑΙ Η ΓΗ

* Ας υποθέσουμε ότι μπορούσαμε (στο βιολογικό χρόνο που θα μας διατεθεί) να κατακτήσουμε τον γήινο κόσμο απ’άκρη σ’άκρη. Τα πλούτη του, τις στεριές και τις θάλασσες, αλήθεια ποιά θα ήταν η ωφέλεια στη ψυχή μας; Τί θέλει, τί χρειάζεται για να είναι ευτυχισμένη βιώνοντας την πληρότητα; Αν ακόμη και αυτό ήταν κατορθωτό (δηλαδή η κατάκτηση όλου του κόσμου) καμιά ουσιαστική αλλαγή δεν θα συντελούνταν εντός μας. Απλά, ο κόσμος είναι πεπερασμένος, φθαρτός, έχει τέλος και ημερομηνία λήξεως ενώ η ψυχή διαφεύγει απ’όλα αυτά και αφού είναι συνδεδεμένη με τον Αθάνατο παραμένει αθάνατη!          

* Μα για να κατανοηθούν όλα αυτά, να αλλάξουν οι προτεραιότητες και οι διεκδικήσεις, οι καθημερινές του ανθρώπου, προϋπόθεση αδιαμφισβήτητη θα παραμένει πάντοτε η αποδοχή των αληθειών του Ευαγγελίου περί της αιωνίου ζωής και της αθανασίας της ψυχής. Τα πράγματα του κόσμου τούτου έχουν μια πρόσκαιρη τέρψη, τα σχήματά του παράγονται, αναπαράγονται, καταργούνται και αίφνης λησμονούνται. Ο άνθρωπος στην αφροσύνη του τα υποδέχεται ως αιώνια. «Εάν κερδήση τον κόσμον όλον» (Μάρκ. 8, 36) γράφει ο Ευαγγελιστής, και εμείς καμαρώνουμε για την κούφια δόξα μιάς στιγμής, για λίγη ποσότητα πλούτου, για ένα μηδαμινό χάρισμα που και αυτά επέτρεψε ο Δημιουργός να συμβούν στην ζωή μας...

* Έτσι απλά προσβλέπουμε να «πλουτίζουμε» στο σώμα μας, ενώ η ψυχή κυριολεκτικά «λιμοκτονεί», αφού τίποτα από αυτά στα οποία αρέσκεται δεν είναι στις επιλογές μας. Ίσως εδώ βρίσκεται και το νόημα της άρσεως του (προσωπικού) Σταυρού για το οποίο κάνει λόγο το Ευαγγέλιο σήμερα. Απαρνούμαστε τον εαυτό μας και τα αμαρτωλά του θελήματα και αναζητούμε «την όντως ζωή» που τρέφει την ψυχή και την εναρμονίζει με τον Δημιουργό της.                                                                                                                                                   

Β) Η ΨΥΧΗ ΜΑΣ ΚΑΙ Ο ΟΥΡΑΝΟΣ

* Σε άλλη διάσταση βρίσκεται η άποψη που έχει ο ουρανός γι’αυτήν. Και τούτο φαίνεται στην επιλογή που κάνει ο πολυεύσπλαχνος Θεός καθώς βλέπει το πλάσμα του να καταστρέφεται, να χάνει τον άρτια δομημένο εσωτερικό κόσμο του. «Κλίνας ουρανούς κατέρχεται» (κανών Χριστουγέννων). Κατεβαίνει για να σώσει τον άνθρωπο, να στηρίξει την ψυχή του, να διδάξει υπόδειγμα σωτηρίας, να θυσιαστεί ο Λόγος λύνοντας την «αλογία» της ψυχής από τα ολέθρια πάθη της αμαρτίας. 

* Ναι, ο Χριστός μέτρησε την αξία της ψυχής! Εμείς την μετρήσαμε με μονάδα μετρήσεως την ύλη (και την βγάλαμε άχρηστη), Εκείνος με το Πανάγιο Αίμα Του (και αποκάλυψε την Θεία καταγωγή της) γι’ αυτό και «εν ομοιώματι ανθρώπων γενόμενος, και σχήματι ευρεθείς ως άνθρωπος εταπείνωσεν εαυτόν γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δε Σταυρού» (προς Φιλιππ. 2, 8). Έκανε τέτοια υπέρβαση ο Θεός, ας κάνουμε και εμείς μικρά βήματα, ταπεινή προσπάθεια και θα δούμε να νοηματοδοτείται η ζωή μας, να αποκτά χρησιμότητα ο χρόνος και οι ενέργειές μας αφού θα εξυφαίνονται όλα μέσα μας «εν Θεώ». Ο Αββάς Ισαάκ γράφει σχετικά σε ένα σύγγραμμά του πως μία μικρή προσπάθεια καθημερινά φέρνει πολύ πνευματικό καρπό, ενώ διαφορετικά η ραθυμία νεκρώνει και φέρνει τον πνευματικό θάνατο στην ύπαρξή μας. 

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Ένας φωτισμένος και παλαιός Επίσκοπος συνήθιζε συχνά στις συζητήσεις του να αναφέρει τούτο: «Ο άνθρωπος είναι το υποκείμενο και τα γύρω του τα αντικείμενα». Δηλαδή ο άνθρωπος είναι πρόσωπο, έχει πρόσωπο, ενώ όλα αυτά που τον περιβάλλουν είναι αποτελέσματα των πράξεών του ή μέσα χρήσιμα για την βιολογική του πορεία σ’αυτόν τον κόσμο. Κινδυνεύει αν αυτή την ισορροπία την ανατρέψει, αν αυτή την ιεραρχία την καταστρατηγήσει, καθώς πολλοί συνάνθρωποι μας αλλά και εμείς οι ίδιοι επιλέξαμε τραγικά «τη κτίσει παρά τον Κτίσαντα», την ύλη παρά την πρόοδο του πνεύματος…                                             

ὑπό του Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα                                  (Μάρκ. 2, 1 - 12)

ΤΟ ΕΦΕΥΡΗΜΑ.

«...απεστέγασαν την στέγην...» (Μάρκ. 2, 4).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο Χριστός μας βρίσκεται, σύμφωνα με την σημερινή Ευαγγελική περικοπή, στην Καπερναούμ. «Είς την ιδίαν πόλιν» (Ματθ. 9, 1), στην δική Του πόλη, όπου επιτελεί την θεραπεία ενός παραλυτικού. Κηρύττοντας σε ένα σπίτι δημιουργεί αναπόφευκτα τον συνωστισμό του πλήθους: «Ουδέποτε ούτως ελάλησεν άνθρωπος, ως ούτος ο άνθρωπος» (Ιω. 7, 46). Γεμάτα σοφία και χάρη Θεού τα λεγόμενα, καθώς Αυτός είναι η Άνωθεν Σοφία που φανερώνεται στον κόσμο ανατρέποντας την ισχύουσα γνώση, τα προϋπάρχοντα δεδομένα εμφανίζοντας παράλληλα την «καινότητα» στην σκέψη και τη διανόηση. Μα πέρα και από αυτά ένα γεγονός, ένα εφεύρημα ξενίζει τόσο τον Διδάσκαλο, όσο και τους παρόντες. Ένα εφεύρημα αγάπης...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΟΤΑΝ Η ΑΓΑΠΗ «ΜΗΧΑΝΕΥΕΤΑΙ» ΤΡΟΠΟΥΣ

* Η εγγενής αδυναμία του παραλυτικού, να εισέλθει μέσα από την πόρτα του σπιτιού και να πλησιάσει τον Ιησού, γίνεται αφορμή στους τέσσερις συνοδούς της ασθενείας του να προβούν σε ένα εφεύρημα. Αποστεγάζουν το σπίτι, διαλύουν την σκεπή κυριολεκτικά και με σχοινιά τον αποθέτουν μπροστά στο Διδάσκαλο. Θαυμάζει ο Κύριος και την πίστη τους και την αγάπη για τον άρρωστο συνάνθρωπό τους.

* Έχει η αγάπη τελικά κάτι τρόπους να εκδηλώνεται... Εκπλήσει για αυτό που μπορεί να κάνει, να πετύχει, να καταφέρει. «Μηχανεύεται» κάθε είδους τέχνασμα για να πετύχει τον Άγιο σκοπό της. Και πρώτος που σχεδίασε από αγάπη υπήρξε ο Θεός απέναντι στον κόσμο και τον αμαρτωλό άνθρωπο: «ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον Υιόν Αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις Αυτόν μη απόληται, αλλ’ έχη ζωήν αιώνιον.» (Ιω. 3, 16). Τρομερό εγχείρημα, ασύλληπτη σοφία, εξαιρετική επινόηση. Ο Θεός φοράει την ανθρώπινη σάρκα, διατηρεί την θεότητα, προσεγγίζει και λυτρώνει τον άνθρωπο.

* Από αυτήν την μέγιστη ευεργεσία μέχρι τις ελάχιστες εκδηλώσεις βοηθείας και αλληλεγγύης προς τον συνάνθρωπό μας μπορεί να υπάρχει τεράστια απόσταση. Όμως το κοινό στοιχείο είναι η θυσιαστική αγάπη. Αγάπη είναι και δείχνει ο Πατέρας. Σ’αυτή την αρετή μας καλεί να αγωνιστούμε όλοι ανάλογα με τις δυνατότητές μας. Και αυτό εκδηλώνουν απερίφραστα και δημιουργικά οι συνοδοί του παραλυτικού. Κάθε πνευματική προσπάθεια (φυσικά και υλική) χρειάζεται εφευρετικότητα. Επιμονή, πίστη στο σκοπό, που δεν είναι άλλος από την συνάντηση με τον Χριστό. Έτσι και ο ασθενής μη έχοντας αρτιμέλεια, αλλά συνοδευόμενος από ανθρώπους με πνευματική αρτιμέλεια, προσγειώνεται κυριολεκτικά από τον ουρανό (!) χάρη στην ουράνια αρετή της αγάπης.

Β) ΜΙΑ ΑΠΟΣΤΕΓΑΣΗ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ

* Ας κρατήσουμε λοιπόν την πράξη αυτή της αγάπης και τον όρο «αποστέγαση» για να τον μελετήσουμε συμβολιστικά και πνευματικά στη ζωή μας. Νομίζω πως μπορεί αυτή να καθορίσει την εσωτερική μας πορεία. Ας μην κρατήσουμε τον Χριστό «εγκλωβισμένο» στην ύπαρξή μας για τον εαυτό μας, σαν αυτούς που γέμισαν το σπίτι και άλλοι δεν μπορούσαν να Τον πλησιάσουν! Ας είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε το στέγαστρο της υπάρξεώς μας και άλλοι, αναρίθμητοι να γνωρίσουν την ευεργεσία Του. Μοίρασμα με τους συνανθρώπους μας, όχι φαρισαϊκή στειρότητα και αποκλειστικότητα.

* «Αποστέγαση» σε σχέση με την πολυπρόσωπη αμαρτία και τους ακάθαρτους λογισμούς που μεταβάλλουν σταδιακά την ψυχή μας σε σκληρό και άγονο χωράφι. Στις προτροπές και εγωιστικές φωνές που θέλουν να εγκαταστήσουν μέσα μας το φιλήδονο κυνήγι της εξουσίας, της απόλαυσης αλλά και της φιλαυτίας. Η αληθινή χαρά βρίσκεται στην κοινωνία με τον Θεό, η οποία προϋποθέτει την κοινωνία με τον πλησίον μας.

* Μιά «αποστέγαση» χρειαζόμαστε σε σχέση και με τούτον τον κόσμο. «Ο Κόσμος ούτως εν τω πονηρώ κείται» (Α΄ Ιω. 5, 19) και εμείς μοιάζουμε υπνωτισμένοι στις επιταγές και τα προστάγματά του. Κάλπικες φωνές που προσπαθούν να δικαιολογήσουν την αμαρτία, να αμνηστεύσουν την διαστροφή, να εκλογικεύσουν τον παραλογισμό, να νομιμοποιήσουν την παρανομία. Πως να αντισταθεί κανείς σε τέτοιες παρεκτροπές... Ας ανοίξουμε χώρο για το Ευαγγέλιο της αλήθειας και της αγάπης. Χώρο για τον Λόγο του Θεού που κυριολεκτικά ανάπτει λύχνο διακρίσεως στην ψυχή.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Μέσα στο σπίτι της Καπερναούμ υπήρχαν πολλοί που άκουγαν τον Χριστό. Φαρισαίοι, Γραμματείς, απλοί άνθρωποι, ο παράλυτος, οι φίλοι του παράλυτου... Εμείς σε ποιούς μοιάζουμε; Στους φιλοπερίεργους παρατηρητές, στον παράλυτο, στους φίλους του, στους αδιάφορους; Γιατί αυτό είναι η Εκκλησία, ένα σπίτι του Θεού που θεραπεύει την αμαρτία και εμείς παρόντες ή απόντες από τις δωρεές του Θεού! Ποιά θέση έχουμε εδώ τελικά;

ὑπό τοῦ Θεοφιλεστάτου Ἐπισκόπου Κυκλάδων κ. Σάββα                        (Ιω. α΄, 44 - 52)

ΠΙΣΤΕΥΩ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ.

«ευρήκαμεν Ιησούν» (Ιω. α΄, 46).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο Χριστός, κατά την επίγεια πορεία Του, δίδαξε αλλά και θαυματούργησε με παρρησία μπροστά στους ανθρώπους. Ο ίδιος ερωτηθείς σχετικά με το έργο Του και τους μαθητές Του είχε απαντήσει στον Αρχιερέα του καταδικαστικού συνεδρίου: «εγώ παρρησία ελάλησα τω κόσμω∙ εγώ πάντοτε εδίδαξα εν τη συναγωγή και εν τω ιερώ, όπου πάντοτε οι Ιουδαίοι συνέρχονται, και εν κρυπτώ ελάλησα ουδέν» (Ιω. 18, 20). Αν και «πάντες εθαύμαζον επί τοις λόγοις της χάριτος τοις εκπορευομένοις εκ του στόματος αυτού» (Λουκ. 4, 22) όμως όλοι δεν πίστευσαν σε Αυτόν. Δεν πείστηκαν ότι Αυτός μπορεί να ήταν ο αναμενόμενος Μεσσίας. Για να αποδεχθεί και να πιστέψει κάποιος τον Χριστό πρέπει να έχει τις κατάλληλες προϋποθέσεις στην ψυχή του, πρέπει το χωράφι του να είναι έτοιμο προς καρποφορία...

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Σύνδεση: Ένα πρόσωπο που εμφανίζει με ακρίβεια τα γνωρίσματα της Πίστεως είναι, στο σημερινό Ευαγγέλιο, ο Φίλιππος. Ο Χριστός τον καλεί να έρθει κοντά Του, και θα δούμε γιατί συμβαίνει αυτό.

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

* Ο Χριστός καλώντας τον Φίλιππο στη διακονία της αποστολής διέκρινε την βαθιά του πίστη προς το πρόσωπό Του. Διαφορετικά δεν θα συνέτρεχε οποιοσδήποτε λόγος να συμβεί αυτή η κλίση. Πως θα κήρυττε άλλωστε κάτι που δεν θα πίστευε... Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς επισημαίνει πως πίστη είναι η σωστή εικόνα που έχουμε για τον Θεό∙ «το περί Αυτού ορθώς φρονείν». Φρονώ αλλά και ζω ορθά σχετικά με τον Θεό. Δεν πιστεύω άλλα και διαφορετικά πράττω! Ο Κύριός μας λοιπόν επιλέγει τον Φίλιππο για το ύψιστο αποστολικό αξίωμα γιατί ως Καρδιογνώστης διέκρινε σε αυτόν την συνέπεια που απαιτεί η πίστη. Επομένως μπορούμε εδώ να ισχυριστούμε ότι πέρα από την θεωρητική προσέγγιση της Ορθοδόξου Πίστεως οφείλουμε να τη στολίζουμε (την πίστη) με αγαθά έργα. Ο Άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος ωραιότατα το καταθέτει: «δείξον μοι την πίστιν σου εκ των έργων σου» (Ιακ. 2, 18).

* Ένα άλλο γνώρισμα που απορρέει από την στάση του Φιλίππου απέναντι στο πρόσωπο του Χριστού είναι η εμπιστοσύνη σε Αυτόν. Ο Φίλιππος ως προς την γνώση του Θεού δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως στατικός. Μελετούσε συνεχώς τον Νόμο Του και βρισκόταν σε αναμονή της ελεύσεως του Θεανδρικού Προσώπου μέσα στην ιστορία του κόσμου. Περίμενε «αεί τον Χριστό» μαρτυρεί ο ιερός Θεοφύλακτος. Προφανώς είχε απόλυτη εμπιστοσύνη σε όσα είχαν καταγράψει κατά καιρούς οι Προφήτες στα κείμενά τους. Ζούσε με αυτή την εμπιστοσύνη (= η πίστη, η βεβαιότητα κάποιου ότι έχει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο ορισμένη ικανότητα ή ιδιότητα) και γι’αυτό αμέσως κατανόησε το μεγαλείο και την αξία του Χριστού. Είναι λοιπόν αλληλένδετες έννοιες εμπιστοσύνη και πίστη. Αν θέλουμε να εμπιστευτούμε τον Θεό, θα πρέπει στην ζωή μας να έχουμε ζήσει με την ελπίδα και νοσταλγία της λυτρώσεως και της Αναστάσεως. Τότε θα μπορέσουμε να εκφραστούμε ανάλογα, όπως μίλησε ο Φίλιππος προς τον Ναθαναήλ: «όν έγραψε Μωυσής εν τω νόμω και οι Προφήται, ευρήκαμεν, Ιησούν...» (Ιω. 1, 46).

* Ένα τρίτο χαρακτηριστικό του ανθρώπου που ενστερνίζεται την πίστη στο Χριστό είναι η προσπάθεια να μοιραστεί αυτή την γνώση και επαφή, αλλά κυρίως την προερχόμενη χαρά με τους συνανθρώπους του. Λέει στο Ναθαναήλ: «Έρχου και ίδε» (Ιω. 1, 47). Καταστέλλει τις οποιεσδήποτε αμφιβολίες του και τον προσκαλεί σε ένα διάλογο θα λέγαμε «ψηλαφήσεως» της προσωπικότητας του Ιησού. Και εδώ αδελφοί μου θα πρέπει να σταθούμε λίγο παραπάνω. Είναι τόσες οι προκαταλήψεις, ο αρνητισμός, η στρέβλωση απέναντι στην Εκκλησία του Χριστού που πρέπει ο κάθε πιστός να καταβάλει τιτάνιο αγώνα για να πείσει τον διπλανό του άνθρωπο να ακολουθήσει τον δρόμο του. Όπλο γίνεται ο δικός μας αγώνας, οι καρποί της ευσεβείας μας, μόνο αυτοί πείθουν στην κοινωνία του αποπροσανατολισμού που ζούμε. «Γεύσασθε και ίδετε ότι χρηστός ο Κύριος» (ψαλμ. 33, 9). Δοκιμάστε όπως και εμείς, πρέπει να πούμε στους γύρω μας, ότι έχει καρπούς η πίστη μας γλυκύτατους. Ποιοί είναι αυτοί; Αυτοί που ζούμε και βιώνουμε εμείς που σας προτρέπουμε!

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Νομίζω πως όλοι λίγο – πολύ αντιλαμβανόμαστε πως η πίστη έχει σχέση με την Εκκλησία και τον Χριστό. Έξω από αυτό τον χώρο δεν μπορεί να ζήσει, να αυξηθεί, να στερεωθεί. Χρειάζεται η χάρις των Μυστηρίων, η συμμετοχή σε αυτά ενσυνειδήτως, ώστε να πραγματοποιείται η «αύξηση της πίστεως», όπως ισχυρίζονται οι Πατέρες μας. Διαφορετικά δεν θα μπορούμε να εμπιστευτούμε τον Θεό και θα καταφεύγουμε στην ασφάλεια της ύλης. Δεν θα μπορούμε να κηρύξουμε την Ανάστασή Του γιατί θα βρισκόμαστε στον τάφο της νεκρώσεως των παθών... Ας πιστέψουμε ενεργητικά για μας και τους άλλους!

(Ματθ. στ΄, 14-21).

Η ΠΑΡΕΞΗΓΗΜΕΝΗ ΝΗΣΤΕΙΑ

«Όταν νηστεύητε...».

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

 

Η εκκλησία μας βρίσκεται μπροστά στην Αγ. Τεσσαρακοστή. Σ’ αυτήν δεσπόζει ο θεσμός της νηστείας, σαν μία μέθοδος που θεσπίστηκε για να οδηγήσει το σώμα και την ψυχή σ’ έναν πνευματικό εξαγνισμό. Ο θεσμός αυτός πάντοτε ήταν παρεξηγημένος από τους ανθρώπους. Μερικοί Χριστιανοί τον απολυτοποιούν και τηρούν μία αυστηρή αποχή από τα φαγητά (ορισμένα) χωρίς να τον πλαισιώνουν και από άλλες πνευματικές εκδηλώσεις. Άλλοι καταφρονούν εντελώς τον θεσμό, τον κοροϊδεύουν και χτίζουν γύρω του ανιστόρητες πραγματικότητες. Ας δούμε σήμερα με την ευκαιρία της ημέρας το πραγματικό της νόημα!

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

 

Α) Η ΝΗΣΤΕΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ…

* Η νηστεία δεν είναι «δίαιτα», δεν αποβλέπει να «ρίξει μερικά κιλά» του σώματος και να κατεβάσει τις τιμές επιβλαβών στοιχείων στις γενικές αίματος. Είναι «παθοκτόνος» και όχι «σωματοκτόνος», όπως λέει ο Μεγ. Βασίλειος.

*Νηστεία δεν είναι αλλαγή στον διατροφικό μας κανόνα. Δηλαδή χορτασμός με νηστίσιμα αγαθά που ενίοτε είναι νοστιμότερα και ακριβότερα.

* Νηστεία δεν είναι αποχή από συγκεκριμένες τροφές, ενώ το σώμα μας μετέχει σε πράξεις και το πνεύμα μας διακατέχεται από ειδών επιθυμίες και μετέχει στην κακία η οποία μας χωρίζει από τον Δεσπότη Χριστό.

* Νηστεία δεν είναι να νηστεύω και να αγωνίζομαι και περνώντας από τις ταβέρνες της παραλιακής να κατακρίνω, να βρίζω και να στέλνω «στο πυρ το εξώτερο» όσους γευματίζουν αντίθετα με μένα που μπορεί να «έχει κολλήσει το στόμα» για λίγο μόνο νερό.

* Νηστεία δεν είναι όταν κάνω το εν λόγω αγώνισμα «όπως φανώμεν τοις ανθρώποις νηστεύοντες»(Μτθ. 6, 18), στοχεύοντας δηλαδή στον ανθρώπινο έπαινο, στην κενή και ματαία δόξα. Η ανθρωπαρέσκεια δεν έχει θέση στην νηστεία. Ας μην ξεχνάμε πως και τα δαιμόνια νηστεύουν, ξαγρυπνούν, καθημερινά και ασταμάτητα λόγω της φύσεώς τους.

 

Β) ΝΗΣΤΕΙΑ ΕΙΝΑΙ…

* Η πρώτη εντολή που δόθηκε στους πρωτοπλάστους μέσα στον παράδεισο. Και ήταν εντολή που βοηθούσε τον άνθρωπο να στραφεί αποκλειστικά στον Θεό. Να ζεί απ’ Αυτόν και να γεύεται την αθανασία και την αιωνιότητα. Οδηγεί δηλαδή τον άνθρωπο στην υπέρβαση της ύλης, γι’ αυτό και τοποθετείται πριν την Θεία Κοινωνία.

* Με την νηστεία ο άνθρωπος βάζει προτεραιότητες στην ζωή του. Πρώτα ο Θεός μου και δευτερευόντως η υλική δημιουργία. Γι’ αυτό και δεν έχουμε (έτσι πρέπει τουλάχιστον) χορτασμό από άλλα επιτρεπτά αγαθά αλλά στέρηση, πείνα και πλησίασμα στον ανενδεή Θεό.

* Σκοπός λοιπόν της νηστείας να γίνουμε μέτοχοι στο πάθος του Χριστού. Ο οποίος για την σωτηρία μας πείνασε και δίψασε πάνω στον Σταυρό από κάθε υλικό αλλά στόχευσε και στην δική μας σωτηρία. Η ύλη τις περισσότερες φορές μας δίνει εφόδια γι’ αυτή την ζωή (απαραίτητα βέβαια), η νηστεία αποβλέπει να μας εξασφαλίσει κοινωνία με τον Θεό και αιώνια ζωή.

* «Λύε πάντα σύνδεσμο κακίας» γράφει ο Μέγ. Βασίλειος. Να μία νηστεία που όσα προβλήματα υγείας και να έχουμε, ότι δουλειά με βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα να κάνουμε, μπορούμε να γίνουμε συμμέτοχοι. Μπορούμε να προσπαθήσουμε. Ας προσέξουμε την μνησικακία. Να μην πηγαίνει χαμένος ο κόπος μας. Στόχος της νηστείας είναι να αγαπήσουμε τον Θεό και αυτό δεν μπορεί να γίνει μισώντας τους ανθρώπους (πρβλ. συγχωρητική ευχή στο τέλος σήμερα).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Η μυθολογία των Αρχ. Ελλήνων γράφει πως οι σύντροφοι του Οδυσσέα έφαγαν από τους λοτούς και ξέχασαν την πατρίδα τους. Η νηστεία, η αποχή από τις υλικές τροφές, μας βοηθάει να μην λησμονήσουμε την αιώνια πατρίδα. Να μην λησμονήσουμε τον Θεό, την πηγή της αιωνιότητος. Κι όλα αυτά να τα κάνουμε χαρούμενοι, χωρίς κανείς να καταλαβαίνει τίποτα παρά μόνο ο Θεός και οι Άγιοι Άγγελοί Του, οι οποίοι, σύμφωνα πάντα με τον Μ. Βασίλειο παραμένουν με ευγενική διάθεση στον πιστό που με επίγνωση αγωνίζεται.

(Ματθ. κε΄, 31 - 46)

ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΟΚΡΙΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ.

«τότε καθίσει επί θρόνου δόξη αυτού...» (Ματθ. κε΄, 31).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Μία συγκλονιστική αλήθεια αποκαλύπτει σήμερα το Άγιο Ευαγγέλιο. Μία αλήθεια πραγματική, θεμελιώδη για την χριστιανική πίστη που αφορά παράλληλα και την παγκόσμια, γενική κρίση του Θεού σχετικά με το γένος των ανθρώπων. Είναι δε τόσο σημαντική καθώς την ομολογούμε στο Σύμβολο της Πίστεως: «και πάλιν ερχόμενον, κρίναι ζώντας και νεκρούς, ου της Βασιλείας ουκ έσται τέλος». Γεγονός αναπόδραστο, όσο και αν θέλουν οι άνθρωποι πεισματικά να το αφαιρέσουν από την σκέψη τους. Σαν τον αδιάφορο μαθητή που «επιμένει» να θεωρεί ανύπαρκτη τη διαδικασία των εξετάσεων…

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) ΩΡΑ ΝΑ ΔΙΚΑΙΩΘΟΥΝ ΟΙ ΑΔΙΚΗΜΕΝΟΙ

* Πόσες φορές η ανθρώπινη ψυχή δεν πονά μπροστά στην κοινωνική και προσωπική αδικία. Πόσο διψά και λαχταρά την δικαιοσύνη που αποκαθιστά τον μόχθο, την τιμιότητα, την εμμονή στο καλό και ηθικό του ατόμου που ζεί με αξίες σε ένα κόσμο καταρακωμένο από ιδανικά και ηθικούς φραγμούς... Όταν κατοικεί σ’ένα κόσμο που η πονηρία και η κακία θριαμβεύουν, οι «έξυπνοι» και δικτυωμένοι καλοπερνούν εις βάρος παραγκωνισμένων πως να μην διψά για δικαιοσύνη και ισότητα.

* Έτσι το γεγονός της Κρίσεως γίνεται συγκλονιστικό, αφού ενώπιον του Κριτού θα στηθούν όλες οι γενεές των ανθρώπων. «και αφοριεί αυτούς απ’ αλλήλων ώσπερ ο ποιμήν αφορίζει τα πρόβατα από των ερίφων» (Ματθ. κε΄, 32). Και το αποτέλεσμα θα είναι δικαιότατον∙ «δίκαιος Κύριος και δικαιοσύνας ηγάπησεν, ευθύτητας είδε το πρόσωπον Αυτού» (ψαλμ. 10, 7). Και αν στα επίγεια δικαστήρια είναι εφικτό το τέχνασμα και η ικανότητα ενός «εκλεκτού» δικηγόρου να μας απαλλάξει από μία καταδίκη που αξίζουμε, στην περίπτωση του θεϊκού δικαστηρίου τα πάντα θα είναι «γυμνά και τετραχειλισμένα» (Παρ 19, 5).

* Ας ακούσουμε πως ένα κατάλληλο για την περίσταση τροπάριο φανερώνει την κρίση του Θεού: «άνευ κατηγόρων ελέγχομαι, άνευ μαρτύρων κατακρίνομαι». Γνωρίζει ο Θεός τα πεπραγμένα μου γιατί «αι γαρ βίβλοι του συνειδότος αναπτύσσονται» και αμέσως «τα έργα μου τα κεκρυμμένα ανακαλύπτονται». Σε παρακαλώ λοιπόν Κύριε δικαιοκρίτα με έλεος «πριν με καταδικάσεις Κύριε, φείσαι μου. Ελέησέ με και συγχώρησέ με». Και πράγματι αν σκεφτούμε με επιμέλεια και σε βάθος μπορούμε να κατανοήσουμε λίγα σχετικά με την δικαιοσύνη του Θεού. Διαβάζουμε κατά το ωραιότατο μυστήριο του Ευχελαίου∙ «ως η μεγαλοσύνη Σου, ούτω και το έλεός Σου». Δηλαδή όπως όλος ο κόσμος δεν σε χωράει και είσαι παντού, τέτοιο είναι και το έλεός Σου απέραντο σε βαθμό που κανείς δεν μπορεί να το συλλάβει διανοητικά. Αυτό επικαλείται και ο χειρότερος αμαρτωλός κατά την μετάνοιά του…

Β) ΑΛΗΘΙΝΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ

* Αδιάσειστο κριτήριο θα είναι η αγάπη και ευσπλαχνία προς τον πλησίον. Γιατί όλα όσα θα προσφέρουμε προς τους αναξιοπαθούντας αδελφούς μας «εμοί εποιήσατε» (Ματθ. κε΄, 40). Σε μένα το κάνατε! Εμένα είχε αποδέκτη! Τόσο εύκολα, τόσο απλά. «Ώσπερ ο ποιμήν αφορίζει τα πρόβατα από των ερίφων» (Ματθ. κε΄, 32). Υπάρχει περίπτωση να κάνει λάθος ο τσοπάνης, να δυσκολευτεί να ξεχωρίσει το πρόβατο από το κατσίκι; Αδύνατον αδελφοί μου, έτσι θα συμβεί και με τη δικαία αλλά και απλή κρίση του Θεού.

* Και η αγάπη, όχι μόνο με την συναισθηματική και αφηρημένη έννοια αλλά αυτή που κάνει πράξεις, που «ζώνεται» το λέντιο της διακονίας προς τους αδελφούς που υποφέρουν. Καίρια το υπογραμμίζει ο Άγ. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος∙ «εάν δε αδελφός ή αδελφή γυμνοί υπάρχωσι και λειπόμενοι ώσι της εφημέρου τροφής, είπη δε τις αυτοίς εξ υμών, υπάγετε εν ειρήνη, θερμαίνεσθε και χορτάζεσθε, μη δώτε δε αυτοίς τα επιτήδεια του σώματος, τί το όφελος;» (Αγ. Ιακ. β΄, 14-15). Έτσι αυτές οι πράξεις θα φανερώνουν το πραγματικό ενδιαφέρον για τους ελάχιστους αδελφούς του Χριστού και όχι έναν στείρο ανθρωπισμό, προϊόν μιας «πολιτισμένης» κοινωνίας που διαλέγει ποιούς να βοηθήσει και ποιούς... να βομβαρδίσει!!!

* Απλά περιστατικά λοιπόν, καθημερινά, χωρίς τυμπανοκρουσίες και δημοσιεύσεις, σε θεαματικές εκδηλώσεις που μας έχει συνηθίσει η εποχή μας, είναι αυτά που ελκύουν τον Θεό. Το μοναδικό πράγμα αδελφοί μου που μπορούμε να κρύψουμε στο σάβανο του τάφου και να πάρουμε στην άλλη ζωή μαζί μας είναι η ελεημοσύνη! «Πλούτισον μη περιουσίαν μόνον αλλά και ευσέβειαν...» (Γρηγορ. Θεολόγος).

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τελικά εκείνο που πρέπει να φοβάται ο άνθρωπος δεν είναι η αιώνια κόλαση (στην ανθρωποπαθή έκφρασή της με τις φωτιές κτλ.), αλλά η στέρηση της κοινωνίας με τον Θεό. Δυστυχώς οι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται σε αυτή την θέση από εδώ, από την γη που κατοικούμε. Ας φροντίσουμε να γίνουμε κοινωνοί της χάριτος του Θεού στην παρούσα ζωή για να μη χάσουμε αυτή και στην αιωνιότητα.

(Λουκ. ιε΄, 11-32).            (Ασώτου)                                                                                                                              

                                                        

ΤΟ «ΚΑΛΟ» ΠΑΙΔΙ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ.

«ωργίσθη δε και ουκ ήθελε εισελθείν» (Λουκ. ιε΄, 28).

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

      Όταν ο λειτουργικός χρόνος φέρνει στο παρόν την Κυριακή του Ασώτου και μετανοημένου Υιού, θεωρώ πως η καρδιά του ιεροκήρυκα νιώθει ένα σκίρτημα πνευματικού ζήλου για την διάδοση και επεξήγηση των νοημάτων που ενκρύπτονται κάτω από το φαινόμενο της παραβολικής διηγήσεως. Να είναι άραγε η συγκίνηση που αποπνέει όλη η ενέργεια επιστροφής του Υιού και η αγαπητική αποδοχή του Πατέρα; Μήπως η χαρά του αρχοντικού στην επιστροφή και μετάνοιά του από τον ξένο τόπο της αμαρτίας; Ίσως λανθασμένα επιμερίζω το όλον της παραβολής. Για αυτή γράφτηκε κάποτε πως αν (θεωρητικό αυτό καθαρά) χανόταν όλο το Ευαγγέλιο και σωζόταν μόνο το κείμενό της, θα ήταν ικανό να οδηγήσει τον άνθρωπο ξανά στον Θεό, αποκαλύπτοντας παράλληλα την θεία αγάπη Του...                               

ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ

Α) Ο «ΦΡΟΝΙΜΟΣ» ΥΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ

* Δεν ξέρω κατά πόσο έχουμε σκεφτεί πως το τραγικό πρόσωπο της παραβολής είναι ουσιαστικά ο πρεσβύτερος υιός. Αυτός έμεινε κοντά στον Πατέρα και μετά την φυγή του ασώτου υιού, υπάκουα και σκληρά εργαζόμενος, πλην όμως δεν χάρηκε καθόλου την επιστροφή του αδελφού του, ζήλεψε και ουσιαστικά εναντιώθηκε στον Πατέρα· «ότε δε ο υιός σου ούτος, ο καταφαγών σου τον βίον μετά πορνών, ήλθεν, έθυσας αυτώ τον μόσχον τον σιτευτόν» (Λουκ. ιε΄, 30). Συγκλονιστικό... θα περίμενε κανείς να συμβεί το αντίθετο.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

* Είναι αλήθεια πως ο πρεσβύτερος υιός ζεί μια επιφανειακή σχέση με τον Πατέρα του. Ως πιστός που είναι τον υπηρετεί, αλλά ποτέ δεν σύναψε μαζί Του μια αγαπητική σχέση. Φυλάκισε εντός τα «θέλω», τις όποιες συμπεριφορές, εμφανίζοντας ένα ψεύτικο ιδεατό εαυτό. Γι’αυτό, όπως ομολογεί και ο ίδιος, αν και ήταν κοντά Του, δεν απήλαυσε κάτι από τα δώρα της αγάπης Του· «ιδού τοσαύτα έτη δουλεύω σοι και ουδέποτε εντολήν σου παρήλθον, και εμοί ουδέποτε έδωκας έριφον ίνα μετά των φίλων μου ευφρανθώ» (Λουκ. ιε΄, 29). Αυτό το «ουδέποτε» (επαναλαμβάνεται δύο φορές), συμπυκνώνει όλη την τραγικότητα του προσώπου του!                                                                

* Παρ’όλα τα λεγόμενά μας δεν επιχειρούμε, ειλικρινά, να καταδικάσουμε τον μεγαλύτερο υιό. Να τον στείλουμε «αδιάβαστο» στα Τάρταρα της κολάσεως. Πιστεύουμε ακράδαντα πως η Θεία Πρόνοια τον έφερε μπροστά στην μετάνοια του Ασώτου Υιού για να δεί και να διορθώσει, αλλά και να αναμορφώσει, ως αυθεντική, την σχέση του με τον Πατέρα. Η παραβολή τελικά δεν μας λέει αν δέχτηκε την πρόσκληση του Πατέρα για να συνεορτάσει μαζί Του το χαρμόσυνο γεγονός. Η αμφιθυμία[1] που προκαλείται στο τέλος μπορεί να γίνει αφορμή γόνιμου προβληματισμού...  Β) Ο

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΥΙΟΣ ΣΥΜΒΟΛΙΣΤΙΚΑ

* Λαμβάνοντας υπ’όψιν τις γνώμες των ιερών ερμηνευτών μπορούμε να παρουσιάσουμε τις επικρατέστερες σχετικά με τον συμβολισμό του πρεσβύτερου υιού. Οι περισσότεροι συγκλίνουν στην άποψη ότι ο Κύριός μας εννοούσε τους Φαρισαίους οι οποίοι Τον πλησίαζαν, άκουγαν τη διδασκαλία Του και έβλεπαν τους αμαρτωλούς να μετανοούν. Μόνιμη και διαρκής η κατηγορία για το πρόσωπο Του, όπως την εξέφραζαν στους μαθητές Του· «διατί μετά των τελωνών και αμαρτωλών εσθίει ο διδάσκαλος υμών;» (Ματθ. 9, 11). «Ευμήχανος» ο Θεός θα υποστηρίξει ο ι. Χρυσόστομος, βρίσκει καλές ευκαιρίες να σώσει τον αμαρτωλό!      

* Μια άλλη ερμηνεία, ασφαλώς πιο ήπιας αντιδραστικής μορφής, είναι η ακόλουθη. Ο υιός συμβολίζει τους Αγίους, που εργάστηκαν μέσα στην Εκκλησία με κόπο και πόνο, τηρώντες τα προστάγματα του Θεού και περιμένουν να αποδοθεί δικαιοσύνη εκ μέρους Του, αμείβοντας τους ευσεβείς και καταδικάζοντας τους ασεβείς. Η δικαιοσύνη του Θεού όμως έχει άλλα κριτήρια, φτάνει ένα «ήμαρτον» εσωτερικό συντετριμμένης καρδιάς να υπερκεράσει δάκρυα και νηστείες και αγρυπνίες. Θυμηθείτε στην σχετική παραβολή· «θέλω δε τούτω τω εσχάτω δούναι ως και σοι. Ή ουκ εξεστί μοι ποιήσαι, ο θέλω εν τοις εμοίς;» (Ματθ. 20, 14–15), των εργατών του αμπελώνα.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

      Θα μπορούσαμε να πούμε συνοψίζοντας και ανακεφαλαιώνοντας τις ταπεινές απόψεις που καταθέσαμε, ότι στην παραβολή έχουμε δύο «άσωτους» ουσιαστικά υιούς. Έναν που έζησε «έκλυτο βίο» ελκόμενος από την Πατρική αγάπη σε επιστροφή και έναν με «ηθικό βίο» χωρίς νου και καρδιά καθαρή να δεί την αγάπη του Πατέρα. Σαν αισιόδοξος που είμαι και έχοντας καταλάβει έστω και ακροθιγώς την ευσπλαγχνία και θυσιαστική αγάπη του Πλάστη, θέλω να πιστεύω πως και ο πρεσβύτερος υιός θα άφησε στην άκρη τα παράπονά του (υποθετικά πάντα) και θα μπήκε στο αρχοντικό να γλεντήσει!!!

 

[1] Συνύπαρξη αντιθετικών συναισθημάτων στην ψυχή κάποιου.

Joomla SEF URLs by Artio